807392 Beslisnota Concept-Programmabegroting GGD NOG 2024

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Concept-Programmabegroting GGD NOG 2024

Programma

3 - Zorg en opvang

Portefeuillehouder

Mw. C.M. de Waard - Oudesluijs MSc

Zaaknummer

807392

Adviseur

Evink

Afdeling

Samenleving

E-mail adres

diane.evink@epe.nl

TE BESLUITEN OM 1. In te stemmen met de concept-Programmabegroting GGD NOG 2024; 2. Een zienswijze over de concept-Programmabegroting aan GGD NOG te sturen zoals verwoord in bijlage 1.

INLEIDING GGD Noord- en Oost Gelderland is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten in de regio Noord- en Oost Gelderland. GGD NOG is er om de gezondheid van burgers te beschermen en te bevorderen. Gemeenten betalen voor de dienstverlening van GGD NOG via de inwonerbijdrage. Op 11 april 2023 heeft de gemeente Epe de concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 ontvangen. Met de concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 stelt het Algemeen Bestuur van GGD NOG jaarlijks de beleids- en financiële kaders voor GGD NOG vast. In verband met de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wijzigt de zienswijzetermijn; de gemeenteraad heeft nu 12 weken in plaats van 8 weken om een zienswijze in te dienen. Dit betekent dat de gemeenteraad tot 4 juli 2023 een zienswijze op de concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 kan sturen aan het Dagelijks Bestuur van GGD NOG. Daarna bespreekt het Dagelijks Bestuur van GGD NOG de zienswijzen. Vervolgens beslist het Algemeen Bestuur van GGD NOG op 7 september 2023 over de begroting.

BEOOGD EFFECT -Uitvoering geven aan de Wet publieke gezondheid (Wpg); -Uitvoering geven aan de Samenwerkingsregeling GGD NOG en de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr).

ARGUMENTEN 1.1. De gemeenteraad dient in te stemmen met de inwonerbijdrage die de gemeente voor de basistaken van GGD NOG betaalt De inwonerbijdrage is voor de uitvoering van de basistaken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg voor 4-19 jarigen en de publieke gezondheidszorg. Onder jeugdgezondheidszorg vallen onder andere de bezoeken van scholieren aan de schoolarts of schoolverpleegkundige. GGD NOG is één van de kernpartners van het Centrum voor Jeugd en Gezin in de gemeente Epe. GGD NOG zorgt daarnaast ook voor de publieke gezondheidszorg. Zo bestrijdt GGD NOG infectieziekten en voert GGD NOG epidemiologisch onderzoek voor de gemeenten uit. De inwonerbijdrage van een deelnemende gemeente is het bedrag per inwoner vermenigvuldigd met het aantal inwoners van die gemeente. Op basis van 33.283 inwoners op 31 december 2022 betaalt de gemeente Epe in 2024 een bijdrage van afgerond € 20,53 per inwoner. De begroting 2024 voor de gemeente Epe komt daarmee uit op € 683.165. Daarvan is € 322.365 voor publieke gezondheidszorg en € 360.799 voor jeugdgezondheidszorg. Daarnaast is er een incidentele bijdrage voor GGD NOG Robuust toegevoegd van € 16.026. Daarmee komt de totale bijdrage uit op € 699.191. Zie bijlage 2 voor de tabel. Dat is een stijging van €43.342 tov het jaar 2023.

Deze beslisnota gaat niet over plusproducten die de gemeente van GGD NOG afneemt. De plusproducten zijn producten die niet onder de gemeenschappelijke regeling vallen, geen onderdeel zijn van het basistakenpakket (dat voor alle 22 gemeenten geldt) en worden daarom ook niet met de inwonerbijdrage betaald. Voor dergelijke producten worden per gemeente aparte overeenkomsten afgesloten. De plusproducten worden ook op andere begrotingsposten in de gemeentebegroting geboekt. 1.2. De concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 is gebaseerd op inhoudelijke en financiële uitgangspunten uit de al vastgestelde Bestuursagenda 2019-2023 en zover mogelijk gebaseerd op de toegezonden Uitgangspuntenbrief begroting 2024 GGD NOG De concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 is gebaseerd op de Bestuursagenda 2019-2023, vooruitlopend op de concept Bestuursagenda voor de volgende periode. In de afgelopen jaren werd er een uitgangspuntennota aan de raden toegezonden. Deze keer is afgezien van het vragen van een zienswijze. Er is gekozen voor een uitgangspuntenbrief die vóór toezending besproken is met het Algemeen bestuur van de GGD. Op 14 maart 2023 hebben het college van B&W en de gemeenteraad deze Uitgangspuntenbrief begroting 2024 ontvangen. De concept-Programmabegroting 2024 is conform de Uitgangspuntenbrief 2024, waaronder de aangekondigde begrotingsaanpassingen.

De middelen voor het borgen van de informatieveiligheid zijn niet in de uitgangspuntenbrief genoemd. 1.3. Binnen de begroting is aandacht voor een aantal belangrijke ontwikkelingen Enkele belangrijke ontwikkelingen die in de concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 genoemd worden, zijn: • Opvolging van de Takendiscussie: "GGD NOG Robuust’’ Op 18 november 2021 heeft het Algemeen Bestuur van GGD NOG in het kader van de Takendiscussie de Koersnotitie vastgesteld. Daarmee heeft het Algemeen Bestuur van GGD NOG (met daarin de wethouders publieke gezondheid van de 22 gemeenten) een akkoord gegeven voor uitvoering van zeven uitgangspunten om een robuustere GGD-organisatie te realiseren en een oplossing te vinden voor de gesignaleerde kwetsbaarheid van GGD NOG. Ook in 2024 vraagt de verdere invoering van de acties uit GGD NOG Robuust nog aandacht. Vooral op het terrein van arbeidsmarkt, het vanuit partnerschap maken van afspraken en het faciliteren van gemeenten met data moeten nog stappen worden gezet. Het programma loopt nog tot en met 2026. • Integraal Zorgakkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord Het kabinet en onder andere de gemeenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben het Integraal Zorgakkoord (IZA) opgesteld voor een goede, toegankelijke en betaalbare zorg. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het versterken van preventie.

Dit is onder andere uitgewerkt in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het rijk stelt daarvoor budget beschikbaar aan gemeenten via een Brede Specifieke Uitkering (SPUK) voor gezondheid, sport, cultuur en sociale basis. Per (zorgkantoor)regio wordt een preventie-infrastructuur opgezet. Hierbij heeft de GGD een rol als adviseur. • COVID-19 bestrijding en versterking pandemische paraatheid Bij de aanpak van de COVID-19 pandemie zijn bestaande structuren en praktijken vaak niet toereikend gebleken. Om beter voorbereid te zijn op een toekomstige pandemie heeft het kabinet het beleidsprogramma pandemische paraatheid opgesteld. Daarnaast komen gelden beschikbaar voor de infectieziektenbestrijding bij de GGD. Het ministerie van VWS compenseert de specifieke meerkosten als gevolg van de opdrachten voor testen, bron- en contactonderzoek en vaccineren tot 1 juli 2023. Naar verwachting wordt het daarna onderdeel van de pandemische paraatheid. • Diverse wetswijzigingen Wet Publieke gezondheid Na de ervaringen met de COVID-19-pandemie wil de regering de wettelijke kaders voor de bestrijding van infectieziekten verbeteren. De aanpassing van de Wet publieke gezondheid (Wpg) komt de komende tijd in een aantal tranches tot stand. Eén van de onderwerpen is versterking van de landelijke aansturing van GGD’en.

Wet gemeenschappelijke regelingen Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd. Dit leidt ook tot een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling van GGD NOG. Het ontwerp hiervan wordt voorgelegd aan de gemeenteraad voor een zienswijze. Wet openbare overheid

Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) gedeeltelijk in werking getreden. De Woo vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). De wet beoogt de overheid transparanter en toegankelijker te maken. GGD NOG moet als gemeenschappelijke regeling voldoen aan de Woo en maakt daarvoor kosten. • Samenwerking GGD’en Oost-Nederland voor uitvoering forensische geneeskunde De vijf GGD’en in Oost-Nederland (Gelderland en Overijssel) willen samenwerken voor de uitvoering van de forensische geneeskunde. Dit staat namelijk onder druk wegens gebrek aan personeel. GGD NOG is beoogd centrum-GGD, waar alle forensisch professionals worden ondergebracht. Er wordt de komende tijd gewerkt aan een samenwerkingsovereenkomst die zal worden voorgelegd aan de besturen van de GGD’en en zal worden voorzien van een uitgewerkte businesscase. 1.4. Het toevoegen van een extra bedrag aan de post ‘onvoorzien’ vergroot de weerbaarheid van de GGD NOG De GGD NOG sluit aan bij de praktijk bij gemeenten en de wens van het Algemeen Bestuur en de gemeenten om het aantal begrotingswijzigingen te beperken. Eén van de manieren om hieraan tegemoet komen is om in de programmabegroting een extra bedrag onvoorzien van € 100.000 op te nemen. De besteding van het budget kan alleen met een akkoord van het Dagelijks Bestuur. Als het budget niet of niet volledig is besteed, vloeit het terug naar de gemeenten.

Dit vergroot de weerbaarheid van de GGD en vermindert de druk bij gemeenten, omdat niet elke wijziging voor zienswijzeprocedure naar de gemeente hoeft. 2.1. Met het indienen van een zienswijze kan de gemeenteraad de GGD NOG meegeven voorzichtig positief te zijn, omdat de verhoging van de inwonerbijdrage mede het gevolg is van ontwikkelingen die bijdragen aan een robuustere GGD In de concept-Programmabegroting worden ontwikkelingen genoemd die enerzijds financiële gevolgen voor onze inwonerbijdrage hebben, maar anderzijds bijdragen aan een robuuste en weerbare GGD. Zo hoeft door de verhoging van de post 'onvoorzien' niet elke wijziging voor zienswijzeprocedure naar de gemeente. Het college stelt de raad voor haar reactie op de concept-Programmabegroting in een voorzichtig positieve zienswijze onder woorden te brengen. De toelichting hierop staat in een concept brief aan het Dagelijks Bestuur van de GGD NOG (zie bijlage 1).

KANTTEKENINGEN 1.1. Aan gemeenten wordt een verhoging van de inwonerbijdrage gevraagd vanwege diverse ontwikkelingen In de Uitgangspuntenbrief is aangekondigd dat drie ontwikkelingen financiële gevolgen hebben voor de inwonerbijdrage. Deze ontwikkelingen zijn de invoering Wet open overheid (Woo), de invoering van het functiewaarderingssysteem HR21 en een verhoging van de post onvoorzien. Daarnaast zijn er middelen nodig voor het borgen van de informatieveiligheid. De verhoging van de inwonerbijdrage vanwege deze ontwikkelingen draagt bij aan een robuustere GGD. 1.2. Het wegvallen van de COVID-19 financiering en een inhaalslag op de achterstanden brengen risico’s met zich mee voor het resultaat over 2023 en 2024 Medio 2023 eindigt de opdracht van het ministerie van VWS en de bijbehorende financiering in het kader van de coronabestrijding. Tijdens de coronaperiode kon echter onvoldoende aandacht worden besteed aan het onderhoud van de reguliere taken binnen de bedrijfsondersteuning. Hierdoor zijn achterstanden ontstaan. De GGD wil een inhaalslag maken. VWS financiert deze inhaalslag niet, zodat dit een risico oplevert voor het resultaat over 2023 en 2024. 1.3. Het negatieve saldo over de jaarrekening 2022 is gedekt uit de algemene reserve van de GGD NOG maar nog niet verwerkt in de concept-Programmabegroting 2024.

Het Algemeen Bestuur heeft op 6 april de jaarstukken over 2022 vastgesteld. Het Algemeen Bestuur besloot het negatieve saldo van € 487.000 (als gevolg van het onderzoek naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag) te dekken uit de algemene reserve van de GGD NOG. Het verwachte tekort is al verwerkt in de jaarrekening 2022 van de gemeente Epe. De hoogte van de algemene reserve van de GGD NOG vermindert hiermee met genoemd bedrag. Daardoor neemt de weerstandscapaciteit bij de GGD NOG af naar ongeveer 70%. Dit is nog niet verwerkt in de concept-Programmabegroting 2024 van de GGD NOG. Een eventuele aanpassing zullen we opnemen in onze begrotingscyclus.

FINANCIËN

Indexering GGD-begroting GGD NOG hanteert een index van 5,99%. Deze is gelijk aan de index in de uitgangspuntenbrief. Deze index wijkt af van de index die de gemeente voor de gemeentebegroting hanteert. In de gemeentebegroting 2024 wordt voldoende budget opgenomen om de inwonerbijdrage aan GGD NOG voor 2024 te betalen. Het is gebruikelijk dat de gemeentelijke index en de index van GGD NOG niet gelijk lopen. Door het Algemeen Bestuur van GGD NOG is een methodiek voor indexering afgesproken. Deze indexeringssystematiek is op 21 november 2019 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Gemeentelijke bijdrage aan GGD NOG in 2024 voor basistakenpakket De structurele inwonerbijdrage komt in 2024 uit op € 683.165. Hier komt nog een incidentele bijdrage voor GGD Robuust bij van € 16.026. Hiermee is het totale bedrag voor 2024 € 699.191. Dit wordt meegenomen in de meerjarenbegroting 2024-2027. Dit is een verhoging ten opzichte van het jaar 2023 met een bedrag van €43.342. Het totale bedrag voor 2023 is € 655.849; hiervan is een structurele bijdrage van € 630.908 en een incidentele bijdrage voor GGD Robuust van € 24.941. De verhoging van de inwonerbijdrage komt door een hogere indexatie, een toename van het aantal inwoners en de financiële gevolgen van diverse ontwikkelingen, zoals benoemd in kanttekening 1.1.

COMMUNICATIE De Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) bepaalt dat de begroting door de deelnemende gemeenten voor een ieder ter inzage wordt gelegd en, tegen betaling van de kosten, algemeen verkrijgbaar is. Artikel 35, het tweede lid, van de Wgr is van toepassing.

UITVOERING Nadat de gemeenteraden hun zienswijzen kenbaar hebben gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van GGD NOG worden de zienswijzen samen met de concept-Programmabegroting GGD NOG 2024 naar het Algemeen Bestuur van de GGD gestuurd. Voorafgaand aan het vaststellen van de begroting informeert het Dagelijks Bestuur, volgens de gewijzigde Wgr, de raden schriftelijk en gemotiveerd over zijn oordeel over de zienswijzen. Vervolgens stelt het Algemeen Bestuur de Programmabegroting 2024 vast.