921577 Beslisnota Strategische ontwerpkeuzes omgevingsplan

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Strategische ontwerpkeuzes omgevingsplan

Programma

5 - Ruimte en wonen

Portefeuillehouder

Dhr. M. Kerkmans

Zaaknummer

921577

Adviseur

Stam

Afdeling

Ruimte

E-mail adres

michiel.stam@epe.nl

TE BESLUITEN OM De strategische ontwerpkeuzes omgevingsplan, opgenomen in dit voorstel, vast te stellen.

INLEIDING Onder de Omgevingswet beschikt de gemeente over veel ruimte om naar eigen inzicht, binnen de kaders van de Omgevingswet, het omgevingsplan vorm te geven. Uitgangspunt daarbij is dat we werken vanuit vertrouwen in inwoners en ondernemers. Het omgevingsplan is de opvolger van de huidige bestemmingsplannen. De ontwerpkeuzes die de gemeente daarbij maakt, hebben een weerslag op initiatiefnemers, inwoners en ondernemers, de financiën van de gemeente en ambtelijke organisatie. Daarom is het van belang om op voorhand strategische ontwerpkeuzes te maken, waarin de kaders worden bepaald voor de inrichting en vormgeving van het omgevingsplan. Deze strategische ontwerpkeuzes bieden handvatten om het omgevingsplan te kunnen wijzigen. In 2022 is uw raad met de Rapportage implementatie Omgevingswet 2018 – (februari) 2022 geïnformeerd over de stand van zaken van de implementatie van het omgevingsplan. In deze rapportage is ook een aanzet gedaan voor een aantal strategische keuzes rondom het omgevingsplan en is aangegeven dat op een later moment concrete keuzes worden uitgewerkt. Met de voorliggende ‘strategische ontwerpkeuzes omgevingsplan’ geven we hier verder invulling aan.

BEOOGD EFFECT Heldere ontwerpkeuzes als basis voor toekomstige wijzigingen van het omgevingsplan.

ARGUMENTEN 1.1. Het omgevingsplan is een nieuw en relatief vormvrij instrument en dat vraagt om strategische ontwerpkeuzes Anders dan bij bestemmingsplannen heeft de wetgever ervoor gekozen om de inhoud, opzet en opbouw van het omgevingsplan vrij te laten. Gemeenten kunnen zelf kiezen welke indeling en opbouw zij kiezen en hoe zij de regels in het omgevingsplan willen koppelen aan werkingsgebieden. Dat vraagt onder meer om keuzes over doel- of middelvoorschriften en open of gesloten normen. Ook krijgen gemeenten meer mogelijkheden om zelf te bepalen of voor een bepaalde activiteit wel of geen vergunning vereist is. Deze keuzes hebben een weerslag op initiatiefnemers, inwoners en ondernemers, de financiën van de gemeente en ambtelijke organisatie. Het is daarom des te belangrijker om vooraf na te denken over hoe wij het omgevingsplan willen inzetten en vormgeven. Met de volgende strategische ontwerpkeuzes geven we daar invulling aan: 1. In het kader van de gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie bepalen we hoeveel ruimte we in het omgevingsplan willen bieden voor nieuwe initiatieven (Toelichting: In het omgevingsplan mag op basis van de Omgevingswet op grote schaal ruimte worden geboden voor nieuwe initiatieven, vooraf hoeft nog niet bekend te zijn of bepaalde initiatieven zich zullen voordoen).

2. We werken in beginsel met doelvoorschriften. In laagdynamische gebieden kan het werken met middelvoorschriften wenselijk zijn. Dat bepalen we bij het voorbereiden van de betreffende wijziging van het omgevingsplan (Toelichting: In het omgevingsplan moeten regels worden opgenomen om nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving te voorkomen). 3. In bestemmingsplannen en verordeningen gebruiken we al open normen. Deze open normen blijven we ook in het omgevingsplan gebruiken. In hoogdynamische gebieden (zoals het buitengebied) breiden we het gebruik van open normen uit. In laagdynamische gebieden (zoals een woonwijk waar het accent ligt op beheer) kan het werken met extra open normen wenselijk zijn. Dat bepalen we bij het voorbereiden van de betreffende wijziging van het omgevingsplan (Toelichting: In tegenstelling tot bestemmingsplannen biedt de Omgevingswet de mogelijkheid om in het omgevingsplan op grotere schaal open normen op te nemen zoals 'er wordt in voldoende mate in parkeergelegenheid voorzien'). 4.1 Activiteiten die onder de huidige regelgeving vergunningsvrij zijn, blijven vergunningsvrij. 4.2 We kiezen voor een beleidsneutrale overgang. In het kader van de thematische en gebiedsgerichte uitwerkingen van de omgevingsvisie bepalen we of we meer activiteiten vergunningsvrij willen maken. 4.3 We gaan uit van het vertrouwen in onze inwoners, bezoekers en ondernemers.

Daarom volstaan met het relatief lichtste instrument. 5. In het kader van de gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie bepalen we of we omgevingswaarden inzetten om onze doelstellingen te behalen (Toelichting: Gemeenten kunnen omgevingswaarden opstellen met als doel de gewenste kwaliteit van de fysieke leefomgeving vast te leggen en het beleid van de omgevingsvisie uit te voeren). 6. Bij het voorbereiden van een wijziging van het omgevingsplan bepalen we of we maatwerkregels en maatwerkvoorschriften inzetten (Toelichting: Een maatwerkregel is een uitwerking van een algemene regel van het Rijk of de provincie. Met een maatwerkvoorschrift kan het bevoegd gezag in individuele gevallen afwijken van algemene regels over activiteiten in het omgevingsplan). Voor een verdere toelichting op deze keuzes verwijzen we naar bijlage 1. 1.2. Door nu strategische keuzes te maken, kunnen de noodzakelijke stappen gezet worden voor de eerste wijzigingen van het omgevingsplan die in 2024 worden voorbereid. In 2024 zullen de eerste wijzigingen van het omgevingsplan worden voorbereid en ter inzage worden gelegd. Met de strategische keuzes kan het college deze wijzigingen voorbereiden, zodat het omgevingsplan op een eenduidige en consistente manier en op basis van dezelfde kaders gewijzigd kan worden.

KANTTEKENINGEN 1.1. De inhoudelijke ontwerpkeuzes maken we deels pas in het kader van de gebiedsgerichte of thematische uitwerking van de omgevingsvisie Deze strategische ontwerpkeuzes voor het omgevingsplan betreffen deels proceskeuzes, waarbij we de inhoudelijke ontwerpkeuze pas maken in het kader van de gebiedsgerichte of thematische uitwerking van de omgevingsvisie. In het kader van deze uitwerkingen bepalen we onder meer hoeveel ruimte we in het omgevingsplan willen bieden voor nieuwe initiatieven en of we omgevingswaarden inzetten om onze doelstellingen te behalen. Voordat de gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie zijn opgesteld, zal het omgevingsplan echter al meerdere keren worden gewijzigd, bijvoorbeeld om ruimtelijke initiatieven mogelijk te maken. Die wijzigingen stellen we zoveel mogelijk beleidsneutraal op, met als gevolg dat we bij die wijzigingen van het omgevingsplan nog niet alle mogelijkheden uit de Omgevingswet benutten. 1.2 Een zoveel mogelijk beleidsneutrale overgang naar het omgevingsplan betekent dat we op dit moment nog niet volledig invulling geven aan de verbeterdoelen uit de Omgevingswet We gaan uit van een zoveel mogelijk beleidsneutrale overgang naar het omgevingsplan.

Aan de verbeterdoelen van de Omgevingswet, zoals het vergroten van bestuurlijke afwegingsruimte en het bieden van flexibiliteit, wordt daarmee bij de eerste wijzigingen van het omgevingsplan nog niet volledig invulling gegeven. Waar mogelijk wordt (deels) aan de verbeterdoelen van de Omgevingswet invulling gegeven bij de gebiedsgerichte en thematische uitwerking van de omgevingsvisie. Bij wijzigingen van het omgevingsplan die daarna worden opgesteld, zullen de keuzes uit de gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie worden betrokken en beter invulling gegeven worden aan de verbeterdoelen van de Omgevingswet.

FINANCIËN Het maken van deze strategische ontwerpkeuzes voor het omgevingsplan, heeft geen significante directe financiële gevolgen. We hanteren een beleidsneutrale overgang naar het omgevingsplan als uitgangspunt. Daarnaast maken we de keuze om in het kader van de gebiedsgerichte en thematische uitwerking van de omgevingsvisie te bepalen hoeveel ruimte we willen bieden voor nieuwe initiatieven, of we meer activiteiten vergunningvrij willen maken en of we omgevingswaarden willen stellen om onze ambities te realiseren. In dat kader zullen we ook de financiele gevolgen van die te maken keuzes in beeld brengen en afwegen.

COMMUNICATIE Op basis van de gemaakte strategische ontwerpkeuzes voor het omgevingsplan worden wijzigingen van het omgevingsplan voorbereid. Over de betreffende wijzigingen zal op grond van het participatiebeleid worden geparticipeerd en gecommuniceerd.

UITVOERING De gemaakte strategische ontwerpkeuzes zullen met stedenbouwkundige en/of adviesbureaus die wijzigingen van het omgevingsplan zullen voorbereiden, worden gedeeld. Daarnaast worden de keuzes gebruikt als handvatten voor de gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie. De wijzigingen van het omgevingsplan worden aan uw raad ter vaststelling voorgelegd. Bij de vaststelling van de gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie wordt uw raad betrokken. De formele vaststelling van deze gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van de omgevingsvisie betreffen formeel een 'programma'. De Omgevingswet wijst het college aan als bevoegd gezag om een programma vast te stellen.