850456 Jaarstukken 2022 (04-07-2023)

46

In het kader van het financieel toezicht publiceert de provincie jaarlijks een overzicht van de schuldenpositie van de gemeenten in Gelderland. Uit dat overzicht blijkt dat de netto schuld per inwoner van Epe in vergelijking met de andere 51 gemeenten laag is. In de publicatie over 2021 staat Epe op de 3e plaats (en op de 4e plaats in de jaren 2018-2020) van de Gelderse gemeenten. 4.4.3 Uitzettingen Alle decentrale overheden, waaronder gemeenten, moeten hun overtollige middelen in de schatkist aanhouden. Voor Epe betekent dat, dat in 2022 de tijdelijke overtollige middelen gestort zijn in de schatkist van het Rijk. Daarnaast heeft de gemeente diverse uitzettingen/beleggingen bij o.a. BNG en Vitens vanwege haar publieke taak. 4.5 EMU-saldo In het volgende overzicht berekenen we het EMU-saldo. Het EMU-saldo drukt uit welk financieringstekort of -overschot we hebben. De Europese Unie heeft bepaald dat het EMU-tekort van een land niet hoger mag zijn dan 3% van het bruto binnenlands product. Binnen Nederland is dit tekort 'verdeeld' tussen de verschillende overheden, de zogenaamde EMU-referentiewaarde. Voor de gemeente Epe is de EMU-saldo referentiewaarde in 2022 € 3,4 mln. Berekening EMU-saldo: (bedragen x € 1.000,)

Realisatie 2021

Begroting 2022

Realisatie 2022

-203

4.879

1. (+)

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit de reserves (zie BBV, artikel 17c)

7.436

2. (-/-)

Mutatie (im)materiële vaste activa

3.332

652

2.446

3. (+)

Mutatie voorzieningen

-284

-212

1.888

4. (-/-)

Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)

394

0

-512

5. (-/-)

Verwachte boekwinst/verlies bij verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa

0

0

0

3.426

-1.067

4.833

Berekend EMUsaldo

Het berekende EMU-saldo van de gemeente Epe over 2022 is € 4,8 mln. positief. Dit betekent dat de gemeente in 2022 via reële transacties meer geld binnen heeft gekregen dan dat ze heeft uitgegeven. Het is echter wel van belang om het EMU-saldo in de juiste context te zien. De begroting van een gemeente wordt opgesteld volgens het stelsel van baten en lasten. Bij de berekening van het EMUsaldo wordt uitgegaan van ontvangsten en uitgaven (het kasstelsel). Dit betekent bijvoorbeeld dat investeringen in het jaar van aanschaf volledig ten laste komen van het EMU-saldo, terwijl bij een stelsel van baten en lasten de investering wordt afgeschreven over de gebruiksduur. Of dat toevoegingen aan voorzieningen ten laste van het resultaat gaan, maar pas bij besteding van de voorziening leiden tot een uitgave. Een positief begrotingssaldo hoeft dus niet te betekenen dat het EMU-saldo ook positief is.

4.6 Conclusie Het financieren met kortlopende leningen en de tijdelijke uitzettingen heeft binnen de kaders van het Treasurystatuut plaatsgevonden. De richtlijnen van de Wet Fido (kasgeldlimiet en renterisiconorm) zijn niet overschreden.

47

5 | Bedrijfsvoering 5.1 Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering heeft tot doel inzicht te geven in de beleidsvoornemens op het gebied van de bedrijfsvoering en de ontwikkeling van de organisatie. Een goede bedrijfsvoering is een randvoorwaarde voor een succesvolle uitvoering van de primaire processen en ontwikkelingen zoals gebiedsgericht werken en de omgevingswet. Onder bedrijfsvoering wordt verstaan: personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, financiën, huisvesting (incl. facilitaire zaken), interne communicatie en juridische zaken (PIOFHA-JC). 5.2 Beleidskaders Het beleidskader voor de inrichting van de organisatie en de bedrijfsvoering is door het college vastgesteld in de volgende documenten: • Organisatiebesluit • Mandaatregister • Financiële verordening 2017 De kaders en de ambitie voor de ontwikkeling van de organisatie zijn vastgelegd in de visiedocumenten: • Epe regisserende gemeente • Toekomstvisie Epe 2030 • Dienstverleningsvisie • Programmaplan Sterk Werk 5.3 Beleidsverantwoording Net als veel andere gemeenten staat Epe voor een grote opgave: de samenleving verandert snel en er wordt van overheidsorganisaties een andere rol invulling gevraagd. Waar we voorheen vaak de bepaler waren, hebben we steeds vaker de rol van medespeler. Dat vraagt nogal wat. Van de raad, het college en het ambtelijk apparaat. Voor iedereen heeft dit gevolgen.

Om invulling te geven aan de visie op de organisatie is er in 2022 ingezet op de volgende onderdelen. 5.3.1 Organisatie De activiteiten en projecten die nodig zijn om de gemeentelijke organisatie sterk en toekomstbestendig te maken waren samengebundeld in het programma Sterk Werk. Het programma eindigde in 2021 en is in 2022 overgegaan in het organisatieontwikkelingstraject: Epe doet het (buiten)gewoon! Corona heeft een enorme impact gehad op de manier waarop we met elkaar en met onze inwoners, instellingen en bedrijven samen werken en in verbinding staan. In 2020 en 2021 hebben we het grootste gedeelte van onze tijd op afstand, digitaal met elkaar samengewerkt. Ook in 2022 zijn we gestart vanuit een lockdown situatie. Dit heeft zijn sporen nagelaten. Fysiek overleg, ontmoeten en samenwerken leidt in veel gevallen tot hogere productiviteit, hogere kwaliteit en tot betere relaties. Essentiële ingrediënten om een hoge kwaliteit dienstverlening te realiseren. Tegelijkertijd zien we ook dat de nieuwe digitale instrumenten voordelen hebben. De optimale mix van inzet van digitale instrumenten gecombineerd met ons organisatieontwikkelingstraject biedt kansen om onze dienstverlening op een hoger niveau te krijgen. De afgelopen jaren hebben we gezien dat de klantvraag is geïntensiveerd. Deze intensivering is zowel kwantitatief als kwalitatief.

Er zijn significant meer (aan)vragen en de vragen zijn complexer van aard. Om deze ontwikkelingen effectief en efficiënt in onze bedrijfsvoering op te nemen, heeft de raad hier grotendeels incidentele middelen voor gegeven bij de begrotingsbehandeling 2022-2025. Bij de begrotingsbehandeling 2023-2026 is een groot deel van deze middelen structureel gemaakt. Dit biedt de mogelijkheid om de balans in 2023 tussen inhuur en vaste medewerkers te herstellen. Een aantal factoren heeft geleid tot een relatief hoge inhuur in 2022: • Krapte op de arbeidsmarkt wat maakt dat vacatures moeilijk in te vullen zijn. De doorlooptijd van vacatures is lang, waardoor er ingehuurd moet worden om het werk door te laten gaan.

48

• • •

Stijging in de klantvraag, wat opgevangen moet worden door tijdelijke medewerkers (inhuur). Incidentele middelen voor tijdelijke taken zorgen vaak voor tijdelijke invulling door middel van inhuur. Er was bij meerdere teams sprake van langdurige ziekte van medewerkers. Daarvoor moest personeel worden ingehuurd. Dit brengt aanzienlijk hogere kosten met zich mee.

Epe doet het (buiten)gewoon! In 2022 is het programma Sterk Werk overgegaan in het organisatieontwikkelingstraject “Epe doet het (buiten)gewoon!”. De afgelopen jaren hebben we diverse ontwikkelingen gezien die noopten tot een herijking van onze organisatieontwikkeling. De maatschappij en daarmee de behoefte/vraag van onze inwoners, bedrijven en instellingen verandert in een hoog tempo. Daarom ontwikkelt elke organisatie door en staat nooit stil. Sterk Werk was daarop de afgelopen jaren het antwoord van Epe. Ontwikkelingen zoals hierboven kort geschetst: corona, intensivering klantvraag en de grote uitdagingen op het gebied van klimaat, energie, jeugd etc. vereisten een herijking van dit antwoord. Diverse onderzoeken hebben voeding gegeven aan de nieuwe richting die de organisatieontwikkeling heeft genomen. Deze is gestart met het herstellen van verbindingen: intern en extern. Dit is de katalysator voor het doorontwikkelen van de organisatie. Onze visie is als volgt geformuleerd: We zijn een organisatie die in verbinding staat met de samenleving, denkt in mogelijkheden, transparant is en waar we fijn (samen)werken.

Het programma wat in 2023 verder wordt uitgewerkt en uitgevoerd zorgt ervoor dat verbindingen worden hersteld: tussen collega’s, tussen diverse gremia (raad, college, ambtelijk apparaat) maar vooral met de maatschappij! Hiervoor worden diverse acties op verschillende niveaus ingezet. Denk hierbij aan: uitbreiding Eper Academie voor ontwikkeling van medewerkers en leidinggevenden, werken met heldere opdrachten en aan de slag met werken vanuit de bedoeling. 5.3.2 Communicatie Actieve communicatie en inwonerparticipatie In 2022 is er gestart met een integrale visie op communicatie, dienstverlening en participatie. De besluitvorming door de raad vind plaats in 2023. Verder is er ingezet op het trainen van medewerkers in Omgevingsbewust Werken en Communiceren. Uitgangspunt hierbij is dat de communicatieaanpak integraal onderdeel is van beleids- of projectvoorstellen (en daarmee ook van de besluitvorming) en ook via deze route geborgd wordt. Dit draagt bij aan de kwaliteit van het beleid doordat belanghebbenden in een vroeg stadium in beeld zijn en hun ervaring en deskundigheid kunnen inbrengen. Het afgelopen jaar zijn een aantal projecten via deze nieuwe methode aangevlogen. Eén daarvan is het project statushouders, waarin alle disciplines betrokken zijn en waarvan het participatietraject nog steeds loopt. De gemeente blijft inwoners actief betrekken bij de ontwikkeling van beleid.

Zo zijn er diverse bijeenkomsten georganiseerd rondom het Uitwerkingskader Zon en Windenergie en zijn inwoners betroken bij de voorbereidingen van nieuwbouwplan ’t Slath en zijn er bijeenkomsten georganiseerd over de visie Toekomstige maatschappelijke accommodaties. 5.3.3 Informatievoorziening en Automatisering In paragraaf 5.3.1 noemden we al dat digitalisering kansen biedt. Ons kantoor en (digitale) werkplekken zijn ingericht om digitaal te kunnen (samen)werken. In 2022 hebben we de outsourcing van onze ICT-infrastructuur kunnen voltooien. Ten aan zien van gegevensmanagement zijn de meest urgente acties opgepakt waaronder een nulmeting. De actualisatie van ons informatiebeleid is opgepakt in 2022 en bijna voltooid. Informatiebeveiliging Digitale veiligheid is een essentiële randvoorwaarde voor vertrouwen in onze steeds meer digitale economie en -samenleving. De gemeente heeft ervoor gekozen een samenhangend niveau van veiligheid na te streven door de op ISO27002 gebaseerde ‘Baseline InformatiebeveiligingOverheid’ (de BIO) te hanteren. Dit is de basisnorm voor informatieveiligheid binnen de overheid. Om aan de BIO te voldoen moeten wij aan veel maatregelen en controles voldoen. Er is planmatig gewerkt aan het -blijvend- voldoen aan de BIO.

49

We leggen verantwoording af over onze informatieveiligheid middels diverse rapportages. Verantwoording over onze informatieveiligheid en informatiekwaliteit verloopt via de ENSIA systematiek. Dat staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. Daarnaast worden we extern geaudit voor twee DigiD aansluitingen (Zaaksysteem en iBurgerzaken). Dit gold ook voor de Suwinet-aansluiting. Hierbij is ook het gebruik van SUWInet door de gemeente Apeldoorn voor de uitbestede taken m.b.t. werk en inkomen meegenomen. Daarnaast zijn er diverse zelfevaluaties uitgevoerd. Omgaan met veiligheidsincidenten is een belangrijk onderdeel van ons dagelijks werk. U moet hierbij denken aan meldingen die betrekking hebben op de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van onze systemen. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn datalekken. Datalekken zijn incidenten met persoonsgegevens. Deze worden behandeld via een aparte procedure en vastgelegd in datalekregister. Een ander onderdeel van informatieveiligheid is bewustwording. Dit helpt om het aantal veiligheidsincidenten te beperken. Onder de noemer “veiligheid inbegrEPEn” is aandacht besteed aan bewustwording. Naast informatieveiligheid en privacy wordt hierbij ook aandacht besteed aan het onderwerp kwaliteit van gegevens, gebruik van basisregistraties etc. Hiervoor zijn diverse acties uitgevoerd.

U kunt hierbij denken aan de inzet van een mystery-guest, phishing campagne en de inzet van de “awareness game". De taken op het gebied van informatieveiligheid nemen toe. De informatieveiligheidsorganisatie hebben we robuuster neergezet door taakverschuivingen en uitbreiding. Gegevensmanagement In 2022 is er een 0-meting gegevensmanagement uitgevoerd, zijn we aangesloten op Digilevering en Digimelding, hebben we ons kwaliteitssysteem voor onze basisregistraties uitgebreid, hebben we het belang van gegevensmanagement in de e-learning informatieveiligheid gebracht en zijn er dashboards ten behoeve van onze werkprocessen gerealiseerd. In het nieuwe informatiebeleid wordt gegevensmanagement verder vormgegeven. Gegevensmanagement is een belangrijke pijler in ons informatiebeleid. Het gaat hierbij de komende tijd om het beter beschikbaar maken van onze gegevens ten behoeve van hergebruik, waarde creatie en het verder op orde brengen van onze basis. Kortom randvoorwaarden om datagedreven te kunnen gaan werken. Wet open overheid (WOO) Per 1 mei 2022 is de Woo (wet open overheid) ingegaan als vervanging van de Wob (wet openbaarheid bestuur). Epe heeft ervoor gezorgd dat per 1 mei de Woo-verzoeken ingediend kunnen worden (ook digitaal). De rijksoverheid heeft de ontwikkeling van het platform open overheidsinformatie (PLOOI) bijgesteld.

Daardoor kan de centrale publicatie nog niet plaatsvinden. Epe zal daarom de eerste vier (van de elf) categorieën van documenten zelf actief gaan publiceren via de eigen website. Dit betreft: bereikbaarheidsgegevens, stukken van college en raad, convenanten en Woo-verzoeken.

5.3.4 Juridische Zaken In 2022 zijn een aantal Data Protection Impact Assessments uitgevoerd door de gehele organisatie heen, de privacy-, data- en informatiebeveiligingsaspecten worden in een vroeg stadium betrokken binnen werkprocessen, het implementeren van applicaties en aanbestedingen en relevante wet- en regelgeving (zoals de Wet politiegegevens, hierna: Wpg). Eveneens is er gewerkt aan bewustwording op dit vlak. In 2023 wordt gewerkt aan het up-to-date brengen van alle ethische, design- en technische toetsingen en het optimaliseren van de formatie op dit vakgebied en (de uitvoering van) het beleid met betrekking tot privacy, data en informatiebeveiliging.

50

5.3.5 Financiën Nieuw financieel systeem/Inkoop Het nieuwe financieel systeem biedt mogelijkheden om inkoop en financiën meer te integreren en hiermee als organisatie meer “in control” te komen. De integratie tussen inkoop en financiën vindt plaats in 2023. Onderzoek dubbele betalingen en BTW/BTW-compensatiefonds Op basis van no cure no pay is de administratie over de jaren 2016 tot en met 2021 onderzocht op dubbele dan wel onverschuldigde betalingen of er ten onrechte BTW bedragen in rekening zijn gebracht dan wel BTW bedragen niet zijn verrekend met de fiscus. Ook is het saldo vergeleken met onze belangrijkste leveranciers. De dubbele dan wel onverschuldigde betalingen en de saldo vergelijking met onze belangrijkste leveranciers was nagenoeg nihil.

5.3.6 Planning en Control De planning en control cyclus kon in 2022 grotendeels volgens planning worden uitgevoerd. Op basis van evaluaties worden regelmatig verbeteringen in de deelprocessen doorgevoerd, vanuit de vraag naar de klantwaarde. Er wordt gewerkt vanuit een ‘procesgerichte aanpak’, waarbij gaandeweg meer gebruik wordt gemaakt van geautomatiseerde toepassingen (zoals ‘workflow’). Door verscherping van eisen bij de accountantscontrole, de impact van de taken in het sociale domein voor de financiële verantwoording en het toenemend aantal specifieke regelingen/uitkeringen, waarover verantwoording moet worden afgelegd, kan behandeling en vaststelling van de jaarstukken door de raad doorgaans niet eerder dan in juni/juli plaats vinden. In 2022 is de raad eenmaal (in het voorjaar) in de voortgangsrapportage geïnformeerd over de afwijkingen in de uitvoering van de geplande activiteiten en de verwachte financiële mee- en tegenvallers. In 2022 is geen Perspectiefnota opgesteld, omdat relevante (inhoudelijke) ontwikkelingen en verwachtingen ten aanzien van het financiële meerjarenperspectief onderdeel waren van het proces van opstellen van het raads- en coalitieakkoord. Deze vormden, samen met het opgestelde collegeprogramma 2022-2026 het kader/uitgangspunt voor de in het najaar aan de raad aangeboden programmabegroting voor de komende 4 jaar.

Meest in het oog springend hierin zijn het verbeterde financiële beeld voor de periode tot en met 2025 en de onzekerheid en hiermee samenhangende risico's voor de jaren er na. Door middel van een projectmatige aanpak zijn ook in 2022 de uitdagingen als gevolg van de coronasituatie aangegaan, vanuit het door de raad vastgestelde beleidskader voor de uitgaven van acute hulp, voor overbrugging en herstel en voor het opstellen van een 'stimuleringsagenda'. De raad is enkele keren geïnformeerd in een 'coronarapportage' over de actuele stand van zaken (indicaties van de verwachte kosten en opbrengsten). Epe viel in 2022 opnieuw onder het repressieve toezicht van de provincie, de lichtste vorm van toezicht. Dit geldt ook voor 2023. De 'verbijzonderde interne controle' (VIC) over 2022 is uitgevoerd, gericht op de opzet, het bestaan en de werking van processen en de daarin opgenomen beheersmaatregelen. Daarbij is de aandacht vooral gericht op de rechtmatige uitvoering van de processen. Verbeterpunten worden gerapporteerd en stap voor stap geïmplementeerd. In de commissie planning en control heeft in 2022 driemaal overleg plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers van gemeenteraad en vakspecialisten uit de gemeentelijke organisatie.

Onderwerpen die aan de orde waren betreffen de planning en control cyclus, de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de rechtmatigheidsverantwoording (ingaande 2023), bedrijfsvoeringzaken en

51

het overleg met de accountant. Met de huidige accountant is een contract gesloten met een looptijd van vier jaar (2020-2023). 5.3.7 Rechtmatigheidsverantwoording In 2021 is duidelijk geworden dat de (landelijke) invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is vertraagd. We gaan er nu vanuit dat vanaf boekjaar 2023 het college een verantwoording over de rechtmatigheid zal gaan afgeven bij de jaarrekening. Tot en met 2022 geeft de accountant een oordeel over de rechtmatigheid in de controle verklaring bij de jaarrekening. Om een oordeel te kunnen geven over de rechtmatigheid (zowel door de accountant als door het college) heeft het college een systeem van interne beheersing ingericht dat er op gericht is dat de jaarrekening inclusief de rechtmatigheidsverantwoording wordt opgesteld zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten. In de toekomstige rechtmatigheidsverantwoording zal het college aangeven of en in welke mate er afwijkingen zijn geconstateerd die in totaal uitkomen boven de door de raad vastgestelde tolerantiegrens (fouten en/of onzekerheden). Daarnaast zullen door het college eventuele tijdens de interne controle gesignaleerde afwijkingen onder die grens worden toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering.

In de rechtmatigheidsverantwoording zal het college aangeven of het van mening is dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Dat wil zeggen: in overeenstemming met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Geconstateerde afwijkingen zullen worden vermeld. Voor de jaarrekening 2021 en 2022 geeft de accountant dit nog aan in zijn ‘Verslag van bevindingen’. De raad heeft besloten (voorjaar 2021) over het ambitieniveau van de mate van 'in control zijn' en de te hanteren tolerantie- en rapporteringsgrenzen. Bij de verdere uitwerking zal bepalend zijn in hoeverre het niveau van interne beheersing (kwaliteit en uitvoering van de processen) in relatie tot het risicomanagement voldoende op niveau zijn, zodat het college de rechtmatigheidsverantwoording kan afgeven. Via de paragraaf Bedrijfsvoering wordt de raad geïnformeerd over de voortgang en de stand van zaken ten aanzien van het 'rechtmatig handelen'.

52

6 | Verbonden Partijen 6.1 Inleiding De paragraaf verbonden partijen geeft inzicht in de relaties en verbindingen van de gemeente met 'verbonden partijen. Van een verbonden partij' is sprake wanneer er vanuit de gemeente bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en wanneer er financiële belangen mee gemoeid zijn. • Onder bestuurlijk belang wordt verstaan het hebben van een zetel in het bestuur van de verbonden partij of het hebben van stemrecht. • Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld (en die ze in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt kan zijn) en/of in geval dat er financiële problemen ontstaan bij de verbonden partij er verhaal op de gemeente kan plaatsvinden. 6.2 Beleidskaders Het beleid ten aanzien van de verbonden partij is vastgelegd in de Nota verbonden partijen (2023).

6.3 Beheersing risico's De verbonden partijen van de gemeente Epe lopen sterk uiteen in (financiële) omvang en vorm. Hierdoor variëren ook de gemeentelijke belangen en risico’s sterk. Op basis van de in de nota verbonden partijen 2023 opgenomen risico analysemodellen wordt per partij bezien hoeveel bestuurlijk (inhoudelijk) en financieel belang er is en hoeveel risico er wordt gelopen. Op basis van beide analyses wordt tweemaal per jaar het risicoprofiel bepaald. Hoe groter het bestuurlijk en/of financieel belang bij een verbonden partij, hoe intensiever de sturing. Er zijn drie risicoprofielen: 1. Basis pakket Verbonden partijen waarbij de gemeente een laag bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het Basis pakket. De gemeenteraad wordt over verbonden partijen in dit pakket geïnformeerd bij de gemeentelijke begroting en jaarrekening. 2. Pluspakket Verbonden partijen waarbij de gemeente een gemiddeld bestuurlijk of financieel risico loopt worden ingedeeld in het Pluspakket. Aanvullend op het Basis pakket wordt de gemeenteraad ook bij de voortgangsrapportage geïnformeerd over deze verbonden partijen, zo nodig ook met een informatienota. Daarnaast zal de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen hoger zijn dan bij de partijen in het basispakket. Tot slot worden deze verbonden partijen ook periodiek geagendeerd in het college. 3.

Plusplus pakket Verbonden partijen waarbij de gemeente een hoog bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het Plusplus pakket. Aanvullend op het Pluspakket wordt het bestuurlijke en ambtelijke overleg nog verder geïntensiveerd met deze verbonden partijen.

53

6.4 Overzicht verbonden partijen Op basis van regelgeving volgt hierna het overzicht van bestaande verbonden partijen. Daarin wordt per partij de voorgeschreven informatie verschaft. Bij de gemeenschappelijke regelingen die geen eigen vermogen hebben is het financieel belang van de gemeente gelegen in de verplichting om bij te springen als er financiële problemen ontstaan bij de verbonden partij. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Volledige naam

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Vestigingsplaats

Den Haag

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Bank voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 152.000

€ 152.000

van de verbonden partij

€ 5.062.000.000

€ 4.615.000.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 143.995.000.000

€ 107.459.000.000

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

€ 300.000.000

Circulus Volledige naam

Circulus B.V.

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Afvalverwijdering en straatreiniging

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 796.446

€ 860.818

van de verbonden partij

€ 16.142.000

€ 16.180.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 37.555.000

€ 40.138.821

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

De beleidsvoornemens van Circulus staan beschreven in de Strategienota 2021-2024. Circulus richt zich hierin op de volgende strategische speerpunten: - We ontwikkelen ons verder als solide partner voor gemeenten, inwoners en samenwerkingspartners. - We ondernemen initiatieven om nog meer milieuwinst te boeken. - Met gemeenten en inwoners geven we verder vorm aan een buitengewone leefomgeving. - We versterken onze rol in het sociaal domein.

€ 80.000

In 2022 is de gemeente samen met Circulus gestart met een onderzoek naar het opzetten van een Circulair Ambachtscentrum in de gemeente. Risicoprofiel

laag (basispakket)

GGD NOG Volledige naam

GGD Noord- en Oost Gelderland

Vestigingsplaats

Warnsveld

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Voorzitter dagelijks en algemeen bestuur

Openbaar belang

GGD NOG beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van 22 gemeenten die bij de GGD NOG zijn aangesloten.

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 128.160

€ 117.130

van de verbonden partij

€ 2.900.000

€ 2.656.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 10.200.000

€ 8.787.000

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

-Uitvoering gegeven aan de Wet Publieke Gezondheid (WPG); -Uitvoering gegeven aan de Samenwerkingsregeling GGD NOG en de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr).

Risicoprofiel

laag (basispakket)

-€ 487.000

54

Leisurelands Volledige naam

Leisurelands B.V.

Vestigingsplaats

Arnhem

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Openbare toegankelijkheid dagrecreatieterrein Kievitsveld

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 6.705

€ 6.705

van de verbonden partij

€ 79.651.000

€ 77.432.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 15.651.000

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Sterke uitgangspositie behouden, intensieve samenwerking met partners, ontwikkeling duurzame exploitatie.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

€ 15.023.000 - € 2.219.000

Lucrato Volledige naam

Werkbedrijf Lucrato

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid dagelijks bestuur

Openbaar belang

Het bieden van werkplekken voor inwoners met een arbeidshandicap, die niet zelfstandig kunnen werken (WSW) of alleen in een beschutte werkomgeving en begeleiding naar werk (re-integratie) van mensen die onder de Participatiewet vallen met een afstand tot de arbeidsmarkt. 1 jan. 2022

31 dec. 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 466.350

€ 498.080

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 3.109.000

€ 3.113.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 4.384.000

€ 3.960.000

Financieel resultaat

van de verbonden partij

€0

-€ 62.000

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Voor het realiseren en vergoten uitstroomdoelstelling Participatiewet: - Efficiënte inzet op begeleiden inwoners naar passende arbeidsplek; - Maatwerkdienstverlening verankeren is de basis dienstverlening aangesloten op de doelen van de prestatieafspraken. Instroom (nieuwe uitkeringsgerechtigde), doorstroom (groei op de particpatieladder) en uitstroom (betaalde baan of opleiding). - Aandacht voor de diverse doelgroepen: WSW, Beschut, doelgroepregister (DGR), GGZ en statushouders.

Risicoprofiel

gemiddeld (pluspakket)

Omgevingsdienst OVIJ Volledige naam

Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ)

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Voorzitter dagelijks bestuur

Openbaar belang

Uitvoering wettelijke milieutaken 1 jan. 2022

31 dec. 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 36.886

-€ 25.798

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 271.608

-€ 184.665

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 2.220.597

€ 1.506.417

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Uitvoering (wettelijke) milieutaken

Risicoprofiel

laag (basispakket)

-€ 442.490

55

OMVV Volledige naam

Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

Vestigingsplaats

Arnhem

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Revitalisering vakantieparken

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 1.565

€ 1.565

van de verbonden partij

€ 7.272.634

€ 6.962.886

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 58.808

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Het verbeteren van de kwaliteit van de vakantieparken en hiermee bij te dragen aan een sterkere positie van de Veluwe als toeristisch-recreatieve bestemming.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

€ 35.975 € -309.748

Plus OV Volledige naam

Basismobiliteit

Vestigingsplaats

Lochem

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid van dagelijks bestuur

Openbaar belang

De vervoerscentrale van PlusOVz zorgt voor de uitvoering van het vervoer.

Financieel belang

van de gemeente

€ 49.014

€ 68.878

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 409.559

€ 575.538

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 6.878.591

€ 4.631.140

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Het doel was om de betrouwbaarheid van de klant naar een hoger niveau te tillen. Er zijn verschillende speerpunten geformuleerd zoals aanschaf van software, medewerkers betrekken bij ontwikkeling en sturen op KPI's. De eerste activiteiten rondom deze speerpunten zijn uitgevoerd en de effecten worden zichtbaar.

Risicoprofiel

gemiddeld (pluspakket)

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 55.194

Regio Stedendriehoek Volledige naam

Gemeenschappelijke regeling regio Stedendriehoek

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid bestuur en lid regiorraad

Openbaar belang

Belangenbehartiging op gebied van ruimtelijke ordening en landschapsontwikkeling, volkshuisvesting, sociaaleconomische ontwikkeling en arbeidsvoorziening, verkeer en vervoer, onderwijs en welzijn en recreatie

Financieel belang

van de gemeente

€ 11.333

€ 11.333

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 152.515

€ 146.672

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 1.189.774

€ 608.883

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Een slagvaardige regionale netwerkorganisatie die vanuit gezamenlijk eigenaarschap op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau en samen met de Board en bovenregionale partners werkt aan het lange termijnperspectief van de regio.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 146.672

56

Streekarchief Volledige naam

Streekarchief Epe, Hattem en Heerde

Vestigingsplaats

Epe

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: centrumgemeente

Wijze van belang

Voorzitter commissie en plaatsvervangend lid

Openbaar belang

Het beheer van de oude openbare archieven en het toezicht op het beheer van de nieuwe archieven. 1 jan. 2022

31 dec. 2022

Financieel belang

van de gemeente

€0

€0

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€0

€0

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€0

€0

Financieel resultaat

van de verbonden partij

€0

Gerealiseerde beleidsvoornemens Het beheer van de oude openbare archieven en het toezicht op het beheer van de nieuwe archieven. Risicoprofiel

laag (basispakket)

Tribuut Volledige naam

Tribuut belastingsamenwerking

Vestigingsplaats

Epe

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: bedrijfsvoeringsorganisatie

Wijze van belang

bestuurslid

Openbaar belang

Het uitvoeren van de gemeentelijke belastingen en Wet waardering onroerende zaken

Financieel belang

van de gemeente

€ 98.000

€ 84.850

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 902.095

€ 819.095

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 1.241.880

€ 1.115.088

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

4e ster Waarderingskamer voor uitvoering WOZ-proces. Medewerkerstevredenheid 8,0. Gemeente Brummen als deelnemer toegetreden tot Tribuut. Gestart met herinrichting ICT-infrastructuur.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 509.429

VNOG Volledige naam

Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid algemeen bestuur

Openbaar belang

"De missie van de VNOG is “Samen werken aan veiligheid”. Dit bereikt de VNOG door zich sterk te maken voor de kwaliteit en efficiency van de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg en crisisbeheersing en rampenbestrijding." ,

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 630.725

€ 703.351

van de verbonden partij

€ 15.534.707

€ 17.323.913

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 38.203.358

€ 35.566.035

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

Het voorkomen, beperken en bestrijden van haar incidenten, rampen en crises. Zelfredzaam en risicobewust. Vakbekwaam en deskundig, een sterke informatiepositie en een gezonde financiële basis. VNOG heeft nog niet alle voornemens kunnen uitvoeren zoals die in de begroting waren opgenomen. Ook in 2022 drukte COVID-19 een stempel op de activiteiten.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

€ 2.509.728

57

Vitens Volledige naam

Vitens N.V.

Vestigingsplaats

Zwolle

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Zorgen voor betrouwbaar, betaalbaar en beschikbaar drinkwater, voor nu en later.

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

1 jan. 2022

31 dec. 2022

€ 35.000

€ 35.000

van de verbonden partij

€ 600.300.000

€ 649.500.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

1.387,8 mln.

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Gerealiseerde beleidsvoornemens

In 2022 zijn de volgende doelen gehaald: Geen grote incidenten of verstoringen in de leveringszekerheid van drinkwater De gewenste waterkwaliteitsindex is behaald, de kwaliteit kan haast niet beter De solvabiliteit is niet op de gewenste streefwaarde voor financieel beleid, maar voldoet wel aan de minimale eisen. In 2022 is er minder omzet (door minder waterverbruik door klanten) gerealiseerd en zijn er meer kosten gemaakt door stijgende prijzen voor energie en grondstoffen. Hierdoor stijgen de schulden ten opzichte van de het eigen vermogen. Er zijn een aantal innovaties geïmplementeerd. Er is gewerkt aan samenwerking in de waterketen met stakeholders.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

1446,6 mln € 8.200.000

58

7 | Grondbeleid 7.1 Beleidskaders Het grondbeleid is vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2013. 7.2 Grondbeleid in Epe Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van het collegeakkoord en de volgende programma’s in de programmabegroting: • Ruimte en wonen (programma 5) • Bedrijvigheid (programma 9). De gemeente Epe voert een facilitair grondbeleid. Daarbij volgt de gemeente de ontwikkelingen eerder dan dat ze die initieert. De gemeente speelt in op particuliere initiatieven, zonder zelf de beschikking te verkrijgen over de grond. Hierbij heeft de gemeente een voorwaardenscheppende rol door middel van de structuurvisie en het bestemmingsplan. Marktpartijen verwerven en exploiteren de grond. De risico's voor de gemeente bij facilitair grondbeleid zijn minimaal; de gemeente koopt geen grond en het ontwikkelrisico ligt bij een private partij. De gemeente Epe beschikt over een voorraad aan (eigen) grond die kan worden ontwikkeld. Voorbeelden hiervan zijn: Eekterveld IV Vaassen, Oosterhof-Zuid Vaassen, ’t Slath in Epe en Hoge Weerd in Epe. Dit is ontstaan door (actief) verwerven of doordat de grond (historisch) al in eigendom bij de gemeente was. Een deel van deze gronden worden opgenomen in grondexploitaties en zullen nadat ze bouwrijp zijn gemaakt, als bouwterrein worden uitgegeven door verkoop.

Daarnaast geldt voor een deel van de gronden dat de ontwikkelingen nog in voorbereiding zijn. In 2023 wordt een geactualiseerde nota Grondbeleid aan de raad aangeboden.

7.3 Grondexploitaties 7.3.1

Voortgang van de exploitaties

Kweekweg VI Epe In 2022 is het laatste perceel bedrijfsterrein verkocht. De Pirk-Noord Vaassen Van de 74 geplande woningen in dit plan zijn er 66 opgeleverd. Hoge Weerd Epe De realisatie van de sociale huurwoningen en de seniorenwoningen is gestart. Klaarbeek Epe Voor dit plan worden geen inkomsten meer verwacht en zijn de nog te verwachten uitgaven relatief laag. Aankomende exploitaties • Het plan Oosterhof-Zuid (woningbouw) bevindt zich in de fase van de ruimtelijke procedure. De grondexploitatie is vastgesteld januari 2023. • Het plan ’t Slath (woningbouw) is in voorbereiding. • Het plan Eekterveld IV (bedrijventerrein) is in voorbereiding.

59

7.3.2 Parameters grondexploitatiebegrotingen Bij de actualisatie van de grondexploitatiebegrotingen per 31 december 2022 van de plannen van het grondbedrijf zijn de volgende parameters gehanteerd: • Kostenstijging = 5% per jaar • Opbrengstenstijging = bedrijfsterrein: 0% per jaar, bouwterrein voor woningen: 0% • Rekenrente = 0,57% per jaar 7.3.3 Voortgang van de plannen • Kweekweg VI Epe In dit plan zijn in 2022 geen percelen bedrijfsterrein verkocht. Het laatste bedrijfsterrein van 591 m² wordt in 2022 uitgegeven. • De Pirk-Noord Vaassen Voor dit plan is in 2007 een anterieure overeenkomst gesloten met De Pirk BV. Van de 74 woningen zijn er 66 opgeleverd. In 2021 is overeenstemming bereikt voor de verwerving van de laatste percelen ter afronding van het plan. • Hoge Weerd Epe In december 2021 is hiervoor een grondexploitatie vastgesteld. De ontwikkeling van 24 sociale huurwoningen en 4 seniorenwoningen start in 2022. • Klaarbeek Epe De verwachting is dat dit plan in 2022 kan worden afgesloten.

7.3.4 Tussentijdse winst- en verliesnemingen Met zekerheid in de plannen gerealiseerde winsten moeten (op grond van voorschriften) tussentijds worden overgeboekt naar de reserve bouwgrondexploitatie. Op 31 december 2022 zijn de volgende tussentijdse winsten overgeboekt naar de reserve bouwgrondexploitatie: Winstneming per 30-06-2022

Winstneming per 31-12-2022

Totaal tussentijdse winstneming 2022

Hoge Weerd Epe

€0

€ 147.559

€ 147.559

Kweekweg VI Epe

€ 17.237

€ 1.321

€ 18.558

€0

0

€0

€ 1.870

€0

€ 1.870

Plan

De Pirk-Noord Vaassen Klaarbeek, Epe

Als uit een grondexploitatiebegroting blijkt, dat er een verlies op een plan ontstaat, wordt dit verlies direct ten laste van de reserve bouwgrondexploitatie gebracht. In dit kader is op basis van de geactualiseerde grondexploitatiebegrotingen per 30 juni 2022 en 31 december 2022 voor het plan De Pirk-Noord een bedrag van resp. € 27.214 en € 48.834 als tussentijds verlies genomen en voor het plan Klaarbeek een verlies van € 273. Dit verlies wordt gedekt uit de reserve bouwgrondexploitatie. 7.3.5 Cijfers geactualiseerde grondexploitatiebegrotingen In onderstaande tabel zijn de belangrijkste cijfers weergegeven van de grondexploitatiebegrotingen per 31 december 2022. Plan

boekwaarde verwacht eind31-12-2020* resultaat grexen*

Hoge Weerd

jaar afsluiting plan

+ € 750.492

+ € 348.604

2025

De Pirk-Noord

+ € 396

- € 264.830

2024

Kweekweg VI

+ € 28.139

+ € 851.064

2023

Klaarbeek

+ € 2.352

- € 158.128

2023

*

min (-) = nadelig; plus (+) = voordelig

De reeds tussentijds genomen winst- en verliesnemingen zijn meegenomen bij het bepalen van de verwachte eindresultaten.

60

7.4 Aan- en verkopen van gronden en opstallen 7.4.1 Aankopen In 2022 is geen grond aangekocht. 7.4.2 Verkopen In 2022 is verkocht: • Vastgoed incl. grond • Woningbouw • Bedrijfsterrein • snippergroen

4.867 m² 3.550 m² 602 m² 157 m²

7.5 Reserve bouwgrondexploitatie Voor het afdekken van de risico’s van de bouwgrondexploitatie is een reserve bouwgrondexploitatie gevormd. Het te hanteren model voor het berekenen van de reserve bouwgrondexploitatie is opgenomen in de Nota Grondbeleid 2013. De benodigde reserve bouwgrondexploitatie bedraagt per 31 december 2022 € 1.939.524. De werkelijke stand van de reserve bouwgrondexploitatie bedraagt per 31 december 2022 € 2.687.050 en is dus voldoende voor het afdekken van de risico’s van de bouwgrondexploitatie.

61

8 | Decentralisaties sociaal domein 8.1

Inleiding

De gemeente is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. In 2015 kwamen door de decentralisaties in het sociale domein meer taken terecht bij de gemeenten en werden de daarmee gemoeide budgetten voor de overheveling gekort. Gemeenten moeten met minder geld de zorg- en ondersteuningstaken uitvoeren. Een zorgvuldige implementatie van de nieuwe taken kostte tijd en is succesvol verlopen. Dat maakt het mogelijk om nu duurzaam te werken aan de transformatie. De gemeente Epe wil, samen met organisaties voor welzijn, zorg en ondersteuning, het sociale domein anders inrichten binnen de beschikbare budgetten. Daarbij ligt de nadruk op meer algemene voorzieningen voor alle inwoners van Epe, op preventie en op zorg dicht bij huis die aansluit op wat inwoners nodig hebben. Om de transformatie door te ontwikkelen en om te anticiperen op de ontwikkelingen binnen het sociaal domein heeft de gemeenteraad extra financiële middelen beschikbaar gesteld. Daarmee is onder andere de doorontwikkeling van de algemene voorziening Buurtpunten gefinancierd en wordt uitvoering gegeven aan het in 2020 opgestarte project ‘grip op zorg’. 8.2

Beleidskaders

Het beleid ten aanzien van de decentralisatie en transformatie in het sociaal domein is vastgelegd in: • Beleidsplan Sociaal Domein 2019-2022 (2018) • Visie Gebiedsgericht werken (2016) • Sociale Agenda (2021) • Inkoopkader 2019 • Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld 2020 t/m 2023 • Sluitende aanpak personen met verward gedrag • Kadernota beschermd thuis 2022-2030

8.3

Beleid gericht op uitvoering taken sociaal domein

Hieronder staat beschreven wat we voor de onderdelen Wmo, Jeugd en W&I willen bereiken. 8.3.1 Wmo Wat willen we bereiken? De gemeente biedt ondersteuning voor inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet). Dit doen wij op de volgende manier: • het ondersteunen van de zelfredzaamheid en participatie van inwoners met een beperking of chronische, psychische of psychosociale problemen; • het bevorderen van de sociale samenhang, mantelzorg, vrijwilligerswerk en het voorkomen van huiselijk geweld; • het bieden van opvang (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, beschermd wonen en verslavingszorg). Onze belangrijkste opgave is de transformatie: samen met onze uitvoeringspartners mensen centraal zetten en integraal werken. Dit doen wij met het doel om de zelfredzaamheid te vergroten en zodat alle inwoners kunnen meedoen. Wat hebben we gedaan in 2022? De activiteiten in het kader van Wmo zijn in programma 3 benoemd. De activiteiten richten zich op het bieden van maatwerk in de vorm van individuele en groepsbegeleiding, kortdurend verblijf/logeeropvang en beschermd wonen en het bieden van algemene voorzieningen. Uitgangspunten hierbij zijn dat: zorg en ondersteuning dichtbij inwoners is georganiseerd, er keuzevrijheid is in het ondersteuningsaanbod, de eigen regie en zelfredzaamheid van inwoners wordt versterkt en de financiën beheersbaar blijven.

62

In 2022 hebben we onder andere het volgende hieraan gedaan: • Uitvoeren van het Actieprogramma Sociaal Domein 2019-2022 (jaar 2022), die voortvloeit uit het beleidsplan Sociaal Domein ‘Samen meedoen mogelijk maken’ 2019-2022. • Het opstellen van een nieuw integraal beleidsplan sociaal domein ‘Samen voor Elkaar’ 20232027 • De (door)ontwikkeling van laagdrempelige algemene voorzieningen (zoals de Buurtpunten en Steuntje in de Rug • De doorontwikkeling van het cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugdwet • Voortzetten, evalueren en waar nodig bijsturen van de raamovereenkomst voor de individuele maatwerkvoorzieningen voor Jeugd, Wmo en Beschermd Wonen en de raamovereenkomst voor de hulpmiddelen; • Uitvoeren van de Kadernota Beschermd Thuis 2022-2030 en het Ontwerp Beschermd Thuis en het regionale en lokale Jaarwerkplan. Waaronder de voorbereiding voor nieuwe inkoop.

• Uitvoeren van de uitvoeringsagenda ‘Samen tegen huiselijk geweld 2020 t/m 2023’ samen met het beleidsterrein Jeugd; • Doorontwikkelen van de monitoring gericht op de financiële en inhoudelijke uitvoering en de uitkomsten en bevindingen vertalen naar beleidskeuzes binnen het project ‘Grip op zorg’; • Nieuw contract gesloten voor de medische advisering voor de Wmo, Jeugdwet, Leerlingenvervoer, Gehandicaptenparkeerkaarten en plaatsen 8.3.2 Jeugdzorg Wat willen we bereiken? Op basis van de Jeugdwet heeft het Rijk de gemeente de opdracht gegeven om gebruik maken van de eigen kracht van jongeren, ouders en hun sociale netwerk te stimuleren. Het is belangrijk dat zij de regie blijven houden over hun leven en dat ze samen met hun eigen omgeving en professionele hulpverleners naar oplossingen zoeken. Een deel van de jeugdhulp wordt lokaal georganiseerd, een deel regionaal met de zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe (gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Hattem, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen) en een deel bovenregionaal in G7 verband (regio’s Achterhoek, Centraal Gelderland, Food Valley, Midden-IJssel/Oost-Veluwe, Noord-Veluwe, Rijk van Nijmegen, Rivierenland). Wat hebben we bereikt in 2022? De activiteiten in het kader van jeugdzorg zijn in programma 1 benoemd. Kader is het beleidsplan sociaal domein 2019 - 2022. Hieraan zit een lokaal uitvoeringsprogramma gekoppeld.

Daarnaast werken we binnen de jeugdzorg regio nauw samen in de transformatie van de jeugdzorg en de inkoop van maatwerkvoorzieningen. In het programmaplan Wmo en Jeugdhulp 2020-2022 staan de doelen en inspanningen uitgewerkt. Thema’s als jeugdbeschermingszorg (met de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming) en de afbouw van residentiële jeugdzorg worden op G7 niveau opgepakt. In 2022 hebben we onder andere het volgende gedaan: • Evaluatie middels de Effectencalculator en start verdere implementatie van het gedachtengoed van de Nieuwe Route bij het CJG. Door personeelswisselingen binnen het CJG en de hoge werkdruk in de Jeugdzorg is het niet gelukt het gedachtengoed volledig te implementeren en te borgen in 2022. • We hebben een kader ‘Inzet extra rijksmiddelen jeugd’ opgesteld, om de extra Jeugdzorgmiddelen van het Rijk vanaf 2022 in te zetten om onder andere preventieve activiteiten te financieren en het toegangsteam CJG te versterken. • Onderzoek gedaan naar de overgang van jongeren naar volwassenheid (18-/18+) en de bevindingen zijn meegenomen in het uitvoeringsprogramma, horend bij het nieuwe integrale Beleidsplan Sociaal Domein. • Er is meer geïnvesteerd in preventie, signalering en ambulante hulp om uithuisplaatsingen te voorkomen.

Een aantal zorgaanbieders biedt een geïntegreerde zorgaanpak (GIZ), zodat kinderen in complexe situaties toch zoveel mogelijk thuis kunnen blijven wonen met inzet van extra ambulante begeleiding. Er is ook gewerkt aan de afbouw en ombouw van residentiële jeugdzorg. • De inkoop voor alle maatwerkvoorzieningen Wmo, Jeugdhulp en Beschermd Wonen is verlengd tot en met 2025. Er is een aantal optimalisatiemogelijkheden uitgewerkt en doorgevoerd. In afwachting van de Hervormingsagenda jeugd wordt besloten in hoeverre de nog niet doorgevoerde optimalisatiemogelijkheden binnen de raamovereenkomst worden uitgevoerd.

63

•

De samenwerking met huisartsen is gecontinueerd. In plaats van een GZ-psycholoog staan nu de jeugdconsulenten rechtstreeks in verbinding met de huisartsen. Dankzij deze ontwikkeling en de mogelijkheid om zorgmail in te zetten, weten de huisartsen het CJG beter te vinden.

8.3.3 De arbeidsmarkt (Participatiewet) Wat willen we bereiken? De Participatiewet is één regeling voor mensen voor wie het niet vanzelfsprekend is dat zij een plekje krijgen op de reguliere arbeidsmarkt. De gehele doelgroep, ook mensen met een arbeidsbeperking, participeert naar vermogen. Het streven is een inclusieve arbeidsmarkt. De inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt bewegen naar werk en een lange afstand tot de arbeidsmarkt krijgen kansen en mogelijkheden om zich te ontwikkelen. Deze ontwikkelingen volgen we via de participatieladder. Waarbij stap 1 geïsoleerd is en stap 6 een betaalde baan. Wat hebben we gedaan in 2022? De activiteiten in het kader van Participatiewet zijn in programma 10 benoemd. De uitgangspunten uit de Kadernota Participatiewet zijn verder uitgewerkt in de Verordening Participatiewet. In 2022 hebben we onder andere het volgende gedaan: • Verhogen van het uitstroompercentage participatiewet; o Dit in doelstellingen (prestatieafspraken) vastgelegd met Werkleerbedrijf Lucrato. o Lucrato en gemeente Apeldoorn hebben gezamenlijk een daling van het bestand gerealiseerd ondanks de verwachting van een stijgend bestand. o Een daling van 16 uitkeringsdossiers (inclusief Bijstand voor zelfstandigen). o De werkervaringsplekken zijn verder uitbereid van 30 naar 80 plekken over 13 verschillende organisaties.

Zo is er extra inzet is voor het activeren van inwoners die al langere tijd een uitkering ontvangen. o Aanvullende op de reguliere dienstverlening is vanuit de arbeidsmarkt FactorWerk het Regionaal Mobiliteitsteam opgericht. Al onze inwoners kunnen hierdoor hulp krijgen bij verlies van hun baan. Van werk naar werk of van uitkering naar werk (bijvoorbeeld een UWV-uitkering). Denk aan doelgroepgerichte begeleiding, loopbaanadvies en omscholing. • Voortzetten van het huidige participatiebeleid en armoede- en schuldenbeleid waaronder het in stand houden, uitbreiden en versterken van de toegang van de gemeentelijk minimaregelingen en schuldhulpverlening: o Intensivering van de samenwerking met het Formulierenteam (Koppel-Swoe). Dit heeft een stijging heeft veroorzaakt in de aanvragen voor de minimaregelingen (Energietoeslag, Meedoenregeling en Schoolfonds). o Collectieve (aanvullende) Zorgverzekering via Zilveren Kruis vanaf 2023. o Met het verstrekken van de Energietoeslag voor onze gehele doelgroep (tot 130% van de bijstandsnorm) ondersteunen wij onze inwoners tijdens de energiecrisis. o De actieve benadering van vroegsignalering zorgt voor een vroegtijdig hulpaanbod waardoor een verwachte stijging van de schuldregelingen is voorkomen (na de coronacrisis). o De inzet van vroegsignalering verminderd de kans op huisuitzettingen.

In 2022 is er geen huisuitzetting geweest door schuldenproblematiek. • Er is intensiever ingezet op de doelgroep statushouders binnen het zittende uitkeringsbestand en de nieuwkomers door de integrale aanpak. 8.4 Financiën en risico’s Wat zijn de financiële effecten van de drie decentralisaties? De middelen voor de uitvoering van de taken in het Sociaal Domein zijn sinds 2019 integraal onderdeel van de algemene uitkering die de gemeente ontvangt van het Rijk. Voor de jeugdwet geld dat alleen de middelen voor Voogdij/18+ nog wel een integratie-uitkering blijft en deze dus nog specifiek te volgen blijft. De gemeente kan het geld naar eigen inzicht besteden, verantwoording aan het Rijk is niet nodig. Vanwege landelijke tekorten in de Jeugdzorg was in juli 2021 is gecommuniceerd dat gemeente Epe in 2022 eenmalig 2,1 miljoen zou ontvangen. Het afgelopen jaar is meer duidelijkheid ontstaan over de structurele bijdrage van het Rijk aan de landelijke tekorten. De gemeente ontvangt hiervoor de komende jaren extra middelen. Over de hoogte van de middelen

64

bestaat vanaf 2024 onzekerheid, gezien geplande besparingen van het Rijk en nog te maken afspraken over de Hervormingsagenda Jeugd. Naast de overheveling naar het algemene deel van de uitkering, was de planning dat in de meicirculaire 2021 een nieuwe herverdeling plaats zou vinden op basis van vernieuwde maatstaven. Door de uitbraak van Covid-19 en door onduidelijkheid over de effecten van de herverdeling bij diverse gemeenten, is de herverdeling uitgesteld en zal deze naar verwachting ingaan per 1 januari 2023. Wat hebben we gedaan? Er is een 'Kader uitwerking van besteding extra middelen jeugdzorg' vastgesteld met de focus op preventie binnen de jeugdzorg en Wmo. Vanuit de transformatie en de daarvoor beschikbaar gestelde middelen is gewerkt aan de verschuiving van specialistische zorg en ondersteuning naar voorliggende-, algemene voorzieningen. Het project ‘grip op zorg’ is vastgesteld met als doel uitvoering te geven aan de ambitie om structureel €1 miljoen om te buigen binnen het sociaal domein, om ook in de toekomst binnen de beschikbare middelen te blijven. ‘Grip op zorg’ omvat 14 ombuigvoorstellen op het gebied van Wmo, Jeugd en contractmanagement. De raadsmonitor sociaal domein wordt twee keer per jaar aan de raad gepresenteerd.

Daarnaast is er een integrale beleids- en financiële monitor die maandelijks geanalyseerd wordt en kan de Datamonitor Epe (DaME) worden gebruikt om analyses en prognoses op te stellen. Er is een reserve Risico’s Sociaal Domein. Daaruit worden de financiële risico’s in het sociale domein opgevangen.

65

9 | Covid-19 9.1 Inleiding De coronacrisis lijkt inmiddels achter ons te liggen, maar heeft een grote impact op de samenleving gehad. Dat zal nog wel enige tijd merkbaar blijven. De gemeente Epe wil de maatschappelijke effecten van de coronacrisis zoveel mogelijk bestrijden. In 2022 zijn financiële middelen ingezet voor de kosten van maatregelen in de acute en overbruggingsfase als gevolg van de coronacrisis. Bij de vaststelling van de begroting 2021 in november 2020 heeft de gemeenteraad een bedrag van € 5,4 miljoen beschikbaar gesteld voor de benodigde maatregelen in de komende periode. De gemeente ontvangt ook financiële ondersteuning van de rijksoverheid en de provincie. Daar de coronacrisis nu achter ons lijkt te liggen, is besloten om het door de raad vastgestelde Beleidskader Herstel- en Stimuleringsagenda Coronacrisis niet te verlengen voor 2023 en verder. In deze paragraaf volgt een integraal beeld van de beleidsmatige en financiële inzet vanuit doelen en uitgangspunten naar een daarop afgestemde uitwerking van maatregelen. 9.2 Doel Het gemeentelijke doel is te investeren om de ongewenste maatschappelijke effecten van de coronacrisis op lokale activiteiten te beperken danwel tegen te gaan. Daartoe zijn in 2021 en 2022 maatregelen ingezet gericht op de fase van overbruggen van de periode met coronabeperkingen en de eerste stappen in de fase van herstel en stimuleren.

De gemeente zet zich met name in op het sociaal maatschappelijk en economisch terrein waar de impact het grootst is. 9.3 Uitgangspunten Het is niet mogelijk zijn om als gemeente in te gaan op alle effecten van deze crisis. Keuzes zijn nodig waar ondersteuning te bieden, welke organisaties en doelgroepen dat zijn. Dit rekening houdend met wat voor de gemeente te dragen is. De volgende uitgangspunten gelden daarbij: 1. De maatregelen zijn aanvullend op regelingen en maatregelen van het Rijk en andere regelingen. 2. De compensatiebudgetten vanuit het Rijk worden ingezet conform het doel met daar waar mogelijk en wenselijk een lokale invulling. 3. De maatregelen richten zich op de middellange termijn, zijnde de jaren 2021 en 2022. De maatregelen bieden geen zekerheid, garantie of doorkijk voor daarna. 4. De maatregelen richten zich op specifieke doelgroepen en organisaties en niet op het totaal aan organisaties in de gemeente. 5. Per doelgroep gelden niet alleen de regelingen van het Rijk en de provincie, maar ook wat andere partijen (kunnen) doen zoals banken, vastgoedeigenaren en de bedrijven, organisaties en instellingen zelf. 6. De maatregelen zijn tijdelijk, direct uitvoerbaar, geven op korte termijn effect. 7. Maatregelen en investeringen sluiten zoveel als mogelijk aan bij het collegeprogramma en actueel bestaand beleid.

9.4 Maatschappelijke effecten De gemeentelijke inzet richtte zich op het sociaal maatschappelijk en economisch domein. Per domein is een aantal beleidsterreinen geformuleerd voortkomend uit het doel, de uitgangspunten en de lokale situatie. Sociaal maatschappelijk De gemeentelijke inzet richtte zich op: • het voortbestaan en de continuïteit van een organisatie of van sociaal-maatschappelijke structuren, die onmisbaar zijn in onze gemeente. • toekomstbestendigheid, levensvatbaarheid en ondersteuning voor een korte periode (20212022).

66

•

het ondersteunen van mensen in een kwetsbare situatie en bij te dragen aan verbinding in de samenleving.

De maatregelen richtten zich op de volgende beleidsterreinen: 1. Zorg en ondersteuning (Jeugdzorg, WMO): Bieden van continuïteit van zorg. De gemeentelijke budgetten voor zorg en ondersteuning, waar nodig de komende twee jaar verhogen (geraamd bedrag: € 791.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)) 2. Welzijn, sport en cultuur (gesubsidieerde gemeentelijke instellingen, verenigingen en stichtingen): Financieel bijdragen in de stijgende kosten als gevolg van de corona-crisis. Instellingen (dorpshuizen, sportcentra, bibliotheek etc.) met een exploitatie/instandhouding subsidie: gedeeltelijke compensatie van de stijging van het exploitatietekort (geraamd bedrag: € 203.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)). Verenigingen en stichtingen: gedeeltelijk financiële tegemoetkoming (geraamd bedrag: € 158.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)). 3. Leefbaarheid (verbinding in de samenleving): Tegengaan negatieve gevolgen kwetsbare groepen en impuls geven aan sociale cohesie in de dorpen. Extra activiteiten voor kwetsbare groepen en extra inzet maatschappelijk werk (geraamd bedrag: € 308.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)).

Stimuleringsfonds welzijn, zorg, sport en cultuur (geraamd bedrag: € 330.000; bron: beleidskader Herstel- en stimuleringsagenda coronacrisis). 4. Ambtelijke capaciteit: extra personele inzet onder meer ten behoeve van openbare orde en veiligheid, het uitvoeren van rijksregelingen en extra ambtelijke ondersteuning in de samenleving (geraamd bedrag: € 922.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)). Economisch De gemeentelijke inzet richtte zich op: • ondersteunen van ondernemers en bedrijven aanvullend op het rijksbeleid faciliteren. • bij te dragen aan meer economische activiteiten in de lokale samenleving door extra te gaan investeren, voor zover het bijdraagt aan het beperken dan wel tegengaan van ongewenste maatschappelijke effecten als gevolg van de coronacrisis. • zoveel mogelijk lokale ondernemers en bedrijven te betrekken bij diverse werken en diensten van de gemeente, maar binnen de grenzen die de regelgeving voor aanbesteden daarvoor stelt. De maatregelen richtten zich op de volgende beleidsterreinen. 1. Lokale economie: Faciliteren en ondersteunen van lokale ondernemers en bedrijven.

o Incidenteel budget voor extra uitvoeringskosten accountmanagement economie (geraamd bedrag: € 80.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)) o Incidenteel budget voor extra uitvoeringskosten voor versnelling woningbouwprogramma (geraamd bedrag: € 240.000 (voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)) o Stimuleringsfonds voor versnelde uitvoering actieprogramma economische visie ( €100.000 voor gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)) 2. Investeren en stimuleren: Stimuleren economische activiteiten met multiplier effect. o Diverse activiteiten gericht op het vitaal houden van de dorpscentra (geraamd bedrag: € 175.000 voor de gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)) o Stimuleringsfonds voor versnelling investeringen gericht op versterking lokale economie en kwaliteitsverbetering toerisme (geraamd bedrag: € 1.400.000 voor de gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)). 3. Participatie en armoedebestrijding (werkgelegenheid, armoede- en minimabeleid, schuldhulpverlening): Voldoende ondersteuning kunnen bieden in de vorm van bijstandsuitkering, bijzondere bijstand, en schuldhulpverlening. o Faciliteren van aanvullende maatregelen ten behoeve van het beleidsterrein werk en inkomen, en daar waar nodig de betreffende gemeentelijke budgetten de komende

67

twee jaar te verhogen. (geraamd bedrag: € 610.000 (voor de gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)). o Stimuleringsfonds voor ondersteuning/begeleiding van ondernemers in relatie tot schuldenproblematiek (geraamd bedrag: € 250.000) 4. Ambtelijke capaciteit: extra personele inzet onder meer als gevolg van meer vergunningsaanvragen en diverse projecten (geraamd bedrag: € 528.000 voor de gehele periode; bron: jaarrekening 2021 & 6e coronarapportage)).