850456 Beslisnota Jaarstukken 2022

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Jaarstukken 2022

Programma

11 - Bestuur en organisatie

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

850456

Adviseur

Velzing

Afdeling

Ondersteuning

E-mail adres

erik.velzing@epe.nl

TE BESLUITEN OM 1. De jaarstukken 2022 vast te stellen met de volgende bedragen in de jaarrekening 2022: · totaal van de baten (incl. mutaties in de reserves): € 117.258.000 · totaal van de lasten (incl. mutaties in de reserves): € 113.200.000 · balanstotaal: € 96.504.000 · gerealiseerd resultaat (na mutaties in de reserves): € 4.058.000 voordelig 2. Van het positieve resultaat € 2.748.000 aan de reserve huisvesting vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen toe te voegen; 3. Het resterende positieve resultaat ad. € 1.310.000 toe te voegen aan de algemene reserve.

INLEIDING De concept jaarstukken 2022 van de gemeente zijn opgesteld (bijlage 1). De jaarstukken vormen het sluitstuk van de jaarlijkse planning en control cyclus en bestaan uit het jaarverslag, de jaarrekening en de rapportage over de uitkomsten van kerngegevens. De financiële jaarrekening 2022 sluit met een gerealiseerd positief resultaat van € 4.058.000. De controle van de jaarrekening door de accountant is nog niet afgerond. De rapportage over de uitkomsten kerngegevens is separaat opgenomen.

BEOOGD EFFECT Het afleggen van verantwoording door het college over het gevoerde bestuur en het ontlasten van het college van het financieel beheer over 2022.

ARGUMENTEN 1.1 Vaststelling van de jaarstukken is wettelijk verplicht. De Gemeentewet verplicht de gemeenteraad om de jaarstukken vast te stellen vóór 15 juli in het jaar volgend op het jaar waarop de begroting betrekking heeft. 1.2 Het college legt verantwoording af. De Gemeentewet bepaalt dat het college over elk begrotingsjaar verantwoording aflegt aan de raad over het gevoerde bestuur onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag. Met het vaststellen van de programmabegroting 2022 heeft de raad destijds het college geautoriseerd de begroting op programmaniveau uit te voeren. Voor 2022 waren 106 activiteiten gepland met als eindresultaat dat 74% daarvan is gerealiseerd. Het percentage laat zich als volgt verklaren. Het niet kunnen afronden van activiteiten in het geplande jaar is deels veroorzaakt door beperkingen in de personele capaciteit; dat was met name van invloed in het ruimtelijk domein. Ook ondervonden we in het begin van het jaar nog beperkingen als gevolg van de coronasituatie. Daarnaast is veel tijd ingezet voor het traject rond huisvesting van Oekraïners, statushouders

en overige doelgroepen. Mede daardoor moest er geprioriteerd worden in de werkzaamheden. Het raads- en coalitieakkoord leidde er toe dat de planning van de activiteiten rondom inwoner en bestuur aangepast zijn. In een aantal gevallen was er bij activiteiten sprake van een langere voorbereidingstijd. De rapportage uitkomsten van de kerngegevens geeft statistische gegevens over diverse onderwerpen weer. Het financiële resultaat van de jaarrekening 2022 wordt vooral veroorzaakt door een saldo van voor- en nadelen die incidenteel van aard zijn. In de jaarstukken is in de financiële beschouwing een analyse opgenomen van de verschillen die ten grondslag liggen aan het voordelig resultaat. Het resultaat wordt in hoofdlijnen verklaard door voordelen die zijn ontstaan bij de inkomsten uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds (accres meicirculaire 2022), een groot voordeel op de uitkering van het Rijk voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en een hogere opbrengst leges vergunningaanvragen bouwen; nadelen ten opzichte van de begroting zijn ontstaan door het moeten treffen van een voorziening voor wachtgelden van voormalig wethouders, een voorziening voor de grafrechten van KNIL-veteranen en de afwikkeling van een juridische procedure. Een inhoudelijke toelichting op de voor- en nadelen per programma is opgenomen in de toelichting op de programmarekening.

1.3 Van diverse specifieke uitkeringen is de besteding verantwoord. In de jaarrekening is de voorgeschreven 'Sisa-bijlage' opgenomen. Hierin is van diverse specifieke uitkeringen die de gemeente ontvangen heeft, de besteding verantwoord. Deze zijn door de accountant gecontroleerd. Op basis van deze verantwoording vindt door het desbetreffende ministerie c.q. de provincie de definitieve vaststelling plaats. De Sisa-bijlage is opgenomen in de jaarstukken. 1.4 De raad autoriseert met de vaststelling van de jaarrekening overschrijdingen op de lasten van enkele programma's. Uit de jaarrekening blijkt dat op een aantal programma's de lastenraming is overschreden. Deze overschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en worden gedekt door hogere inkomsten, dekking uit reserves of door voordelen op andere programma's. 1.5 De accountant heeft de jaarrekening gecontroleerd. De jaarrekening 2022 is in opdracht van de raad gecontroleerd door de accountant. De accountant zal zijn bevindingen rapporteren aan de raad en een controleverklaring verstrekken bij de definitieve jaarrekening. Het college zal de punten uit de rapportage beoordelen en waar nodig voorzien van de nodige actie. Hiervoor wordt een actiepuntenlijst opgesteld. De accountant heeft in de commissie Planning en Control op 8 juni 2023 inzicht gegeven in het proces en de stand van zaken met betrekking tot de controle.

1.6 Vaststelling van de jaarstukken ontlast het college van het verantwoorde financieel beheer. Dit is in de Gemeentewet bepaald. 1.7 De verwachting is dat de accountant tijdig een controleverklaring afgeeft. Uitgangspunt is dat de controleverklaring wordt afgegeven vóórdat de raad de jaarrekening behandelt. Met de accountant is afgesproken dat het accountantsverslag uiterlijk beschikbaar is op 22 juni en dat de controleverklaring beschikbaar is bij de behandeling in de commissie (29 juni). 2.1 Voor de gehele brede doelgroep vluchtelingen is op termijn de financiële dekking voor het realiseren van huisvesting onzeker. Aanvullend aan het realiseren van opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen zijn we bezig met de ontwikkeling van huisvesting voor de groep statushouders en overige doelgroepen, waarvoor de raad vorig jaar € 2 mln. beschikbaar heeft gesteld. De financiële dekking van deze investeringen is in de begroting 2023-2026 opgenomen. Per saldo zijn de rijksmiddelen voor 2024 en verder nog onbekend, de kosten die we zelf hebben door nieuwe opvanglocaties te contracteren zijn eveneens onbekend en of er mogelijk meer vluchtelingen moeten worden opgevangen is ook nog niet duidelijk. Daar komt bij dat de gemeente op grond van de nieuwe ‘Spreidingswet’ mogelijk ook aanvullende verplichtingen krijgt om opvangvoorzieningen voor asielzoekers mogelijk te maken.

Daarom wordt voorgesteld om de middelen te reserveren voor de huisvesting van zowel Oekraïners als andere vluchtelingen, statushouders en de overige doelgroepen. 2.2. Onduidelijk is hoe de kosten en rijksmiddelen voor de huisvesting van Oekraïners zich vanaf 2024 zullen ontwikkelen. In 2023 zijn min of meer dezelfde opvanglocaties met bijbehorende kosten beschikbaar voor Oekraïners als in 2022. En we ontvangen in 2023 weer middelen vanuit het Rijk. We verwachten hiervan opnieuw geld over te houden. Het bedrag is nog moeilijk in te schatten, maar als we uitgaan van de kosten in 2022, dan gaat het mogelijk weer om een aanzienlijk bedrag.

Circa 80 Oekraïners worden opgevangen in Licht in Duuster. Dit contract loopt tot 1-1-2024. Een verlenging zou mogelijk zijn, maar we zijn wel op zoek naar andere huisvesting/opvangmogelijkheden. Op termijn ziet het er naar uit dat we aanzienlijk hogere kosten zullen moeten maken voor opvang van deze doelgroep. Daar komt nog bij dat op basis van prognoses van de Provincie en Veiligheidsregio de gemeente Epe totaal 241 ontheemde Oekraïners zal moeten opvangen (per 1-1-2024). De te ontvangen rijksmiddelen voor 2024 en verder zijn nog niet bekend. 2.3 De middelen van het Rijk voor ontheemde Oekraïners hebben we in 2022 voor een groot deel niet besteed. Sinds ruim een jaar worden ontheemde Oekraïners opgevangen in Epe. We voldoen aan de opgavecapaciteit van 183 beschikbare opvangplekken. Voor de bekostiging hiervan hebben we voor 2022 middelen vanuit het Rijk ontvangen, die zijn vastgesteld op basis van normbedragen per beschikbare opvangplek. Hierop houden we ongeveer € 2,7 mln. over. De uitgaven lagen aanzienlijk lager dan de vergoeding die we van het Rijk ontvingen. 2.4 De overgebleven middelen hoeven niet te worden terugbetaald aan het Rijk. Het Rijk heeft de uitkering toegekend op basis van het gerealiseerde aantal beschikbare opvangplekken voor Oekraïners. Ongeacht de kosten die de gemeente hiervoor heeft moeten maken.

Omdat de kosten lager waren dan de uitkering, mag de gemeente de overgebleven middelen houden. Omdat deze niet hoeven te worden gereserveerd, zijn ze onderdeel van het saldo van de jaarrekening 2022. Ook al kan de gemeente ervoor kiezen om de overgebleven middelen in te zetten voor een ander doel, vinden wij het voor de hand liggen om de middelen te reserveren voor het doel waarvoor deze zijn ontvangen en ze daarvoor beschikbaar te houden. 3. Beleid is dat een voordelig resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve. De inzet van een overschot in de algemene reserve wordt vervolgens betrokken bij de integrale afweging bij de begrotingsbehandeling 2024-2027.

KANTTEKENINGEN 1. De strekking van de controleverklaring van de accountant is nog niet duidelijk. In zijn controleverklaring geeft de accountant een oordeel of de jaarrekening een getrouw beeld geeft en of er in financiële zinrechtmatig is gehandeld. Op dit moment kan de accountant dit oordeel nog niet geven. Dit komt voornamelijk doordat de gemeente afhankelijk is van informatie van derden welke pas in een laat stadium is ontvangen. Op basis van gemaakte afspraken met deze partijen was de verwachting dat deze stukken eerder zouden zijn ontvangen. Dit betreft de belastingverantwoording van Tribuut en de verantwoording bij de sociale uitkeringen van de gemeente Apeldoorn. Daarnaast vindt er bij de accountant nog een interne (kwaliteits-)review plaats. Dit heeft een vertragende werking op het controleproces en de oplevering van de controleverklaring en het verslag van bevindingen door de accountant. Naar verwachting zal in de loop van de komende weken voldoende duidelijkheid ontstaan, zodat de accountant de controle kan afronden. 2.1 De niet bestede middelen voor huisvesting van Oekraïners worden vooruitlopend op de begrotingbehandeling gereserveerd. Als regel worden niet bestede (en vrij inzetbare) middelen betrokken bij de integrale afweging bij de begrotingsbehandeling van het komende jaar.

Door de vrijvallende middelen voor huisvesting van Oekraïners nu te reserveren, worden deze op voorhand afgezonderd om deze in te zetten voor het doel waarvoor deze beschikbaar waren gesteld. 2.2 Het kader voor de inzet van deze middelen is ruimer dan het doel waar deze middelen oorspronkelijk voor waren bedoeld. Door de beschikbare middelen voor huisvesting van Oekraïners te bestemmen voor huisvesting van vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen wordt het kader voor de inzet hiervan verbreed. Dit sluit aan bij de doelgroepen waarvoor afgelopen jaar het krediet van € 2 mln. beschikbaar is gesteld.

FINANCIËN Aan de raad wordt voorgesteld om het gerealiseerde voordelige resultaat van de jaarrekening 2022 ad. € 4.058.000 als volgt te bestemmen: • aan de reserve huisvesting vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen € 2.748.000 toe te voegen in relatie tot het resultaat wat de gemeente heeft op de opvang van ontheemde Oekraïners als gevolg van hogere ontvangen middelen ten opzichte van de gemaakte kosten over 2022;

•

in overeenstemming met het financiële beleid in de Nota reserves en voorzieningen het resterende gerealiseerde voordelige resultaat ad. € 1.310.000 van de jaarrekening 2022 toe te voegen aan de algemene reserve.

COMMUNICATIE Via de gebruikelijke kanalen en met een persbericht worden inwoners en pers geïnformeerd De jaarstukken zijn in te zien via epe.begrotingsapp.nl/jaarrekening-2022.

UITVOERING Na vaststelling zendt het college de jaarstukken naar gedeputeerde staten van de provincie Gelderland en het CBS.