958731 Verkeersadvies autovrij centrum Epe

VERKEERSONDERZOEK HOOFDSTRAAT EPE ONDERZOEK NAAR AUTOVRIJ CENTRUM

Klik hier en voeg een logo in

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

VERKEERSONDERZOEK HOOFDSTRAAT EPE ONDERZOEK NAAR AUTOVRIJ CENTRUM

status

CONCEPT

opdrachtgever

Gemeente Epe

kenmerk

GEp2305-R01 c2.0

contactpersoon

Inge Rietberg en Hans Stijf

datum

12 september 2023

opdrachtnemer

Megaborn Traffic Development BV

opgesteld door

Thomas Jonkers

gecontroleerd door

Jeanine Storm

vrijgegeven door

Jeanine Storm

Megaborn

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Inhoudsopgave 1

Inleiding ............................................................................................................. 1

2

Beschrijving situatie ........................................................................................... 2

3

Consequenties van afsluiting .............................................................................. 8

4

Conclusie en aanbevelingen ............................................................................. 18

1.1 1.2

2.1 2.2 2.3 2.4

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

4.1 4.2

Megaborn

Aanleiding..................................................................................................................................... 1 Scope ............................................................................................................................................ 1

Verkeerscirculatie......................................................................................................................... 2 Afsluiting op zaterdagen en tijdens evenementen ...................................................................... 3 Intensiteiten ................................................................................................................................. 3 Parkeren en voorzieningen .......................................................................................................... 5

Drie varianten ............................................................................................................................... 8 Variant 1: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord ........................................................................ 8 Variant 2: afsluiten Hoofdstraat – wegvak zuid ......................................................................... 13 Variant 3: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord en zuid.......................................................... 16 Fietsverkeer ................................................................................................................................ 17

Conclusies ................................................................................................................................... 18 Aanbevelingen ............................................................................................................................ 19

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Gemeente Epe is bezig met een toekomstplan voor het verbeteren van het centrumgebied van Epe. De Hoofdstraat is de winkelstraat die van noord naar zuid door het centrum ligt. Om de verblijfskwaliteit te vergroten, wordt gedacht aan het autoluw(er) maken van de Markt en Hoofdstraat. Dit heeft consequenties voor de verkeerscirculatie. Op twee delen van de winkelstraat is autoverkeer toegestaan. De vraag die bij dit plan wordt gesteld is of het gewenst is om de Hoofdstraat geheel of deels autovrij te maken. In het Mobiliteitsplan Epe is de ambitie opgenomen om de aantrekkelijkheid, toegankelijkheid en veiligheid in het centrum te verbeteren. Om goede afwegingen te kunnen maken wil de gemeente inzicht in de mogelijke verkeersmaatregelen om het centrum meer autovrij te maken. Daarbij wil de gemeente een beeld hebben van de noodzaak, wenselijkheid en haalbaarheid van maatregelen om het centrum autoluw te maken. 1.2

Scope

Het middendeel van de winkelstraat, ter hoogte van de kerk, is reeds autovrij gedurende het hele jaar. Dit deel is hierbij aangewezen als voetgangersgebied. Voor deze studie worden twee wegvakken onderzocht die mogelijk ook autovrij worden (zie figuur 1.1). Dit zijn het wegvak tussen Beekstraat en Martinusplein (A) en het deel tussen Verbindingsweg en Emmastraat (B). Om een goed beeld te krijgen van de consequenties voor de verkeerscirculatie is het hele centrumgebied inclusief de centrumring onderdeel van de projectscope.

Figuur 1-1: projectscope en mogelijk af te sluiten wegvakken A en B (ondergrond: OpenStreetmap.nl)

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

1

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

2

BESCHRIJVING SITUATIE De Hoofdstraat in Epe is een winkelstraat die centraal in het centrum van Epe ligt. In de huidige situatie is de weg toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer, fietsverkeer en voetgangers. Er is geen onderscheid tussen trottoir en rijbaan; alle weggebruikers gebruiken dezelfde openbare ruimte. De verblijfsfunctie in het gebied wordt benadrukt door de aanwezigheid van terrassen, bankjes, bloembakken, bomen en fietsparkeerplaatsen op verschillende plaatsen in de openbare ruimte. Een deel van de Hoofdstraat is een voetgangerszone, waarbij ook fietsers zijn toegestaan.

2.1

Verkeerscirculatie

Kenmerkend voor de verkeerssituatie in Epe is de éénrichtingsstructuur. Zowel in als om het centrum zijn éénrichtingssituaties aanwezig in de huidige situatie. Om het centrum is éénrichtingsverkeer van toepassing: met de klok mee (zie figuur 2-1). Het voordeel hiervan is dat gemotoriseerd verkeer op een gestructureerde manier afgewikkeld wordt en de doorstroming vlot is. Het nadeel is dat gemotoriseerd verkeer niet in alle gevallen de snelste of kortste route kan nemen om het centrum in of uit te rijden. Wanneer gemotoriseerd verkeer het centrum is ingereden (zie zwarte pijlen – centrum in) kan het verkeer op twee manieren het centrum verlaten (zie paarse pijlen – centrum uit)

Figuur 2-1: eenrichtingsverkeer om het centrum (ondergrond: OpenStreetMap)

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

2

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Binnen het centrum zijn diverse één- en tweerichtingswegen aanwezig (zie figuur 2-2). • De Stationsstraat (locatie 1) is een tweerichtingsweg. Verkeer dat vanaf de centrumring de Stationsstraat inrijdt kan via de Markt / Hoofdstraat (locatie 4) het centrum weer verlaten zonder dat het hoeft te keren op de Stationsstraat. Een andere optie om het centrum te verlaten is door via de Verbindingsweg (locatie 3) naar de noordzijde van het centrum te rijden en via de Hoofdstraat (locatie 2) het centrum te verlaten. • De Hoofdstraat (locatie 2) is ook een tweerichtingsweg. Verkeer dat vanaf de centrumring de Hoofdstraat inrijdt kan via het parkeerterrein Pastoor Somstraat of parkeerterrein bij de Albert Heijn draaien en het gebied weer uitrijden. Een andere optie om het gebied te verlaten is via de Hoofdstraat / Willem Tellstraat (locatie 5).

Figuur 2-2: verkeerscirculatie binnen het centrum (ondergrond: OpenStreetMap)

2.2

Afsluiting op zaterdagen en tijdens evenementen

Tijdens de voorjaars- en zomermaanden (eind maart tot eind september) wordt het winkelgebied op zaterdag en tijdens evenementen afgesloten voor voertuigen. Hiervoor is een verkeersbesluit genomen door de gemeente, dat wordt uitgevoerd door vrijwilligers in opdracht van de ondernemersvereniging. Deze afsluiting wordt fysiek gemaakt, door het plaatsen van een hek. Op deze wijze heeft de ondernemersvereniging de mogelijkheid om op drukke dagen, wanneer er veel bezoekers in het centrum zijn, het verkeer uit de straat te weren. 2.3

Intensiteiten

Van 7 april 2023 tot 24 april 2023 zijn mechanische tellingen (lus-tellingen) uitgevoerd in het centrum van Epe om een beeld te krijgen van de verkeersintensiteit van gemotoriseerd- en fietsverkeer. Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

3

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Gemotoriseerd verkeer

De verkeersintensiteiten van het gemotoriseerd verkeer zijn weergegeven in figuur 2-3, uitgedrukt in motorvoertuigen per etmaal. Hieruit is af te leiden dat gemotoriseerd verkeer met regelmaat gebruik maakt van de route Stationsstraat – Markt – Hoofdstraat / Verbindingsweg. Dit bevestigt het beeld dat Hoofdstraat (zuid) een functie heeft in de verkeerscirculatie voor het verkeer dat vanaf de Stationsstraat komt. De Verbindingsweg is met een verkeersintensiteit van 849 motorvoertuigen per etmaal rustiger dan de wegen Markt en Hoofdstraat (zuid). De route Hoofdstraat (noord) – Willem Tellstraat wordt door gemotoriseerd verkeer minder gebruikt dan de route via de Stationsstraat. De figuur wijst daarnaast uit dat de verkeersintensiteiten op een gemiddelde werkdag vergelijkbaar zijn met de verkeersintensiteiten op zaterdag. Hieruit wordt geconcludeerd dat op de zaterdagen die in de meetperiode vielen geen afsluiting van het winkelgebied van toepassing was.

Figuur 2-3: verkeersintensiteiten (doorsnedetellingen) van gemotoriseerd verkeer (ondergrond: OpenStreetMap)

Figuur 2-4 laat de intensiteiten van het vrachtverkeer in het plangebied zien. Hieruit blijkt dat ook vrachtverkeer gebruik maakt van de route Stationsstraat – Markt – Hoofdstraat / Verbindingsweg.

Figuur 2-4: verkeersintensiteiten (doorsnedetellingen) van vrachtverkeer (ondergrond: OpenStreetMap)

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

4

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Fietsverkeer

De verkeersintensiteiten van het fietsverkeer zijn weergegeven in figuur 2-5, uitgedrukt in fietsers per etmaal. Hieruit blijkt dat Hoofdstraat (zuid) veel gebruikt wordt door fietsverkeer in beide richtingen, beduidend meer dan de andere gemeten wegvakken.

Figuur 2-5: verkeersintensiteiten fietsverkeer (ondergrond: OpenStreetMap)

2.4

Parkeren en voorzieningen

In het centrumgebied zijn er diverse voorzieningen aanwezig, zoals horecagelegenheden, winkels en supermarkten. Om de voorzieningen bereikbaar te houden voor gemotoriseerd verkeer en vrachtverkeer, zijn diverse parkeervoorzieningen in het centrum aanwezig in de vorm van parkeerterreinen, gehandicaptenparkeerplaatsen en laad- en loslocaties. Daarbij geldt in het centrum van Epe een parkeerverbodszone: op de Stationsstraat, Markt, Hoofdstraat (zuid) en Hoofdstraat (noord). Er mag dus alleen op de daartoe aangewezen plaatsen worden geparkeerd. Figuur 2-6 geeft een beeld van de voorzieningen in het centrum en de aanwezige parkeervoorzieningen.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

5

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Figuur 2-6: parkeren en voorzieningen

Zowel op het wegvak van de Hoofdstraat noord als zuid is een gehandicaptenparkeerplaats en een laad- en loslocatie aanwezig. De laad- en loslocatie is nodig om winkels te kunnen bevoorraden. Verder valt op dat de terrassen van de horecagelegenheden zich concentreren ter hoogte van de zuidzijde van de Hoofdstraat. Bij de terrassen vindt sneller menging van verschillende verkeersdeelnemers plaats, doordat de terrassen voornamelijk op of dichtbij de looproute staan. Voetgangers gaan dan meer in het midden van de rijbaan lopen. De Verbindingsweg heeft een belangrijke functie voor het laden en lossen van goederen aan de achterzijde van de winkels (onder andere voor de Action en Albert Heijn) zie figuur 2-7.

Figuur 2-7 laden en lossen op de Verbindingsweg

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

6

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Voor centrumbezoekers zijn parkeerterreinen in de omgeving van de voorzieningen aanwezig om het centrum te kunnen bereiken. Ook langs diverse straten zijn parkeervakken aanwezig. Uit de uitgevoerde schouw blijkt dat bestuurders in de praktijk met regelmaat op de rijbaan of op laad- en loslocatie parkeren, ondanks dat er een parkeerverbod geldt (zie bijvoorbeeld figuur 2-8).

Figuur 2-8: foutparkeerders op Hoofdstraat (noord)

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

7

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

3

CONSEQUENTIES VAN AFSLUITING

3.1

Drie varianten

De vraag is of de Hoofdstraat geheel of deels autovrij gemaakt kan worden, oftewel: wat is de wenselijke toekomstige verkeerssituatie? Voor het autovrij maken van de Hoofdstraat zijn drie varianten beoordeeld: • Variant 1: afsluiting Hoofdstraat – wegvak noord; • Variant 2: afsluiting Hoofdstraat – wegvak zuid; • Variant 3: volledige afsluiting Hoofdstraat – wegvak noord en zuid. Deze scenario’s zijn apart benoemd, omdat de impact en de haalbaarheid van de noordelijke en zuidelijke wegvak op de verkeerssituatie kan verschillen. De consequenties van deze drie varianten worden hierna beschreven. 3.2

Variant 1: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord

De afsluiting van het noordelijke wegvak (zie figuur 3-1) voor gemotoriseerd verkeer heeft als gevolg de aanliggende winkels niet meer direct bereikbaar zijn met de auto. Het verkeer (waaronder vrachtverkeer) dat een bestemming in het noordelijke wegvak heeft, is genoodzaakt om bij een van de parkeerterreinen te parkeren en via dit parkeerterrein te rijden om het gebied weer te verlaten. Het voordeel van de afsluiting is dat een groter deel van de Hoofdstraat aantrekkelijker/leefbaarder wordt voor langzaam verkeer, doordat de straat autovrij wordt.

Figuur 3-1: Variant 1: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

8

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

3.2.1

Bereikbaarheid

De bereikbaarheid is een maat voor de toegankelijkheid van een bestemming, uitgedrukt in kosten, tijd en/of moeite 1. Het afsluiten van het noordelijke deel van de Hoofdstraat kan invloed hebben op de mate van bereikbaarheid van diverse bestemmingen, waaronder bijvoorbeeld winkels en woningen. Bereikbaarheid privéparkeerplaatsen Aan de noordelijke tak van de Hoofdstraat is één inrit aanwezig die toegang geeft tot een privéparkeerplaats naast de ijssalon, vlakbij de bocht naar de Beekstraat. De afsluiting heeft alsconsequentie dat de privéparkeerplaats niet meer bereikbaar is, behalve met een ontheffing. Aan de Willem Tellstraat zijn wel meerdere inritten aanwezig die toegang geven tot privéparkeerplaatsen. Door de afsluiting is de Willem Tellstraat niet meer bereikbaar vanaf de Hoofdstraat, waardoor de bereikbaarheid van de privéparkeerplaatsen aan de Willem Tellstraat verslechtert ten opzichte van de huidige situatie. De betreffende inritten blijven wel bereikbaar vanuit het zuidwesten, namelijk via de Beekstraat en Weemeweg. Omrijdafstanden Het autoverkeer dat in de huidige situatie via de Hoofdstraat (vanaf rotonde Quickbornlaan) het centrum inrijdt heeft twee mogelijkheden om het centrum weer uit te rijden.

De meest voor hand liggende optie is dat autoverkeer eerst parkeert op een parkeerterrein om vervolgens via dezelfde route (Hoofdstraat richting de noordelijke rotonde) het gebied weer te verlaten. De tweede optie is dat verkeer via de Willem Tellstraat naar de Quickbornlaan rijdt, als ze richting het zuiden moeten rijden. Een afsluiting zorgt ervoor dat de tweede optie niet meer mogelijk is. Uit inventarisatie blijkt dat het verkeer dat via de Willem Tellstraat rijdt dan maximaal 1 minuut moet omrijden. Deze omrijdafstand is beperkt en vormt geen grote belemmering voor het afsluiten van het noordelijke gedeelte van de Hoofdstraat. Bovendien blijkt uit inventarisatie dat de verkeersfunctie van dit wegvak met 371 motorvoertuigen per etmaal beperkt is. Het gevolg is wel dat door de afsluiting deze motorvoertuigen over de parkeerterreinen moeten rijden om te keren. Door de afsluiting ontstaat feitelijk een doodlopende weg, waarbij de parkeerterreinen als keerlussen fungeren. Ook het vrachtverkeer zal gebruik moeten maken van de parkeerterreinen om te kunnen keren. Het nadeel hiervan is dat hierdoor de bereikbaarheid van de parkeerterreinen verslechterd en daarmee de bereikbaarheid van het centrum via de noordzijde. Bevoorrading De bevoorrading van de winkels aan de Hoofdstraat-noord loopt deels via de achterzijden van de winkelpanden, via de Verbindingsweg.

Een aantal panden heeft echter geen achteringang en wordt bevoorraad via de Hoofdstraat. Ook bezorgdiensten rijden regelmatig in de Hoofdstraat om pakketten te bezorgen. Als er een volledige afsluiting komt, moeten deze bezorgers vanaf het St. Martinusplein of de Pastoor Somstraat lopend de goederen afleveren. Om het laden en lossen vanaf de noordzijde goed te faciliteren en foutparkeren rond het kruispunt met de Pastoor Somstraat te voorkomen is aan te raden om een nieuwe laad- en losvoorziening te faciliteren, bijvoorbeeld op de locatie aangegeven in figuur 3-2. Dit gaat deels ten koste van een groenvak. Vanaf dit laad- en losvak moeten bezorgers de winkels lopend bevoorraden. De te lopen afstand kan hierbij oplopen tot circa 75 meter. Dit is een

1 Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM)

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

9

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

nadeel voor de bevoorrading van winkels ten opzichte van de huidige situatie, waarin vaak tot dichtbij de winkelingang kan worden gereden.

Figuur 3-2: Voorstel nieuwe laad- en loslocatie

Voor de bevoorrading van winkels kan (afhankelijk van de mate van noodzaak) overwogen worden om ontheffingen te verlenen voor specifieke voertuigen. Uit telgegevens blijkt dat er circa 5 (grote) vrachtauto’s per etmaal over het wegvak rijden. Wellicht dat een aantal van deze voertuigen een specifieke laad- en losbestemming heeft en dat daarvoor een ontheffing mogelijk is. Het is echter niet gewenst om alle leveranciers (en pakketbezorgdiensten) een ontheffing te verlenen. Dit is vanwege de hoeveelheid verschillende voertuigen niet gewenst (vanuit praktisch oogpunt), omdat niet alle kentekens van deze voertuigen bekend zijn. Bereikbaarheid autoverkeer en fietsverkeer De bereikbaarheid van de voorzieningen (winkels, horeca en overige voorzieningen) in de Hoofdstraat-noord verandert voor autoverkeer nauwelijks door de afsluiting. Er zijn namelijk geen parkeerplaatsen aanwezig in het af te sluiten gebied, behalve invalidenparkeerplaatsen (zie verder in 3.2.2) en laad- en losplaatsen. Het gebied blijft goed bereikbaar voor voetgangers en fietsers. In de huidige situatie moet gemotoriseerd verkeer toch al elders parkeren om deze voorzieningen te kunnen bereiken. Vanaf de bestaande parkeerterreinen moeten voetgangers naar de voorzieningen lopen.

Bij een volledige afsluiting is het verschil ten opzichte van de bestaande situatie dus alleen dat bezoekers niet meer in de Hoofdstraat kunnen ‘laden en lossen’ om snel even een boodschap af te halen. Dit nadeel kan eventueel worden weggenomen als de afsluiting wordt ingesteld voor het gemotoriseerd verkeer ‘uitgezonderd bestemmingsverkeer’ of ‘uitgezonderd laden en lossen’. De bereikbaarheid van diverse voorzieningen aan de Willem Tellstraat (waaronder een kapsalon, café, basisschool en apotheek) wordt wel minder bereikbaar door de afsluiting. Gemotoriseerd verkeer dat vanaf de rotonde Quickbornlaan het centrum inrijdt, kan namelijk niet de Willem Tellstraat bereiken. Om de Willem Tellstraat te bereiken moet gemotoriseerd verkeer uit het noorden dan circa 450 meter omrijden via de Quickbornlaan / Weemeweg of Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

10

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Beekstraat; om deze voorzieningen te kunnen bereiken. Ten opzichte van de huidige situatie kost dat een aantal minuten omrijdtijd. Hulpdiensten Voor hulpdiensten blijft de bereikbaarheid van de Hoofdstraat via de huidige routes bestaan. Bovendien kunnen ze ook de Willem Tellstraat bereiken door tegen de richting te rijden bij de Pastoor Somstraat ter hoogte van huisnummer 66. Hulpdiensten (voorrangsvoertuigen) mogen namelijk afwijken 2 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990). 3.2.2

Toegankelijkheid

De afsluiting zorgt ervoor dat voorzieningen minder toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. In de huidige situatie zijn er namelijk twee invalidenparkeerplaatsen aanwezig langs de Hoofdstraat-noord, ter hoogte van huisnummer 75. Een alternatieve locatie voor de invalidenparkeerplaatsen is langs de Beekstraat ter hoogte van de kerk (zie figuur 3-3). Voorzieningen bij de Hoofdstraat blijven dan binnen 100 meter toegankelijk voor invaliden, de extra loopafstand vanaf de alternatieve locatie bedraagt circa 50 meter (zie figuur 3-3). De consequentie is wel dat de bestuurder vanaf de Beekstraat het centrum in moet rijden.

Figuur 3-3: locatie Beekstraat ter hoogte van de kerk (bron: Google Maps)

2 Zie artikel 91 RVV 1990

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

11

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Figuur 3-4: extra loopafstand invalidenparkeerplaatsen ten opzichte van huidige situatie (bron Google Maps)

3.2.3

Verkeersveiligheid

De afsluiting van de Hoofdstraat aan de noordzijde zorgt ervoor dat er geen gemotoriseerd verkeer meer door de winkelstraat komt. Dit verbetert de verkeerveiligheid in de straat en bevordert de aantrekkelijkheid van het centrumgebied. Een autovrije straat biedt meer ruimte voor terrassen en zorgt voor een prettige omgeving voor de centrumbezoekers waarin mensen ongehinderd kunnen lopen. Door de afsluiting van het noordelijk deel van de Hoofdstraat neemt de verkeersintensiteit op de Willem Tellstraat naar verwachting af. Dit heeft een positief effect op de (subjectieve) verkeersveiligheid van scholieren en ouders bij de basisschool. Anderzijds is de inschatting dat de verkeersdrukte op de Hoofdstraat (tussen rotonde Quickbornlaan en de parkeerterreinen) toeneemt. Met name het kerend (vracht)verkeer bij de parkeerterreinen is een groot nadeel voor de verkeersveiligheid op de Hoofdstraat aan het begin van het winkelgebied. Wanneer vrachtwagens hier niet door kunnen rijden via de winkelstraat, moeten ze keren ter plaatse van het kruispunt met de Pastoor Somstraat. Dit is vanuit verkeersveiligheidsoogpunt niet gewenst. Een alternatieve route voor het vrachtverkeer ligt echter ook niet voor de hand. Dit maakt dat een afsluiting van het wegvak noord voor vrachtverkeer vanuit verkeersveiligheid niet gewenst is.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

12

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

3.3

Variant 2: afsluiten Hoofdstraat – wegvak zuid De afsluiting van het zuidelijke wegvak (zie figuur 3-5) voor gemotoriseerd verkeer heeft als gevolg dat een deel van de winkels niet meer direct bereikbaar is voor autoverkeer. Bovendien heeft het consequenties voor de verkeerscirculatie in het centrum. Het voordeel van de afsluiting is dat een groter deel van de Hoofdstraat aantrekkelijker/leefbaarder wordt voor het winkelend publiek en terrasbezoekers, doordat de winkelstraat autovrij wordt.

Figuur 3-5: Variant 2: circulatie met afsluiten Hoofdstraat – wegvak zuid

3.3.1

Bereikbaarheid Bereikbaarheid privéparkeerplaatsen Aan de zuidelijke tak van de Hoofdstraat zijn ter hoogte van de Scapino enkele inritten aanwezig die toegang geven tot privéparkeerplaatsen bij woningen. Bij een volledige afsluiting zijn deze privéparkeerplaatsen niet zonder ontheffing bereikbaar. Voor de bewoners is het gewenst dat zij hun eigen inrit kunnen bereiken. Het parkeerterrein dat wordt ontsloten vanaf de Markt/Brinklaan (zie figuur 3-6) moet ook toegankelijk blijven voor gemotoriseerd verkeer in verband met bevoorrading en parkeren voor bewoners.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

13

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Figuur 3-6: Toegang parkeerplaats Brinklaan ter hoogte van de Markt

Omrijdafstanden In de huidige situatie is het mogelijk om via de Stationsstraat / Markt het centrum in te rijden. Een pakketbezorger die een pakket moet afleveren bij bijvoorbeeld Stationsstraat 2, kan vervolgens het centrum binnen 1 minuut (300 meter) verlaten via de zuidelijke tak van de Hoofdstraat. Bij het afsluiten van het zuidelijke wegvak van de Hoofdstraat zal bij dit voorbeeld de pakketbezorger via de Verbindingsweg, Hoofdstraat (noord), Quickbornlaan, Beekstraat, Emmastraat moeten omrijden als hij richting het oosten moet. Dit kost 4 minuten (1,5 kilometer). Het afsluiten van de zuidelijke tak van de Hoofdstraat leidt dus tot omrijdafstanden voor het centrumverkeer. Ook kan de verkeersdrukte op de Verbindingsweg toenemen als gevolg van de zuidelijke afsluiting. Deze route is echter niet veel korter dan de beoogde route via de centrumring voor het verkeer dat het centrum wil verlaten. Bevoorrading De bevoorrading van de winkels aan het zuidelijke wegvak van de Hoofdstraat loopt deels via de achterzijden van de winkelpanden (ten oosten van de Hoofdstraat). Een aantal panden heeft geen achteringang en wordt bevoorraad via de laad- en losplaats aan de Hoofdstraat. Uit de tellingen blijkt dat er circa 9 grote vrachtwagens per dag over het wegvak rijden. De laaden losplaats wordt ook gebruikt door bezorgdiensten om pakketten te bezorgen.

Als het wegvak wordt afgesloten is een alternatieve laad- en losvoorziening gewenst, bijvoorbeeld langs de Emmastraat (zie locatie figuur 3-7). Dit gaat ten koste van een groenvak. Net zoals bij variant 1 zorgt dit er echter voor dat winkeliers en bevoorraders een stuk moeten lopen (tot circa 70m) tijdens het bevoorraden van de winkels. Dit is een nadelig effect voor de ondernemers in dit wegvak. Hulpdiensten Voor hulpdiensten blijft de bereikbaarheid van de Hoofdstraat via de huidige routes bestaan. Zij mogen altijd inrijden.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

14

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

Figuur 3-7: Mogelijke locatie laad- en losplaats

Bereikbaarheid voorzieningen Voor centrumbezoekers die met de auto komen verandert de bereikbaarheid van de voorzieningen (winkels, horeca en overige voorzieningen) beperkt, omdat er geen parkeerplaatsen in het betreffende wegvak liggen. In de huidige situatie moet gemotoriseerd verkeer al elders parkeren om deze voorzieningen vervolgens lopend te bereiken. Alleen voor gebruikers van de invalidenparkeerplaatsen en laad- en losplaatsen verandert de bereikbaarheid. Dit heeft wel een negatief effect op de bereikbaarheid voor mensen die ‘snel’ iets moeten afhalen en daarvoor de laad- en loslocatie gebruiken, bijvoorbeeld voor het afhalen van eten bij een van de horecazaken. Dit nadeel kan enigszins gecompenseerd worden door de laad- en locatie aan de Emmastraat (zie vorige paragraaf) te faciliteren. Er ontstaat dan een extra loopafstand van circa 50 meter ten opzichte van de bestaande laad- en loslocatie. 3.3.2

Toegankelijkheid

De zuidelijke afsluiting zorgt ervoor dat de centrumvoorzieningen minder toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. In de huidige situatie zijn er namelijk twee invalidenparkeerplaatsen aanwezig langs de Hoofdstraat-zuid, ter hoogte van huisnummer 96. Langs de Markt is ruimte aanwezig om de invalidenparkeerplaatsen die komen te vervallen te compenseren. Dit betekent echter dat enkele voorzieningen aan de Hoofdstraat buiten de gewenste minimale loopafstand van 100 meter zouden vallen. Om alle winkels binnen 100 meter te kunnen bereiken is het noodzakelijk om ook nieuwe invalidenparkeerplaatsen aan te brengen rondom de Emmastraat / Hoofdstraat, zoals bijvoorbeeld op de locatie zoals benoemd op figuur 3-7. 3.3.3

Verkeersveiligheid

De verkeersveiligheid op het af te sluiten wegvak neemt toe, doordat er geen voertuigen meer door het winkelgebied komen. In de huidige situatie rijden er 1.160 motorvoertuigen per etmaal door de Hoofdstraat (zuidzijde) die via andere routes het centrum moeten verlaten. ‘Sluipverkeer’ vanaf het parkeerterrein Marktplein moet via de centrumring rijden. Mogelijk Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

15

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

neemt de verkeersdrukte op de Verbindingsweg toe. De consequentie hiervan is dat dit negatief effect kan hebben op de (subjectieve) verkeersveiligheid, ter hoogte van het Sint Martinusplein. 3.4

Variant 3: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord en zuid Het afsluiten van beide wegvakken van de Hoofdstraat (zie figuur 3-8) heeft als gevolg dat de verblijfsfunctie in het centrum centraler komt te staan en de verkeersfunctie hierin ondergeschikt raakt. Alle voor- en nadelen van zowel de noordelijke als zuidelijke afsluiting (zoals beschreven in de voorgaande paragrafen) gelden ook voor deze variant. Daarnaast zijn er nog andere voor- en nadelen te benoemen bij deze variant. Het nadeel van deze variant ten opzichte van variant 1 of 2 is dat de totale verkeersdrukte zich per saldo over minder wegvakken verspreidt, waardoor ter hoogte van kruispunten en conflictpunten de verkeersdrukte zal toenemen en doorstroming zal afnemen. Dit benadeelt de bereikbaarheid, toegankelijkheid en mogelijk (subjectieve) verkeersveiligheid in het centrumgebied. Het voordeel is dat bij deze variant hele winkelstraat een eenduidig regime van autovrij verblijfsgebied krijgt. De status van het gebied is hierdoor voor gemotoriseerd verkeer duidelijk. Bij variant 1 en 2 is dit minder duidelijk, omdat dan wordt gekozen voor een gedeeltelijke afsluiting. Doordat het centrum minder bereikbaar/toegankelijk is voor gemotoriseerd verkeer, worden mensen gestimuleerd om alternatieve manieren van vervoer (zoals de fiets) te gebruiken om het centrum te bereiken.

Figuur 3-8: Variant 3: circulatie met volledige afsluiting Hoofdstraat – wegvak Noord en Zuid

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

16

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

3.5

Fietsverkeer Naast autoverkeer is ook doorgaand fietsverkeer in het centrum aanwezig. De volledige afsluiting van het centrum kan worden vormgegeven door het gebied te transformeren naar een voetgangersgebied. In principe mag een fietser daar dan ook niet meer fietsen. Om de verkeersveiligheid van voetgangers zoveel mogelijk te waarborgen is het wenselijk om fietsverkeer in het voetgangersgebied te weren en op strategische locaties fietsparkeren te faciliteren. Het nadeel hiervan is dat het centrum minder bereikbaar en aantrekkelijk wordt voor fietsverkeer, terwijl de gemeente juist de ambitie heeft om verkeersdeelnemers eerder de fiets te laten pakken dan de auto. Voor deze situatie is het instellen van een voetgangersgebied, waarin fietsers bij uitzondering worden toegestaan, een passende oplossing. De voetganger gaat dan voorop en de fietser is te gast. De fietser is zich dan meer bewust van zijn positie en van het gewenste gedrag dat in dit gebied van hem wordt verwacht.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

17

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

4

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN Het bestaande voetgangersgebied in het centrum van Epe kan worden vergroot om het autoverkeer te weren en daarmee het winkelgebied aantrekkelijker en leefbaarder voor bezoekers te maken. Er zijn in dit onderzoek drie varianten onderzocht voor het afsluiten van de Hoofdstraat voor gemotoriseerd verkeer, namelijk het afsluiten van het noordelijke wegvak, het zuidelijke wegvak of het afsluiten van beide wegvakken.

4.1

Conclusies Variant 1: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord

Het afsluiten van het noordelijke wegvak heeft geen grote consequenties op het gebied van bereikbaarheid en doorstroming van het gemotoriseerd verkeer. Doordat er relatief weinig verkeer in de huidige situatie gebruik maakt van het wegvak is de impact voor het gemotoriseerd verkeer relatief beperkt. Het wegvak heeft wel een belangrijke functie voor bevoorraden en laden/lossen. Een negatieve consequentie bij een volledige afsluiting is dat winkels vanaf grotere afstand lopend moeten worden bevoorraad. Dit is voor leveranciers een verslechtering ten opzichte van de huidige situatie. Bovendien is het afsluiten van dit wegvak voor bevoorradend verkeer niet gewenst vanuit verkeersveiligheidsoogpunt. Het laden en lossen ter hoogte van het kruispunt Pastoor Somstraat-Hoofdstraat - én vooral het keren van vrachtwagens op deze locatie om het gebied te verlaten - leidt tot extra verkeersonveiligheid. We bevelen daarom aan om het wegvak af te sluiten voor gemotoriseerd, met uitzondering van bevoorradend verkeer. Dit kan door het instellen van een voetgangerszone, waarin laden en lossen wordt toegestaan. Eventueel kan dat binnen bepaalde venstertijden – bij voorkeur te bepalen in overleg met ondernemers – worden geclusterd.

Variant 2: afsluiten Hoofdstraat – wegvak zuid

Het afsluiten van het zuidelijke wegvak heeft meer impact op het gemotoriseerd verkeer dan variant 1, omdat uit de verkeersgegevens namelijk blijkt dat hier meer verkeer aanwezig is. De consequenties hiervan zijn daarom groter, doordat gemotoriseerd verkeer alternatieve routes zal gebruiken om het centrum te verlaten (Centrumring en mogelijk ook de Verbindingsweg). Dit kan tot een toename van verkeer op de kruising Verbindingsweg-Sint Martinusplein leiden. Bij volledige afsluiting vervallen de gehandicaptenparkeerplaatsen en laad- en loslocatie. Deze moeten dan op alternatieve locaties gefaciliteerd worden, wat net als bij variant 1 negatieve consequenties heeft voor loopafstanden en bevoorrading. Hoewel dit verkeerskundig in theorie mogelijk is én ook zal leiden tot een beter winkelklimaat, is het zeer de vraag of het lopend bevoorraden in de praktijk wordt nageleefd. Dit wordt door ondernemers als een verslechtering van de situatie ervaren. Vanwege deze nadelen voor de bevoorrading is het verkeerskundig advies om het wegvak alleen voor (doorgaand) autoverkeer af te sluiten en voor bevoorradend verkeer bereikbaar te houden. Dit kan door het instellen van een voetgangersgebied, waarin laden en lossen wordt toegestaan. Ook voor dit wegvak kan dat eventueel met venstertijden worden ingeperkt.

Variant 3: afsluiten Hoofdstraat – wegvak noord en zuid

Bij het afsluiten van beide wegvakken ontstaat de situatie dat de voor- en nadelen van variant 1 en 2 beide van toepassing zijn. Het bijkomende nadeel is dat de gehele bereikbaarheid en doorstroming in het centrum voor gemotoriseerd verkeer afneemt. Voor bijna al het verkeer dat nu door het centrum rijdt ontstaat enige omrijdafstand via de Centrumring. Het Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

18

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

bijkomende voordeel is dat het centrum duidelijk een verblijfsfunctie krijgt en het gebied een eenduidige uitstraling krijgt. Hierdoor zijn automobilisten mogelijk eerder geneigd om met alternatieve vervoerswijzen het centrum te bereiken. Het weren van gemotoriseerd verkeer op wegvak noord en zuid is verkeerskundig gezien haalbaar, omdat het centrumgebied via de ring bereikbaar is. Bevoorradend verkeer moet wel in het gebied kunnen komen, om verkeersonveilige situaties en relatief grote loopafstanden bij het laden en lossen te voorkomen. 4.2

Aanbevelingen Gezien vanuit het STOP-principe (stappen, trappen, OV en personenauto - uitgangspunt vanuit het gemeentelijke mobiliteitsplan) is het wenselijk om de voetganger en fietser bóven het gemotoriseerde verkeer te stellen. In een verblijfsgebied, zoals het centrum, mag de voetganger/bezoeker een prominente plek hebben. Minder autoverkeer in het centrum draagt bij aan dit principe. Dit moet echter niet leiden tot een toename van verkeersonveiligheid op andere punten. De drie varianten zijn mogelijk mits het gebied bereikbaar blijft voor bevoorradend verkeer. Het is namelijk vanuit verkeersveiligheidsoogpunt niet wenselijk dat vrachtverkeer moet keren op kruispunten of parkeerterreinen. Om het centrum meer autovrij te maken, wordt aanbevolen om zowel het noordelijke als het zuidelijke wegvak af te sluiten voor doorgaand verkeer en aan te wijzen als voetgangersgebied waarin bevoorrading wordt toegelaten. Deze variant zorgt voor de meeste duidelijkheid en eenheid in het gebied doordat op deze wegvakken gelijke regels gelden. Om de verkeersveiligheid te waarborgen én de bedrijfsvoering van de ondernemers niet veel te beperken wordt aanbevolen om ‘laden en lossen toe te staan’. Het voordeel hiervan is dat behalve bevoorrading ook het afhalen van goederen door klanten mogelijk blijft.

Voor gehandicapten kunnen alternatieve parkeerlocaties worden gemaakt buiten het voetgangersgebied. Daardoor hoeft deze doelgroep - gelet op de loopafstand - niet worden toegestaan in het gebied. Toch kan het wenselijk zijn om te zorgen voor optimale toegankelijkheid en gehandicapten de mogelijkheid te blijven bieden om in het centrumgebied te parkeren. Aangezien er toch beperkt verkeer (laden en lossen) in het voetgangersgebied aanwezig blijft, is het geen bezwaar om ook gehandicapten toe te laten. Aanbevolen wordt om het eventueel verplaatsen van gehandicaptenparkeerplaatsen nader af te stemmen met belanghebbenden.

4.2.1

Weginrichting

De ondernemersvereniging heeft de suggestie gegeven om ‘auto te gast’ in te voeren in de voetgangerszone. Dit kan visueel worden ondersteund, bijvoorbeeld door het aanpassen van de weginrichting op de Markt, waardoor verkeer richting de Verbindingsweg wordt ‘gestuurd’. Met een aangepaste rijloper in de bocht Markt – Verbindingsweg is voor het verkeer duidelijk is wat de doorgaande route is en dat vanaf de Markt de voetgangerszone begint. Daardoor rijdt verkeer minder automatisch deze zone in en wordt men uitgenodigd om via de Verbindingsweg te rijden. Het voetgangersgebied kan worden ondersteund met een inrichting zonder onderscheid in rijbaan en voetpad.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

19

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

4.2.2

Fietsverkeer

Door het centrum aan te wijzen als voetgangersgebied, wordt voor het fietsverkeer duidelijk gemaakt dat zij te gast zijn in dit gebied. Vanuit verkeersveiligheidsoogpunt is het niet wenselijk dat er veel fietsverkeer door het voetgangersgebied rijdt, maar het lijkt niet realistisch om fietsen door de winkelstraat te verbieden. We bevelen daarom aan om onder de aanduiding voetgangersgebied ‘fietsen toegestaan’ te plaatsen. Zo blijven de winkels wel goed bereikbaar voor fietsverkeer en daarmee stimuleren we het gebruik van de fiets. 4.2.3

Venstertijden

Voor alle uitzonderingen die worden toegelaten in het voetgangersgebied (laden en lossen, gehandicapten, fietsen) is het mogelijk om venstertijden toe te passen. In eerste instantie kan dat ook achterwege blijven en kan worden gemonitord hoe de nieuwe regels uitwerken. Als ook na invoering van het voetgangersgebied behoefte blijft bestaan om het autoverkeer in het centrum verder te verminderen, kunnen venstertijden toegepast worden, zodat het laden en lossen en eventueel ook fietsen in de drukste bezoekuren van het centrumgebied wordt voorkomen. Gedacht kan worden aan venstertijden waarbij tussen 12 en 17 uur geen verkeer wordt toegelaten. Aanbevolen wordt om de wenselijkheid en de tijdstippen van venstertijden in overleg met ondernemers te bepalen.

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

20

Gemeente Epe Verkeersonderzoek Hoofdstraat Epe

bezoekadres

Steenweg 17b • 4181 AJ Waardenburg Linie 608 • 7325 DZ Apeldoorn Brieltjenspolder 28b • 4921 PJ Made Hanzeweg 21 • 2803 MC Gouda correspondentieadres

Postbus 56 • 4180 BB Waardenburg contact

0418 654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

Megaborn

GEp2305-R01 c2.0 12 september 2023

1