960119 Plan van aanpak Herinrichting Hoofdstraat Centrum Epe

Plan van aanpak herinrichting Hoofdstraat Centrum Epe

Opdrachtgever: Projectleider: Datum:

Ellen Dennesen (Teamleider Ontwikkeling) Hans Stijf Maart 2024

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding ............................................................................................................................................. 3 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................................... 3 1.2 Doel.............................................................................................................................................. 3 1.3 Proces .......................................................................................................................................... 3 2. Projectbeschrijving ............................................................................................................................. 5 2.1 Plangebied .................................................................................................................................... 5 3. Uitgangspunten en randvoorwaarden ................................................................................................. 7 3.1 Beleidskaders ............................................................................................................................... 7 3.2

Overige kaders ......................................................................................................................... 7

3.3 Beleidsuitgangspunten ontwerp ..................................................................................................... 8 1.

Omgevingsvisie ....................................................................................................................... 8

2.

Beeldkwaliteitplan .................................................................................................................... 8

3.

Mobiliteitsplan 2022-2032 ........................................................................................................ 9

4.

Economische visie ................................................................................................................... 9

5.

Participatiebeleid ..................................................................................................................... 9

4. Financieel en risico’s ........................................................................................................................ 10 5. Participatie en communicatie ............................................................................................................ 11 6. Projectorganisatie ............................................................................................................................ 12 6.1 Projectteam................................................................................................................................. 12 6.2 Planning...................................................................................................................................... 13 Bijlage 1 Opbrengsten verkenningsfase ............................................................................................... 14 Deelgebied 1 Noordelijk gedeelte Hoofdstraat .............................................................................. 14 Deelgebied 2 Kerkplein ................................................................................................................. 15 Deelgebied 3 Markt .......................................................................................................................

15 Deelgebied 4 Midden gedeelte Hoofdstraat .................................................................................. 16 Deelgebied 5 Gruttersplein ........................................................................................................... 17 Deelgebied 6 Zuidelijk gedeelte Hoofdstraat ................................................................................. 18 Bijlage 2 Overige beleidsuitgangspunten ontwerp herinrichting ........................................................... 19 Bijlage 3 Sfeerbeelden plangebied eerste helft 20e eeuw..................................................................... 25

2

1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeenteraad heeft in 2013 het beeldkwaliteitplan “Centrum Epe” vastgesteld. Een aantal gebieden in het centrum zijn op basis hiervan al heringericht. De volgende herinrichtingsfase betreft een gedeelte van de Hoofdstraat, inclusief het plein rond de Grote Kerk en het Gruttersplein. In het raadsakkoord voor de periode 2022-2026 is aangegeven dat gemeente Epe een aantrekkelijke gemeente wil zijn voor onze inwoners, ondernemers én onze bezoekers. Dat vraagt om een autoluw dorpscentrum met een prettig verblijfsklimaat waar onze bewoners, bezoekers en toeristen graag naar toe komen. Een actieve inzet op een aantrekkelijke, toegankelijke en veilige openbare ruimte is daarom essentieel. In het collegeprogramma voor de periode 2022-2026 is besloten om een plan te ontwikkelen voor de herinrichting van het centrum van het dorp Epe.

1.2 Doel Het doel van dit plan van aanpak is om nadere uitwerking te geven aan het beeldkwaliteitplan “Centrum Epe” en de Omgevingsvisie en te komen tot een integraal gebiedsplan. Dit plan van aanpak betreft de herinrichting van de openbare ruimte in een gedeelte van het centrum van Epe om de positie van het centrum te versterken. Het uiteindelijke doel van het project is een openbare ruimte te realiseren die samenhang en eenvoud uitstraalt en waarbij verblijven en ontmoeten centraal staan. De beeldkwaliteit en belevingswaarde van het gebied worden hierbij niet uit het oog verloren. Een veilige en toegankelijke openbare ruimte is daarbij het onderliggende doel (voorwaarde).

1.3 Proces Terugblik gevoerde proces tot nu toe Het proces voor de herinrichting van dit gedeelte van het centrum van Epe is gestart in 2022 met een verkenningsfase. Tijdens deze verkenningsfase in 2022 en 2023 is er een ambtelijke verkenning geweest. Samen met een ontwerper en stakeholders zijn een aantal onderdelen benoemd die opvallend zijn in het bestaande gedeelte van het plangebied. Deze onderdelen worden gebruikt voor het maken van een schetsontwerp. Ook is er een schouw geweest met de Fietsersbond-Epe en de Adviesraad Sociaal Domein om bestaande veiligheids- en toegankelijkheidsknelpunten te inventariseren en wensen op te halen voor het op te stellen ontwerp.

3

De stakeholders die zijn geraadpleegd: - De voorzitter van de Ondernemersvereniging Epe - De voorzitter van de Koninklijke Horeca Nederland - Epe - Een afgevaardigde (kerkrentmeester) van de Grote Kerk Epe - Een lid van Stichting Promotie gemeente Epe - De voorzitter van de Bedrijveninvesteringszone (Biz) centrum Epe - Adviesraad Sociaal Domein - Fietsersbond-Epe De opbrengsten uit de verkenningsfase zijn te vinden in bijlage I. Ook is tijdens deze verkenningsfase een verkeersonderzoek uitgevoerd om te onderzoeken of het centrum autovrij gemaakt kan worden. In dit onderzoek zijn een drietal varianten onderzocht. De keuze van de voorkeursvariant is kaderstellend voor het opstellen van het voorlopig ontwerp. Besluitvorming over de voorkeursvariant is de eerste stap voor het opstellen van het voorlopig ontwerp. Vervolgproces Een ontwerpbureau krijgt nu de opdracht om op basis van de randvoorwaarden en de gezamenlijke bepaalde ambitie uit het voortraject een schets te maken. Van deze schets wordt, in samenspraak met inwoners, organisaties en ondernemers, een voorlopig ontwerp (v.o.) gemaakt. Besluitvorming Het college stelt het plan van aanpak vast na consultatie van de gemeenteraad. De raad neemt een besluit over de voorkeursvariant voor het autovrij maken van het centrum van Epe. Daarna stelt het college een participatie- en communicatieplan vast.

Op basis van de uitkomsten van het brede participatieproces stelt het college een voorlopig ontwerp op. Het college legt het concept voorlopig ontwerp na consultatie van de raad 6 weken ter inzage. Daarna vindt definitieve vaststelling van het voorlopig ontwerp plaats door de gemeenteraad. Na het besluit van de gemeenteraad wordt het definitief ontwerp, inclusief faseringsplan, opgesteld en door het college vastgesteld. Het plan wordt, conform de voorgestelde fasering, uitgevoerd waarbij alle belanghebbenden worden betrokken. De gemeenteraad wordt 5 keer tijdens het proces betrokken. Zie ook de planning in paragraaf 6.2. 1. De raad wordt geconsulteerd voordat het plan van aanpak door het college wordt vastgesteld; 2. De raad stelt de voorkeursvariant voor het autovrij maken van het centrum vast; 3. De raad wordt later in het proces geconsulteerd over het voorlopig ontwerp voordat het college definitief instemt met dit voorlopig ontwerp; 4. De raad stelt daarna de inspraaknota en het voorlopig ontwerp vast; 5. Uiteindelijk stelt de raad het uitvoeringskrediet beschikbaar.

4

2. Projectbeschrijving 2.1 Plangebied Het plangebied is gelegen tussen de Pastoor Somstraat en de Korte Kuipersweg. Zie het gebied binnen het rode kader op de kaart hieronder.

1 11

2 3 4

5 6

5

Het plangebied is te verdelen in verschillende gebieden. Zie de gebieden binnen de oranje cirkels op bovenstaande kaart. 1. Noordelijke gedeelte, inclusief gedeelte Pastoor Somstraat en steeg tussen Hoofdstraat en Verbindingsweg 2. Gebied rond de Grote Kerk (Kerkplein) 3. Markt (Horecaplein) 4. Midden gedeelte, inclusief doorsteek van Hoofdstraat naar Beekpark 5. Gruttersplein, inclusief Scheuterstraat 6. Zuidelijke gedeelte, met aansluitingen op de Emmastraat en op de Korte Kuipersweg

6

3. Uitgangspunten en randvoorwaarden 3.1 Beleidskaders De belangrijkste beleidskaders voor de uitwerking van deze herinrichting zijn: 1. Omgevingsvisie gemeente Epe (vastgesteld door de gemeenteraad in december 2021) In de Omgevingsvisie beschrijft de gemeente Epe hoe wordt omgegaan met de omgeving waarin we wonen, werken en recreëren. De Omgevingsvisie zorgt ervoor dat er bij beslissingen rekening wordt gehouden met alle manieren waarop een gebied gebruikt wordt en wat voor plannen er zijn in het gebied. 2. Beeldkwaliteitplan Centrum Epe (vastgesteld door de gemeenteraad in april 2013) Dit beeldkwaliteitplan is een uitwerking van de ruimtelijke ambities die in de Structuurvisie centrum Epe zijn verwoord. In de structuurvisie is opgenomen dat er wordt doorgegaan met ‘het polijsten van de diamant’. Dat wil zeggen dat de aanwezige structuur wordt vervolmaakt om de functionaliteit en de beleving van het centrum sterker te maken. De in de structuurvisie genoemde kernbegrippen ‘groen, gezellig en gastvrij’ zijn de basis voor de uitwerking in dit beeldkwaliteitplan 3. Mobiliteitsplan 2022-2032: veilig, gezond en duurzaam (vastgesteld door de gemeenteraad in maart 2022) Conform het mobiliteitsplan wordt ingezet op het STOP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Privé vervoer (auto)) en het realiseren van veilige, aantrekkelijke en toegankelijke looproutes.

Ook dienen fietsroutes tussen wijken en centra verbeterd te worden 4. Economische visie (vastgesteld door de gemeenteraad in 2016) De uitgangspunten van de Economische visie zijn Vitaal, Slim en Uitnodigend. In de Economische visie en het bijbehorende Actieprogramma uit 2021 wordt ingezet op het vitaal maken en houden van de centra. Daarbij wordt ingezet op het verlengen van de verblijfsduur van bezoekers. 5. Participatiebeleid “Samen werken aan een plan Epe” (vastgesteld door de gemeenteraad in juni 2023) Dit beleid vormt de basis voor het participatieproces van dit project.

3.2 Overige kaders 1. Blauw Omgevingsprogramma (BOP) 2022-2027 (Waterschap Vallei en Veluwe d.d. 2022) Het BOP en daarin geformuleerde doelen dienen als leidraad voor de waterinclusieve ontwikkeling en klimaatadaptatie. Als gemeente conformeren we ons aan dit programma in de uitwerking van onze klimaatopgave 2. Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving (Rijk d.d. 23 maart 2023). Deze maatlat beschrijft doelen en prestaties-eisen en geeft richtlijnen voor de thema’s wateroverlast, droogte, hitte, biodiversiteit, bodemdaling en gevolgbeperking overstromingen. 3. Handboek inrichting openbare ruimte 2023 (HIOR) Dit handboek geeft de kaders en randvoorwaarden voor de inrichting van de openbare ruimte. 4. Haalbaarheidsonderzoek bovengronds brengen Dorpsebeek In het coalitieakkoord is opgenomen dat beken en sprengen een handelsmerk zijn voor onze gemeente. De Dorpsebeek in het dorp Epe ligt deels onder de grond. Het bovengronds brengen vergroot de belevingswaarde van de dorpskern, voorkomt wateroverlast en versterkt de cultuurhistorie. We vragen het college een haalbaarheidsonderzoek te doen inclusief nut en noodzaak van deze ingreep. In het college programma 2022-2026 is opgenomen dat er een haalbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd naar de mogelijkheden van het bovengronds brengen van de Dorpse Beek in de dorpskern Epe op het traject vanaf het Beekpark tot aan de Zuukerweg.

Dit tracé is gedeeltelijk gelegen in het plangebied voor de herinrichting van de Hoofdstraat in het centrum van Epe.

7

3.3 Beleidsuitgangspunten ontwerp Uit de in 3.1 genoemde beleidskaders worden de hieronder aangegeven beleidsuitgangspunten meegenomen bij het ontwerp ten behoeve van de herinrichting van de Hoofdstraat in het centrum van Epe. In bijlage 2 zijn de beleidsuitgangspunten per beleidskader verder uitgewerkt. Deze worden ook gebruikt bij de uitwerking van het ontwerp.

1. Omgevingsvisie Voor de herinrichting van het centrum van Epe zijn de volgende ontwikkelprincipes uit de Omgevingsvisie van toepassing: •

De waardevolle leefomgeving is ons DNA. We laten ons inspireren door de rijkdom van de natuur, de kenmerken van het landschap en de eigenheid van het gebied. Nieuwe ontwikkelingen passen bij de identiteit van het gebied en dragen bij aan ruimtelijke kwaliteit en de doelstellingen van de Omgevingsvisie. We leveren maatwerk.

•

We nemen verantwoordelijkheid in de energietransitie en de klimaatopgave. We maken werk van de klimaatopgave door in te zetten op groen, natuurbescherming en -ontwikkeling en gebiedseigen maatregelen.

•

In de gemeente Epe kun je een leven lang gezond, prettig en veilig wonen. Dit doen we door bij de inrichting van onze omgeving constant te werken aan een schone, gezonde en veilige woon- en leefomgeving. Er is voldoende water en groen in de omgeving en goede, veilige wandel- en fietspaden.

•

Onze omgeving stimuleert ontmoeting en versterkt de band tussen onze inwoners. We werken aan een uitnodigende openbare ruimte met verblijfskwaliteit en voldoende voorzieningen voor jong en oud.

•

Voor ondernemers biedt de gemeente Epe een prettig ondernemersklimaat. Dit doen we door ruimte te bieden voor ontwikkeling en het benutten van kansen. We hebben daarbij oog voor een duurzame toekomst.

•

De centra van Vaassen en Epe zijn uitnodigend. Dit doen we door gastvrij en compleet te zijn. We koppelen de centra aan recreatie en toerisme (100% Wild) met goede verbindingen van en naar de wijken en het buitengebied.

•

Recreatie vanuit onze natuurlijk omgeving. Dit doen we door uit te gaan van onze kracht: de waardevolle leefomgeving. Ontwikkeling vindt plaats vanuit waarde toevoeging en kwaliteit.

•

Mobiliteit is in beweging. Dit doen we door in te zetten op duurzame mobiliteit en het STOP-principe (stappen, trappen, OV, privé). We stimuleren wandelen en fietsen.

2. Beeldkwaliteitplan •

Winkelacht De inrichting van de openbare ruimte staat in dienst van deze functie als verblijfsgebied. Er wordt ingezet op een uitnodigende openbare ruimte met ruim baan voor voetgangers en fietsers. Een duidelijke, eenduidige vormgeving en afbakening van de openbare ruimte is van belang voor een heldere routering en samenhangend beeld van het winkelcentrum voor de bezoekers. Een goede bereikbaarheid van het centrum speelt hierbij ook een belangrijke rol. In de openbare ruimte is een overzichtelijk ruimtelijk beeld gewenst. Het is daarom van belang meer rust in het profiel aan te

8

brengen door verkeerborden, straatmeubilair en reclame-uitingen beter te organiseren en waar mogelijk op te ruimen. •

Pleinen De diverse pleinen hebben een sterke eigen identiteit. Deze ruimten faciliteren zeer verschillend gebruik zonder te conflicteren en zijn een aanvulling op elkaar . In de structuurvisie is aangegeven dat de identiteit van deze pleinen verder versterkt kan worden zodat een totaalaanbod in verschillende pleinruimten ontstaat die een aanvulling vormen op de winkelacht.

•

Aanloopstraten en entrees Vanwege de aanwezigheid van bezoekersgerichte functies, mag in de aanloopstraten de auto niet te dominant aanwezig zijn. Het is van belang dat deze straten een efficiënte indeling hebben en duidelijke koppelingen met de centrumentrees, de parkeergebieden en de fietsenstallingen.

3. Mobiliteitsplan 2022-2032 Stappen (Lopen) Lopen is belangrijkste vervoerswijze op afstanden tot 1 km. Dat doen we door veilige, aantrekkelijke en toegankelijke looproutes te realiseren Trappen (Fietsen) de fiets als belangrijkste vervoersmiddel binnen de dorpskernen (lokaal verkeer) en het vergroten van het fietsgebruik op de middellange afstand (o.a. forenzen) Openbaar vervoer We willen het Openbaar Vervoer-gebruik onder onze inwoners vergroten door de kwaliteit en de bereikbaarheid van ons OV te behouden en te versterken. Privé vervoer (auto) Waarborgen bereikbaarheid dorpscentra via de inprikkers. Parkeerdruk in dorpscentra op zaterdag en marktdag maximaal 85%.

4. Economische visie De Economische visie richt zich op drie uitgangspunten: slim, vitaal en uitnodigend. Hierbij wordt ingezet op het toekomst bestendig maken en houden van gebieden met een economische functie, zoals centra en bedrijventerreinen. In het actieprogramma staat de herinrichting van het centrum van Epe genoemd als specifiek actiepunt. Hierbij is het uitgangspunt: “het creëren van een aantrekkelijk en groen centrum van Epe, door het inrichten van de Hoofdstraat op een manier die zorgt voor optimale beeldkwaliteit, goede toegankelijkheid en een aantrekkelijk horecaplein. Een ander actiepunt is het verlengen van de verblijfsduur in de centra. Voor bezoekers van Epe wordt het aantrekkelijk om langer in het centrum te verblijven, door een aantrekkelijk en gevarieerd winkelaanbod, een aantrekkelijke inrichting van het centrum en het creëren van de juiste randvoorwaarden.

5. Participatiebeleid De Omgevingswet vraagt van alle betrokkenen om zo snel mogelijk met elkaar in gesprek te gaan bij ruimtelijke initiatieven. Ook de gemeente Epe vindt het belangrijk dat inwoners en ondernemers in een vroeg stadium betrokken worden bij het initiatief. Een goede communicatie en participatie over ruimtelijke initiateven is wenselijk en heeft een duidelijke meerwaarde. We vinden het belangrijk dat een initiatiefnemer op tijd met de omgeving in gesprek gaat en het initiatief bespreekt, meningen peilt, belangen ophaalt en de kennis van anderen gebruikt voor het polijsten van het initiatief. Het goede gesprek, de verbinding: daar gaat het bij participatie om. We betrekken elkaar bij initiatieven. In onze gemeente noemen we dat ‘het omgevingsgesprek’.

9

4. Financieel en risico’s Ten gevolge van onverwachte uitkomsten van (technische) onderzoeken kunnen onvoorziene knelpunten naar voren komen en kunnen de kosten hoger uitvallen dan verwacht. Ook kunnen de kosten hoger dan verwacht uitvallen ten gevolge van een tegenvallende aanbesteding. Er kan vertraging op worden gelopen omdat de uitvoering plaats vindt in een belangrijk en druk winkel- en horecagebied met economische belangen. Hierdoor is de kans aanwezig dat de fases zoals opgenomen in de planning niet worden gehaald.

10

5. Participatie en communicatie In de verkenningsfase in 2022 en 2023 is een ambtelijke verkenning gestart met verschillende stakeholders. Voor het opstellen van het ontwerp zal een brede participatie worden opgezet vanwege het belang van het centrum. Daarvoor zal een participatie- en communicatieplan worden opgesteld. Gedurende het hele proces zal er doorlopend overleg zijn met individuele ondernemers, bewoners en grondeigenaren in en aangrenzend aan het plangebied. Op een bijeenkomst met ondernemers, bewoners, grondeigenaren, bezoekers en overige belangstellenden zal inbreng worden opgehaald die wordt gebruikt voor het opstellen van het voorlopig ontwerp. Tijdens een tweede bijeenkomst wordt een tussentijds ontwerp gepresenteerd aan de ondernemers, bewoners, grondeigenaren, bezoekers en overige belangstellenden. Nadat de raad is geconsulteerd over het voorlopig ontwerp, legt het college dit voorlopig ontwerp 6 weken voor inspraak ter inzage. Hierna wordt het voorlopig ontwerp ter vaststelling aan de raad voorgelegd.

11

6. Projectorganisatie 6.1 Projectteam Omdat het een integrale gebiedsontwikkeling betreft wordt een projectteam ingericht met verschillende disciplines. Hieronder is dit weergegeven. Afdeling Bestuur Bestuur Bestuur Ruimte Ruimte (Ontwikkeling) Ruimte (Ontwikkeling) Ruimte (Beheer) Ruimte (Beheer) Ruimte (Ontwikkeling) Ruimte (Beheer) Ruimte (Beheer) Ruimte (Ontwikkeling) Ruimte (Ontwikkeling) Ruimte (Ontwikkeling) Ruimte (VTHV) Ruimte (Ontwikkeling) Ondersteuning Ruimte

Functie Rol Wethouder (portefeuille Ruimtelijke ontwikkeling Bestuurlijk opdrachtgever en Verkeer) Wethouder (portefeuille Klimaat en Bestuurlijk opdrachtgever Leefomgeving) Wethouder (portefeuille Economie) Bestuurlijk opdrachtgever Teamleider Ontwikkeling Gedelegeerd opdrachtgever Adviseur Gebiedsontwikkeling Dorpscentra Projectleider Beleidsmedewerker Economische Zaken Adviseur algemeen Beleidsmedewerker Infrastructuur Adviseur infrastructuur Beleidsmedewerker Civiele Werken Adviseur Civiele Werken Projectondersteuner Omgevingswet Projectondersteuner Beleidsmedewerker Verkeer Adviseur mobiliteit Beleidsmedewerker Natuur & Landschap Adviseur Ecologie Beleidsontwikkelaar Klimaat Adviseur Klimaat Beleidsontwikkelaar Landschap Adviseur Landschap & Ruimtelijke Kwaliteit Beleidsmedewerker Afval, Grondstoffen en Adviseur Afval, Grondstoffen en Circulariteit Circulariteit Senior Vergunningverlener APV Adviseur Evenementen en Horeca Accountmanager Bedrijven Contactpersoon ondernemers Communicatie adviseur Adviseur Communicatie Omgevingsmanager Omgevingsmanager

12

6.2 Planning De planning is globaal als volgt Fase

Onderdeel Herinrichting Hoofdstraat Centrum Epe

Verkenningsfase

Ambtelijke verkenning, inclusief verkeersonderzoek Instemmen met plan van aanpak

Initiatieffase

Ontwerpfase

Besluitvorming

2022 en 2023 B&W

Maart 2024

Consulteren raad over plan van aanpak Aanvragen krediet planuitwerking (vrijmaken) Vaststellen plan van aanpak

Raad

Mei 2024

B&W

April 2024

B&W

Mei 2024

Verkeersonderzoek: voorkeursvariant verkeer vaststellen Inmeting plangebied

B&W / besluit raad

Juni 2024

uitgevoerd

December 2023 t/m maart 2024 Mei t/m september 2024 April 2024

Onderzoeken o.a. bodem, milieu, archeologie Uitvoeringskrediet opnemen in perspectiefnota Opstellen en vaststellen participatie- B&W en communicatieplan

Mei 2024

Klankbordgroepbijeenkomst 1 (ophalen)

Mei 2024

Overleg met individuele ondernemers, bewoners en grondeigenaren in en aangrenzend aan het plangebied Inbrengen uitvoeringskosten in nieuw beleid (programmabegroting, meerjarig) Bijeenkomst met ondernemers, bewoners, grondeigenaren, bezoekers en overige belangstellenden (ophalen) Opstellen voorlopig ontwerp

Vanaf mei 2024 doorlopend tijdens hele proces Juni 2024

Juni / juli 2024

Juli en augustus 2024 September 2024

Omgevingstafel

Realisatiefase (overdracht naar team Beheer)

Planning

Klankbordgroepbijeenkomst 2 (presentatie tussentijds ontwerp)

September 2024

Bijeenkomst met ondernemers, bewoners, grondeigenaren, bezoekers en overige belangstellenden (presentatie tussentijds ontwerp) Instemmen met voorlopig ontwerp en consulteren raad Verwerken reactie raad Definitief instemmen voorlopig ontwerp en vrijgave voor inspraak Inspraaktermijn (6 weken) Instemmen met inspraaknota en voorlopig ontwerp Vaststellen inspraaknota en voorlopig ontwerp Aanvragen uitvoeringskrediet Opstellen definitief ontwerp, inclusief faseringsplan (door team Beheer)

September 2024

B&W / raad consulteren

November 2024

B&W B&W

November 2024 December 2024

B&W

Januari / Februari 2025 Maart 2025

Besluit raad

April 2025

B&W / besluit raad B&W

April 2025 Q3 2025

Uitvoering

Q4 2025 t/m 2029

13

Bijlage 1 Opbrengsten verkenningsfase Deelgebied 1 Noordelijk gedeelte Hoofdstraat Dit gebied is in 1995 heringericht

1949 Dit gebied is zeer versteend. Er zijn geen plantvakken. Horizontale belijning door leilinden. Zeer breed wegprofiel voor de auto. Smal profiel voor de voetganger De aansluiting op de Pastoor Somstraat is niet optimaal. De entree van het kernwinkelgebied vanaf de Pastoor Somstraat is niet uitnodigend. In dit gedeelte van de Hoofdstraat in het kernwinkelgebied is geen uitwisseling tussen de winkels aan de oosten westzijde. De etalages zijn slecht zichtbaar. Het oogt niet als een winkelstraat. De steeg tussen de Hoofdstraat en de Verbindingsweg is zeer versteend en is niet duurzaam ingericht.

14

Deelgebied 2 Kerkplein Dit gebied is in 1995 heringericht.

1952

2023

Dit gebied aan de noordzijde van de kerk is zeer versteend, waardoor hier veel hittestress optreedt. Bij de kerk is sprake van botsende beelden. Er is daar verrommeling van materialen. Het oogt kil. De stenen (hunebedjes) worden als lelijk ervaren, evenals het dambordprofiel en de kisten die vanaf het begin van de Hoofdstraat doorlopen naar de kerk. Aan de zuidzijde daarentegen oogt het plein groen. Echter door de aanwezige leilinden aan de oostzijde van het plein langs de gevels van de winkels ontstaat hier een gesloten krap profiel.

Deelgebied 3 Markt Dit gebied is in 2015 heringericht

Markt – Hoofdstraat 1902

2023

Om dit plein goed aan te laten sluiten bij de her in te richten Hoofdstraat en het Kerkplein is het noodzakelijk om ook de Markt in beperkte mate her in te richten. Tegelijkertijd kunnen dan een aantal onvolkomenheden en verbeteringen aan de Markt worden meegenomen, waaronder het vergroenen van dit plein.

15

Deelgebied 4 Midden gedeelte Hoofdstraat Dit gebied is in 1995 heringericht

Hoofdstraat Hema in 1920

Hoofdstraat Hema in 2023

Ook in dit gedeelte nemen de leilinden een te prominente plek in. Er is hier ook een breed wegprofiel voor de auto. In combinatie met de leilinden is dit niet ingericht als een prettig verblijfsklimaat. De voetganger wordt door deze inrichting dicht tegen de gevels van de winkels gedrukt. Er blijft weinig ruimte over voor de voetganger. In dit gedeelte is weinig ruimte voor groen. Er zijn onvoldoende plantvakken. In dit deelgebied vindt een transformatie plaats van de Hema-winkel. De winkel wordt herbouwd met daarbij ondergeschikte horeca. Op de verdieping zullen appartementen worden gerealiseerd. Aan de zuidzijde van de nieuw te bouwen Hema-winkel zal een doorsteek voor voetgangers worden gerealiseerd. Hierdoor ontstaat een langzaam verkeer verbinding tussen de Hoofdstraat en het achterliggende Beekpark. Zie afbeelding hieronder.

Impressie nieuwe Hema 2023 In dit gedeelte is ook de Dorpse beek aanwezig. In de jaren 50 van de vorige eeuw is deze beek in dit gedeelte van het centrum ondergronds gebracht.

16

Deelgebied 5 Gruttersplein Dit gebied is in 2005 heringericht

Gruttersplein in 1934

Gruttersplein in 2023

Het is een versteend plein met weinig groen. Ook is dit plein erg onoverzichtelijk met verschillende functies. Het plein bestaat momenteel uit verschillende hoogtes, waardoor de bestrating op dit plein ongelijkvloers is met opstaande randen. Op het plein zijn twee bus parkeerplaatsen gereserveerd voor de horecabestemming op het perceel Hoofdstraat 108. Aan de rand van het plan kunnen auto’s parkeren. In dit deelgebied zal een transformatie plaatsvinden op het perceel Hoofdstraat 117. Daar was een boekwinkel met bedrijfswoning gesitueerd. Het perceel wordt getransformeerd naar een woongebouw met 22 appartementen, twee winkelunits en een ondergrondse parkeergarage. Zie afbeelding hieronder

Impressie transformatie perceel Hoofdstraat 117

Ook in dit deelplan loopt de Dorpse beek ondergronds

17

Deelgebied 6 Zuidelijk gedeelte Hoofdstraat Dit gebied is in 1995 heringericht

Hoofdstraat zuid (rechts Piramide en Honingpot) in 1937 en in 2023

Dit gedeelte maakt onderdeel uit van de centrumring. In dit gebied is een menging van functies. Het is een uitloopgebied van het centrum. In het gebied zijn winkels, horeca, maatschappelijke functies en woningen aanwezig. Ook wordt er in dit gebied geparkeerd langs de weg en is er een aansluiting naar een parkeerterrein. Er zit verschil in groenstructuur tussen de oost- en westzijde. Ook in een gedeelte van dit deelplan loopt de Dorpse beek ondergronds

18

Bijlage 2 Overige beleidsuitgangspunten ontwerp herinrichting Omgevingsvisie gemeente Epe Vitale en uitnodigende centra Het centrum van Epe is functioneel, sfeervol en compleet. Inwoners en toeristen kunnen er terecht voor de dagelijkse boodschappen in kwaliteitswinkels en er is een gevarieerd aanbod niet-dagelijkse winkels, horeca, diensten en andere voorzieningen. Het centrum is een regionaal koopcentrum en biedt de consument gemak, gastvrijheid en een goede bereikbaarheid. Het centrum heeft een compact kernwinkelgebied waar het winkelen en horeca centraal staat. In de omliggende straten is er samenhang tussen verschillende functies en ruimte voor nieuwe initiatieven en transformatie. Hierbij is het van belang dat nieuwe functies de bestaande functies gaan versterken. Er zal verbinding worden gezocht tussen het centrumgebied en de Veluwe. Dit betekent dat de inrichting van het centrumgebied zal moeten veranderen door meer groen, minder auto’s en een betere toegankelijkheid voor minder validen.

De opgaven in Epe Energie, klimaat en biodiversiteit zijn ook binnen de kern Epe belangrijk. Het gaat onder andere om de warmtetransitie en maatregelen tegen hittestress, verdroging en piekregenbuien. Binnen Epe is met name het centrum een belangrijk speerpunt. In het verlengde van 100% wild ligt ook een relatie tussen het centrum en Veluwe. Detailhandel, horeca en andere voorzieningen zijn van waarde voor zowel inwoners als recreanten en toeristen.

Duurzaamheid in Epe Het toevoegen van groen dient meerdere doelen en zien we als meekoppelkans. Naast reductie van hittestress zullen hiermee ook het groene karakter van het dorp en de biodiversiteit worden verbeterd. De omgang met water wordt binnen de kern Epe de komende jaren steeds belangrijker door klimaatverandering. Door ruimte te maken om pieken bij neerslag op te vangen geven we hier vorm aan. We sturen op water vasthouden in natuurlijke laagtes in de openbare ruimte en tegelijk water vasthouden waar dat kan. Dit is vooral bij herinrichtingsprojecten relevant. Een duidelijk samenvattende lijn voor de openbare ruimte is: groen in het dorp versterken, hoeveelheid verharding verminderen, groenbeheer afstemmen voor biodiversiteit.

Gezondheid We werken aan een meer toegankelijke openbare ruimte ook voor minder validen, met meer verblijfskwaliteit. De opgaven groen, klimaat en een aantakking op recreatieve structuur zijn hier mooi te koppelen.

Vitale economie in groene omgeving Centrum Epe Voor Epe streven we naar een vitaal compact centrum met focus op horeca en detailhandel. Het doel is het behoud van een sterke centrumfunctie van Epe en de profilering ervan. Voor Epe is dat 100% wild. Verblijven en besteden gaan hand in hand: Place to be en place to buy! Belangrijk voor het blijvend goed functioneren is een compact kernwinkelgebied en voorzieningenstructuur. We streven naar een centrum dat aantrekkelijk en gastvrij is. Inrichting en functies blijven afgestemd op trends in winkelen en gebruik van de horeca. Ondernemers en gemeente moeten daarvoor nauw samenwerken gericht op versterking van de centrumfunctie en kwalitatieve duurzame groei. We bevorderen het economisch functioneren van het centrum als geheel door op een compact kernwinkelgebied te sturen en de onderlinge afstand tussen de diverse centrumvoorzieningen te verkleinen. Ook willen we voor het verhogen van de verblijfskwaliteit een deel van het centrum autovrij maken, op andere plekken is de auto te gast. Het aantrekkelijker maken van de openbare ruimte is essentieel voor het functioneren. We vergroten de verblijfskwaliteit en richten een deel van de ruimte in om te ontmoeten, zoals de vergroening van Epe Zuid (Hoofdstraat) en herinrichting in het overig deel van het centrum.

Verbinding met de waardevolle leefomgeving We behouden bestaande groenblauwe structuren en brengen waar mogelijk bijvoorbeeld de ondergrond (bijvoorbeeld beken structuur) terug in het straatbeeld. Ook landschapskenmerken brengen we mogelijk weer terug om de groenstructuur aan te vullen en de schaal en indeling van het dorp te behouden. Voor Epe zetten we in op het behoud van het historische ensemble rondom de kerk

19

De openbare ruimte is groen en wordt begeleid door bomen. Waar het mogelijk is, worden kansen benut om de boomstructuur aan te vullen.

Beeldkwaliteit plan centrum Epe Toelichting bestemmingsplan Centrum Epe Langs enkele belangrijke wegen (Hoofdstraat, de Markt, Stationsstraat) staan leilinden. Deze leilinden vormen voor voetgangers een barrière tussen de winkels en de straat waardoor er teveel ruimte aan het autoverkeer wordt gegeven. Dit is niet wenselijk in het kernwinkelgebied. De gemeente zet in op behoud van het waardevolle groen en verbetering van de leilindenstructuur. Daarnaast moeten de parken meer bij de groene structuur betrokken worden.

Algemeen Er wordt doorgegaan met ‘het polijsten van de diamant’. Dat wil zeggen dat de aanwezige structuur wordt vervolmaakt om de functionaliteit en de beleving van het centrum sterker te maken. De in de structuurvisie genoemde kernbegrippen ‘groen, gezellig en gastvrij’ zijn de basis voor de uitwerking in dit beeldkwaliteitplan. Er is reeds sprake van een rijke groenstructuur, maar voor het centrum is hier op onderdelen nog verbetering mogelijk om de functionele structuur en de visuele kwaliteiten beter op elkaar aan te laten sluiten. Gezellig en gastvrij gaat vooral over de toegankelijkheid en het maken van pleinen en plekken met een eigen herkenbare uitstraling waar inwoners en bezoekers kortere of langere tijd aangenaam kunnen verblijven.

Winkelacht De inrichting van de winkelacht moet nog worden verbeterd om de kwaliteit van de openbare ruimte en de oriëntatie op de route te optimaliseren. De inrichting van de openbare ruimte staat in dienst van deze functie als verblijfsgebied. Er wordt ingezet op een uitnodigende openbare ruimte met ruim baan voor voetgangers en fietsers. Een duidelijke, eenduidige vormgeving en afbakening van de openbare ruimte is van belang voor een heldere routering en samenhangend beeld van het winkelcentrum voor de bezoekers Het is daarom van belang meer rust in het profiel aan te brengen door verkeerborden, straatmeubilair en reclame-uitingen beter te organiseren en waar mogelijk op te ruimen. Bij de inrichting van de looproutes is een warme en rustige inrichting leidend, gericht op funshopping en verblijf met overzicht en veel ruimte voor de voetganger. Kernpunten voor de inrichting zijn: • doorlopende profielruimte met een duidelijk herkenbare looproute; • zoveel mogelijk obstakelvrij (geen paaltjes, op- en afstapjes, plantenbakken, etc); • gebakken materialen, eenduidige inrichting: beperkt assortiment; t warme kleurstelling; t straatmeubilair in rustige warme of donkere kleuren; t geclusterde $etsparkeervoorzieningen nabij de aansluiting op de aanloopstraten; t reclameborden en straatmeubilair op een eenduidige manier (in één lijn) in het pro$el situeren.

Voor bestaande reclame-uitingen zal de gemeente proactief overleg voeren met de ondernemersvereniging om een hogere kwaliteit te bereiken; t op het raadhuisplein, marktplein, kerkplein en de parkeerterrein meer accenten in de bomenstructuur: vrijstaande bomen en boomgroepen. Het huidige beeld van de openbare ruimte is te rommelig Een rustiger ingedeelde ruimte maakt het centrum meer toegankelijk en uitnodigend.

Pleinen Verdere vergroening rondom de kerk versterkt de identiteit van het kerkplein. Een verhoogde zitrand rond het vergrootte grasveld, kan de huidige her en der geplaatste bankjes vervangen. Dit geeft een groener en rustiger straatbeeld. Een tweede ingang aan de kop van de kerk bij de winkelacht betrekt het geheel sterker bij het centrum (zeker als de kerk wordt gebruikt voor culturele evenementen). Ook op het plein is ruimte voor kleinschalige evenementen met een meer culturele inslag. De doorgang aan de zuidzijde kan worden verbreed zodat zowel de kerk het Beekpark als de achterliggende straat meer bij het centrum worden betrokken. Ten behoeve van de bereikbaarheid van het kernwinkelgebied voor $etsers wordt ingezet op ruime $etsstallingsmogelijkheden in de randen van dit gebied. Het is van belang om ruimtelijke samenhang tussen

20

het park en het kerkplein te creëren door de inrichting van de openbare ruimte (bijvoorbeeld eenduidige rustige bestrating). Om een aantrekkelijk en rustig beeld te krijgen is het van belang dat de pleinruimte wordt ‘opgeruimd’. Bomen en bankjes kunnen worden gecombineerd en de hoeveelheid losstaande obstakels zoals paaltjes, borden, rekjes, bankjes, stenen e.d. kan sterk worden teruggebracht. Het (her) ontwerp van het plein zal moeten inspelen op de historie en de karakteristieken van de kerk en de bijzondere vorm van het plein. Versterken van het zicht op en het groene beeld rondom de kerk. Voor het plein moet een integraal plan worden gemaakt waarbij ook ruimte is voor evenementen (bijv. jazzfestival), gebruik door bezoekers, de historie van het gebied/de kerk enz. Hiervoor is ook het betrekken van het kerkbestuur belangrijk. De inrichting van het plein is rustig en groen, als tegenhanger van de winkelacht.

• het zicht op de kerk optimaliseren door beperkte snoei van bomen; • groene uitstraling, met grasvlakken en hagen; • duidelijke afbakening tussen plein en looproute winkelacht door bijvoorbeeld inzet ontworpen strakke zitranden; • geen reclame uitingen op het plein; • sterk contrast materiaalgebruik loopvloer en zitranden/randen verhoogd plein; • terugbrengen zitplekken rondom de kerk, ruimte voor iets bijzonders (eye-catcher); • materialisering (zit)randen: antraciet natuursteen; • materialisering loopvloer: gebakken materiaal aansluitend op bestrating winkelacht; • zoveel mogelijk obstakelvrij: in ieder geval geen obstakels die het zicht op kerk beperken; • oriëntatie richting het centrum: onderzoek mogelijkheden tweede entree kerk centrumzijde.

Aanloopstraten en entrees De inrichting van de aanloopstraten is functioneel én representatief als centrumentree. • groene uitstraling door laanprofiel (inzet bomen), het groenstructuurplan is hierbij leidend; • efficiënte en toegankelijke indeling van het profiel; • duidelijke afbakening verschillende ruimte voor verkeerssoorten: weg, parkeerplaatsen, fiets(suggestie)strook en trottoir; • eenduidig materiaalgebruik alle aanloopstraten; • loopzones zoveel mogelijk obstakelvrij (geen paaltjes, verkeersborden op het trottoir, etc); • geen reclame uitingen op het maaiveld voor de voorgevellijn; • materialisering profiel: rustig kleurenpalet (rood - bruin), materiaal dat aansluit bij de bestrating van de winkelacht, toepassing beperkt aantal verschillende materialen ten behoeve van een eenduidig beeld. Voor de entrees geldt daarbij: • hoofdentree markering van de entree als toegang tot het centrum door uitwerking in groenaccenten of karakteristieke bebouwing (zuidelijke entree); • voetgangersentrees duidelijke overgang in bestrating tussen aanloopstraten en winkelacht; • afgebakende plek vorm geven voor de stalling van fietsen; • entreebeeld kan bij voldoende ruimte worden versterkt d.m.v. groen.

Mobiliteitsplan Stappen (Lopen) Het verbeteren van de veiligheid, aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van het centrum van Epe Nader onderzoek of de Markt/Hoofdstraat in Epe e.o. autoluw(er) kan worden ingericht en de toegankelijkheid en oversteekbaarheid kan worden verbeterd, hierbij rekening houdend met het bevoorradend verkeer. Realisatie van geleidemarkering in het centrum van Epe. Het vergroten van de oversteekbaarheid van wegen Het toepassen van veilige voetgangersoversteekplaatsen. Het verbeteren van de veiligheid, aantrekkelijkheid en toegankelijkheid van het centrum van Epe voor voetgangers. De Markt en het gedeelte van de Hoofdstraat in Epe, tussen de Markt en de Emmastraat, de Verbindingsweg en de doorsteek Gildenweg-Hoofdstraat zijn in de huidige situatie toegankelijk voor autoverkeer. De intensiteit van het gemotoriseerd verkeer ligt hier relatief hoog in relatie tot de aanwezigheid van het winkelend publiek, fietsers en horecagelegenheden met terrassen. Bovendien is er geen duidelijk onderscheid tussen rijbaan en

21

voetgangersgebied op de Markt. Op de Hoofdstraat (tussen de Markt en de Pastoor Somstraat) conflicteert (de hoge snelheid van) het fietsverkeer soms met de voetgangers/winkelend publiek en het horecagebruik (de F50 kan voor een deel van deze fietsers een aantrekkelijk alternatief worden). Dit alles leidt tot een gevoel van onveiligheid bij sommige centrumbezoekers. Om de veiligheid, verblijfskwaliteit en toegankelijkheid te verbeteren, dient een integraal onderzoek te worden naar het autoluw(er) maken van de Markt/Hoofdstraat (bijvoorbeeld in het toeristenseizoen) inclusief een circulatieplan voor het gehele centrumgebied. Daarbij dient ook de bereikbaarheid en vindbaarheid van de parkeerlocaties te worden meegenomen, de parkeerdrukverdeling en de bevoorrading van de winkels. Qua toegankelijkheid gaat het ook om (de locatie van) uitstallingen en het aanbieden van zitgelegenheden. Ook een onderzoek naar de kwantiteit en kwaliteit van het (bewaakt) fietsparkeren dient hierin een plek te krijgen. Het toepassen van veilige voetgangersoversteekplaatsen Om als voetganger veilig over te steken is een heldere toepassing van voetgangersoversteekplaatsen (kanalisatiestrepen of zebravoorziening) van belang. Zebra’s worden in principe alleen toegepast bij ontsluitingswegen met een grote voetgangersconcentratie, zoals bij de winkelcentra of in schoolzones.

Zebrapaden leiden namelijk tot schijnveiligheid als er niet zeer regelmatig gebruik van wordt gemaakt.

Trappen (Fietsen) Stimuleren fietsgebruik d.m.v. versterken fietsparkeren Uitwerken en realisatie plan (bewaakt) fietsparkeren in de dorpscentra en op de overstappunten. Om het fietsgebruik te stimuleren zijn voldoende en hoogwaardige fietsparkeervoorzieningen noodzakelijk. Daarbij gaat het om de locatie, de kwantiteit (hoeveelheid) en de kwaliteit: Locatie fietsparkeervoorzieningen: Het centrumgebied kenmerkt zich door de aanwezigheid van verschillende functies, zoals wonen, werken, winkelen, recreëren. Binnen het centrumgebied zijn er specifieke locaties aan te wijzen die veel fietsers aantrekken, zogenaamde ‘fietsmagneten’. Veel voorkomende fietsmagneten zijn bijvoorbeeld supermarkten, omdat de fiets ook dienstdoet als boodschappenkar. Bij deze specifieke locaties dienen, zowel kwantitatief als kwalitatief voldoende stallingsvoorzieningen aanwezig te zijn op korte loopafstand. Fietsdiefstal is een van de belangrijkste redenen om niet de fiets te gebruiken. Onderzocht wordt of bewaakte en/of betaalde stallingen, noodzakelijk, wenselijk en haalbaar zijn in het dorpscentrum van Epe. Daarbij kan ook worden gekeken of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen worden ingezet. Een alternatieve vorm van een bewaakte stalling zijn fietskluizen ten behoeve van het parkeren van (elektrische) fietsen.

Privé vervoer (auto) Optimaliseren parkeren in dorpscentra, door beter benutten en verdelen. Onderzoeken optimalisatie parkeren dorpscentra, waarbij we niet inzetten op uitbreiding, maar op het beter benutten van de bestaande parkeercapaciteit (met bv ICT-oplossingen als sensoren) en fietsparkeren.

Algemeen Het centrum van Epe is een regionaal koopcentrum en biedt de consument gemak, gastvrijheid en een goede bereikbaarheid. Er zal verbinding worden gezocht tussen het centrumgebied en de Veluwe. Dit betekent dat de inrichting van het centrumgebied zal moeten veranderen door meer groen en minder auto’s. De aanwezige structuur wordt vervolmaakt om de functionaliteit en de beleving van het centrum sterker te maken. In de uitwerking van het ontwerp moet rekening worden gehouden met de kernbegrippen ‘groen, gezellig en gastvrij’. De inrichting van de openbare ruimte staat in dienst van deze functie als verblijfsgebied. Er wordt ingezet op een uitnodigende openbare ruimte met ruim baan voor voetgangers en fietsers. Een duidelijke, eenduidige vormgeving en afbakening van de openbare ruimte is van belang voor een heldere routering en samenhangend beeld van het winkelcentrum voor de bezoekers. Het is daarom van belang meer rust in het profiel aan te brengen door verkeerborden, straatmeubilair en reclame-uitingen beter te organiseren en waar mogelijk op te ruimen. Een rustiger ingedeelde ruimte maakt het centrum meer toegankelijk en uitnodigend.

22

Bij de inrichting van de looproutes is een warme en rustige inrichting leidend, gericht op funshopping en verblijf met overzicht en veel ruimte voor de voetganger. Kernpunten voor de inrichting zijn: • Doorlopende profielruimte met een duidelijk herkenbare looproute; • Zoveel mogelijk obstakelvrij (geen paaltjes, ongelijkvloerse randen, op- en afstapjes, plantenbakken, etc); • Gebakken materialen, eenduidige inrichting: beperkt assortiment; • Warme kleurstelling; • Straatmeubilair in rustige warme of donkere kleuren; • Meer accenten in de bomenstructuur: vrijstaande bomen en boomgroepen. Het (her) ontwerp van het plein rond de Grote Kerk zal moeten inspelen op de historie en de karakteristieken van de kerk en de bijzondere vorm van het plein. Versterken van het zicht op en het groene beeld rondom de kerk. Voor het plein moet een integraal plan worden gemaakt waarbij ook ruimte is voor evenementen (bijvoorbeeld jazzfestival), gebruik door bezoekers, de historie van het gebied/de kerk enzovoorts. Hiervoor is ook het betrekken van het kerkbestuur belangrijk.

Duurzaamheid, klimaat, biodiversiteit en groen Energie, klimaat en biodiversiteit zijn ook binnen de kern Epe belangrijke thema’s. Bij het ontwerp moet rekening worden gehouden met de warmtetransitie. Er zullen maatregelen tegen hittestress, verdroging en piekregenbuien moeten worden getroffen. Het toevoegen van groen dient meerdere doelen en zien we als meekoppelkans. Naast reductie van hittestress zullen hiermee ook het groene karakter van het dorp en de biodiversiteit worden verbeterd. Het centrum moet klimaat adaptief worden heringericht. Het groen in het dorpscentrum moet worden versterkt. De hoeveelheid verharding moet worden verminderd. Het groenbeheer moet worden afgestemd voor biodiversiteit. Het vergroenen van de openbare ruimte biedt tal van voordelen. Het helpt bij het tegengaan van hittestress, doordat groen schaduw biedt en de omgevingstemperatuur verlaagt. Bovendien draagt groen bij aan het opvangen van regenwater, waardoor de kans op wateroverlast bij hevige regenval wordt verminderd. Ook landschapskenmerken brengen we weer terug om de groenstructuur aan te vullen en de schaal en indeling van het dorp te behouden. Het historische ensemble rondom de Grote Kerk moet worden behouden. De inrichting van het plein is rustig en groen. Verdere vergroening rondom de kerk versterkt de identiteit van het kerkplein.

Een verhoogde zitrand rond het vergrootte grasveld, kan de huidige her en der geplaatste bankjes vervangen. Dit geeft een groener en rustiger straatbeeld. De openbare ruimte is groen en wordt begeleid door bomen. Waar het mogelijk is worden kansen benut om de boomstructuur aan te vullen. Daarbij moet rekening gehouden worden met een divers assortiment aan bomen. De juiste boom op de juiste plek. Nieuw aan te planten bomen moeten de ruimte krijgen, zowel boven- als ondergronds. Waar de ruimte is, moeten de plantvakken rond de bomen zo groot mogelijk worden gemaakt. De sortimentskeuze wordt gebaseerd op een toekomst- en klimaatbestendig bomenbestand. In de plantvakken moeten grasvegetaties, heesters en vaste planten worden aangebracht. Biodiversiteit is het uitgangspunt voor groen in Epe. Dus ecologisch groenbeheer. De beplanting moet bevorderend zijn voor de biodiversiteit. Op enkele plekken in het plangebied staan leilinden. Deze leilinden vormen voor voetgangers een barrière tussen de winkels en de straat waardoor er teveel ruimte aan het autoverkeer wordt gegeven. Dit is niet wenselijk in het kernwinkelgebied. In het ontwerp moet dat beeld worden aangepast en worden verbeterd.

23

Waardevol groen moet worden behouden. De parken in het centrum moeten meer bij de groene structuur worden betrokken.

Water De omgang met water wordt binnen de kern Epe de komende jaren steeds belangrijker door klimaatverandering. Door ruimte te maken om pieken bij neerslag op te vangen gaan we hier vorm aangeven. In het ontwerp wordt gestuurd op water vasthouden in natuurlijke laagtes in de openbare ruimte en tegelijk water vasthouden waar dat kan. Bestaande groenblauwe structuren moeten worden behouden. Waar mogelijk brengen we bijvoorbeeld de ondergrond (bijvoorbeeld beken structuur) terug in het straatbeeld. Vanuit het raads- en collegeprogramma 2022-2026 wordt er onderzocht of de Dorpse beek, die grotendeels in het centrum ondergronds stroomt, bovengronds kan worden gebracht. Een gedeelte van dat tracé van de Dorpse beek stroomt door het plangebied dat wordt heringericht. Dit onderzoek betreft een afzonderlijk project. In dit onderzoek wordt de haalbaarheid geanalyseerd. De conclusies worden betrokken in het project ‘herinrichting Hoofdstraat centrum Epe’. Daarin wordt uiteindelijk de afweging gemaakt, naast de beoordeling van de haalbaarheid, of het bovengronds brengen van deze beek ook wenselijk is en aansluit bij de doelstellingen van het project.

Circulair In de uitwerking en uitvoering van de plannen dient aandacht geschonken te worden aan het circulair/biobased bouwen en aanleggen, gekoppeld aan duurzame materialen. Partijen dienen hiervoor in gezamenlijk overleg mogelijkheden te onderzoeken en doelen te stellen. Zoveel mogelijk vrijkomende materialen en objecten moeten worden hergebruikt.

Mobiliteit Door het verhogen van de verblijfskwaliteit moet een deel van het centrum autovrij worden gemaakt. Op andere plekken is de auto te gast. Uit een uit te voeren verkeersonderzoek moet blijken wat de gevolgen zijn voor het autovrij maken. Er dient daarbij rekening te worden gehouden met bevoorrading en het parkeren voor mensen met een beperking. De toegankelijkheid van dit deel van het centrum moet worden verbeterd met dit plan. Ook de oversteekbaarheid in het plangebied moet worden verbeterd. In het plan moeten veilige voetgangersoversteekplaatsen, zoals kanalisatiestrepen of zebravoorzieningen, worden gecreëerd. In het plan moet de Hoofdstraat tussen de Pastoor Somstraat en de Emmastraat zo worden ingericht dat de fietser daar te gast is en geen hoge fietssnelheid bereikt. Daardoor wordt het voor voetgangers en horecagebruik aantrekkelijker om in dit gedeelte te verblijven. In het plan moet het fietsgebruik worden gestimuleerd. De stallingsmogelijkheden voor fietsen moet in het plangebied optimaal zijn ingepast.

Gebruik grondgebied Bij de herinrichting moet rekening worden gehouden met de inpassing van diverse verschillende evenementen. Ook moet er ruimte worden gecreëerd voor terrassen.

24

Bijlage 3 Sfeerbeelden plangebied eerste helft 20e eeuw

Hoofdstraat – Markt – Kerkplein in 1905

Markt – Hoofdstraat in 1918

Hoofdstraat – Kerkplein – Markt in 1890

Markt in 1938

Gemeentehuis Markt in 1935

Dorpse beek ter hoogte van Scapino in 1907

Grote Kerk in 1937

25