935489 Bestuurlijke samenvatting Invoering landelijk tarief jeugdbeschermingsorganisaties

Bestuurlijke samenvatting Invoering landelijk tarief jeugdbeschermingsorganisaties Programma

1 - Opgroeien in Epe

Zaaknummer

Onderwerp

Landelijke tarieven Jeugdbescherming Portefeuillehouder

935489 Dhr. G. van den Berg

Al geruime tijd staan de jeugdbescherming en -reclassering onder druk. De Inspectie Jeugd publiceerde hierover al meerdere rapporten. Zo is de werkdruk bij instellingen voor jeugdbescherming en -reclassering de laatste jaren structureel te hoog. Er is sprake van een hoog personeelsverloop en ziekteverzuim. Hierdoor ontstaan wachtlijsten en krijgen ouders en kinderen niet altijd de zorg en aandacht die ze nodig hebben. Het betreft de meest kwetsbare gezinnen en kinderen waarbij de overheid ingrijpt omdat er grote zorgen zijn over de veiligheid en ontwikkeling van de kinderen. Er wordt gewerkt aan structurele oplossingen, zoals het landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Het is echter gezien de acute situatie belangrijk om op korte termijn de werkdruk bij de Gecertificeerde Instellingen te verlagen en de bekostiging met adequate, reële tarieven op orde te krijgen. Dit is de reden dat Rijk en VNG hierover afspraken hebben gemaakt. Rijk en VNG hebben financiële afspraken gemaakt: invoering landelijk tarieven en compensatie Rijk. Er is een kostprijsonderzoek door KPNG uitgevoerd bij alle Gecertificeerde Instellingen, wat leidt tot hogere tarieven. Rijk en VNG maakten financiële afspraken over de bekostiging van dit hogere tarief. De totale kosten voor deze tariefsverhoging op macroniveau zijn geraamd op € 60 mln.

De dekking van deze kosten komt enerzijds van het Rijk via de algemene uitkering (vanaf 2024 structureel € 30 mln, voor de gemeente Epe gaat het om een bedrag van €54.016,-) en anderzijds van gemeenten (vanaf 2024 structureel € 25 mln. en vanaf 2025 structureel € 30 mln). Er is op G7 niveau (Achterhoek, Centraal Gelderland, FoodValley, Midden-IJssel/Oost-Veluwe, NoordVeluwe, Rijk van Nijmegen, Rivierenland) een analyse met daarin de ontwikkeling van de kosten tussen 2022 – 2024 opgesteld. In deze analyse is rekening gehouden met een daling van 5% van het aantal maatregelen tussen 2023 – 2024. Deze daling is aannemelijk aangezien in de periode 2022 – 2023 een daling van 10% van het aantal maatregelen zichtbaar is. Als we rekening houden met een afname van het aantal af te geven maatregelen van 5%, zullen de totale kosten voor de gemeente Epe als volgt toenemen: - 2024: €1.966,- uit 'eigen middelen' - 2025: €11.846,- uit 'eigen middelen' (zie bijlage Memo invoering landelijk tarief) Daarnaast draagt het Rijk nog bij voor de bevordering van zij-instromers met in 2024 € 10 mln. en in 2025 nog eens € 5 mln. Uiteindelijk bepaalt het aantal maatregelen per gemeente de daadwerkelijke kosten voor de jeugdbescherming en jeugdreclassering. De invoering van een landelijk tarief voor de jeugdbescherming en jeugdreclassering is een belangrijke kwaliteitsimpuls.

Bureau Significant heeft onderzoek uitgevoerd naar de inhoudelijke richtlijnen en kwaliteitseisen waar jeugdbeschermers aan moeten voldoen en hoeveel tijd er nodig is om volgens deze richtlijnen en eisen te werken. Dit is neergelegd in een zogenoemd kwaliteitskader en prestatie-beschrijvingen. Belangrijk onderdeel hieruit is dat het aantal genormeerde uren voor de uitvoering van een maatregel omhoog is gegaan ten opzichte van de huidige normen. KPMG heeft een gemiddelde kostprijs per uur berekend en de kostprijs per maatregel doorgerekend op basis van de daarvoor benodigde uren. Op basis van bovenstaande onderzoeken zijn er landelijke afspraken gemaakt tussen Rijk en VNG (zie bijlage 'Bestuurlijke Afspraken Handreiking Bekostiging Jeugdbescherming en jeugdreclassering-Rijk-VNG'). Het is echter gezien de acute situatie belangrijk om op korte termijn de werkdruk bij de Gecertificeerde

Instellingen (GI’s) te verlagen en de bekostiging met adequate, reële tarieven op orde te krijgen. Als gevolg daarvan kan de caseload voor jeugdbeschermers worden verlaagd, zodat meer tijd beschikbaar komt voor de begeleiding van jeugdigen en gezinnen. Zo kunnen jeugdbeschermers hun werk optimaal uitvoeren. Kortom; meer tijd voor het kind en gezin. Er zijn afspraken gemaakt met betrekking tot een ingroeimodel voor Gecertificeerde Instellingen. Met ingang van 2025 moet het landelijke tarief geheel zijn doorgevoerd. Afgesproken is dat hiervoor een ingroeipad kan worden toegepast. Voor de landelijk werkende Gecertificeerde Instellingen (de William Schrikker Stichting en het Leger des Heils) maakt de VNG hierover afspraken: 1) Willem Schrikker Stichting (WSS): - Jaar 1 | 2024: in 2024 wordt 75% van het landelijk tarief doorgevoerd - Jaar 2 | 2025: in 2025 is de volledige hoogte van het landelijk tarief van toepassing. 2) Leger des Heils (LdH) - Jaar 1 | 2024: in 2024 wordt direct overgegaan richting 100% van het landelijk tarief. Gemeenten en regio's zijn aan zet met betrekking tot de (boven-)regionaal werkende Gecertificeerde Instellingen (Jeugdbescherming Gelderland).

Met Jeugdbescherming Gelderland zijn op G7 niveau de volgende afspraken gemaakt: - Jaar 1 | 2024: in 2024 wordt uitgegaan dat 85% van het verschil tussen het landelijk tarief en het huidige tarief in onze bovenregionale inkoop jeugdbescherming wordt doorgevoerd. - Jaar 2 | 2025: in 2025 is het landelijk tarief volledig van toepassing. Dit ingroeimodel is in gezamenlijkheid tot stand gekomen; gemeenten en Jeugdbescherming Gelderland hebben hiervoor om tafel gezeten. Er zal een wachtlijsttarief in 2024 en 2025 worden ingesteld ten behoeve van Jeugdbescherming Gelderland. Direct per 1 januari 2024 zal Jeugdbescherming Gelderland de caseload voor haar medewerkers verlagen en moeten gemeenten al een eerste stap zetten in de ophoging naar het landelijke tarief. Uitbreiding van personeel is nodig zodat er geen wachtlijsten ontstaan voor cliënten. De arbeidsmarkt is en blijft echter krap en ook veel andere Gecertificeerde Instellingen zullen behoefte hebben aan uitbreiding van personeel, allemaal in eenzelfde krappe arbeidsmarkt. Met Jeugdbescherming Gelderland is daarom afgesproken om met een wachtlijsttarief te werken in de jaren 2024 en 2025. Het gaat hierbij om een vergoeding van 1 uur per week per cliënt op de wachtlijst in plaats van het reguliere jeugdbeschermingstarief. De landelijk werkende GI's werken niet met een wachtlijsttarief.

De landelijke afspraken hebben invloed op de contracten met de jeugdbeschermingsorganisaties die in 2022 zijn ingegaan. In 2021 heeft het college ingestemd met de Gelderse Verbeteragenda en het daaruit voortkomende contract met de jeugdbeschermingsorganisaties (zie zaak 322258). Er is een addendum opgesteld waarin de aanvullende afspraken met betrekking tot de invoering van de landelijke tarieven zijn opgenomen. Dit betreffen dus aanvullende afspraken op de huidige raamovereenkomst van de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming en - reclassering.

Financiële gevolgen gemeente Epe Gemeente Epe ontvangt een bedrag van €54.016,- (algemene uitkering). De verwachting is dat dit niet toereikend is en we in 2024 €1.966,- aan extra kosten kwijt zijn en in 2025 €11.846,- (zie bijlage Onderbouwing financiële deel) Uitvoering vindt plaats binnen het bestaande jeugdzorgbudget. Mocht dit niet toereikend zijn dan is de reserve risico's sociaal domein beschikbaar.