909740 Bijlage 1.5 Achtergrondinformatie wijzigingen Wgr

B i j l a g e 1 : A c h t e r g r o n d i n f o r m a t i e g e w i j z i g d e W g r Aan

: De leden van de raad

Van

: Griffie, Helen Bernard

Onderwerp

: Achtergrondinformatie wijzigingen Wgr

Datum

: 09-06-2023

Leden van de raad, Als gemeente Epe zijn we verbonden aan een aantal publiekrechtelijke- maar ook privaatrechtelijke partijen. De publiekrechtelijke samenwerking wordt geregeld met de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr). Als gemeente Epe nemen we deel aan acht gemeenschappelijke regelingen (hierna: GR-en) met verschillende (omliggende) gemeenten. Het betreft hier de samenwerking in:  Werkbedrijf Lucrato  De Regio Stedendriehoek  VNOG  GGD NOG  OVIJ  PlusOV  Tribuut  Streekarchief Epe, Heerde en Hattem. Op 1 juli 2022 is de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) in werking getreden. Het doel van deze wijzigingen is de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen (hierna: GR-en) en de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad in deze GR- en te versterken. Een aantal wijzigingen in de Wgr zijn op 1 juli 2022 reeds ingegaan, voor andere door te voeren wijzigingen is een overgangsperiode van 2 jaar opgenomen in de Wgr. In deze notitie wordt ingegaan op de wijzigingen die per 1 juli 2022 zijn ingegaan. Daarna zullen de wijzigingen die voor 1 juli 2024 in de GR-en moeten zijn verwerkt worden toegelicht.

Wijzigingen die per 1 juli 2022 zijn ingegaan: Treffen en wijzigen van college- en/of burgemeestersregelingen - In geval van het aangaan of wijzigen van een college- of burgemeesters regeling wordt deze ontwerp- regeling aan de raden toegezonden en krijgt de raad een termijn van 6 weken om hier een zienswijze op in te dienen bij het college dan wel de burgemeester In geval van een regeling waar de raad deel van uitmaakt is deze aanpassing niet van toepassing. i Begrotingscyclus: - Het bestuur van de GR moet voor 30 april van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten sturen. ii Dit was voorheen 15 april. - De GR moet de conceptbegroting naar de raden sturen uiterlijk 12 weken voordat deze aan het AB wordt aangeboden en de raden hebben hierdoor maximaal 12 weken de tijd om een zienswijze in te dienen.iii Voorheen was dit 8 weken.

-

De GR moet voor 15 september de vastgestelde begroting naar Gedeputeerde Staten sturen. Dit was voorheen 1 augustus.iv De GR is voortaan verplicht te reageren op de door de raden ingediende zienswijzen. Het dagelijks bestuur moet schriftelijk én gemotiveerd aan de gemeenteraden laten weten wat het van de zienswijzen vindt en tot welke conclusie dat heeft geleid. v

Regionaal enquêterecht - De Wgr heeft de Gemeentewet gewijzigd waardoor het mogelijk wordt een regionale onderzoekscommissie in te stellen. Deze enquêtecommissie kan onderzoek doen naar het door het samenwerkingsverband gevoerde bestuur.vi Bevoegdheden rekenkamer(commissie) - In de Wgr zijn de mogelijkheden van de rekenkamer(commissie) geformaliseerd om de rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur vast te stellen bij een openbaar lichaam, bedrijfsvoerings-organisatie of gemeenschappelijk orgaan.vii Raadsadviescommissie - De Wgr geeft gemeenteraden de mogelijkheid om het algemeen bestuur te verzoeken een regionale raadsadviescommissie in te stellen. Een raadsadviescommissie kan alleen worden ingesteld wanneer alle raden van de deelnemende gemeenten instemmen met het instellen van een dergelijke raadsadviescommissie. Doelstelling van de raadsadviescommissie is om raden met elkaar te laten overleggen, bijvoorbeeld over gezamenlijke zienswijzen. Alle raden moeten instemmen met de instelling van de raadsadviescommissie, maar als ze dat doen, dan is het voor het algemeen bestuur ook een verplichting om tot instelling over te gaan. viii Er is geen sprake van delegatie van bevoegdheden aan de raadsadviescommissie. Uiteindelijk blijven de raden beslissingsbevoegd over in te dienen zienswijzen.

De verschillende vormen die een raadsadviescommissie kan aannemen worden in het document ‘Uitgangspunten gewijzigde Wgr’ besproken. Wijzigingen die op 1 juli 2024 moeten zijn verwerkt: Afspraken in GR opnemen over uittreding - De Wet gemeenschappelijke regelingen heeft altijd bepaald dat in de gemeenschappelijke regeling bepalingen moeten worden opgenomen omtrent wijziging, toetreding, uittreding en opheffing. Met de wetswijziging is nu bepaald dat ook de voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden in de regeling moeten worden opgenomen. Hierbij moet ook worden ingegaan op de gevolgen voor het vermogen van het samenwerkingsverband en van de deelnemende gemeenten.ix Afspraken in GR opnemen over of bij bepaalde besluiten gevraagd moet worden om een zienswijze van de raad - Zienswijzen moeten worden gevraagd bij wijzigen / ontwerpen gemeenschappelijke regeling en bij de begroting. De mogelijkheden van het indienen van zienswijzen is in de nieuwe wet vergroot.x Nu is er ook de mogelijkheid om in de GR op te nemen dat ook voor andere typen besluiten een zienswijze moet worden gevraagd. Voorbeelden hiervan zijn de kadernota, strategische plannen, meerjarenplannen.

Afspraken in GR opnemen over (inwoner)participatie - In de GR-en moet voorzien worden in afspraken over de wijze waarop ingezetenen én belanghebbenden betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. xi Afspraken in GR opnemen over evaluatie - In de huidige situatie hebben veel GR-en al bepalingen over periodiek evalueren opgenomen. Met de wijziging van de Wgr is het verplicht geworden om afspraken te maken over evaluatie.xii Dat kan zijn over de regeling zelf maar ook naar het functioneren van de samenwerking en het samenwerkingsverband.

Afspraken in GR over de uitvoering van de actieve informatieplicht - Met de wijziging van de Wgr is de actieve informatieplicht van de GR aan de gemeenteraad geïntroduceerd.xiii Voorheen moest het college de raden informeren. In de regeling kan worden opgenomen op welke momenten en waarover de GR de raden informeert.

i

Artikel 1, lid 2 en 3 Wgr. Artikel 34b Wgr. iii Artikel 35 Wgr. iv Artikel 34 Wgr. v Artikel 35, lid 1 Wgr. vi Artikel 155 Gemeentewet. vii Artikel 184, lid 3 Gemeentewet. viii Artikel 24a Wgr. ix Artikel 9, lid 1 Wgr. x Artikel 10, lid 5 en 6 Wgr xi Artikel 10, lid 7 en 8 Wgr xii Artikel 11a Wgr xiii Artikel 17, lid 2 en 3 Wgr. ii