Document · PDF

955272 Bijlage 6. Bodemonderzoek

Gemeenteraad 25 april 2024, gemeente EpeBij agendapunt: Bestemmingsplan Duisterestraat 1 Epe26.007 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

<0.10

Trichlooretheen

µg/L

<0.20

Tetrachlooretheen

µg/L

<0.10

1,1-Dichloorethaan

µg/L

<0.20

1,2-Dichloorethaan

µg/L

<0.20

1,1,1-Trichloorethaan

µg/L

<0.10

1,1,2-Trichloorethaan

µg/L

<0.10

Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

13142347

02-1-1 02 (400-500)

Water (AS3000) Water (AS3000)

03-1-1 03 (400-500)

Water (AS3000)

13142349

01-1-1 01 (400-500)

2 3

13142348

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

TESTEN RvA L010

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

BO224595 Duisterestraat 1 te Epe BO224595.31 Tycho Leushuis

Eenheid

cis 1,2-Dichlooretheen

µg/L

<0.10

trans 1,2-Dichlooretheen

µg/L

<0.10

Analyse

S S

Certificaatnummer/Versie Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina

CKW (som)

µg/L

<1.6

Tribroommethaan

µg/L

<0.20

Vinylchloride

µg/L

<0.10

1,1-Dichlooretheen

µg/L

<0.10

0.14

2022157535/1 07-Oct-2022 14-Oct-2022 14-Oct-2022/15:05 A,B,C 2/2

<0.10 1)

1,2-Dichloorethenen (Som) factor 0,7

µg/L

0.14

1,1-Dichloorpropaan

µg/L

<0.20

1,2-Dichloorpropaan

µg/L

<0.20

1,3-Dichloorpropaan

µg/L

<0.20

Dichloorpropanen som factor 0.7

µg/L

0.42

Minerale olie (C10-C12)

µg/L

<10

Minerale olie (C12-C16)

µg/L

<10

Minerale olie (C16-C21)

µg/L

<10

Minerale olie (C21-C30)

µg/L

<15

Minerale olie (C30-C35)

µg/L

<10

Minerale olie (C35-C40)

µg/L

<10

Minerale olie totaal (C10-C40)

µg/L

<50

Minerale olie

Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

13142347

02-1-1 02 (400-500)

Water (AS3000) Water (AS3000)

03-1-1 03 (400-500)

Water (AS3000)

13142349

01-1-1 01 (400-500)

2 3

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

V: VLAREL erkende verrichting W: Waals Gewest erkende verrichting

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV IBAN: NL71BNPA0227924525 en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), BIC: BNPANL2A het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) KvK/CoC: 09088623 en door de overheid van Luxemburg (MEV). BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

13142348

Akkoord Pr.coörd.

VA TESTEN RvA L010

Bijlage (A) met de opgegeven deelmonsterinformatie behorende bij het analysecertificaat. 2022157535/1 Pagina 1/1 Monster nr. Barcode

Uw monsteromschrijving Boornr

13142347

Van

Tot

Uw datum monstername

Monsteromsch./Monstername ID

01-1-1 01 (400-500)

0680593475

400

500

07-Oct-2022

0680593478

400

500

07-Oct-2022

0801070734

400

500

07-Oct-2022

13142348

02-1-1 02 (400-500)

0680644318

400

500

07-Oct-2022

0680644347

400

500

07-Oct-2022

0801048386

400

500

07-Oct-2022

13142349

03-1-1 03 (400-500)

0680644346

400

500

07-Oct-2022

0680644305

400

500

07-Oct-2022

0801070639

400

500

07-Oct-2022

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse Gewest (OVAM en Dep. Omgeving), het Brusselse Gewest (BIM), het Waalse Gewest (DGRNE-OWD) en door de overheid van Luxemburg (MEV).

Bijlage (B) met opmerkingen behorende bij analysecertificaat 2022157535/1 Pagina 1/1 Opmerking 1)

De toetswaarde van de som is gelijk aan de sommatie van 0,7*RG

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Bijlage (C) met methodeverwijzingen behorende bij analysecertificaat 2022157535/1

Analyse

Pagina 1/1

Methode

Techniek

Methode referentie

Arseen (As)

W0421

ICP-MS

pb 3150-1/2 & NEN-EN-ISO 17294-2

Barium (Ba)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Cadmium (Cd)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Kobalt (Co)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Koper (Cu)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Kwik (Hg)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Molybdeen (Mo)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Nikkel (Ni)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Lood (Pb)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Zink (Zn)

W0421

ICP-MS

pb 3110-3 en NEN-EN-ISO 17294-2

Metalen

Vluchtige Aromatische Koolwaterstoffen

Aromaten (BTEXN)

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Xylenen som AS3000

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Styreen

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Vluchtige organische halogeenkoolwaterstoffen

VOCl (11)

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Tribroommethaan (Bromoform)

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

Vinylchloride

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,1-Dichlooretheen

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

DiClEtheen som AS3000

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,1-Dichloorpropaan

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,2-Dichloorpropaan

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

1,3-Dichloorpropaan

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

DiChlprop. som AS3000

W0254

HS-GC-MS

pb 3130-1

W0215

GC-FID

pb 3110-5

Minerale olie

Minerale olie (C10-C40)

Nadere informatie over de toegepaste onderzoeksmethoden alsmede een classificatie van de meetonzekerheid staan vermeld in ons overzicht "Specificaties analysemethoden", versie april 2022.

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Bijlage 4: Getoetste analyseresultaten en toetsingswaarden

Verkennend bodemonderzoek, Duisterestraat 1 te Epe, BO224595/JJS

Tabel 1: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

MM01-BG Zand

MM02-BG Zand

MM03-BG Zand

2022154473 04, 10, 11, 12, 14, 17 0,00 - 0,50 5,20 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

2022154473 05, 07, 16, 18, 19, 23 0,00 - 0,50 3,70 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

2022154473 02, 06, 20, 22, 24, 25 0,00 - 0,50 3,90 2,00 13-10-2022 Overschrijding Achtergrondwaarde Meetw GSSD

Index

METALEN Arseen Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

6 <20 <0,2 <3 <5 <0,05 19 <1,5 <4 <20

10 <54 (6) <0,2 <7 <7 <0,05 28 <1,1 <8 <31

PAK Anthraceen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen Benzo(k)fluorantheen Chryseen Fenanthreen Fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Naftaleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,05 0,15 0,13 0,078 0,068 0,18 0,13 0,28 <0,05 <0,05

<0,04 0,15 0,13 0,078 0,068 0,18 0,13 0,28 <0,04 <0,04 1,12

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB 28 PCB 52 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 PCB (som 7)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C16 Minerale olie C16 - C21 Minerale olie C21 - C30 Minerale olie C30 - C35 Minerale olie C35 - C40 Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<3 <5 <5 15 19 <6 44

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus) Gloeirest

% m/m % % % (m/m) ds

88,5 <2 5,2 95

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

1,7 0,4 0,2 <0,1

1,7 (6) 0,4 (6) 0,2 (6) 0,1 (6)

0,5 0,4 0,1 <0,1

0,5 (6) 0,4 (6) 0,1 (6) 0,1 (6)

1,2 0,5 0,3 <0,1

1,2 (6) 0,5 (6) 0,3 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

PFAS perfluoroctaanzuur (lineair) perfluoroctaansulfonaat (lineair) som vertakte PFOS-isomeren som vertakte PFOA-isomeren perfluor-1-butaansulfonaat (lineair)

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,0094

4 (6) 7 (6) 7 (6) 29 (6) 37 (6) 8 (6) 85

-0,18 -0,03 -0,04 -0,22 -0 -0,05 -0 -0,41 -0,19

9,6 <20 <0,2 <3 6 0,052 31 <1,5 <4 44

16,1 <54 (6) <0,2 <7 12 0,074 47 <1,1 <8 100

<0,05 0,099 0,11 0,065 0,057 0,11 <0,05 0,16 0,071 <0,05

<0,04 0,099 0,11 0,065 0,057 0,11 <0,04 0,16 0,071 <0,04 0,78

-0,01

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 0,0011 0,0012 0,001 -0,01

-0,02

<3 <5 <5 <11 9 <6 <35

<0,002 <0,002 <0,002 <0,002 0,0030 0,0032 0,003 0,016

6 (6) 9 (6) 9 (6) 21 (6) 24 (6) 11 (6) <66

88,7 <2 3,7 96

-0,07 -0,03 -0,04 -0,19 -0 -0,01 -0 -0,41 -0,07

21 <20 <0,2 <3 7,9 <0,05 25 <1,5 4,3 <20

35 <54 (6) <0,2 <7 15,3 <0,05 38 <1,1 12,5 <32

-0,03 -0,04 -0,16 -0 -0,02 -0 -0,35 -0,19

<0,05 0,16 0,17 0,089 0,084 0,2 0,14 0,32 0,11 <0,05

<0,04 0,16 0,17 0,089 0,084 0,2 0,14 0,32 0,11 <0,04 1,34

-0

<0,002 <0,002 <0,002 <0,002 0,0072 0,0079 0,0044 0,027

0,01

5 (6) 9 (6) 9 (6) 20 (6) 31 (6) 11 (6) <63

-0,03

-0,02

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 0,0028 0,0031 0,0017 -0

-0,03

Index

<3 <5 <5 <11 12 <6 <35

93,6 <2 3,9 96

0,27

Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie perfluor-1-decaansulfonaat (lineair) perfluor-1-heptaansulfonaat (lineair) perfluor-1-hexaansulfonaat (lineair) perfluorbutaanzuur perfluordecaanzuur perfluordodecaanzuur perfluorheptaanzuur perfluorhexaanzuur perfluornonaanzuur perfluoroctaansulfonamide perfluorpentaanzuur perfluortridecaanzuur perfluortetradecaanzuur perfluorundecaanzuur 2-(perfluorhexyl)ethaan-1sulfonzuur perfluorhexadecaanzuur perfluoroctadecaanzuur perfluoroctaansulfonylamide(Nethyl)acetaat 1H,1H,2H,2Hperfluordecaansulfonzuur 1H,1H,2H,2Hperfluordodecaansulfonzuur perfluorpentaan-1-sulfonzuur perfluoroctaansulfonylamide(Nmethyl)acetaat 1H,1H,2H,2Hperfluorhexaansulfonzuur bisperfluordecyl fosfaat N-methyl perfluoroctaansulfonamide som lineair en vertakt perfluoroctaanzuur som lineair en vertakt perfluoroctylsulfonaat

% ds % ds

MM01-BG Zand

MM02-BG Zand

MM03-BG Zand

2022154473 04, 10, 11, 12, 14, 17 0,00 - 0,50 5,20 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde

2022154473 05, 07, 16, 18, 19, 23 0,00 - 0,50 3,70 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde

2022154473 02, 06, 20, 22, 24, 25 0,00 - 0,50 3,90 2,00 13-10-2022 Overschrijding Achtergrondwaarde

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

0,2 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

0,2 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6)

0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6)

0,2 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

0,2 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds µg/kg ds

<0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6)

<0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6)

<0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

1,8

1,8 (6)

0,5

0,6 (6)

1,2

1,3 (6)

µg/kg ds

0,6

0,6 (6)

0,5

0,5 (6)

0,8

0,8 (6)

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

Tabel 2: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

% ds % ds

MM04-BG Zand

MM05-OG Zand

MM06-OG Zand

2022154473 08, 09, 27, 28, 29, 30 0,00 - 0,50 4,70 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD

2022154473 01, 01, 01, 01, 02, 02, 02, 04, 04, 04 0,50 - 2,00 1,60 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD Index

2022154473 05, 05, 05, 07, 07, 07, 09, 09, 09, 09 0,50 - 2,00 2,20 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD Index

METALEN Arseen Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

10 <20 <0,2 <3 <5 0,05 19 <1,5 <4 <20

16 <54 (6) <0,2 <7 <7 0,07 28 <1,1 <8 <31

PAK Anthraceen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen Benzo(k)fluorantheen Chryseen Fenanthreen Fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Naftaleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB 28 PCB 52 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 PCB (som 7)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<3 <5 <5 <11 15 <6 <35

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus) Gloeirest

% m/m % % % (m/m) ds

87,9 <2 4,7 95

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

1,6 0,4 0,4 <0,1

1,6 (6) 0,4 (6) 0,4 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

PFAS perfluoroctaanzuur (lineair) perfluoroctaansulfonaat (lineair) som vertakte PFOS-isomeren som vertakte PFOA-isomeren perfluor-1-butaansulfonaat (lineair)

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,010

4 (6) 7 (6) 7 (6) 16 (6) 32 (6) 9 (6) <52

Index

-0,06 -0,03 -0,04 -0,22 -0 -0,04 -0 -0,41 -0,19

<4 <20 <0,2 <3 <5 <0,05 <10 <1,5 <4 <20

<5 <54 (6) <0,2 <7 <7 <0,05 <11 <1,1 <8 <33

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

-0,03

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 -0,01

-0,03

<3 <5 <5 <11 6,7 <6 <35

93,4 <2 1,6 98

<0,004 <0,004 <0,004 <0,004 <0,004 <0,004 <0,004 <0,025

11 (6) 18 (6) 18 (6) 39 (6) 33,5 (6) 21 (6) <123

-0,27 -0,03 -0,04 -0,22 -0 -0,08 -0 -0,41 -0,18

4,8 <20 <0,2 <3 <5 <0,05 <10 <1,5 <4 <20

8,3 <54 (6) <0,2 <7 <7 <0,05 <11 <1,1 <8 <33

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

-0,03

<0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,022

10 (6) 16 (6) 16 (6) 35 (6) 37,7 (6) 19 (6) <111

-0,02

-0,03

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 0

-0,01

<3 <5 <5 <11 8,3 <6 <35

92,4 <2 2,2 98

-0,21 -0,03 -0,04 -0,22 -0 -0,08 -0 -0,41 -0,18

% ds % ds

MM04-BG Zand

MM05-OG Zand

MM06-OG Zand

2022154473 08, 09, 27, 28, 29, 30 0,00 - 0,50 4,70 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde

2022154473 01, 01, 01, 01, 02, 02, 02, 04, 04, 04 0,50 - 2,00 1,60 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde

2022154473 05, 05, 05, 07, 07, 07, 09, 09, 09, 09 0,50 - 2,00 2,20 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

0,3 <0,1 <0,1 0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

0,3 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds µg/kg ds

<0,1 <0,1

0,1 (6) 0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

<0,1

0,1 (6)

µg/kg ds

1,6

1,7 (6)

µg/kg ds

0,8

0,8 (6)

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

Tabel 3: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster Grondsoort Zintuiglijke bijmengingen Certificaatcode Boringnummer(s) Traject (m -mv) Humus Lutum Datum van toetsing Monsterconclusie

MM07-OG Zand

% ds % ds

2022154473 03, 03, 03, 06, 06, 06, 06, 08, 08, 08 0,50 - 2,00 2,10 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde Meetw GSSD Index

METALEN Arseen Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<4 <20 <0,2 <3 <5 <0,05 <10 <1,5 <4 <20

<5 <54 (6) <0,2 <7 <7 <0,05 <11 <1,1 <8 <33

PAK Anthraceen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen Benzo(k)fluorantheen Chryseen Fenanthreen Fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Naftaleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

-0,03

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB 28 PCB 52 PCB 101 PCB 118 PCB 138 PCB 153 PCB 180 PCB (som 7)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001 <0,001

<0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,003 <0,023

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<3 <5 <5 <11 12 <6 <35

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus) Gloeirest

% m/m % % % (m/m) ds

95,1 <2 2,1 98

PFAS perfluoroctaanzuur (lineair) perfluoroctaansulfonaat (lineair) som vertakte PFOS-isomeren som vertakte PFOA-isomeren perfluor-1-butaansulfonaat (lineair)

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

10 (6) 17 (6) 17 (6) 37 (6) 57 (6) 20 (6) <117

-0,27 -0,03 -0,04 -0,22 -0 -0,08 -0 -0,41 -0,18

-0,02

MM07-OG Zand

% ds % ds

µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds µg/kg ds

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

2022154473 03, 03, 03, 06, 06, 06, 06, 08, 08, 08 0,50 - 2,00 2,10 2,00 13-10-2022 Voldoet aan Achtergrondwaarde

---------<D 8,88 <=T >AW 8,88 6 # GSSD Index

: Geen toetsnorm aanwezig : kleiner dan de detectielimiet : <= Achtergrondwaarde : Kleiner of gelijk aan Tussenwaarde : > Achtergrondwaarde : > Interventiewaarde : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde : (GSSD - AW) / (I - AW) - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Tabel 4: Normwaarden conform de Wet Bodembescherming AW

IND

METALEN Arseen Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

20 0,6 15 40 0,15 50 1,5 35 140

27 1,2 35 54 0,83 210 88 39 200

76 4,3 190 190 4,8 530 190 100 720

76 13 190 190 36 530 190 100 720

PAK PAK 10 VROM

mg/kg ds

1,5

6,8

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB (som 7)

mg/kg ds

0,02

0,04

0,5

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

190

500

5000

Tabel 5: Gemeten concentraties in grondwater met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Watermonster Datum Filterdiepte (m -mv) Datum van toetsing Monsterconclusie

01-1-1 7-10-2022 4,00 - 5,00 17-10-2022 Voldoet aan Streefwaarde Meetw GSSD

METALEN Arseen Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

<5 <20 <0,2 <2 <2 <0,05 <2 <2 <3 33

<4 <14 <0,1 <1 <1 <0,04 <1 <1 <2 33

PAK Naftaleen PAK 10 VROM

µg/l -

<0,02

<0,01 <0,00020(11)

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

<0,2 <0,2 <0,2

<0,1 <0,1 <0,1 <0,21 <0,1 <0,1 <0,1

AROMATISCHE VERBINDINGEN Benzeen Ethylbenzeen Tolueen Xylenen (som) meta-/para-Xyleen (som) ortho-Xyleen Styreen (Vinylbenzeen) BTEX (som) Som 16 Aromatische oplosmiddelen GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN cis + trans-1,2-Dichlooretheen 1,1-Dichlooretheen cis-1,2-Dichlooretheen trans-1,2-Dichlooretheen Dichloormethaan Trichloormethaan (Chloroform) Tribroommethaan (bromoform) Tetrachloormethaan (Tetra) 1,1-Dichloorethaan 1,2-Dichloorethaan 1,2-Dichloorpropaan 1,1,1-Trichloorethaan 1,1,2-Trichloorethaan Trichlooretheen (Tri) Tetrachlooretheen (Per) Vinylchloride Dichloorpropanen (0,7 som, 1,1+1,2+1,3) Dichloorpropaan 1,3-Dichloorpropaan CKW (som) 1,1-Dichloorpropaan OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C16 Minerale olie C16 - C21 Minerale olie C21 - C30 Minerale olie C30 - C35 Minerale olie C35 - C40 Minerale olie C10 - C40

<0,2 <0,1 <0,2 <0,9

µg/l

-0,13 -0,06 -0,05 -0,23 -0,23 -0,06 -0,23 -0,01 -0,22 -0,04

<5 24 0,25 <2 <2 <0,05 2,2 <2 <3 82

<4 24 0,25 <1 <1 <0,04 2,2 <1 <2 82

<0,02

<0,01 <0,00020(11)

-0 -0,03 -0,01 0

<0,2 <0,2 <0,2

<0,1 <0,1 <0,1 <0,21 <0,1 <0,1 <0,1

-0,02

<0,2 <0,1 <0,2 <0,9

<0,77(2,14)

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

<0,1 <0,1 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,1 <0,2 <0,1 <0,1

µg/l

0,42

µg/l µg/l µg/l µg/l

<0,2 <1,6 <0,2

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

<10 <10 <10 <15 <10 <10 <50

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

Index

02-1-1 7-10-2022 4,00 - 5,00 17-10-2022 Overschrijding Streefwaarde Meetw GSSD

<0,14 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1(14) <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

Index

-0,13 -0,05 -0,03 -0,23 -0,23 -0,06 -0,21 -0,01 -0,22 0,02

<5 26 0,49 4,1 <2 <0,05 <2 <2 4,3 170

<4 26 0,49 4,1 <1 <0,04 <1 <1 4,3 170

<0,02

<0,01 <0,00020(11)

-0 -0,03 -0,01 0

<0,2 <0,2 <0,2

<0,1 <0,1 <0,1 <0,21 <0,1 <0,1 <0,1

-0,02

<0,2 <0,1 <0,2 <0,9

<0,77(2,14)

0,01 0,01

0 -0,01 0,01 -0,01 -0,02 0 0 -0,05 0 0,01

<0,1 <0,1 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,1 <0,2 <0,1 <0,1

<0,14 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1(14) <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

-0

<0,1

<0,2 <1,6 <0,2

7(6) 7(6) 7(6) 11(6) 7(6) 7(6) <35

<10 <10 <10 <15 <10 <10 <50

-0,03

Index

-0,13 -0,04 0,02 -0,2 -0,23 -0,06 -0,23 -0,01 -0,18 0,14

-0 -0,03 -0,01 0

-0,02

<0,77(2,14)

0,01 0,01

0 -0,01 0,01 -0,01 -0,02 0 0 -0,05 0 0,01

0,42 <0,42 <0,1

03-1-1 7-10-2022 4,00 - 5,00 17-10-2022 Overschrijding Streefwaarde Meetw GSSD

<0,1 <0,1 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,2 <0,2 <0,2 <0,1 <0,1 <0,2 <0,1 <0,1

<0,14 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1(14) <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1

0,01 0,01

0 -0,01 0,01 -0,01 -0,02 0 0 -0,05 0 0,01

0,42 <0,42 <0,1

-0

<0,1

<0,2 <1,6 <0,2

7(6) 7(6) 7(6) 11(6) 7(6) 7(6) <35

<10 <10 <10 <15 <10 <10 <50

-0,03

<0,42 <0,1

-0

<0,1

7(6) 7(6) 7(6) 11(6) 7(6) 7(6) <35

-0,03

---------<D 8,88 8,88 8,88 >T 11 14 2 6 # GSSD Index

: Geen toetsnorm aanwezig : kleiner dan de detectielimiet : <= Streefwaarde : > Streefwaarde : > Interventiewaarde : Groter dan Tussenwaarde : Enkele parameters ontbreken in de berekening van de somfractie : Streefwaarde ontbreekt zorgplicht van toepassing : Enkele parameters ontbreken in de som : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde : (GSSD - S) / (I - S) - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Tabel 6: Normwaarden conform de Wet Bodembescherming S

S Diep

Indicatief

METALEN Arseen Barium Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

10 50 0,4 20 15 0,05 15 5 15 65

PAK Naftaleen

µg/l

0,01

AROMATISCHE VERBINDINGEN Benzeen Ethylbenzeen Tolueen Xylenen (som) Styreen (Vinylbenzeen) Som 16 Aromatische oplosmiddelen

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

0,2 4 7 0,2 6

30 150 1000 70 300

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN cis + trans-1,2-Dichlooretheen 1,1-Dichlooretheen Dichloormethaan Trichloormethaan (Chloroform) Tribroommethaan (bromoform) Tetrachloormethaan (Tetra) 1,1-Dichloorethaan 1,2-Dichloorethaan 1,1,1-Trichloorethaan 1,1,2-Trichloorethaan Trichlooretheen (Tri) Tetrachlooretheen (Per) Vinylchloride Dichloorpropaan

µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l µg/l

0,01 0,01 0,01 6 0,01 7 7 0,01 0,01 24 0,01 0,01 0,8

20 10 1000 400 630 10 900 400 300 130 500 40 5 80

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C40

µg/l

600

Projectcode: Duisterestraat 1 te Epe Projectcode: BO224595

7,2 200 0,06 0,7 1,3 0,01 1,7 3,6 2,1 24

60 625 6 100 75 0,3 75 300 75 800

150

Bijlage 5: Toelichting toetsingskader

Verkennend bodemonderzoek, Duisterestraat 1 te Epe, BO224595/JJS

Toelichting toetsingskader De analyseresultaten zijn beoordeeld aan de hand van het toetsingskader van VROM (Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013, Staatscourant 27 juni 2013, jaargang 2013, nummer 16675). Hierin worden achtergrondwaarden, streefwaarden- en interventiewaarden onderscheiden. Deze hebben de volgende betekenis: • •

De streefwaarde/achtergrondwaarde (S/AW) geeft het concentratieniveau in grond of grondwater aan, waarboven sprake is van een aantoonbare verontreiniging. In de bodem kan door natuurlijke oorzaken de streefwaarde worden overschreden. De interventiewaarde (I) geeft het concentratieniveau in grond of grondwater aan, waarboven de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, plant en dier heeft, in ernstige mate kunnen zijn verminderd.

Er is sprake van een “geval van ernstige bodemverontreiniging” (volgens de Wet Bodembescherming) indien voor tenminste één stof de interventiewaarde wordt overschreden voor een volume in tenminste 25 m³ grond of in tenminste 100 m³ grondwater. Bij een geval van ernstige bodemverontreiniging of bij de aanwezigheid van actuele risico’s is er in principe een saneringsnoodzaak. Op basis van de resultaten van een verkennend of nulsituatie kan over de ruimtelijke schaal waarop een eventuele overschrijding van de interventiewaarde zich voordoet meestal nog geen betrouwbare uitspraak worden gedaan. Conclusies ten aanzien van een eventuele saneringsnoodzaak kunnen daarom niet op basis van de resultaten van een verkennend of nulsituatie worden getrokken. Het vaststellen in hoeverre sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging (vaststellen saneringsnoodzaak) wordt bepaald middels de uitvoering van een nader onderzoek. Dit nader onderzoek dient plaats te vinden indien er een vermoeden bestaat van een geval van ernstige bodemverontreiniging.

Verkennend bodemonderzoek, Duisterestraat 1 te Epe, BO224595/JJS

Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021)

Inleiding

Aanleiding Bij het hergebruik van met PFAS verontreinigde grond en baggerspecie in het kader van projecten in de grond-, weg- en waterbouw is in het verleden (en ten dele nog steeds) sprake geweest van stagnatie omdat de vrijkomende grond en baggerspecie niet kon worden afgezet. Deze stagnatie leidde tot aanzienlijke maatschappelijke kosten, doordat baggerwerkzaamheden werden uitgesteld en bijvoorbeeld infrastructurele werken en woningbouwprojecten vertraging opliepen of stil kwamen te liggen. Van verschillende kanten is er daarom in 2018 op aangedrongen om een voorlopige oplossing te bieden voor de impasse die was ontstaan. Daarom is, in afwachting van de resultaten van lopend onderzoek naar de aanwezigheid van PFAS in Nederland en de risico’s daarvan voor mens en milieu, op grond van de kennis die inmiddels over PFAS was bijeengebracht, op 8 juli 2019 een tijdelijk handelingskader opgesteld voor het omgaan met PFAS-houdende grond en baggerspecie. Dit is opgesteld in overleg met het interprovinciaal overleg (IPO), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW). Er zijn vanaf 2019 verschillende opdrachten aan onderzoeksinstituten gegeven om de gevolgen van het voorkomen van PFAS in het milieu in kaart te brengen en risicogrenzen vast te stellen voor PFAShoudende grond en baggerspecie in de verschillende te onderscheiden situaties.

Deze onderzoeken hebben sinds de vaststelling van de eerste versie in 2019 tweemaal tot een actualisatie geleid. Een overzicht van de onderzoeken en daarop gebaseerde versies van het handelingskader staat in bijlage 1. In deze voorliggende versie van het handelingskader zijn de laatste inzichten verwerkt. Net als bij de eerdere aanpassingen zal op de website van Bodem-plus (vanaf juli 2021 onderdeel van het Informatiepunt Leefomgeving) periodiek meer informatie over nieuwe ontwikkelingen rond PFAS worden gepubliceerd zodat alle betrokkenen over de kennis kunnen beschikken om de benodigde acties uit te voeren. Daarnaast is de helpdesk van Bodemplus beschikbaar voor praktische vragen. Zorgplichten Het handelingskader is wat betreft de toepassingswaarden van paragraaf 4 een interpretatie van de zorgplichten op grond van de Wet bodembescherming, de Waterwet en het Besluit bodemkwaliteit (hierna ook afgekort als: Bbk) en kan als zodanig in de praktijk worden toegepast. Deze wettelijke zorgplichten houden in dat de toepasser die redelijkerwijs kan vermoeden dat er nadelige effecten kunnen optreden voor de bodem of het oppervlaktewater als gevolg van het toepassen van grond of baggerspecie, de redelijkerwijs mogelijke maatregelen moet nemen om die effecten te voorkomen of zo veel mogelijk te beperken.

Hoewel de in het handelingskader geadviseerde toepassingswaarden geen wettelijke status hebben, zijn ze niet zonder betekenis. De toepassingswaarden betreffen een generieke aanbeveling aan toepassers en bevoegde gezagen voor invulling van de genoemde zorgplichten bij het toepassen van PFAS-houdende grond en baggerspecie. Deze landelijke invulling van de zorgplichten is gebaseerd op een wetenschappelijke onderbouwing. Initiatiefnemers en bevoegde gezagen blijven uiteraard zelf verantwoordelijk voor (de controle op) een verantwoorde invulling van deze zorgplichten. Afwijking van de in het handelingskader geadviseerde toepassingswaarden moet altijd goed gemotiveerd en onderbouwd worden (zie paragraaf 5).

Onderzoeken en betekenis voor het handelingskader In de verschillende versies van het handelingskader PFAS zijn de daarin opgenomen toepassingswaarden gebaseerd op de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek. In bijlage 1 is een overzicht van alle onderbouwende onderzoeken vermeld. Daarnaast zijn in deze bijlage ook de verwijzingen naar de eerder gepubliceerde (tijdelijke) handelingskaders opgenomen. In deze voorliggende versie van het handelingskader zijn de laatst beschikbare inzichten, inclusief de doorwerking van de EFSA-opinie voor een aangepaste voedselinnamenorm, meegenomen. Aan de hand van deze versie zal een traject starten om de omgang met PFAS-houdende grond en baggerspecie in de regelgeving vast te leggen. Bij het toepassen van grond of baggerspecie en tot het moment waarop PFAS in de regelgeving verankerd is, moet zowel rekening worden gehouden met de regels voor genormeerde stoffen (in het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit) als de aanbevelingen van het handelingskader voor PFAS. De verhouding is als volgt: het handelingskader vormt een advies over de invulling van de zorgplichten, dat staat naast de bestaande regelgeving voor genormeerde stoffen. Dit betekent dat de toetsingsregels uit de Regeling bodemkwaliteit niet automatisch ook op PFAS van toepassing zijn.

Zo wordt bijvoorbeeld de indeling van de bodem, grond of baggerspecie in een kwaliteitsklasse alleen gebaseerd op genormeerde stoffen. Een indeling van een partij grond of baggerspecie in een bepaalde kwaliteitsklasse geeft normaliter duidelijkheid over de toepassingsmogelijkheden. Aanvullend daarop moet de partij op de aanwezigheid van PFAS en daarbij passende toepassingsmogelijkheden worden beoordeeld in het licht van de zorgplichten. Hierop gaat het handelingskader in. Verhouding van het handelingskader PFAS met de vorige versie van juli 2020 In het onderhavige handelingskader zijn op basis van de afgeronde onderzoeken (bijlage 1) geen andere toepassingseisen opgenomen. De resultaten van de onderzoeken bevestigen de eerdere keuzes die uit voorzorg en met betrekking tot risico’s voor grond- en oppervlaktewater in de vorige tijdelijke versies van het handelingskader zijn gemaakt. Dit betekent ook dat er geen consequenties zijn voor toepassingen die op basis van de vorige versies zijn uitgevoerd en/of nog in uitvoering zijn. De conceptversie van het handelingskader heeft zes weken voorgelegen bij RWS en ILT, koepels van medeoverheden en marktpartijen. In de reactietabel1 wordt antwoord gegeven op de ontvangen reacties. De ontvangen reacties en signalen lopen uiteen.

Op hoofdlijnen kunnen de reacties en signalen worden samengevat onder de noemers proportionaliteit, juridische positionering en uitvoerbaarheid. Er wordt aandacht gevraagd voor de proportionaliteit van het handelingskader, in het bijzonder de balans tussen de regels en het beoogde effect. Er wordt aandacht gevraagd voor de positionering en de verankering van het handelingskader. Ten slotte gaan diverse reacties in op de uitvoerbaarheid van het handelingskader. Dit wordt door veel partijen als complex ervaren. De uitvoeringspraktijk vraagt aandacht voor een betere duiding van een aantal begrippen, onder andere wat ‘uitschieters’ in PFAS-metingen zijn en het te analyseren PFAS- pakket. Begrippen zijn, waar mogelijk, in het handelingskader nader uitgelegd. De reacties zijn beantwoord en hebben op verschillende punten in dit handelingskader tot aanpassingen geleid. Tevens is het handelingskader bijgewerkt op basis van actuele ontwikkelingen, zoals de mogelijkheid die nu bestaat om alleen met PFAS-verontreinigede baggerspecie te storten in rijksbaggerspeciedepots.

Schets van de PFAS-problematiek en reikwijdte van het handelingskader

Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. Deze stofgroep bestaat uit ruim 6000 stoffen. Hiervan komen 30 PFAS boven de

https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/bodem-ondergrond/ondergrond/

detectiegrens in het milieu voor. Deze zijn in 2019 op een adviesstoffenlijst opgenomen. Tot deze PFAS behoren onder meer de stoffen perfluoroctaanzuur (PFOA), perfluoroctaansulfonaat (PFOS) en HFPO-DA (GenX). PFAS zijn stoffen die door mensen zijn gemaakt vanwege hun specifieke eigenschappen, zoals brandwerendheid en vuil-, vet- en waterafstotendheid. Zij worden al decennia gebruikt in industriële en andere processen en toegepast in allerlei alledaagse producten, zoals verf, blusschuim, pannen, kleding en cosmetica. Kenmerkend voor deze stoffen is dat ze persistent, mobiel en nauwelijks biologisch afbreekbaar zijn. Van sommige PFAS is aangetoond dat ze toxisch zijn. De stoffen PFOS, PFOA en GenX behoren tot de zogenaamde Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Een aantal andere stoffen uit de PFAS-groep staan op de lijst van potentiële ZZS (pZZS). Door het wijdverbreide gebruik en door emissies en incidenten worden PFAS inmiddels in Nederland, en breder in Europa, niet alleen bij puntbronnen, maar ook als diffuse verontreiniging in bodem, grondwater en oppervlaktewater aangetroffen2. Dit wijdverspreide voorkomen van PFAS was aanleiding om het RIVM te vragen onderzoek te doen naar het voorkomen, de eigenschappen en de risico’s van PFAS ter onderbouwing van, in eerste instantie, dit handelingskader en uiteindelijk van toepassingsnormen in de Regeling bodemkwaliteit.

Het overheidsbeleid is erop gericht om deze stoffen zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren. De aanwezigheid van ZZS dient zowel aan de “voorkant” (preventie) als aan de “achterkant” (beheer) aangepakt te worden. Aan de “voorkant” betekent: voorkomen dat er ZZS in het milieu komen. Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen zijn sinds 2018 de afgegeven vergunningen aan het doorlichten op het gebruik van (p)ZZS in het productieproces, het voorkomen daarvan in emissies, lozingen en afvalstromen, en toepassing van de best beschikbare technieken om emissies naar het milieu te minimaliseren. Rijkswaterstaat, provincies, omgevingsdiensten en waterschappen zijn sinds 2018 actief aan de slag met de actualisatie van de vergunningen voor ZZS en opkomende stoffen voor de indirecte en directe lozingen. Om de betrokken partijen te ondersteunen is een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van PFAS3 in producten en afvalstromen. Op basis van informatie over de bronnen kunnen aanvullende maatregelen worden genomen om emissie van en blootstelling aan PFAS verder te minimaliseren.

Uitgangspunten van het handelingskader

De wettelijke zorgplichten (waarover dit handelingskader een advies bevat) gelden aanvullend op de overige verplichtingen die gelden voor het toepassen van niet-genormeerde stoffen, zoals de regel dat geen grotere hoeveelheden grond of baggerspecie mogen worden toegepast dan volgens gangbare maatstaven nodig is voor het functioneren van de toepassing waarin de grond en baggerspecie zijn aangebracht en dat die toepassing volgens gangbare maatstaven nodig is op de plaats waar deze zich bevindt en onder de omstandigheden waar de toepassing plaatsvindt. In dit handelingskader is zoveel

Zie onder andere: - Rijkswaterstaat (2014) Perfluoralkylzuren in Nederlands oppervlaktewater 2008-2012; - Anna Kärrman et al. (2019) PFASs in the Nordic environment. Screening of Poly- and Perfluoroalkyl Substances (PFASs) and Extractable Organic Fluorine (EOF) in the Nordic Environment. Nordic Council of Ministers 2019. ISBN 978-92-893-6062-3; - Renner, R. (2001). Growing concern over perfluorinated chemicals. Environmental Science and Technology, 35, 154A–160A; - Renner, R. (2003). Concerns over common perfluorinated surfactant. Environmental Science and Technology, 37, 201A– 202A; - Rayne, S., and Forest, K. (2009). Perfluoroalkyl sulfonic and carboxylic acids: A critical review of physicochemical properties, levels and patterns in waters and wastewaters, and treatment methods. Journal of Environmental Science and Health, Part A, 44, 1145–1199; - Expertisecentrum PFAS (2018) Aanwezigheid PFAS in Nederland. Deelrapport C - Diffuse belasting van PFOS en PFOA in de bovengrond. Kenmerk DDT219-1/18-008.244. 3 Arcadis (2021), PFAS in Products and Waste Streams in the Netherlands 2

mogelijk bij de bestaande regelgeving aangesloten. Zo wordt geen afwijkende definitie van toepassen gehanteerd en is het handelingskader beperkt tot de vormen van toepassen die in artikel 35 zijn opgesomd. Vanwege de specifieke eigenschappen van PFAS is, overeenkomstig het voorzorgbeginsel, bij de invulling van de wettelijke zorgplichten in het handelingskader het uitgangspunt dat de kwaliteit van de bodem, het grondwater en het oppervlaktewater door de toepassing van PFAS-houdende grond en baggerspecie niet mag verslechteren (stand still), dat verspreiding van deze stoffen via het grondwater moet worden tegengegaan en dat rekening moet worden gehouden met bijzondere risicosituaties die zich kunnen voordoen en met belangen die extra bescherming rechtvaardigen, zoals het belang van de drinkwatervoorziening. Bij de invulling van de wettelijke zorgplichten in het handelingskader wordt voorts zoveel mogelijk aangesloten bij de systematiek van het Besluit bodemkwaliteit. In het kader van het Besluit bodemkwaliteit zullen initiatiefnemers tot grondverzet uit binnen– en buitenland de gehalten aan PFAS in toe te passen grond en baggerspecie moeten vaststellen en laten vastleggen in een milieuhygiënische verklaring die elke partij moet begeleiden. Dit vloeit voort uit de in 2018 (Stcrt.

2018, 68402) in de Regeling bodemkwaliteit opgenomen verplichting in het kader van de milieuhygienische verklaring om onderzoek te doen naar de aanwezigheid van eventuele andere verontreinigingen die een partij ongeschikt kunnen maken voor toepassing. Deze verplichting is niet beperkt tot PFAS-verontreinigingen, maar ziet op alle eventuele andere verontreinigingen. Voor specifiek PFAS wordt geadviseerd bij een onderzoek de te analyseren stoffen in ieder geval te baseren op de lijst met PFAS-verbindingen die is gepubliceerd op de website van Bodemplus4. Bij het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem wordt in het kader van het Besluit bodemkwaliteit daarentegen een zogenaamde dubbele toets gehanteerd. Met deze dubbele toets wordt allereerst weer beoogd te waarborgen dat het toepassen van grond en baggerspecie niet tot verslechtering van de bestaande bodemkwaliteit leidt (stand still). Daarnaast wordt daarmee beoogd dat de bodem (niet on)geschikter wordt voor het vervullen van de beoogde functies (die een geleidelijke verbetering van de bestaande bodemkwaliteit wenselijk kunnen maken).

De dubbele toets houdt in dat de kwaliteit van de grond of baggerspecie die wordt toegepast, wordt getoetst aan 1) de bestaande kwaliteit van de bodem waarop de grond of baggerspecie wordt toegepast, ingedeeld in een bodemkwaliteitsklasse, en 2) de bodemfunctie die door de gemeente aan de landbodem is toegekend op de zogenaamde bodemfunctiekaart, uitgedrukt als bodemfunctieklasse. Op de bodemfunctiekaart kan onderscheid worden gemaakt tussen “voldoen aan de achtergrondwaarde”, in de praktijk aangeduid als bodemfunctieklasse “landbouw/natuur”, en de bodemfunctieklassen “wonen” en “industrie”. Gebieden die niet in de klasse wonen of industrie zijn ingedeeld, zijn automatisch ingedeeld in de klasse ‘achtergrondwaarde’ (landbouw/natuur). In zoverre wordt in de praktijk ook gesproken van ingedeelde en niet-ingedeelde gebieden. Ter begrenzing van de bodemfunctieklassen zijn in bijlage B bij de Regeling bodemkwaliteit voor een groot aantal verontreinigende stoffen verschillende, oplopende, waarden vastgesteld, die beogen te waarborgen dat er gegeven de toegekende functies bij het toepassen van grond en baggerspecie geen risico’s voor mens en milieu kunnen optreden. Voor de bodemfunctieklassen wonen en industrie worden deze waarden aangeduid als maximale waarden.

Voor de bodemfunctieklasse landbouw/natuur wordt de achtergrondwaarde van de stof die in Nederland wordt aangetroffen, feitelijk als maximale waarde gehanteerd. Stoffen waarvoor in bijlage B waarden zijn opgenomen, worden aangeduid als genormeerde stoffen. PFAS worden aangeduid als ongenormeerde stoffen, omdat daarvoor in bijlage B geen waarden zijn opgenomen. https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wet-regelgeving/bbk/vragen/grond-baggerspecie-pfas-veldwerk-analysetoetsing/faq/welke-pfas-verbindingen-geanalyseerd/ 4

De toepassingswaarden voor PFAS

In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de toepassingswaarden die in de onderscheiden situaties waarin grond en baggerspecie worden toegepast, kunnen worden gehanteerd. Dit zijn toepassingswaarden voor het toepassen van grond en baggerspecie, waarmee invulling wordt gegeven aan de wettelijke zorgplichten. Het is momenteel nog niet mogelijk om een cumulatieve toepassingswaarde voor PFAS vast te stellen. Daarom zijn er in het handelingskader alleen toepassingswaarden voor individuele PFAS aangegeven. De aangegeven toepassingswaarden kunnen binnen de randvoorwaarden die daarvoor in het Besluit bodemkwaliteit zijn gegeven, op lokaal of regionaal niveau in een aangewezen bodembeheergebied worden gespecificeerd als er lokaal aanleiding is om een andere waarde vast te stellen. Ook is het mogelijk om de zorgplichten voor specifieke toepassingen nader in te vullen (zie paragraaf 5 – gebiedsspecifiek beleid en een nadere invulling van de zorgplichten). De nummers in de eerste kolom corresponderen met de nummers van de paragrafen waarin de toepassingswaarden in het hiernavolgende worden toegelicht.

Categorie

Toepassingssituatie

Toepassingswaarde (μg/kg d.s.) (2) (3) (4) (5) (7)

Op de landbodem 4.1

Grond en baggerspecie toepassen Bodemkwaliteitsklasse Bodemfunctieklasse wonen of industrie

wonen of industrie

PFOS = 3 PFOA = 7 Overige PFAS = 3

landbouw/natuur

wonen of industrie

PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4

Landbouw/natuur, wonen of industrie

4.2

4.3

landbouw/natuur

PFOS = 1,4 PFOA = 1,9 Overige PFAS = 1,4

Baggerspecie verspreiden, als bedoeld in artikel 35, onder f, Bbk (verspreiden van baggerspecie op aangrenzend perceel of weilanddepot)

PFOS = 3

Grond en baggerspecie grootschalig toepassen

PFOS = 3

PFOA = 7 Overige PFAS = 3

PFOA = 7 Overige PFAS = 3 4.4

Grond en baggerspecie toepassen in grondwaterbeschermingsgebieden

Gebiedskwaliteit, indien niet bekend 0,1

4.5, vervallen

Grond en baggerspecie toepassen onder grondwaterniveau, met inbegrip van grootschalige toepassing.

Vervalt, zie categorie 4.1, 4.2 en 4.3

In een oppervlaktewaterlichaam(9) 4.6, vervallen

Grond toepassen

Vervalt, zie categorie 4.8.2, 4.9.1 en 4.9.2

4.7

Baggerspecie verspreiden in hetzelfde oppervlaktewaterlichaam of aansluitende (sedimentdelende)(10) stroomafwaarts gelegen oppervlaktewaterlichamen (als bedoeld in artikel 35, onder g, Bbk

Toepasbaar, wel meten en toetsen op uitschieters(8).

4.8.1

Baggerspecie toepassen in hetzelfde oppervlaktewaterlichaam in ophogingen in waterbouwkundige constructies, uitgezonderd de diepe plas, als bedoeld in artikel 35, onder d, Bbk

Toepasbaar, wel meten en toetsen op uitschieters(8).

4.8.2

Het in een ander oppervlaktewaterlichaam uitgezonderd een diepe Rijkswater: PFOS = 3,7 plas(1): PFOA = 0,8 • verspreiden van baggerspecie (bij niet-sedimentdelende Overige PFAS oppervlaktewaterlichamen) als bedoeld in artikel 35, onder g, = 0,8 Bbk en • het toepassen van baggerspecie en grond in ophogingen in Anders: PFOS = 1,1 waterbouwkundige constructies als bedoeld in artikel 35, PFOA = 0,8 onder d, Bbk. Overige PFAS = 0,8

4.9.1

Baggerspecie en grond toepassen in niet-vrijliggende diepe plassen die in open verbinding staan met een rijkswater (1) (6)

PFOS = 3,7 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8

4.9.2

Baggerspecie en grond toepassen in andere diepe plassen dan bedoeld onder 4.9.1(5)(6)

PFOS = 1,1 PFOA = 0,8 Overige PFAS = 0,8

Voetnoten bij tabel: (1) Onder ‘diepe plas’ wordt verstaan: Een met water gevulde verdieping / put in de (water)bodem die ontstaan is als gevolg van zand-, grind-, of kleiwinning of dijkdoorbraak (zoals wielen en kolken). Onder ‘vrijliggende diepe plas’ wordt verstaan: diepe plas, die niet is gelegen in een oppervlaktewaterlichaam in beheer bij het Rijk en die bovendien boven de spronglaag nauwelijks wordt gevoed door oppervlaktewater van elders (de verblijftijd van het water is voor 90% van het jaar langer dan een maand). Als de diepe plas is gelegen in een groter oppervlaktewaterlichaam wordt de rest van het oppervlaktewaterlichaam beschouwd als oppervlaktewater van elders. Onder ‘niet-vrijliggende diepe plas’ wordt verstaan: diepe plas, gelegen in een oppervlaktewaterlichaam in beheer bij het Rijk, of diepe plas die niet aan de definitie van vrijliggende plas voldoet. Deze definities zijn afkomstig uit de 'Handreiking voor het herinrichten van diepe plassen'. (2) Op de waarden uit deze tabel hoeft geen bodemtypecorrectie te worden toegepast als het gehalte van organische stof minder dan 10% bedraagt. Als het gehalte organisch stof ligt tussen 10-30% dient wel een bodemtypecorrectie uitgevoerd te worden. Als het gehalte organisch stof boven de 30% is aangetoond dient het gehalte organisch stof van 30% gebruikt te worden bij de bodemtypecorrectie.

(3) Tenzij een lokale maximale waarde is vastgesteld (zie paragraaf 5). (4) PFOS en PFOA worden getoetst aan de hand van de sommatie van de concentraties lineair en vertakt. Overige PFAS worden getoetst per stof (dus niet gesommeerd). (5) Voor plassen waar nog geen verondieping heeft plaatsgevonden, kan niet van de toepassingswaarde in de tabel worden uitgegaan. In deze gevallen zal de waterbeheerder als bevoegd gezag in overleg met gemeente en provincie een uitvoerige afweging moeten maken of deze verondieping gewenst is en welke voorwaarden hieraan moeten worden gesteld. Hierbij moet op basis van de zorgplichten zelf worden bepaald welke kwaliteit grond en baggerspecie verantwoord kan worden toegepast. (6) Alleen indien in de nabijheid van de diepe plas geen kwetsbaar object is gelegen. Hiervoor is een toetsingskader opgenomen in de Handreiking voor de herinrichting van diepe plassen. (7) Indien meetgehalten onder de bepalingsgrens liggen, mag de beoordelaar naar analogie van bijlage G, onderdeel IV van de Rbk (Regeling bodemkwaliteit), ervan uitgaan dat de kwaliteit van de grond, grondwater, baggerspecie, bodem, bodem of oever van een oppervlaktewaterlichaam voldoet aan de toepassingswaarden. (8) Metingen om uitschieters te identificeren zijn bedoeld om te bepalen of er in partijen mogelijk sprake kan zijn van puntbronvervuilingen.

Als vuistregel kan hiervoor de P95-waarde van een bepaalde PFAS worden gehanteerd. Bagger uit rijkswateren: In 2007 is voor een aantal metalen het onderscheid tussen matig verontreinigde locaties en hot spots gemaakt op basis van bagger uit het rivierengebied (Maas en Rijn). Per stof zijn uit deze gegevens P95-waarden afgeleid. Destijds zijn geen PFAS gemeten, maar aangevuld met recente projecten van RWS is hieruit een P95-percentiel af te leiden: PFOS = 8,2 μg/kg d.s., PFOA = 0,8 μg/kg d.s., EtFOSAA = 5,5 μg/kg d.s., MeFOSAA = 1,0 μg/kg d.s.. Op basis hiervan kan voor overige PFAS de laagste van de genoemde waarden, 0,8 μg/kg d.s., worden aangehouden. Bagger uit regionale wateren: In 2019 is in het kader van het herverontreinigingsniveau (HVN) een inventarisatie uitgevoerd van de gehalten PFAS in bagger uit regionale watergangen. Hiervoor zijn PFASgehalten verzameld en verwerkt in een database. Uitsluitend voor de stoffen die voldoende vaak zijn gemeten, zijn uit deze gegevens P95-waarden afgeleid: PFOS = 2,2 μg/kg d.s., PFOA = 0,9 μg/kg d.s., EtFOSAA = 1,8 μg/kg d.s. Voor overige PFAS kan de waarde 0,8 μg/kg d.s., worden aangehouden. Hogere dan voornoemde waarden in respectievelijk bagger uit rijkswateren en regionale wateren kunnen een aanwijzing zijn voor de aanwezigheid van een puntbronvervuiling in de partij.

Wat vervolgens de mogelijkheden zijn voor de betreffende partij, hangt onder meer af van de aantallen gemeten uitschieters, de hoogte van de gemeten waarden en de lokale situatie. Dit is aan het bevoegd gezag om te beoordelen. (9) Hier wordt met ‘oppervlaktewaterlichaam’ bedoeld: samenhangend geheel van vrij aan het aardoppervlak voorkomend water, met de daarin aanwezige stoffen, alsmede de bijbehorende bodem en oevers (met uitzondering van uitdrukkelijk krachtens de Waterwet aangewezen drogere oevergebieden), alsmede flora en fauna. (10) Oppervlaktewaterlichamen zijn ‘sedimentdelend’ als sediment vrij uitgewisseld kan worden tussen de oppervlaktewaterlichamen door stroming, wind of getij.

4.1 Grond en baggerspecie toepassen op de landbodem Voor het toepassen van PFAS-houdende grond en baggerspecie op de landbodem kunnen op de landbodem voor de bodemfunctieklasse industrie of wonen, alsmede de daarmee corresponderende bodemkwaliteitsklasse industrie, onderscheidenlijk wonen, de volgende toepassingswaarden worden gehanteerd: -voor PFOS: 3 μg/kg d.s. -voor PFOA: 7 μg/kg d.s. -voor andere individuele PFAS: 3 μg/kg d.s. Bovenstaande weergave van de toepassingswaarden betreft geen wijziging maar een vereenvoudiging ten opzichte van het tijdelijk handelingskader van november 2019. De waarde voor andere individuele PFAS (waaronder GenX) is gebaseerd op de waarde voor PFOS. Van PFOS is bekend dat het één van de meer zorgwekkende PFAS-verbindingen is. Daarom is overeenkomstig het voorzorgbeginsel voor deze stof gekozen als indicator. Voor de normstelling voor de bodemfunctieklassen en bodemkwaliteitsklassen wonen en industrie is gekozen om, ook weer overeenkomstig het voorzorgbeginsel, de risicogrenzen voor landbouw/natuur uit de rapportage van het RIVM te gebruiken). Bij de aangegeven waarden is er volgens de huidige inzichten geen sprake van risico’s voor gezondheid en overschrijding van effectniveaus voor het ecosysteem.

Op basis van de resultaten van de onderzoeken naar mobiliteit, gedrag in grondwater en bio-accumulatie wordt bevestigd dat het niet hanteren van een separate bodemkwaliteitsklassen vanwege risico’s voor grondwater een juiste keuze is geweest. Daarom worden overeenkomstig het voorzorgbeginsel voor de bodemfunctieklasse industrie dezelfde maximale waarden als toepassingswaarden gehanteerd die ook gelden voor de bodemfunctieklasse en bodemkwaliteitsklasse wonen. Voor de bodemfunctieklasse landbouw/natuur en de daarmee corresponderende bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur, gelden de achtergrondwaarden als toepassingswaarde5, te weten: -voor PFOS: 1,4 μg/kg d.s. -voor PFOA: 1,9 μg/kg d.s. -voor andere individuele PFAS: 1,4 μg/kg d.s. In het RIVM-onderzoek naar landelijke achtergrondwaarden zijn 2 PFAS-verbindingen dusdanig frequent aangetroffen dat daarop de definitieve landelijke achtergrondwaarden gebaseerd zijn: PFOS 1,4 μg/kg d.s. en PFOA 1,9 μg/kg d.s. De waarde voor alle andere PFAS is gebaseerd op de laagste waarde van deze twee, in dit geval PFOS. De aangegeven toepassingswaarden gelden als grond of baggerspecie worden toegepast. Voor een aantal specifieke situaties, die als categorieën 4.2, 4.3 en 4.4 zijn onderscheiden, worden (deels) afwijkende toepassingswaarden gehanteerd.

In het handelingskader zijn de toepassingswaarden opgenomen op basis van het RIVMonderzoek naar landelijke achtergrondwaarden van juni 2020. Aangeraden wordt om de dubbele toets die in het kader van het Besluit bodemkwaliteit voor genormeerde stoffen bij toepassen op de landbodem moet worden uitgevoerd, in het kader van de invulling van de wettelijke zorglichten ook voor PFAS te hanteren. Deze dubbele toets houdt in dat de strengste van de twee toepassingswaarden voor de bodemkwaliteitsklasse, onderscheidenlijk bodemfunctieklasse, geldt. Als de bodemfunctieklasse bijvoorbeeld wonen of industrie is, terwijl de

De voorlopige achtergrondwaarden voor PFAS kunnen bij afwezigheid van achtergrondwaarden van PFAS in bijlage B bij de Regeling bodemkwaliteit gebruikt worden voor de afgifte van een fabrikant eigen verklaring op grond van artikel 4.3.7 van de Regeling bodemkwaliteit. 5

bestaande bodemkwaliteit in de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur is ingedeeld, moet als toepassingswaarde de bodemkwaliteitsklasse voor landbouw/natuur worden gehanteerd. Voor de bodemfunctieklasse landbouw/natuur wordt aangeraden om uit te gaan van de landelijke achtergrondwaarden. 4.2 Baggerspecie verspreiden op de landbodem, als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder f, Bbk Voor het verspreiden van baggerspecie uit watergangen op aangrenzende percelen of in een weilanddepot (artikel 35, onder f, Bbk) gelden dezelfde toepassingswaarden als voor andere vormen van toepassen van baggerspecie op de landbodem, met dit verschil dat de waarden ook gelden als de bodem waarop de baggerspecie wordt toegepast is ingedeeld in de klasse landbouw/natuur. Ook in het laatste geval komt het uitgangspunt van stand-still namelijk niet in het geding. Omdat de baggerspecie in een watergang daarin door afspoeling van grond van de aangrenzende terreinen is terechtgekomen, zal de baggerspecie over het algemeen dezelfde kwaliteit hebben als de landbodem waarop de baggerspecie wordt toegepast. Bij de bepaling van de kwaliteit van baggerspecie na 8 juli 2019 (de datum waarop het eerste tijdelijk handelingskader van kracht werd), is het advies om ook op PFAS te analyseren om te controleren of er geen sprake is van onverwacht hoge waarden van PFAS in de baggerspecie.

Dit kan duiden op een voor de watergang niet-representatieve verontreiniging, dat wil zeggen een voor de watergang afwijkende waarde die het gevolg kan zijn van de aanwezigheid van een puntbron. Door het verspreiden van baggerspecie waarin onverwacht hoge waarden als gevolg van een niet-representatieve verontreiniging van PFAS zijn aangetroffen, zal de bestaande bodemkwaliteit verslechteren. Deze lokaal sterker verontreinigde baggerspecie mag daarom niet worden verspreid. Voor het verspreiden van baggerspecie op het aangrenzend perceel is het in het kader van de dubbele toets die normaal gesproken voor toepassen op de landbodem geldt, niet nodig om de bodemkwaliteit vast te stellen. Dit heeft geen toegevoegde waarde omdat de uitkomsten voor het mogen toepassen geen relevante informatie opleveren. Het uitgangspunt is namelijk dat de baggerspecie als afgespoelde grond weer op de landbodem kan worden toegepast zonder dat dit tot verslechtering leidt. Het voorgaande komt overeen met de huidige praktijk bij het onderhoud van watergangen door waterschappen waarbij periodiek baggerspecie op de kant wordt gezet. Deze praktijk kan dus doorgang vinden.

4.3 Grond en baggerspecie grootschalig toepassen op de landbodem Degene die grond of baggerspecie grootschalig toepast heeft in de systematiek van het Besluit bodemkwaliteit de keuze of hij wil voldoen aan de algemene toepassingsnormen of aan de specifieke toepassingsnormen voor grootschalig toepassen (artikel 63 Bbk). De specifieke toepassingsnormen voor grootschalig toepassen hebben betrekking op emissies uit de grond of baggerspecie. Daarnaast gelden voor grootschalig toepassen de toepassingsnormen voor de bodemfunctieklasse industrie. Voor PFAS-houdende grond en baggerspecie kunnen nog geen toepassingswaarden worden vastgesteld die uitgaan van optredende emissies. In lijn met de systematiek van het Besluit bodemkwaliteit worden voor grootschalig toepassen van PFAS-houdende grond en baggerspecie op de landbodem bij grootschalig toepassen de toepassingswaarden voor de bodemfunctieklasse industrie gehanteerd, ook als de bodem is ingedeeld in de klasse landbouw/natuur. Dit laatste wijkt, overeenkomstig de systematiek van het Besluit bodemkwaliteit, af van de toepassingsnormen voor categorie 4.1 (toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem).

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13978287/1