858574 Bijlage 1 Financiëlele afwijkingen 1e Voortgangsrapportage 2023

1e Voortgangsrapportage 2023 (autonome afwijkingen bestaand beleid) Leeswijzer: Indien lasten worden verhoogd (+/+), worden de uitgaven verhoogd (nadeel). Indien de lasten worden verlaagd (-/-) worden de uitgaven lager (voordeel). Indien de baten worden verhoogd (+/+), worden de inkomsten verhoogd (voordeel). Indien de baten worden verlaagd (-/-) worden er minder inkomsten ontvangen (nadeel). Prognr. Onderwerp Onderbouwing Lasten Baten 1 Persoonsgebonden budget jeugdzorg Naar aanleiding van de rapportages van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) € 30.000 worden dit jaar meer kosten verwacht van de persoonsgebonden budgetten (PGB) dan begroot. Onderwijsachterstandsbeleid

Aangepast vervoer 3

26-5-2023

WMO dagbesteding

In het kader van het Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) worden vanuit het € Rijk extra middelen verwacht. De uitgaven zullen evenredig stijgen met de inkomsten. De kosten voor het leerlingenvervoer vallen in 2023 hoger uit dan begroot, als € gevolg van een hogere NEA-index, inflatie en CAO. Door de komst van buurtpunten is het aantal maatwerkdagbesteding € afgenomen. De uitgaven van dagbestedingen worden naar beneden bijgesteld.

146.376 €

146.376

100.000 -150.000

Persoonsgebonden budget WMO

In 2023 zijn er minder inwoners in de gemeente Epe met een persoonsgebonden budget (PGB). Wel is de verwachting dat vanwege personele tekorten in de huishuidelijke hulp mogelijk meer inwoners PGB gaan aanvragen. Ondanks het aantal aanvragen dat nog verwacht wordt, is de verwachting dat de totale besteding van het budget lager uitvalt dan begroot.

€

-25.000

WMO voorzieningen

Door de overgang naar de Wet langdurige zorg werd een toename verwacht € van zorgbehoevende die langer zelfstandig thuis zouden blijven (€- 50.000). Dit blijft echter uit waardoor er minder rolstoelen en aanverwante hulpmiddelen nodig zijn. Daarnaast is er een toename zichtbaar in de vraag naar trapliften (€+ 50.000). De onderhoudskosten voor de WMO voorzieningen worden bijgesteld. In het eerste kwartaal is een overschrijding zichtbaar waardoor de verwachting is dat de uitgaven hoger uitvallen dan begroot (€+ 50.000). Per saldo is er een stijging van de uitgaven van € 50.000.

50.000

Subsidies overig maatschappelijk werk

Vanaf het jaar 2022 is de subsidie van Koppel Swoe verhoogd. De begroting was hier nog niet op aangepast. Middels deze verhoging wordt het bedrag gelijk gesteld aan wat beschikt is aan Koppel Swoe.

€

28.370

Pagina 1 van 7

Algemeen maatschappelijk werk

4

6

7

Resultaatbestemming

Het subsidiebedrag van Algemeen Maatschappelijk Werk wordt bijgesteld. Vanuit de Hervormingsagenda waren er middelen toegevoegd. Verian heeft minder aangevraagd dan beschikbaar is. Niet alle middelen vanuit de hervormingsagenda blijken nodig te zijn waardoor de lasten lager uit lijken te vallen. Onderhoud brandkranen en brandputten Voor de bestrijding van branden in de gemeente zijn er naast brandkranen ook een aantal brandputten aanwezig voor een goede dekking van bluswaterpunten. Op basis van een nulmeting wordt dit jaar het achterstallige onderhoud en structureel onderhoud uitgevoerd. De incidentele kosten voor de 14 brandputten bedragen € 50.330. Openbaar groen De werkelijke indexatie van het contract van de aannemer voor onderhoud van de openbare ruimte is in 2023 4% hoger dan in de begroting is opgenomen door inflatie. Riolering beheer en onderhoud Na onderhandeling met de aannemer is de indexatie over vorig jaar (2022) op het lopende contract voor het onderhoud van de rioleringspompen vastgesteld. Deze extra kosten worden gedekt in de heffing via de reserve Riolering (programma resultaatbestemming). Reserve Riolering

Grondstoffeninzameling

Resultaatbestemming

Reserve afval Energiecrisis

Resultaatbestemming

26-5-2023

€

-40.000

€

50.330

€

150.000

€

50.000

Onttrekking aan de reserve riolering voor dekking van extra indexatie over vorig jaar (2022) op het lopende contract voor het onderhoud van de rioleringspompen (zie programma 7). De in de DVO voor 2023 toegepaste indexering is onvoldoende om de kosten € van Circulus te dekken. Daarom brengt Circulus een hogere inzamelvergoeding in rekening. Deze kosten worden gedekt uit de afval reserve (programma resultaatbestemming). Onttrekking aan reserve afval voor dekking van de hogere inzamelvergoeding Circulus (zie programma 7). Aan de raad wordt een beleidskader Herstel- en stimuleringsagenda € energiecrisis ter besluitvorming voorgelegd. Als voorschot op dit besluit worden de benodigde middelen en dekking opgenomen in de voortgangsrapportage. Vanuit de provincie Gelderland zijn eenmalige middelen toegekend (Winterfonds). De extra kosten kosten worden gedekt door middelen te laten vrijvallen uit de coronareserve (programma resultaatbestemming).

Reserve herstel- en stimuleringsagenda Onttrekking aan de reserve herstel- en stimuleringsagenda (corona) ten (corona) behoeve van de maatregelen beleidskader energiecrisis.

€

50.000

€

98.000

670.000 €

157.571

€

525.000

98.000

Pagina 2 van 7

Klimaat

Energie en wamte

9

Bedrijven investeringszone (BIZ)

10

Uitkering WWB BUIG

Resultaatbestemming

Reserve BUIG

26-5-2023

In het kader van het klimaatakkoord ontvangt de gemeente Epe middelen van het Rijk. In de begroting was rekening gehouden met een deel van deze middelen. De te ontvangen middelen (CDOKE) vanuit het Rijk vallen hoger uit dan verwacht. Hierdoor worden er ook extra uitgaven verwacht. Voor het verduurzamen van bedrijventerreinen worden er extra kosten gemaakt. Vanuit de regiodeal worden er extra middelen ontvangen om deze kosten te kunnen dekken. Bij de begroting was nog geen rekening gehouden met de BIZ. De besluitvorming vond later plaats dan vaststelling van de begroting. Het doel van de BIZ is economische versterking van de centra van Epe en Vaassen. De hoogte van het minimumloon is bijgesteld en er is sprake van reguliere indexatie waardoor de lasten voor de WWB BUIG worden verhoogd met €278.672. Op basis van huidige ontwikkeling en ontwikkeling voorgaande jaren van de uitgaven voor loonkostensubsidie zijn de lasten met € 250.000 gestegen. Het aantal uitkeringen IOAZ en IOAW is afgenomen waardoor de verwachte uitgaven op het budget naar beneden zijn bijgesteld (€ -150.000). Vanuit het Rijk wordt een compensatie ontvangen. De voor- en nadelen op deze post worden verrekend met de reserve BUIG. Verrekening met de reserve BUIG: een aantal posten hierboven (saldo van hogere uitgaven en hogere inkomsten) wordt verrekend met de reserve BUIG (zie programma 10).

€

86.876

€

86.876

€

74.250

€

74.250

€

77.500

€

77.500

€

378.672 €

257.737

€

257.737 €

378.672

Beschut Werk

De kosten voor begeleiding en hulpmiddelen zijn hoger dan de begroting omdat € de begroting gebaseerd was op de rijksbijdrage. De begroting was gebaseerd op de rijksbijdrage voor beschut werk. Deze bijdrage blijkt echter onvoldoende te zijn. Dit is tevens zichtbaar in een landelijke trend.

76.000

Minimabeleid

Er is een energietoeslag (deels) verstrekt voor lage inkomens. Er is € 1.300 € beschikbaar voor inwoners tot 130% van de bijstandsnorm (1.480). Tot 120% ontvangt de gemeente Epe compensatie vanuit het Rijk (zie hieronder bij algemene uitkering). De eerste € 500 is uitgekeerd. In de meicirculaire 2023 is aangekondigd dat de overige € 800 kan worden uitgekeerd. Het verschil tussen 120% en 130% zal de gemeente zelf vanuit eigen middelen moeten bekostigen. Een schatting van dit bedrag is € 280.000.

1.924.000

Pagina 3 van 7

Uitvoering sociale zaken

11

Wachtgeld oud-wethouders

Algemene Uitkering

Overhead

Voormalig personeel

Langdurige ziekte

26-5-2023

Naar verwachting zit er een stijging in het aantal uitkeringen t.o.v. de peildatum € en zal de overschrijding meer bedragen dan 2%. Bij overschrijding van meer dan 2% van de totale contractwaarde worden alle meerkosten bij de afsluiting van het boekjaar in rekening gebracht. Per saldo wordt een voordeel van € 100.000 verwacht doordat de totale contractwaarde € 200.000 minder is dan de begroting. In de jaarrekening 2022 is (op grond van de verslaggevingsregels) een € voorziening voor wachtgeld oud-wethouders gevormd. Dit leidt in 2023 tot een voordeel in de begroting, want de uitgekeerde wachtgelden zullen ten laste van de voorziening gebracht worden (in plaats van de structurele begrotingspost hiervoor). Voor de energietoeslag voor inwoners tot 120% van de bijstandsnorm wordt compensatie ontvangen vanuit het Rijk. Het eerste deel is bekendgemaakt in de decembercirculaire 2022 en het tweede deel volgt in de septembercirculaire 2023. Daarnaast ontvangt de gemeente een bijdrage voor hogere uitgaven die de gemeente moet doen voor de uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap en de Wet kwaliteitsborging bouw. Daarnaast wordt € 49.000 ontvangen vanwege het vrijvallen van de verdeelreserve gemeentefonds 2022, die na afloop van een kalenderjaar wordt uitgekeerd.

Ook wordt een aanvullende bijdrage van € 80.000 ontvangen voor de extra kosten voor de inburgering van de toegenomen aantallen asielzoekers.

-100.000

p.m. €

1.850.400

Op basis van een geactualiseerde berekening blijkt dat de uitgaven voor € voormalig personeel in 2023 € 122.000 hoger zullen zijn dan waarvan in de begroting is uitgegaan op basis van de gegevens die bekend waren bij het opstellen van de begroting. Voor een deel worden de uitgaven van voormalig personeel gedekt door de verzekering. Hierdoor zullen ook de inkomsten hoger zijn dan begroot. Binnen de organisatie is sprake van langdurig ziekteverzuim. Voortgang van de bedrijfsvoering maakt het noodzakelijk dat vervanging wordt ingezet. De (extra) kosten hiervan bedragen € 679.000 in totaal. Per afdeling betreft dit: - Afdeling Ondersteuning € 316.000 - Afdeling Samenleving € 225.000 - Afdeling Ruimte € 138.000 De post wordt niet opgevoerd in de voortgangsrapportage maar ter kennisgeving aangedragen. Binnen de huidige middelen is vooralsnog dekking gevonden.

122.000 €

159.000

-350.000

p.m.

Pagina 4 van 7

Extra prijsstijging

Loonkosten o.b.v. CAO

Verlofsparen

Energiekosten

Algemene dekkingsmiddelen

Stelpost energiekosten

Onderhoud programmatuur

Resultaatbestemming

26-5-2023

Reserve ICT

De extra prijsstijging voor 2023, die niet is voorzien in de begroting 2023, bedraagt (o.b.v. de cijfers van het CBS) 3,6%. In de begroting was voor 2023 uitgegaan van een prijsstijging van 2,3%. Het Rijk geeft hiervoor (gedeeltelijke) compensatie in de algemene uitkering (meicirculaire). Als gevolg van de nieuwe CAO voor 2023 komen de loonkosten hoger uit dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. In de algemene uitkering van het rijk wordt slechts een gedeeltelijke compensatie ontvangen, zo blijkt uit de meicirculaire van de algemene uitkering. Op basis van de nieuwe CAO is het met ingang van 1-1-2023 is met terugwerkende kracht de mogelijkheid voor medewerkers om verlof te sparen. Voor 2022 is hier nog beperkt gebruik van gemaakt. Voor de jaarrekening 2023 zal de voorziening geactualiseerd worden. Onduidelijk is nog in welke mate medewerkers in 2023 hiervan gebruik zullen maken. De energiekosten vallen naar verwachting hoger uit dan begroot. Voor de gemeentelijke panden wordt € 914.000 aan totale kosten verwacht. Een deel kan verhaald worden op derden (€ 292.000). Per saldo lijkt er € 675.000 aan extra kosten te ontstaan. Een deel kan gedekt worden uit de compensatie door het Rijk van het Gazprom contract (bedrag is nog niet bekend) en de stelpost die daarvoor in de begroting is opgenomen (onder programma Algemene dekkingsmiddelen).

De stelpost voor hogere energiekosten (€ 1.100.000) wordt deels ingezet ter dekking van de hogere energiekosten.

€

De onderhoudskosten voor programmatuur en diensten door diverse leveranciers stijgen meer dan de begrote prijsstijgingen. Deze hogere kosten worden gedekt door de reserve ICT. Onttrekking aan reserve ICT voor dekking van hogere onderhoudskosten voor programmatuur en diensten door diverse leveranciers (programma Overhead).

€

570.000

€

455.000

€

30.000

480.000

p.m.

€

622.327

€

-622.327

€

30.000

Pagina 5 van 7

Algemene dekkingsmiddelen

Opbrengst OZB woningen

Bij de vaststelling van de OZB-tarieven is gewerkt met een inschatting van de nieuwe WOZ-waarden. Die vallen hoger uit dan destijds (september 2022) verwacht. Dat was eind november al bekend. De raad is daarover geïnformeerd per wethoudersmemo. Toen is ook aangegeven dat de meeropbrengst over 2022 gereserveerd zal worden en in mindering gebracht wordt op de te heffen OZB van 2024. De stand per 19 april is zelfs € 121.000 hoger dan geraamd. Omdat er veel bezwaren zijn ingediend is de verwachting dat hierdoor de opbrengst later in het jaar nog naar beneden wordt bijgesteld.

Resultaatbestemming

Reserve OZB

De toevoeging van de opbrengst van de OZB woningen aan de reserve (zie Algemene dekkingsmiddelen). De dividend opbrengst over 2022 van de BNG valt hoger uit dan begroot.

Beleggingen/deelnemingen Post onvoorzien

€

€

100.000

€

27.000

4.885.111 €

4.473.382

€

-411.729

100.000

De post ‘onvoorzien’ is door een amendement en een motie van de raad voor een belangrijk deel ingezet. Het betreft de dekking van uitgaven (€ 31.000) voor de Sport-, beweeg- en ontmoetingsfaciliteit (SOF) en de bijdrage in verband met de aardbeving in Syrië en Turkije (€ 33.000,00). De hoogte van de post 'onvoorzien' is nu € 31.000. Hiermee kunnen in 2023 onverwachte tegenvallers worden opgevangen. De post ‘onvoorzien’ zal in de begroting 2024 weer (structureel) op het reguliere niveau worden gebracht. Eindtotaal

€

Totaal nadeel voortgangsrapportage 2023-1 (incl. verrekening reserves).

Investeringen Realisatie recreatieve fietsverbinding Vemderweg

Transformatie gemeentelijke panden statushouder

26-5-2023

Tegenvallende aanbesteding en uitvoering. Door een tegenvallende € aanbesteding en uitvoering voor de recreatieve fietsverbinding Vemderweg vallen de kosten aanzienlijk hoger uit (€ 170.000). Hiervan kan € 60.000 gedekt worden vanuit het meerjareninvesteringsplan. Resteert een nadeel van € 110.000. Dit leidt tot structureel hogere kapitaallasten in de begroting van € 5.500. Bij de verbouw van de Westerenkweg is gebleken dat de kosten hoger € uitvallen, plus W.G. van Hulststraat wordt nog extra verduurzaamd ivm de langere verhuurperiode. Dit krediet is beschikbaar gesteld met het raadsbesluit van 2 juni 2022 huisvesting statushouders, vluchtelingen en overige doelgroepen.

110.000

150.000

Pagina 6 van 7

Onvoorzien

Binnen het krediet dat met het raadsbesluit van 2 juni 2022 voor huisvesting van statushouders, vluchtelingen en overige doelgroepen beschikbaar is gesteld, is ook een stelpost opgenomen van € 200.000 voor onvoorzien. Deze kan ingezet worden om de overschrijding van de transformatie gemeentelijke panden statushouders te dekken. Eindtotaal Totaal nadeel investeringen voortgangsrapportage 2023-1

26-5-2023

€

€

150.000

260.000 €

150.000

€

-110.000

Pagina 7 van 7