858414 Bijlage 3 Informatie Nationaal-Isolatieprogramma

Nationaal Isolatieprogramma Vier actielijnen in het Nationaal Isolatieprogramma:

Het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) is erop gericht om 2,5 miljoen woningen te isoleren in de periode tot en met 2030. De nadruk ligt hierbij op de slechtst geïsoleerde woningen. Het programma dient als ondersteuning van mensen bij het nemen van energiebesparende maatregelen. Zo wordt de energierekening verlaagd en energiearmoede zoveel mogelijk voorkomen. Met gemeenten, woningcorporaties en andere verhuurders worden de slecht geïsoleerde woningen aangepakt. Maar ook op eigen initiatief kunnen eigenaren van koopwoningen aan de slag. Met laagdrempelige maatregelen wordt energie bespaard, ook zonder grotere isolatiemaatregelen.

Gebiedsgerichte aanpak warmtetransitie Lokale aanpak isolatie koopwoningen Samen met gemeenten 750.000 koopwoningen isoleren NIP- actielijn 1

Individuele aanpak woningen

Landelijke financieringsmogelijkheden en subsidies ook in lokale aanpak inzetbaar

Eigen initiatief isolatie koopwoningen Versneld isoleren van 750.000 koopwoningen met subsidies en het Warmtefonds NIP-actielijn 3

Aanpak energiearmoede Samen energie besparen met laagdrempelige maatregelen NIP-actielijn 4

Programmalijn

1

Gebiedsgerichte aanpak warmtetransitie

2,5 mln woningen isoleren voor 2030

Isolatie huurwoningen Isoleren van 1 miljoen huurwoningen door verhuurders NIP-actielijn 2

Programmalijn Individuele aanpak woningen

Aardgasvrije wijken (alternatieve warmteopties)

Koop

Huur

Nationaal Isolatieprogramma

2

Programmalijn

3

Programmalijn

Aanpak utiliteitsgebouwen

Bronnen en infrastructuur

Bedrijfsmatig vastgoed

Duurzame gassen

Maatschappelijk vastgoed

4

Duurzame warmtebronnen en -netten Koeling

Programma hybride warmtepompen

Programmalijn

5

Innovatie in de bouw Versterken innovatie ecosysteem

Continue bouwstroom

Normering duurzaam bouwen

Duurzame elektriciteit

Het Nationaal Isolatieprogramma is onderdeel van het Programma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving (PVGO), dat bestaat uit 5 programmalijnen.

750.000 koopwoningen isoleren via gemeenten • een of meer stappen richting de isolatie­ standaard voor 2030 • voor woningen met energielabel D, E, F of G • óók voor doe-het-zelvers

D E F G

Koop

750.000

675.000

sociale huurwoningen vergaand geïsoleerd in 2030

Huur

Koop

koopwoningen isoleren op eigen initiatief • Laagdrempelige, breed toegankelijke subsidie en financiering

325.000

private huurwoningen vergaand geïsoleerd in 2030

NIP actielijn 1 Lokale aanpak isolatie koopwoningen

NIP actielijn 2 Isolatie huurwoningen

NIP actielijn 3 Isolatie koopwoningen

Met de lokale aanpak wordt ingezet op isolatie van ongeveer 750.000 koopwoningen onder regie van de gemeente. Gemeenten kunnen in drie tranches, in 2023, 2024 en 2025, middelen krijgen om woningen met de slechtste energielabels (labels D, E, F en G) te verbeteren en energiearmoede zoveel mogelijk tegen te gaan. Voor de lokale aanpak kan aangesloten worden bij de transitie­ visies warmte en bewonersinitiatieven. Zo versterken verschillende kanalen elkaar zoveel mogelijk.

Het doel van deze actielijn is het vergaand isoleren van een miljoen huurwoningen; voor 675.000 sociale huurwoningen is hiervoor de isolatiestandaard de referentie voor toekomstklaar isoleren (zoals afgesproken in de Nationale Prestatie Afspraken) en voor 325.000 private huurwoningen is de isolatie­standaard het doel. Wanneer een woning voldoet aan de isolatiestandaard is een woning in veel gevallen klaar voor de overstap naar een duurzame warmtevoorziening.

Versnelling van de isolatie van ongeveer 750.000 koopwoningen op eigen initiatief (en via collectieve inkoopinitiatieven) wordt gestimuleerd met aantrekkelijke, laagdrempelige, breed toegan­­ke­lijke subsidie en financiering. Woningeigenaren worden verder gestimuleerd en ondersteund met communicatiecampagnes, het landelijke platform www.verbeterjehuis.nl en energieloketten.

De middelen in de lokale aanpak kunnen door gemeenten ingezet worden voor ondersteuning en ontzorging en de isolatie zelf. Ook kunnen de middelen ingezet worden voor isolatiemaatregelen in combinatie met ventilatiemaatregelen. Bij uitvoering van de maatregelen door bouwbedrijven kan door woningeigenaren en vve’s bovenop de middelen uit de lokale aanpak ook van de landelijke subsidies voor verduurzaming gebruik gemaakt worden. Dit zijn respectieve­lijk de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) en de Subsidieregeling verduurzaming verenigingen van eigenaars (SVVE). Woningeigenaren met een laag inkomen kunnen het resterende bedrag met 0% rente financieren via het Warmtefonds.

Corporaties zetten zich ervoor in dat energielabels E, F en G bij woningen die zij verhuren eind 2028 nagenoeg niet meer voorkomen. Met normering zal worden geborgd dat alle slecht geïsoleerde woningen, zowel in het sociale als het particuliere segment, in 2030 zijn verbeterd.

Energierekening omlaag

Isolatie gaat samen met ventilatie

Energiearmoede tegen gaan • tochtstrips • energiedisplay • energiecoaches • etc.

Per 1 januari 2022 zijn de subsidiebedragen van de Investeringssubsidie duur­zame energie en energiebesparing (ISDE) en de Subsidie verduurzamen voor verenigingen van eigenaars (SVVE) ongeveer 30 procent bij het nemen van twee of meer isolatiemaatregelen. Om de subsidies nog toegankelijker te maken is het vanaf 1 januari 2023 ook mogelijk subsidie voor één isolatie­maatregel aan te vragen. In dit geval is het subsidiepercentage ongeveer 15 procent. Het resterende bedrag kan via het Warmtefonds gefinancierd worden.

Om grootschalige isolatie mogelijk te maken zijn er een aantal ondersteunende acties en randvoorwaarden

NIP actielijn 4 Samen energie besparen met laagdrempelige maatregelen

Capaciteit Voor een grootschalige aanpak is het van belang dat er voldoende capaciteit in de sector is voor de uitvoering van de maatregelen. Het Rijk zet zich met partijen in om beschikbare capaciteit te vergroten en om zo efficiënt mogelijk de beschikbare capaciteit in te zetten.

Deze actielijn richt zich op energie besparen en daarmee verminderen van energiearmoede bij mensen met een hoge energierekening en/of mensen die een woning met een slechte energieprestatie hebben. Kwetsbare mensen worden op deze manier ook weerbaarder tegen hoge energieprijzen.

Energiebespaarcoalitie De energiebespaarcoalitie ondersteunt eigenaren, gebruikers en bewoners om het gebruik van aardgas te verlagen. Het ministerie van BZK faciliteert dit netwerk en ondersteunt goede plannen en initiatieven, die substantieel en structureel het besparen van energie versnellen.

Het kan daarbij gaan om laagdrempelige maatregelen, zoals tochtstrips en een energiedisplay en om de inzet van energie­coaches en -fixers. Zo wordt de energierekening verlaagd ook voordat de woning goed wordt geïsoleerd. De energiebespaarcoalitie richt zich op het stimuleren van energiebesparing en isolatie.

Meer informatie Voor meer informatie over het Nationaal Isolatieprogramma, zie www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/nationaal-isolatieprogramma Voor meer informatie over isolatie- en ventilatiemaatregelen zie www.verbeterjehuis.nl Voor meer informatie over subsidies, zie voor de ISDE www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde en voor de SVVE www.rvo.nl/subsidies-financiering/svve Voor meer ifnormatie over het Warmtefonds, zie www.warmtefonds.nl

Contingentenaanpak Een programmatische aanpak door gemeenten en corporaties biedt kansen voor vraagbundeling en opschaling van het aanbod. De markt uitdagen en ondersteunen om dit aanbod te ontwik­kelen en actieve matchmaking te realiseren is onderdeel van het programma Verbouwstromen dat met dit specifieke doel is opgezet www.verbouwstromen.nu. Beschermde diersoorten Bij het toepassen van isolatiemaatregelen moet rekening worden gehouden met bijvoorbeeld huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen in spouwen of op andere plekken in woningen. Er zijn middelen vrijgemaakt om provincies en gemeenten te ondersteunen bij het treffen van maatregelen ter bescherming van de dieren.