849829 Beslisnota Gevolgen wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Gevolgen wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen

Programma

11 - Bestuur en organisatie

Portefeuillehouder

Dhr. dr. T.C.M. Horn

Zaaknummer

849829

Adviseur

Bernard

Afdeling

Griffie

E-mail adres

helen.bernard@epe.nl

TE BESLUITEN OM De raad voor te stellen om in te stemmen met de volgende uitgangspunten: 1. Het instellen van regionale raadsadviescommissies is mogelijk bij GR-en die gekenmerkt worden door een aanzienlijke maatschappelijke impact, een aanmerkelijk financieel belang van de gemeente en een grote mate van beïnvloeding door het gemeentebestuur 2. De vorm van de regionale raadsadviescommissie is niet-politiek 3. De gemeenteraad wijst vertegenwoordigers aan om zitting te nemen in raadsadviescommissies 4. Alle GR-en worden bij voorkeur elke vier jaar geëvalueerd 5. Een GR neemt passende mogelijkheden voor participatie op in de regeling 6. GR-en leggen in ieder geval hun inhoudelijke meerjarenbeleidsplan eens in de vier jaar voor aan de raad voor zienswijzen 7. De wijze van informeren door de GR-en gebeurt minimaal tweemaal per jaar op hoofdlijnen 8. De behandeltermijnen voor het aanleveren van de begrotingsstukken blijven gelijk aan de huidige situatie 9. Van de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze door de raad wordt altijd gebruik gemaakt 10. Zienswijzen van de raad worden namens de raad ondertekend

INLEIDING Als gemeente Epe zijn we verbonden aan een aantal publiekrechtelijke- maar ook privaatrechtelijke partijen. De publiekrechtelijke samenwerking wordt geregeld met de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr). Als gemeente Epe nemen we deel aan acht gemeenschappelijke regelingen (hierna: GR-en) met verschillende (omliggende) gemeenten. Op 1 juli 2022 is de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) in werking getreden. Het doel van deze wijzigingen is de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad te versterken. Een aantal van de wijzigingen raken aan de positie van de raad ten opzichte van de GR. Daarom is het goed om de verschillende te maken keuzes en overwegingen in beeld te brengen zodat de gemeenteraad uitgangspunten kan formuleren die richting geven aan de te maken keuzes. Dit kunnen GR-en vervolgens meenemen in het wijzigen van de regelingen of kunnen worden meegenomen bij de voorbereiding van de zienswijzen. In de bijlage bij dit voorstel, de memo en bijlage hierbij, worden de verschillende wijzigingen en voorgestelde uitgangspunten nader toegelicht. BEOOGD EFFECT Informeren van de raad en het vaststellen van uitgangspunten om de positie van de raad in de verschillende GR-en te kunnen versterken.

ARGUMENTEN 1.1 De positie van de raad ten opzichte van de GR wordt door een regionale adviescommissie versterkt Een regionale adviescommissie biedt een platform voor raadsleden van verschillende gemeenten om te overleggen en af te stemmen. Daarnaast hebben raadsleden in de betreffende regionale adviescommissie een verbindende rol tussen de GR en de raad en vervullen ze een ambassadeursrol. Ook kan de regionale adviescommissie het AB van de GR adviseren. Het geluid van de raad in de GR wordt hiermee versterkt. De raad van Epe neemt een positieve grondhouding aan als het gaat om raadsadviescommissies bij GR-en die gekenmerkt worden door een aanzienlijke maatschappelijke impact, een aanmerkelijk financieel belang van de gemeente en een grote mate van beïnvloeding door het gemeentebestuur. Dit zijn bijvoorbeeld Regio Stedendriehoek, GGD NOG en VNOG. Bij voorkeur wordt gestart met een adviescommissie in de Regio Stedendriehoek omdat hiervoor de verkenning al gestart is. De ervaring die hier wordt opgedaan, kan worden benut bij andere raadsadviescommissies. 2.1 Het primaat van de politiek ligt bij de gemeenteraad Een regionale adviescommissie is niet een democratisch verkozen gremium, de gemeenteraad is dat wel. Van belang is daarom dat een raadsadviescommissie niet ‘politiek’ wordt.

Het is en blijft van belang dat GR-en ook de volledige gemeenteraad blijven informeren en betrekken bij besluitvorming. 3.1 Dit zorgt voor draagvlak vanuit de raad voor deelname aan de raadsadviescommissie Wanneer de raad gezamenlijk vertegenwoordigers aandraagt om zitting te nemen in de raadsadviescommissies wordt een gedragen keuze. Ook kunnen zo vanuit gehele raad, los van verschillende politieke kleuren, per GR de meest geschikte personen worden uitgekozen om zitting te nemen in de raadsadviescommissies. Door deze leden wordt bij ‘Terugkoppeling uit vertegenwoordiging’ tijdens de commissievergaderingen teruggekoppeld aan de raad wat er speelt binnen de GR-en en zo kunnen ze ook informatie vanuit de raad ophalen. 4.1 Evalueren biedt de mogelijkheid te kijken naar het functioneren van de regeling en de GR Door de mogelijkheid tot evaluatie vast te leggen in de regeling kan het functioneren van de GR breder worden beoordeeld en kan daarop worden gestuurd. Nu wordt veelal naar de financiële en beleidsmatige kaders gekeken, een bredere evaluatie is daarom van toegevoegde waarde. 4.2 De termijn van 4 jaar komt overeen met die van de bestuursperiode Het is goed om elke 4 jaar, bij voorkeur aan het eind van de bestuursperiode, te evalueren. Dit maakt dat de nieuwe gemeenteraad kan leren van de ervaringen van de vorige raadsperiode.

Een nieuwe raad en college kunnen vervolgens aan de slag met de resultaten uit de evaluatie. 5.1 De wijze van participatie verschilt per GR In elk van de GR-en moet in elk geval een passende wijze van participatie worden beschreven. Per regeling zal dit verschillen. Voor GR-en met meer maatschappelijke impact geldt dat zij hierin een grotere verantwoordelijkheid hebben. 6.1 Het meerjarenbeleidsplan stelt kaders voor de komende jaren In de nota Verbonden Partijen die in maart dit jaar is vastgesteld is opgenomen dat verbonden partijen wordt gevraagd om in elk geval hun inhoudelijke meerjarenbeleidsplan (1x per 4 jaar) aan de raad voor te leggen. Het ligt voor de hand om hierbij aan te sluiten als het om zienswijzen gaat. Daarnaast kunnen andere (strategische en impactvolle) documenten voor zienswijzen worden voorgelegd. Per GR moet echter wel worden bezien of het noodzakelijk is om op extra onderwerpen zienswijzen in te dienen. De behandeling van meer stukken om zienswijzen op in te dienen legt extra druk op de agenda van de raad maar vraagt ook wat van de ambtelijke capaciteit binnen gemeentelijke organisatie en bij de GR 7.1 Dit geeft de raad de mogelijkheid tijdig bij te sturen waar nodig Door het te beperken tot hoofdlijnen over bijvoorbeeld beleidswijzigingen, de uitvoering van beleidskeuzes en de afwijkingen op afgesproken beleidslijnen krijgt men wel inzicht in de GR.

Wanneer deze informatie minimaal tweemaal per jaar te ontvangen kan er ook tijdig worden bijgestuurd. Conform

de nota Verbonden Partijen wordt de voorkeur uitgesproken om dit in de vorm van een dashboard te doen. 8.1 De huidige termijn voor het aanleveren van begrotingsstukken sluit aan op de vergadercyclus Wanneer gebruik wordt gemaakt van de langere termijn waarin de nieuwe wat voorziet om zienswijzen in te dienen zou de besluitvorming hiervan in het zomerreces vallen. In de praktijk zal de ambtelijke voorbereiding dus al voor de zomer moeten worden gedaan. Het hanteren van de huidige termijnen is daarom wenselijk.

8.2. Behandeling in één commissie zorgt voor een efficiënte behandeling van stukken van de verschillende GR-en Ten behoeve van een efficiënte flow van stukken naar de GR-en en het bundelen van onderwerpen is het wenselijk de financiële stukken zoveel mogelijk in één commissievergadering te behandelen. 9.1 De GR krijgt dan een beter beeld over wat de gemeenteraad van de GR vindt Door altijd zienswijzen in te dienen, ook wanneer er geen (negatieve) opmerkingen zijn, kan de raad waardering of steun aan de GR uitspreken. Zo krijgt de GR een volledig beeld over hoe de raad over haar financiële beleid dan wel functioneren denkt. 10.1 Het betreft zienswijzen van de raad Door de zienswijzen door de burgemeester en griffier namens de raad te laten ondertekenen wordt het doel van de gewijzigde Wgr ook herin tot uiting gebracht. De raad wordt hiermee meer zichtbaar richting de Wgr. KANTTEKENINGEN 1. De praktijk zal uitwijzen of de wijzigingen in de GR-en de positie van de raad daadwerkelijk versterken De gewijzigde Wgr schept de mogelijkheden om de positie van de raad in de GR-en te versterken. De daadwerkelijke effectuering hiervan zal pas plaatsvinden wanneer de verschillende raden daadwerkelijk gebruik maken van de mogelijkheden. Enkel het opstellen van regels leidt niet tot deze versterking.

De verwachting is dat, gelet op de betrokkenheid van enkele raadsleden in deze fase, de positie van de raad in de GR-en wel versterkt gaat worden. 2. Enkele gewijzigde regelingen liggen al ter besluitvorming voor De wijzigingen in de regelingen voor de VNOG en de GGD liggen al ter besluitvorming aan de raad voor. De stukken van de GGD zijn ambtelijk zijn de stukken met de griffie afgestemd zodat geen discrepanties tussen de voorliggende uitgangspunten en voorgestelde zienswijzen op deze regelingen ontstaan. T.a.v. de wijziging in de regeling van de VNOG geldt dat het college voorstelt om geen zienswijze in te dienen. FINANCIËN N.v.t. COMMUNICATIE De uitgangspunten zullen binnen de ambtelijke organisatie worden gedeeld en door middel van zienswijzen op de gewijzigde regelingen aan de betreffende GR-en worden gecommuniceerd. UITVOERING Na een positief besluit op de uitgangspunten zal dit besluit en de bijbehorende memo en uitgangspuntennotitie worden gedeeld met de ambtelijk betrokkenen. De uitgangspunten kunnen vervolgens worden meegenomen in de zienswijzen op de gewijzigde regelingen van de GR-en.