Document · PDF

925569 PVA papier glas en BEST

Gemeenteraad 19 september 2024, gemeente EpeBij agendapunt: Vaststelling Lijst ingekomen stukken d.d. 19 september 20243.418 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

M E M O Aan

: Annemiek van Loon

Van

: Rozemarijn van Esdonk

Onderwerp

: Stand van zaken - omzetten papier, glas, best-tas

Kopie gezonden aan : Antonio Malloggi Datum

: 01-07-2024

Plan van aanpak: Omzetten Papier, glas en Best tas

Inleiding

Met de invoering van DifTar is de eerste stap gezet in de methode en doelstellingen die genoemd worden in het VANG programma (Van Afval Naar Grondstof). De stand van zaken is dat dat we op het punt van de twee belangrijkste VANG-doelstellingen (2020) op de goede koers liggen: • Het scheidingspercentage ligt boven de 75%, en • Het aantal kilo’s restafval ligt rond de 100 kg per inwoner. De invoering van DifTar is daarmee een goede maatregel geweest.

Doel

Om deze positieve koers door te zetten (de volgende VANG-doelstelling ligt in 2025 op max. 30kg restafval en maximale scheiding) willen we onze inwoners in de gemeente Epe verder ondersteunen in het nog beter scheiden van hun afval om schonere grondstoffen te krijgen. Een vervolgstap, die tevens is opgenomen in het grondstoffenplan (beleidsplan), is het inzamelen van papier met minicontainers/verzamelcontainers en glas in verzamelcontainers. Aan de huidige wijze van inzamelen zitten een aantal nadelen: • Al het papier en glas moet opgetild en in de wagen gegooid worden. Dat is arbotechnisch niet meer verantwoord. • Daarnaast komt het geregeld voor dat het papier door de straten verwaait of dat het nat regent waardoor verwerkers het kunnen weigeren. Nat papier bevat veel water en daar willen de verwerkers niet voor betalen. Regelmatig wordt het glas en papier in bijvoorbeeld plastic tassen aangeboden. De inzamelaars nemen deze tassen niet mee, waardoor deze achterblijven als zwerfafval. Tevens dient de manier waarop de grondstoffen ingezameld worden middels de BEST-TAS te worden verbeterd.

Papierinzameling

3.1

Huis-aan-huis inzameling

Inwoners krijgen, indien gewenst, een minicontainer. Het is geen verplichting, inwoners kunnen hun papier ook kwijt in verzamelcontainers of bij het recycleplein. Momenteel zijn er 9 ondergrondse

Omzetten papier, glas en best-tas

papiercontainers in de gemeente aanwezig (4 in Epe, 2 in Vaassen, 1 in Oene, 1 in Emst, 1 in Tongeren), voornamelijk nabij winkelcentra. Door Circulus is er een inschatting gemaakt dat er in totaal 22 containers bij moeten komen in de gemeente (± 12 in Epe, ± 8 in Vaassen, 2 in Emst) voor een goede dekkingsgraad, zie voor de kosten hoofdstuk 6. Kijk hier voor meer informatie over de plaatsingsprocedure/(ontwerp)aanwijzingsbesluit: factsheet NVRD - plaatsing ondergrondse containers. Invoering InMijnBus Inmiddels is in de gemeente Epe ook de InMijnBus (initiatief van Spotta reclamefolders) ingevoerd ten aanzien van ongeadresseerde reclamedrukwerk. Verwachting is dat bewoners hierdoor minder papier ontvangen (het doel is minder ongelezen folders bij het oud papier. Spotta bezorgt via de keuze op InMijnBus.nl alleen nog gewenste folderpakketten bij huishoudens.

3.2

Inzameling door verenigingen

Er zijn tien verenigingen die momenteel papier op hun locatie inzamelen middels een zeecontainer van 40 m3. Deze containers worden gevuld met papier van leden/inwoners. Er wordt een standaard opbrengst van € 36,30 per ton ingezameld papier uitgekeerd aan de vereniging. Dit is jaarlijks ongeveer een totaalbedrag voor alle verenigingen van € 20.000,-. Indien de opbrengst voor papier hoger is dan het standaardbedrag dat uitgekeerd wordt aan de vereniging is dit gunstig voor het budget van de gemeente. Echter heeft de papierprijs ook op € 0,00 gestaan en dat betekent extra kosten (subsidie) voor de gemeente. De kosten voor de huur en het transport van de container (firma Herms) bedragen: 77x per jaar container plaatsen/ophalen à € 198,- per keer + overige kosten. Totaal komen deze kosten voor huur/transport op € 33.000,- per jaar. Deze kosten zijn ook voor rekening van de gemeente. Totaal kost het de gemeente jaarlijks € 53.000,- aan de inzameling van papier bij de verenigingen wat betaald wordt uit de afvalstoffenheffing. 3.2.1 Aansprakelijkheid Er is een verenigingen die op eigen initiatief papier inzamelt (zelf ophaalt). Deze inzameling voldoet niet aan de arbo-omstandighedenwet. Denk hierbij aan een dodemansknop op de wagen en het optillen van het papier. Indien er tijdens deze inzameling een ongeval gebeurt, is de gemeente aansprakelijk.

Om deze reden dient de gemeente het zelf inzamelen door verenigingen ook niet meer toe te staan. 3.2.2 Scenario’s We stoppen met het uitkeren van de subsidie en het bekostigen van de huur- en transportkosten. Er dan voor een afkoopregeling van de subsidie richting de verenigingen gekozen worden, zie optie 1. In plaats van een afkoopregeling kan een vereniging ook kiezen voor een alternatieve manier van inkomen, optie 2. Optie 1 Afkoopregeling De afkoopregeling ziet er als volgt uit (in de bijlage een grotere weergave): Vereniging

Hervormde Gemeente Grote Kerk Gereformeerde Kerk Epe (Regenboogkerk) Atletiekvereniging Cialfo Sportvereniging Epe Ouderraad W.G. van de Hulstschool Speeltuinvereniging Emst School voor Openbaar Onderwijs "De Bongerd" Christelijk Basisschool K. Norel Ouderraad Gildeschool Hervormde Gemeente Oene Totale kosten gemeente Epe

2019

2020

2021

2022

2023

€ 1.621,52 € 696,23 € 829,09 € 7.905,78 € 343,76 € 5.169,48 € 1.247,63 € 231,96 € 370,99 € 4.031,84 € 22.448,28

€ 1.134,01 € 658,85 € 671,91 € 8.735,96 € 180,05 € 2.360,23 € 1.161,24 € 157,18 € 255,55 € 4.429,69 € 19.744,66

€ 1.539,12 € 666,83 € 557,21 € 8.306,89 € 124,15 € 1.488,30 € 1.057,06 € 155,73 € 239,22 € 4.512,45 € 18.646,95

€ 1.325,68 € 513,65 € 378,61 € 5.938,32 € 111,44 € 1.201,53 € 1.019,30 € 131,41 € 249,74 € 3.938,55 € 14.808,22

€ 1.277,40 € 519,45 € 366,99 € 6.220,37 € 179,69 € 1.342,01 € 954,69 € 131,77 € 238,13 € 4.534,96 € 15.765,45

Gemiddelde opbrengsten

1e jaar (100%)

Afkoopregeling gebaseerd op afbouw gedurende 5 jaar 2e jaar (75%) 3e jaar (50%) 4e jaar (25%) 5e jaar (10%)

€ € € € € € € € € € €

1.379,55 611,00 560,76 7.421,46 187,82 2.312,31 1.087,98 161,61 270,73 4.289,50 18.282,71

1.034,66 458,25 420,57 5.566,10 140,86 1.734,23 815,99 121,21 203,04 3.217,12 13.712,03

€ € € € € € € € € € €

689,77 305,50 280,38 3.710,73 93,91 1.156,16 543,99 80,80 135,36 2.144,75 9.141,36

€ € € € € € € € € € €

344,89 152,75 140,19 1.855,37 46,95 578,08 272,00 40,40 67,68 1.072,37 4.570,68

€ € € € € € € € € € €

137,95 61,10 56,08 742,15 18,78 231,23 108,80 16,16 27,07 428,95 1.828,27

Totaal

€ € € € € € € € € € €

3.586,82 1.588,60 1.457,98 19.295,80 488,32 6.012,01 2.828,76 420,18 703,89 11.152,70 47.535,05

Het totaalbedrag (laatste kolom) wordt dan eenmalig uitgekeerd aan de verenigingen. Dit bedrag is gebaseerd op een afbouw/ staffeling gedurende 5 jaar, maar wordt dus in één keer uitbetaald. Indien alle verenigingen kiezen voor de afkoopregeling dan kost de gemeente dit € 47.535,05. In de bijlage is een vergroting van bovenstaande tabel te vinden.

Omzetten papier, glas en best-tas

Optie 2: andere mogelijkheden In plaats van een afkoopregeling kan een vereniging ook kiezen voor een alternatieve manier van inkomen. Hieronder volgen een aantal opties: Schoonmaakacties Een eerste optie is het belonen van schoonmaakacties van verenigingen. De gemeente Deventer en Lochem hadden deze regeling tot en met 2022. In eerste instantie kregen verenigingen een beloning per schoongemaakte 1 km2; later werd dit berekend op basis van het aantal deelnemers en werkuren. Dit was eerlijker, omdat gebied X minder schoon is dan gebied Y. Voor de schoonmaakacties kregen verengingen ondersteuning van De Schoonfamilie (faciliteert inwoners van Deventer voor o.a. zwerfafvalacties) en Circulus. In Epe is het Vlinderhuis zeer actief op het gebied van zwerfafval. De stichting Apoldro (het Vlinderhuis) is een burger initiatief. Het Vlinderhuis mag in onderstaande opties niet ontbreken. Met deze stichting moet worden gesproken over hun rol in de uitvoering. Voorstel: • Verenigingen melden zich aan via het Vlinderhuis of Circulus (voorkeur Vlinderhuis) • Voor elke schoonmaakactie krijgen verenigingen €100,-. Max 4 schoonmaakacties per jaar.

• Minimaal 10 deelnemers 1 uur aan het werk • De vereniging leent materialen, en het zwerfafval wordt afgevoerd via het Vlinderhuis of via Circulus o Voor de inzet van het Vlinderhuis kan een vergoeding worden afgesproken (voorstel € 100,- per actie). Een voordeel van deze optie is dat het zeer overzichtelijk en simpel is. De afspraken zijn makkelijk en praktisch van aard. De nadelen zijn dat het relatief veel werk per schoonmaakactie kost en het een beperkte preventieve werking heeft. Een ander nadeel voor verenigingen is dat het lastig is om extra vrijwilligers te krijgen voor deze acties. Gebied adoptie De gemeente kan ook een gebied laten adopteren. Dit betekent dat de vereniging een gebied schoonhoudt op een bepaald beeldkwaliteit (CROW). Per schoongehouden m2 krijgt de vereniging een beloning, dit wordt gemonitord. De verenigingen krijgen materialen permanent in bruikleen en het zwerfafval wordt afgevoerd via een koerier systeem.

Voorstel: • Verenigingen melden zich aan via het Vlinderhuis (of Circulus) o Voor elke aanmelding krijgt het Vlinderhuis een vergoeding, voorstel € 50,• Voor elke meter straat krijgt de vereniging een vergoeding (bijvoorbeeld € 0,10 per meter) • Materialen krijgen verenigingen in bruikleen gedurende de duur van de overeenkomst • Zwerfafval kan worden afgevoerd via participatiecontainers (via de rest-route van Circulus of ondergrondse containers). • 4 keer per jaar een monitoring via het Vlinderhuis of via Circulus • Er worden afspraken gemaakt met de gebiedsbeheerder, indien aanwezig Voordeel van gebied adoptie is de preventieve werking (verenigingen zullen na verwachting mede bewoners aanspraken op hun gedrag) en het is relatief weinig werk. Nadeel is de complexiteit, o.a. moet afspraken worden gemaakt met de huidige gebiedsbeheerder, gebieden vervuilen op andere snelheden (centrum gebied trekt meer zwerfafval aan dan een natuurgebied) en hoe gaan we om met klachten als het niet goed schoon wordt gehouden? Voor de gemeente heeft deze optie niet de voorkeur. Nadeel/moeilijkheid voor verenigingen is ook om weer extra vrijwilligers te krijgen voor deze acties.

Omzetten papier, glas en best-tas

Extra aanvullend alternatief: Helpen met compost uitdelen Naast bovenstaande opties kan er als extra optie worden gekozen om, naast de schoonmaakacties, nog te helpen met compost uitdelen. Tijdens de landelijke compostdag (eerst volgende is 23 maart 2024) worden er (gratis) compostzakken aan de inwoners van de gemeente Epe uitgedeeld op 3 à 4 uitdeellocaties. Dit wordt normaal gesproken in samenwerking met Circulus gedaan. Echter in bijvoorbeeld Doesburg wordt de uitdeellocatie altijd bemand door vrijwilligers van Doesburgse (sport)verenigingen (6 vrijwilligers per locatie). De vereniging ontvangt daar dan € 500,- voor. In de gemeente Epe betekent dit dan dat niet iedere (sport)vereniging elk jaar aan de beurt is, omdat er 3 à 4 uitdeellocaties zijn. 3.2.3 Keuze verenigingen Inmiddels hebben de gesprekken met de verenigingen plaats gevonden. Negen verenigingen kiezen voor de eenmalige afkoopregeling. Dit kost de gemeente dus eenmalig € 47.046,73. Een vereniging heeft ervoor gekozen om elk jaar mee te helpen met schoonmaakacties (met een maximum van 4 acties per jaar). Na een jaar zal het meehelpen met de schoonmaakacties (het opruimen van zwerfafval) worden geëvalueerd en zullen er meer verenigingen aangeschreven worden met de vraag om mee te gaan helpen.

Glasinzameling

In het grondstoffenplan staat dat we de huidige manier van glas- en papierinzameling willen beëindigen. Momenteel wordt het glas aan huis ingezameld. Wij zijn de enige Circulus-gemeente met deze vorm van glasinzameling. We willen ernaartoe dat we het glas inzamelen in ondergrondse containers (momenteel staan er 16 glascontainers). Door Circulus is bepaald dat het aantal aangesloten huishoudens op een verzamelcontainer in de gemeente Epe relatief hoog is. Om een goede dekkingsgraad te verkrijgen in de gemeente Epe moeten er nog 12 extra ondergrondse glascontainers bij geplaatst worden, zie voor de kosten hoofdstuk 6.

BEST-tas

In de ingezamelde BEST-tassen blijkt vaak vervuiling te zitten. Vrij weinig van de inhoud van deze tassen kan daadwerkelijk gebruikt worden voor hergebruik of recycling. De BEST-tas is bedoeld voor de volgende stromen: − Boeken (in goede en slechte staat) − Elektronische apparaten (werkend en kapot) − Speelgoed (herbruikbaar en kapot) − Textiel (herbruikbaar en kapot/versleten) Om te voorkomen dat er vervuiling in de BEST-tassen terecht komt, is het een optie om de tassen alleen huis aan huis op te halen bij inwoners die daar om vragen (op afroep). De verwachting is dat de groep die er pro-actief om vraagt, ook beter het afval scheidt. Een ander alternatief zou zijn om te stoppen met de BEST-tas. Hiermee stimuleren wij echter geen gedragsverandering ten aanzien van afvalscheiding. Het helemaal stoppen heeft daarom niet onze voorkeur. Momenteel zijn we aan het brainstormen over een GRIP-wagen (wellicht wordt er nog een andere naamgeving bedacht). GRIP staat voor Grondstoffen Inzamelpunt. Dit is een mobiele milieustraat die op vaste tijdstippen op verschillende locaties staat. Inwoners kunnen hier kleine hoeveelheden metalen, elektrische apparaten, KCA, puin, vlakglas en piepschuim inleveren (alles wat in een boodschappentas past). De eerste resultaten hiervan lijken positief. Diverse gemeenten (buiten de Circulus-gemeenten) maken hier al gebruik van.

Dit zou op termijn een goed alternatief of aanvulling voor de BEST-tas kunnen zijn.

Omzetten papier, glas en best-tas

Kosten

Onderstaande wijzigingen op de DVO (Dienstverleningsovereenkomst met Circulus) zijn berekend: Papier Huidig Inzameling papier in losse bundels Inzameling papier in 9 verzamelcontainers Nieuw Inzameling papier in 12.299 minicontainers (1x per 4 weken) Inzameling papier in 31 verzamelcontainers (9 oud + 22 nieuw) Geen papier inzameling meer door verenigingen Glas Huidig Inzameling glas (los) + inzameling BEST tas Inzameling glas in 16 verzamelcontainers Nieuw Inzameling glas in 28 verzamelcontainers (16 oud + 12 nieuw) BEST tas Huidig Inzameling BEST-tas in bedrag van “Glas” meegenomen Nieuw Inzameling BEST tas (1 x per 8 weken op afroep)

Hieronder is het kostenoverzicht van de wijzigingen in een tabel weergegeven. Inzameling

Papier Glas BEST Tas Subtotaal Inzamelmiddelen Papier Glas Subtotaal

Ongewijzigd DVO 2025* € 280.044 € 221.509 €0 € 501.553

Nieuw beleid € 360.920 € 53.258 € 41.424 € 455.602

€ 21.976 € 29.893 € 51.869

€ 159.663 € 62.647 € 222.310

Subsidie oud papier Verenigingen € 20.000 Transport € 33.000 Subtotaal € 53.000 Totaal

€ 606.422

Afwijking

€0 €0 €0 € 677.913 € 71.491

* inzameling glas (inclusief BEST Tas)

Daarnaast zullen de eenmalige kosten € 130.000,- bedragen. Hier vallen onder andere de communicatiekosten richting de inwoners onder (€ 60.000,-), bronbemaling plaatsing ondergrondse containers en de klicmeldingen (€50.000,-) en overige kosten (€ 20.000,-). Voorgesteld is om deze eenmalige kosten op te nemen in de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) 2025 en dat jaarlijks (verspreid over 3 jaar) lineair af te schrijven (dus ongeveer € 130.000 / 3 = € 43.333 per jaar).

Omzetten papier, glas en best-tas

Procesaanpak en communicatie

Bij de invoer van inzameling van papier in minicontainers worden de volgende stakeholders betrokken: • Wethouder / College • Circulus • Afd. Communicatie gemeente Epe • Verenigingen • Omwonenden/ de buurt • Stichting Apoldro; het Vlinderhuis • Adviesbureau tbv KLIC-melding In samenwerking met de afdeling communicatie en Circulus zal gekeken worden naar de communicatie rondom het invoeren van minicontainers voor papier, het stoppen van het huis-aan-huis ophalen van glas en het op afroep inzamelen van de BEST-tas. Samen met Circulus wordt na goedkeuring van dit Plan van Aanpak een implementatieplan opgesteld. Hierin zal de procesaanpak en de planning verder worden uitgeschreven. In hoofdlijnen zullen de volgende stappen genomen worden: 1. Stoppen met de subsidie aan de verenigingen Met dit collegebesluit kiest het college om te stoppen met de subsidie aan de verenigingen en biedt hen een afkoopregeling aan of alternatieve manieren van inkomsten (keuze aan de verenigingen). Stakeholders: Wethouder / College Tijdspad: jan-juli 2024 2. Informeren van verenigingen Allereerst worden de verenigingen geïnformeerd over het stoppen van de subsidie van de gemeente Epe middels een brief. In dezelfde brief worden de verenigingen uitgenodigd om in gesprek te gaan over de mogelijkheden (afkoopregeling of alternatieven). Stakeholders: Verenigingen en Circulus Tijdspad: februari/ maart 2024 3.

Gesprekken met verenigingen Uit de gesprekken met de verenigingen zal blijken waarvoor gekozen wordt (afkoopregeling of alternatieve manieren inkomsten). Circulus heeft vaker deze gesprekken gevoerd met verenigingen en zal de gemeente ondersteunen bij deze gesprekken. Stakeholders: Verenigingen en Circulus Tijdspad: april/mei 2024 (gesprekken hebben inmiddels plaats gevonden) 4. Plaatsaanduidingen papiercontainers Circulus wijst plaatsen aan waar de verzamelcontainers voor papier (voor hoogbouw) en glas geplaatst kunnen worden, rekening houdend met het PvE (Programma van Eisen) voor plaatsing ondergrondse containers en BEA (Bomen Effect Analyse). De gemeente kijkt dit na in GIS en er wordt een adviesbureau ingeschakeld voor de KLIC-meldingen (geschatte tijd (max 2 dagen werk). Tevens zal de gemeente de plaatsingsprocedure/(ontwerp)aanwijzingsbesluit in acht nemen en eventueel in gesprek met de buurt gaan. Stakeholders: Adviesbureau, omwonenden Tijdspad: Q3 2024 5. Informeren bewoners Bewoners worden geïnformeerd over de vrijwillige papiercontainer en vanaf wanneer het glas naar de glasbak gebracht moet worden. Tevens dat de BEST-TAS op afroep ingezameld zal worden. En wellicht in de toekomst de introductie van de GRIP-wagen. Stakeholders: Afd. Communicatie gemeente en - Circulus Tijdspad: Q4 2024 6.

Leveren minicontainers In december 2024 zullen de minicontainers geleverd worden bij laagbouwwoningen die de keuze hebben gemaakt voor inzameling in een minicontainer. Stakeholders: Circulus

Omzetten papier, glas en best-tas

Tijdspad: Eind Q4 2024 7. Plaatsen verzamelcontainers Eind 2024 zullen de verzamelcontainers geplaatst worden. Plaatsbepaling volgt in het implementatieplan. Stakeholders: Circulus Tijdspad: Q4 2024/ Q1 2025 8. Invoering nieuwe manier van inzamelen papier/glas/BEST-tas Per 2025 zal de nieuwe manier van inzamelen een feit zijn. Stakeholders: Circulus Tijdspad: 1 januari 2025?

Omzetten papier, glas en best-tas

Bijlage - Afkoopregeling verenigingen

Vereniging

Gemiddelde opbrengsten

2019

2020

2021

2022

2023

€ 1.621,52 € 696,23 € 829,09 € 7.905,78 € 343,76 € 5.169,48 € 1.247,63 € 231,96 € 370,99 € 4.031,84 € 22.448,28

€ 1.134,01 € 658,85 € 671,91 € 8.735,96 € 180,05 € 2.360,23 € 1.161,24 € 157,18 € 255,55 € 4.429,69 € 19.744,66

€ 1.539,12 € 666,83 € 557,21 € 8.306,89 € 124,15 € 1.488,30 € 1.057,06 € 155,73 € 239,22 € 4.512,45 € 18.646,95

€ 1.325,68 € 513,65 € 378,61 € 5.938,32 € 111,44 € 1.201,53 € 1.019,30 € 131,41 € 249,74 € 3.938,55 € 14.808,22

€ 1.277,40 € 519,45 € 366,99 € 6.220,37 € 179,69 € 1.342,01 € 954,69 € 131,77 € 238,13 € 4.534,96 € 15.765,45

€ € € € € € € € € € €

Vereniging

1e jaar (100%)

Afkoopregeling gebaseerd op afbouw gedurende 5 jaar 2e jaar (75%) 3e jaar (50%) 4e jaar (25%) 5e jaar (10%)

€ € € € € € € € € € €

Omzetten papier, glas en best-tas

1.379,55 611,00 560,76 7.421,46 187,82 2.312,31 1.087,98 161,61 270,73 4.289,50 18.282,71

1.034,66 458,25 420,57 5.566,10 140,86 1.734,23 815,99 121,21 203,04 3.217,12 13.712,03

€ € € € € € € € € € €

689,77 305,50 280,38 3.710,73 93,91 1.156,16 543,99 80,80 135,36 2.144,75 9.141,36

€ € € € € € € € € € €

344,89 152,75 140,19 1.855,37 46,95 578,08 272,00 40,40 67,68 1.072,37 4.570,68

€ € € € € € € € € € €

137,95 61,10 56,08 742,15 18,78 231,23 108,80 16,16 27,07 428,95 1.828,27

1.379,55 611,00 560,76 7.421,46 187,82 2.312,31 1.087,98 161,61 270,73 4.289,50 18.282,71

Totaal

€ € € € € € € € € € €

3.586,82 1.588,60 1.457,98 19.295,80 488,32 6.012,01 2.828,76 420,18 703,89 11.152,70 47.535,05

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14532952/1