712879 Jongeren in jeugdzorg tussen 18-min en 18-plus

Jongeren in jeugdzorg tussen 18-min en 18-plus Inventarisatie van knelpunten en oplossingsrichtingen

December 2022

Jongeren tussen 18-min en 18-plus Inventarisatie van knelpunten en oplossingsrichtingen Inleiding De overgang van 18-min naar 18-plus verloopt niet altijd even soepel. Zeker voor jongeren in jeugdzorg is de overgang naar volwassenheid en meer zelfstandigheid vol risico’s. In principe stopt de jeugdzorg als de jeugdige 18 jaar wordt. Vanaf die leeftijd kunnen jongeren zorg en ondersteuning krijgen vanuit andere wetten, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Zorgverzekeringswet (Zvw) of de Wet langdurige zorg (Wlz). De vragen die hier centraal staan zijn: welke problemen spelen er voor jongeren in jeugdzorg als ze 18 worden en hoe kan de gemeente Epe ervoor zorgen dat de overgang soepeler verloopt? Dit rapport is het resultaat van een verkennend onderzoek van lokale gegevens. Het doel daarvan was om een globaal beeld te krijgen van de groep kwetsbare jongeren, de knelpunten die spelen en de oplossingsrichtingen. Op basis daarvan is een verbeterplan opgesteld met quick wins en verbeterpunten voor de langere termijn. In het kader van dit lokale onderzoek zijn gesprekken gevoerd met medewerkers van de gemeente, met professionals en ervaringsdeskundigen. Een volledig overzicht van de gesprekspartners is te vinden in bijlage 1.

Leeswijzer We beginnen dit rapport in paragraaf 1 met een uitleg van de begrippen jeugdzorg en verlengde jeugdhulp. Paragraaf 2 beschrijft welke jongeren vanwege hun kwetsbaarheid veel risico’s lopen om tussen wal en schip te belanden in de overgang van 18-min naar 18-plus. Ook wordt een indicatief beeld geschetst van de situatie in Epe. In paragraaf 3 worden de knelpunten beschreven die uit de interviews naar voren zijn gekomen. Paragraaf 4 behandelt de activiteiten die in Epe goed geregeld zijn. In paragraaf 5 worden de oplossingsrichtingen behandeld en aanbevelingen geformuleerd. Tenslotte worden in paragraaf 6 de belangrijkste aanbevelingen kort samengevat. Bijlage 1 biedt een overzicht van de gesprekspartners en bijlage 2 is een overzicht van de zorg en ondersteuning uit diverse wettelijke kaders per leeftijdsgroep.

1. Jeugdzorg en verlengde jeugdhulp Jeugdzorg is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, soms tot 23 jaar. Sinds de decentralisatie van alle zorg voor jeugd naar gemeenten (2015) hanteert het CBS het begrip jeugdzorg als verzamelnaam voor jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. De term jeugdhulp omvat alle vormen van hulp en ondersteuning (opvoedvragen, opvoedhulp, jeugd-lvb en jeugd-(s)ggz), variërend van licht ambulant tot en met intensieve, zeer gespecialiseerde zorg in een al dan niet gesloten setting (jeugdzorgplus). Jeugdbescherming (JB) kan worden ingezet als kinderen thuis niet veilig kunnen opgroeien. Jeugdreclassering (JR) is de begeleiding voor jongeren die met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Verlengde jeugdhulp is hulp aan jeugdigen tussen 18 en 23 jaar. De gemeente kan besluiten deze hulp in te zetten als blijkt dat de jeugdige met 18 jaar nog niet op eigen benen kan staan én deze benodigde hulp niet vanuit een andere wet kan worden gegeven.

2. Welke jongeren zijn kwetsbaar bij de overgang naar volwassenheid Voor jongeren verandert er bij het ouder worden veel: ze gaan zelfstandig wonen, eigen geld verdienen en steeds meer zelf beslissingen nemen. De meeste jongeren leren dit vanzelf, met vallen en opstaan en met ondersteuning van ouders en mensen die met hen zijn begaan. Maar er is een groep jongeren die kwetsbaar is en ondersteuning nodig heeft bij de overgang van jeugd naar volwassenheid. Zij zijn kwetsbaar omdat ze op meerdere leefdomeinen problemen hebben. De handreiking VNG van Jeugd naar Volwassenheid onderscheidt diverse groepen jongeren, waarbij opgemerkt wordt dat sommige jongeren in meerdere groepen kunnen vallen. • Jongeren met een licht verstandelijke beperking (lvb), • Risicojongeren bij wie lichamelijke, psychische, sociale of cognitieve ontwikkelingsproblemen spelen, waardoor zij zelf gevaar lopen óf een gevaar vormen voor zichzelf en voor hun omgeving.

1

•

• • • • • • •

Spookjongeren: jongeren die niet staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen, maar wel in de gemeente leven. Problematische schulden, criminaliteit en detentie, thuisproblemen en huisvestingsnood zijn vaak de oorzaken. Onzichtbare jongeren: jongeren die geen onderwijs volgen, niet werken, geen uitkering ontvangen en niet staan ingeschreven als werkzoekende. Jongeren die probleemgedrag vertonen onder meer als gevolg van gedragsstoornissen, persoonlijke of gezinsproblemen. Overbelaste jongeren, die meervoudige persoonlijke en ontwikkelingsproblemen hebben. Zwerfjongeren (bankslapers, logeeradressen) en dak- en thuisloze jongeren (geen vast onderdak of thuis) Voortijdig schoolverlaters (school verlaten zonder startkwalificatie). Thuiszitters: jongeren die zonder verlof niet naar school gaan. Jonge vluchtelingen en asielzoekers.

Kwetsbare jongeren tussen 18 en 23 jaar in Epe Om een indicatief beeld te krijgen van de kwetsbare jongeren in Epe, hebben we uit het gemeentelijke bestand de typen jeugdhulp getraceerd die zijn verleend in het meest recent afgesloten jaar, namelijk 2021. Onderstaande tabel geeft een overzicht. Tabel 1: Producten (verlengde) jeugdzorg in 2021 jongeren van 18 jaar tot 23 jaar.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Jeugdzorgproducten SGGZ (jeugd-sggz) Gedwongen kader jeugdreclassering JR Gedwongen kader Jeugdbescherming JB Begeleiding Pleegzorg Respijtzorg Wonen verblijfszorg bGGZ (basis ggz) Gezinshuis Verblijfbehandelgroep Totaal zorgproducten

aantal 13 6 4 8 5 2 2 2 1 1 44

Uit tabel 1 blijkt dat de gemeente Epe in 2021 voor 27 jongeren van 18 tot 23 jaar 44 producten in het kader van de jeugdwet heeft gefinancierd. Een jongere kan meerdere typen jeugdhulp ontvangen, vandaar dat het aantal producten jeugdhulp meer is dan het aantal jongeren dat in 2021 jeugdhulp heeft ontvangen. De grootste groep bestaat uit 13 jongeren die in het kader van de jeugdwet behandeling ontvangen voor psychische problemen of psychiatrische aandoeningen (sGGZ). Het kan gaan om intensieve ondersteuning in een GGZ-kliniek vanwege een eetstoornis, ondersteuning bij dyslexie buiten school, individuele therapie, medicatie en andere vormen van behandeling. De tweede categorie betreft 10 jongeren in het gedwongen kader: 4 jongeren in jeugdbescherming en 6 jongeren in jeugdreclassering. De derde categorie betreft 8 jongeren met begeleiding. Het gaat hier bijvoorbeeld om jeugdhulp aan jongeren met een verstandelijke beperking en/of opvoedproblemen. Bovenstaande tabel betreft alleen een overzicht van de jongeren in jeugdzorg. De tabel biedt geen totaal overzicht van de kwetsbare jongeren in Epe die risico’s kunnen lopen bij de overgang naar volwassenheid. Zo ontbreken jongeren die niet in beeld zijn bij het CJG.

3. Knelpunten In principe eindigt met 18 jaar voor jongeren in jeugdzorg de betrokkenheid van voogden en instanties die in het kader van de jeugdwet wordt geleverd. Vanaf die leeftijd worden zorg en ondersteuning geleverd uit andere wettelijk kaders, met andere procedures en voorwaarden om toegelaten te worden.

2

Om een overzicht te geven van de zorg en ondersteuning uit diverse wettelijke kaders per leeftijdsgroep is Bijlage 2 toegevoegd. 1 Alle gesprokenen zijn van mening dat het bij jongeren in jeugdzorg gaat om een harde knip. Qua leeftijd worden ze ineens volwassen, maar de ontwikkeling naar volwassenheid duurt vaak nog jaren. In de volgende passage worden de knelpunten toegelicht die het meest prominent benoemd werden door de ambtenaren van de gemeente, de professionals en de ervaringsdeskundigen als het gaat om de overgang van jongeren in jeugdzorg naar volwassenheid.

Jeugdzorg en het volwassen kader sluiten niet aan •

De wettelijke kaders van zorg- en ondersteuning vóór en na het 18de jaar sluiten niet goed op elkaar aan. Jeugdhulp biedt wonen, behandeling én begeleiding. De Wmo biedt alleen begeleiding en is gericht op zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid. De jongeren moeten hun eigen hulpvragen formuleren. De meesten zijn daar niet op voorbereid en degenen die niet kunnen terugvallen op een ondersteunend netwerk vallen dan tussen wal en schip. Het gevolg is dat de noodzakelijke hulp en begeleiding niet worden geboden en problemen escaleren. Deze jongeren zijn kwetsbaar en kunnen makkelijk door anderen in de criminaliteit worden getrokken. Op latere leeftijd kunnen deze jongeren weer in beeld komen omdat ze vanwege hun gedrag met politie en justitie in aanraking zijn gekomen.

•

Sommige vormen van jeugdhulp kunnen niet worden gecontinueerd, omdat ze uit geen enkel volwassen kader bekostigd worden. Zo wordt intensieve begeleiding, zoals systeemtherapie, niet door de Wmo én niet door de Zorgverzekeringswet bekostigd. De Wmo beschouwt deze therapie als behandeling. De voorliggende voorziening daarvoor is de Zorgverzekeringswet. Echter de Zorgverzekeraar definieert deze therapie niet als behandeling en bekostigt deze daarom niet.

•

Psychologische behandeling (sGGZ) wordt tot 18 jaar bekostigd uit de jeugdwet. Met 18 jaar wordt die betaald uit de Zorgverzekeringswet. Er kunnen voor jongeren verschillende belemmeringen spelen om daar een beroep op te doen. In de eerste plaats moeten zij een duidelijke hulpvraag formuleren. De meeste jongeren, vooral degenen zonder vangnet, zijn daartoe niet in staat. In de tweede plaats kan de eigen bijdrage die moet worden betaald een belemmering vormen. Ten slotte is de behandeling volwassen GGZ gemaximaliseerd op 12 behandelingen per jaar. Er is een wachtlijst.

Integrale aanpak moet uitgebreid en doorontwikkeld worden •

Er moet erkenning komen voor het feit dat de zorg- en ondersteuning in het kader van de jeugdwet niet aansluiten op de overgang naar de wet- en regelgeving in het volwassen kader. Als professionals te veel handelen vanuit de wet- en regelgeving en te weinig kijken naar wat de jongeren nodig hebben wordt er geen passende oplossing gevonden.

Jongeren in jeugdzorginstellingen zijn onvoldoende voorbereid op een zelfstandig leven •

De overgang van het verblijf in een jeugdinstelling naar een zelfstandiger leven buiten de instelling is erg groot. Jeugdinstellingen bieden een totaal pakket aan wonen, begeleiding en behandeling. De jongeren betalen geen kost en inwoning, geen huur en geen vaste lasten. Begeleiders stuiten op weerstand bij jongeren als zij hen aanspreken en willen voorlichten over middelengebruik en omgaan met geld. Hierdoor worden de jongeren onvoldoende voorbereid op een zelfstandig(er) leven. De kans dat zij schulden maken of in de criminaliteit belanden als ze de volgende stap maken naar een zelfstandiger leven is groot.

Kloof tussen professionals en jongeren en de risico’s van zorgmijdend gedrag van jongeren •

1

De ervaringsdeskundigen van Team Ed bemerken een kloof tussen de hulpverleners en de jongeren. In de jeugdinstelling en pleegzorg kregen zij te maken met begeleiders die het goed bedoelen, maar die de aansluiting met de jongeren missen. De begeleiding en de plannen zijn te veel gericht op “wat niet goed gaat”, in plaats van “wat wel mogelijk is”. Plannen worden wel in samenspraak opgesteld, maar toch ervaren als “van boven opgelegd”. Wat deze jongeren hebben gemist is een vertrouwenspersoon die aanwezig was tijdens deze gesprekken.

Dit gehele overzicht is afkomstig uit de Handreiking van 18-min naar 18-plus van het Nederlands Jeugdinstituut (Nji)

3

•

Veel jongeren wijzen als ze 18 zijn hulp en ondersteuning af. Ze kijken uit naar de vrijheid. Ze beseffen niet dat ze onvoldoende voorbereid zijn om op eigen benen te staan. Vaak hebben zij geen realistisch beeld van wat hen te wachten staat en welke risico’s er spelen.

Psychische druk op ouders en jongeren •

Op alle levensdomeinen wordt van jongs af aan ingezet op eigen verantwoordelijkheid, zelfstandig plannen en beslissingen nemen. De druk die volwassenen (ouders, opvoeders, leerkrachten) op jongeren leggen om te presteren is groot. Niet alle jongeren kunnen aan deze verwachtingen voldoen. Ze raken gedemotiveerd, hun zelfvertrouwen neemt af en ze hebben last van een negatief zelfbeeld. Vaak worden de oorzaken hiervan niet onderkend, hetgeen de relatie tussen ouders en kinderen onder spanning zet.

Gebrek toegankelijke begeleide woonvormen voor jongeren •

Er is een tekort aan geschikte en betaalbare huisvesting voor jongeren. Epe kent de opstapregeling die ook toegankelijk is voor jongeren die uitstromen uit beschermd wonen. De regeling is moeilijk toegankelijk voor jongeren omdat de huurprijs van de meeste appartementen hoger is dan € 442,46 waardoor jongeren geen recht hebben op huurtoeslag.

4. Wat gaat al goed en moet worden versterkt Bij de overgang van 18-min naar 18-plus (de overgang naar het volwassen kader) gaat het om niet-aansluitende wettelijke kaders en is de bekostiging van zorg, begeleiding en behandeling een probleem. Recentelijk is op initiatief van enkele toegangsmedewerkers Wmo en het CJG het overleg 18-min 18-plus gestart. Hierin wordt complexe casuïstiek besproken die samenhangt met de overgang naar volwassenheid en geprobeerd integrale oplossingen te vinden. Het verder uitbreiden, faciliteren, formaliseren en borgen van dit overleg komt de doorgaande lijn ten goede. Voor wat betreft de integrale aanpak en het mogelijk maken van de doorgaande lijn is in Epe en in de regio een belangrijke stap gezet met de integrale inkoop in het kader van de jeugdwet en de Wet maatschappelijk opvang. Omdat de gecontracteerde zorgaanbieders zowel begeleiding in het kader van de jeugdwet als in het kader van de Wmo kunnen bieden is er geen harde knip als de jongeren 18 jaar worden. Zorgbehoeftige jongeren kunnen dan bij dezelfde zorgaanbieder blijven. Jeugdbescherming Gelderland (JBGLD) laat geen enkele jongere uitstromen uit een jeugdinstelling of uit pleegzorg zonder dat primaire zaken zoals de woonsituatie, financiën, zorgverzekering, werk, school en opleiding zijn geregeld. Er wordt gebruik gemaakt van een checklist 18-min 18-plus.

Voor zover andere Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en zorgaanbieders geen checklist 18-min 18-plus gebruiken om de overgang te regelen, is het zinvol om dit als eis op te nemen in de contractuele afspraken met de zorgaanbieders en GI’s.

5. Oplossingsrichtingen en verbeterpunten 1. Zorg voor structuur en borging van de integrale aanpak 18-min 18-plus Zorg voor regie en een integrale aanpak om een doorgaande lijn naar het volwassen kader op alle levensgebieden mogelijk te maken. Wat kunnen we invoeren op korte termijn: • Faciliteer het recentelijk opgestarte overleg tussen CJG en Wmo. Het gaat hier met name om de overgang van jeugdwet naar Wmo en Beschermd wonen. Faciliteer de samenwerking door: kaders en uitgangspunten te formuleren, een procesplan op te stellen, middelen om dossiervorming

4

mogelijk te maken en door deskundigheidsbevordering. Zorg ervoor dat het overleg vindbaar is voor interne en externe collega’s. Wat kunnen we invoeren op langere termijn: • Het doel is om ervoor te zorgen dat jongeren met risico’s op alle levensdomeinen tijdig in beeld komen om de overgang te regelen. Om dat te bereiken moet uiteindelijk het overleg tussen CJG en Wmo uitgebreid worden naar meer domeinen zoals: wonen, participatie, gezondheid, zorgverzekeraar, werk, onderwijs en dagbesteding. Onderzoek of de aanpak dan het best belegd is bij een procesbegeleider, die verantwoordelijk is voor uitvoering en continuïteit van de integrale aanpak. Hulpmiddelen die voor de integrale aanpak verder ontwikkeld en ingevoerd moeten worden: • Een checklist 18-min 18-plus die partners (jeugdzorgaanbieders, GI’s, zorgverzekeraar) gebruiken om complexe casuïstiek aan te dragen voor integraal overleg. • Elke jongere heeft een toekomstplan (zie hieronder oplossing 2). Wie: Beleidsontwikkelaar jeugd

2. Een richtinggevend toekomstplan De bemoeienis met jongeren in jeugdhulp moet pas worden los gelaten als de Big 5 zijn geregeld. Kwetsbare jongeren kunnen pas opgroeien en zelfstandig worden als minimaal vijf zaken in de basis goed geregeld zijn, namelijk: een veilige woonsituatie, inkomen en financiën op orde, dagstructuur (door bijvoorbeeld het volgen van een opleiding, werk of dagbesteding), als noodzakelijke hulp en begeleiding is geregeld en als zij beschikken over een vangnet of een vertrouwenspersoon waar ze te allen tijde op terug kunnen vallen. Om dit te bereiken moet er voor jongeren met complexe problematiek tijdig een toekomstplan opgesteld worden dat richtinggevend is voor de bepaling óf, en zo ja op welke levensgebieden welke zorg en ondersteuning nodig zijn. Het toekomstplan moet een overzicht bieden van het ontwikkelpotentieel en de risico’s die spelen. Voorwaarde is dat het toekomstplan is opgesteld samen met de jongeren. Omdat zij na hun 18 de kunnen bepalen of ze hulp nodig hebben en accepteren, is het noodzakelijk dat dit plan voor jongeren begrijpelijk is en ook hun wensen en doelen bevat. Handel bij het opstellen volgens de methode van de Nieuwe Route en betrek vertrouwenspersonen van de jongere erbij.

Om de overdracht naar het volwassenkader goed te regelen is het nodig dat minimaal een half jaar voordat de jongere 18 jaar wordt een multidisciplinair overleg wordt georganiseerd met de professionals die nodig zijn om de ondersteuning na de overdracht goed in te regelen. De procesbegeleider 18-min 18-plus (zie oplossing 1) zou hierin een rol kunnen spelen, bijvoorbeeld om dit overleg te initiëren en partijen bij elkaar te brengen. Wie: Beleidsontwikkelaar jeugd i.s.m. CJG en Wmo

5

3. Vergroot de financiële zelfredzaamheid bij jongeren Steeds meer jongeren hebben op jonge leeftijd schulden. Jongeren in jeugdzorg vormen met de overgang naar volwassenheid een extra risico. Wat kunnen we invoeren op korte termijn: • Geef bekendheid aan de kwikstart-app waarmee jongeren geholpen worden om zelfstandig hun zaken te regelen als ze 18 worden. • Inventariseer de mogelijkheden om de financiële zelfredzaamheid van jongeren zowel binnen als buiten de jeugdinstelling tijdig te vergroten. • De groep jongeren, die een schuld opbouwen omdat zij de premie zorgverzekering niet betalen, is groeiend. Van belang is om als gemeente deel te nemen aan de pilot schuldenaanpak die het Zilveren Kruis momenteel ontwikkelt. Voor de langere termijn: Een GGZ-zorgaanbieder in Epe is van mening dat een budgetcoach van de gemeente meer gezag en meer effect heeft dan de begeleiders van de instelling. De functies van de budgetcoach zouden kunnen zijn: nagaan of de jongeren die in aanmerking komen voor zelfstandig wonen via de opstapregeling voldoen aan de financiële voorwaarden, een inschatting maken van de vaardigheden en ondersteuning die nodig zijn (voor en na de uitstroom), hulp bieden bij de aanvraag van een uitkering en inkomensondersteunende voorzieningen. Wie: Beleidsontwikkelaar Jeugd i.s.m. Beleidsontwikkelaar inkomen en schulden en Gezondheid

4. Alle kwetsbare jongeren krijgen toegang tot een vertrouwenspersoon Zorg dat jongeren gebruik kunnen maken van een vertrouwenspersoon, ervaringsdeskundige of jongerencoach die onvoorwaardelijk achter de jongere staat en een brug kan slaan naar de professionals. Voorkom dat jongeren die uitstromen uit een jeugdzorginstelling afglijden, verloederen, schulden maken of in de criminaliteit belanden door hen te helpen met een vangnet. Dat kunnen maatjes zijn, een jongerencoach, ervaringsdeskundigen of anderen die zij vertrouwen. Wie: Beleidsontwikkelaar jeugd

5. Ontwikkel beleid 18-min 18-plus Zorg in overleg met partners dat er uitganspunten worden geformuleerd, waarmee de discussie over de bekostiging van zorg, behandeling en begeleiding na de 18 jarige leeftijd gevoerd kan worden. Maak de overdracht van 18-min naar 18-plus in 2025 onderdeel van de contractuele afspraken met de zorgaanbieders van jeugdzorg. Leg vast dat aangesloten wordt op het lokale overleg 18-min 18-plus in Epe dat daarvoor in het leven is geroepen. Wie: Beleidsontwikkelaar (inkoop) i.s.m. beleidsontwikkelaar jeugd

6

6. Toegankelijke en geschikte woningen met begeleiding voor jongeren Zorg voor meer geschikte woonvormen voor kwetsbare jongeren. Onderzoek op welke wijze het bereik van de opstapregeling voor jongeren kan worden vergroot. Verken de knelpunten en de mogelijkheden om de toegang tot de opstapregeling voor jongeren die uitstromen uit jeugdzorg te vergroten. Onderzoek de mogelijkheden om de opstapregeling toegankelijk te maken voor kwetsbare jongeren die niet langer thuis, bij familie of elders kunnen wonen. Onderzoek waarom jongeren die zijn aangemeld voor de opstapregeling uiteindelijk niet worden toegelaten en hoe dat voorkomen kan worden. Wat kunnen we leren van projecten die elders zijn ontwikkeld (zoals het Wonen met Kansen in Apeldoorn) waarin jongeren via een integraal begeleidingstraject van wonen, leren, werken een stap maken naar een zelfstandiger leven. 2 Wie: Beleidsontwikkelaar BW/MO

7. Vergroot inzicht en tolerantie voor pubers Versterk bij volwassenen (ouders, begeleiders jeugdzorg, Wmo-consulenten) begrip en tolerantie voor het gedrag van jongeren door jaarlijkse een cursus 18-plus aan te bieden over de werking van het puberbrein en pubergedrag. Onderzoek of samen met jongeren en een festival over dit onderwerp is te organiseren. Wie: Beleidsontwikkelaar jeugd. Praktijk IJssel-Veluwe heeft aangeboden deze activiteiten graag in samenwerking met de gemeente, het CJG, Team Ed en de jongerenwerkers te willen oppakken.

8. Meer ruimte, waardering en ontwikkelingsmogelijkheden voor jongeren met praktische vaardigheden. Zorg voor creatief, ambachtelijk en technisch aanbod in de vrije tijd waarin jongeren al doende kunnen ontdekken dat zij over praktische vaardigheden beschikken en dat dit leuk en zinvol is. Zorg dat er meer erkenning komt voor ambachtelijk en technisch onderwijs en meer waardering voor jongeren voor wie deze route meer geschikt is dan hoger en theoretisch onderwijs. Verken de mogelijkheden voor het opstarten van een hobbyclub / uitvindersclub gericht op technische, beeldende en ambachtelijke vaardigheden. Wie: Beleidsontwikkelaar jeugd

6. Samenvatting Jongeren in jeugdzorg die na hun 18de jaar zorg, behandeling of ondersteuning nodig hebben vallen niet meer onder de Jeugdwet maar onder een van de drie andere wettelijke kaders: Wmo, Zvw en Wlz. Professionals en ervaringsdeskundigen spreken over een harde knip. Juist van kwetsbare jongeren die meestal een ondersteunend netwerk missen wordt zelfstandig gedrag verwacht waar ze onvoldoende op zijn voorbereid.

2

Het gaat hier om een traject waarin de gemeente kwetsbare jongeren in de leeftijd van 18 tot 27 jaar een leer-, werk- en woontraject aanbiedt voor 2 jaar als opstap naar zelfstandig wonen, een passende opleiding en/of passende plek op de arbeidsmarkt. Daarbij werkt de gemeente samen met de woningbouwcorporatie en met diverse organisaties en instellingen.

7

Een tijdige voorbereiding en een integrale begeleide aanpak zijn nodig om de continuïteit in zorg en ondersteuning te kunnen realiseren. In dit rapport wordt een aantal aanbevelingen voorgesteld voor de korte en langere termijn. De belangrijkste aanbeveling betreft het formaliseren, faciliteren en borgen van het recentelijk gestarte overleg van medewerkers CJG en Wmo. Hiermee wordt de begeleide overgang tussen de jeugdwet en de Wmo mogelijk gemaakt. Zodra hier meer ervaring is opgedaan kan overwogen worden dit overleg uit te breiden naar meer levensdomeinen. Tevens kan dan worden bepaald of het nuttig is een gemeentelijke procesbegeleider 18-min 18-plus aan te wijzen. Het organiseren van het integraal overleg met medewerkers van de gemeente, het CJG en externe partners om de overgang naar het volwassen kader op alle levensdomeinen te organiseren is dan belegd en geborgd in deze rol.

8

Bijlage 1: Overzicht gesprekspartners

Andrea van den Berg Lotte Hemmer Josje Verbeeten Elize Sopacuwa Joke Versteeg Mark Verheijen Carmen de Weerd Bianca van Westerveld-Hulshof Janneke van de Vegt Ruud van Mourik Zelinah Theis Timo Gauw Denise de Jonge-Wils Lorydana Channa van der Schans e.a. Ellen Kuper Ewoud van der Veen Jellina - Gaastra Annemieke Hessen Imke Kemper-Sonderen

Gemeente Epe Beleidsontwikkelaar Jeugdzorg Gemeente Epe Beleidsontwikkelaar Wmo Gemeente Epe Beleidsontwikkelaar Participatie Gemeente Epe Beleidsontwikkelaar Beschermd wonen Gemeente Epe Opstapregeling Gemeente Epe Teamleider wmo consulenten en administratie Gemeente Epe Wmo-consulent Gemeente Epe Wmo consulent Coördinator CJG Epe Jeugdzorgmedewerker CJG Epe MEE consultent en clientondersteuner (voorzitter coördinatieteam 24+) MEE consulent en clientondersteuner (deelnemer coördinatieteam 24-) Projectleider Team Ed Zorgregio Midden-IJsel Ervaringsdeskundige Team Ed Jeugdbeschermer JBGLD Algemeen maatschappelijk werkster Vérian GZ-psycholoog Praktijk IJsselveluwe Teamleidster Riwis De Kroon Vaassen Begeleidster Riwis De Kroon Vaassen Strategisch adviseur gemeente Zilveren Kruis

9

Bijlage 2: Wettenschema: wetgeving voor kinderen en jongeren

10

11

12

13

14

15

16