961448 Plan van aanpak Motie Respijtzorg

Plan van aanpak/beantwoording Motie Respijtzorg 19-03-2024 Auteur: E. Sopacuwa Geraadpleegd: D. Evink, N. Bouman Aanleiding In 2023 is binnen de gemeente Epe een behoefteonderzoek uitgevoerd naar time-outplekken voor diverse doelgroepen. Dit onderzoek is uitgevoerd, omdat er vanuit uitvoering WMO en ketenpartners signalen kwamen dat er voor diverse doelgroepen behoefte was aan tijdelijke opvang, die snel en lokaal kon worden ingeregeld. Het onderzoek is breed ingezet op meerdere doelgroepen, waaronder jongeren, mantelzorgers en ouderen en hulpbehoevenden. Op 9 november 2023 een motie aangenomen door de gemeenteraad waarin zij het college verzoekt om: 1. Met een plan van aanpak te komen voor minimaal 1 of 2 plekken in de gemeente Epe voor opvang respijtzorg; 2. Dit vorm te geven in samenwerking met de lokale gemeenschap, lokale zorgorganisaties en welzijnsorganisaties; 3. De respijtzorg te combineren met ons product “steuntje in de rug” waardoor zorgbehoevenden zelf de kans hebben om nieuwe ervaringen op te doen en sociale contacten kunnen aangaan; 4. Uiterlijk 1 april 2024 de raad te informeren over het plan van aanpak. Naar aanleiding van deze motie is er een aparte uitvraag gedaan onder ketenpartners die mantelzorgers, oudere en/of hulpbehoevende inwoners ondersteunen.

Er is hen gevraagd of zij vaak verzoeken kregen voor respijtzorg logeeropvang en in hoeverre er volgens hen behoefte is aan een dergelijke voorziening. Definities respijtzorg Er zijn verschillende vormen van respijtzorg te onderscheiden (bron. zie bijgevoegde illustratie Movisie): Respijtzorg light: hierbij gaat het vaak om een activiteit voor de naaste, waarbij de mantelzorgers kan kiezen om wel of niet mee te gaan. Bijvoorbeeld groepswandelen, wennen op de dagopvang of samen op vakantie. Aanwezigheidszorg: iemand die bij de naaste thuisblijft zodat de mantelzorger even iets voor zichzelf kan doen. Bijvoorbeeld een vrijwilliger of individuele begeleiding thuis. Dagopvang: de naaste kan één of meerdere dagen per week naar een locatie wij hij of zij een passende activiteit doet. Denk aan een buurthuis, wijkcentrum of zorgboerderij. De mantelzorger heeft dan de hele dag voor zichzelf. Logeeropvang: de naaste gaat een nachtje of meerdere nachten logeren. Bijvoorbeeld in een logeerhuis, zorghotel of gastgezin. Resultaat behoefteonderzoek time-out plekken Uit het behoefteonderzoek naar time-outplekken is naar voren gekomen dat er weinig behoefte is aan respijtzorg logeeropvang. De meeste mantelzorgers en ouderen hebben wel behoefte aan respijtzorg in de vorm van dagopvang of aanwezigheidszorg.

Uitvraag ketenpartners en medewerkers binnen de gemeente Epe WZU/Viattence Er is momenteel een ketenpartner die twee plekken heeft voor respijtzorg logeeropvang. Dat is de WZU. (https://www.wzuveluwe.nl/mantelzorg/respijtzorg/) Bij de locatie Boskamp zijn twee plekken die momenteel veelal gebruikt worden voor eerstelijns verblijfzorg (ELV). Dit is om de exploitatie van de plekken rendabel te houden. Zorgorganisaties zoals WZU en Viattence geven aan weinig vragen te krijgen over respijtzorg logeeropvang. Viattence heeft aangegeven dat er sinds corona geen logeeropvang plekken meer zijn.

Adviesraad Sociaal Domein Epe (werkgroep WMO) De leden van de werkgroep geven aan dat er in hun ervaring geen tot weinig behoefte is aan logeerzorgopvang. Inwoners met dementie zijn gebaat bij een vaste structuur en bekendheid met verzorgers. Ad hoc logeeropvang valt daar in de regel niet onder. WMO-consulenten Er is nauwelijks vraag naar respijtzorg logeeropvang. Wanneer er vraag is voor respijtzorg dagopvang, aanwezigheidszorg, of respijtzorg light, kan dat binnen de voorliggende voorzieningen worden opgepakt. Er wordt daarvoor vooral een beroep gedaan op de Buurtpunten, Helpende Hand en diverse voorzieningen van Koppel-Swoe zoals het steunpunt Mantelzorg. Onafhankelijke cliëntondersteuning MEE Samen geeft aan dat de optie vaak niet bekend is. Dat er weinig naar wordt gevraagd. Op basis van voorkomende casuïstiek hebben zij het vermoeden dat lokaal georganiseerde opvang in een behoefte zou kunnen voorzien. Het zou dan wel echt moeten gaan om maatwerk om de betrokken mantelzorgers te ontlasten. Dat is complex om te organiseren. Conclusie De uitkomsten van alle onderzoeken in overweging nemende kunnen de volgende antwoorden op de motie respijtzorg geformuleerd worden. 1. Met een plan van aanpak te komen voor minimaal 1 of 2 plekken in de gemeente Epe voor opvang respijtzorg; -

Er zijn twee locaties voor logeeropvang in de gemeente Epe in het complex De Boskamp . Zorgaanbieder WZU Veluwe heeft aangegeven dat er weinig vraag naar is en dat zij de plekken vooral inzetten voor eerstelijns verblijfszorg zodat ze niet ongebruikt leeg staan.

2. Dit vorm te geven in samenwerking met de lokale gemeenschap, lokale zorgorganisaties en welzijnsorganisaties; -

-

Inwoners kunnen via algemene voorzieningen een beroep doen op diverse vormen van respijtzorg en waar nodig een verzoek tot een maatwerkbeschikking indienen. Er zijn nauwelijks aanvragen voor respijtzorg logeeropvang. Er zijn sinds 2023 twee reguliere indicaties toegekend voor logeeropvang, 1 in 2018 en 1 in 2023. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van respijtzorg in brede zin binnen de algemene voorzieningen, waaronder Helpende Hand, de Buurtpunten en het steunpunt Mantelzorg. De pilot logeerzorg die gehouden is in de gemeente Heerde en Epe in 2019 laat ook zien dat er behoefte is aan bepaalde vormen van respijtzorg, zolang deze laagdrempelig en toegankelijk georganiseerd is.

3. De respijtzorg te combineren met ons product “steuntje in de rug” waardoor zorgbehoevenden zelf de kans hebben om nieuwe ervaringen op te doen en sociale contacten kunnen aangaan; -

Steuntje in de rug is sinds de start van de pilot een gewaardeerde voorziening waar veelvuldig gebruik van wordt gemaakt om inwoners te ondersteunen. In 2023 is een pilot gestart in het verlengde daarvan, waarbij inwoners met beginnende dementie respijtzorg krijgen en waarbij zingeving voor de deelnemer centraal staat. Het gaat dan vooral om respijtzorg in de vorm van aanwezigheidszorg en respijtzorg light, in de avonden en weekenden.

Samengevat lijkt de vraag naar meer respijtzorg logeeropvang niet groot genoeg om het realiseren van meer plekken te rechtvaardigen. Het onderzoek naar time-outplekken bevestigt het beeld dat respijtzorg logeeropvang voor slechts een beperkte doelgroep interessant is, mits het aan specifieke maatwerkvoorwaarden voldoet.