669518 Beslisnota Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Vaststellen van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen periode 2023-2038.

Programma

1 - Opgroeien in Epe

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

669518

Adviseur

de Wilde

Afdeling

Samenleving

E-mail adres

hans.de.wilde@epe.nl

TE BESLUITEN OM Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen periode 2023-2038 vast te stellen.

INLEIDING In 2019 heeft de gemeente Epe met de vertegenwoordigde schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en CJG een gezamenlijke visie opgesteld voor het onderwijs en daaraan gelieerde functies in de gemeente Epe. Dit staat vermeld in het document “Koers duurzame kindvoorzieningen. De duurzame kindvoorzieningen worden vervolgens uitgewerkt in een Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen (IHP). Dit IHP geeft een zo compleet mogelijk beeld van de stand van zaken en ontwikkelingen op het gebied van de onderwijshuisvesting in de gemeente. Ook geeft het IHP een meerjarig inzicht in de beoogde investeringen die nodig zijn in de onderwijshuisvesting.

BEOOGD EFFECT Inzicht verkrijgen in de benodigde investeringen op korte, middel lange en lange termijn ( 2023-2038 ).

ARGUMENTEN 1.1 Het rapport IHP 2023-2038 is in samenwerking met de schoolbesturen en organisaties kinderopvang tot stand gekomen. Het rapport IHP 2023-2038 is in gezamenlijkheid opgesteld. ICS adviseurs hebben dit proces begeleid. Voor alle schoollocaties zijn de basisgegevens geïnventariseerd wat vervolgens heeft geresulteerd tot de factsheets. Op basis van de aangeleverde informatie is de huidige staat van de onderwijshuisvestingsportefeuille in beeld gebracht. Uit een vergelijking van de visie op het optimale onderwijs en onderwijshuisvesting en de bestaande situatie zijn de knelpunten inzichtelijk gemaakt, sommige urgent, en andere minder urgent. Ook zijn er gesprekken gevoerd met de schoolbesturen en werkbijeenkomsten georganiseerd waarbij de thema’s uit het koersdocument zijn besproken. De opbrengsten vormen de basis voor de scenario’s en uitvoering. 1.2 De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht om te voorzien in voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor het onderwijs en bewegingsonderwijs. Naast de wettelijke zorgplicht onderwijshuisvesting heeft de gemeente een rol in het tot stand houden van het openbaar onderwijs. De gemeentelijke taken staan vermeld in de wet op het Primair Onderwijs ( WPO), wet op het Voortgezet Onderwijs ( WVO ) en de Wet op de Expertise Centra ( WEC ).

De gemeente heeft de zorg voor (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en eerste inrichting en onderwijsleerpakketten. Al een paar jaar is er een wetsvoorstel in roulatie waarin renovatie, die de levensduur van een gebouw met minimaal 25 jaar verlengt, is opgenomen al een voorziening in de huisvesting. Renovatie met een levensduurverlenging van minimaal 25 jaar of 40 jaar is een alternatief voor nieuwbouw en daarom een taak voor de gemeente. Gemeente Epe gaat bij renovaties uit van een levensduurverlenging van 40 jaar. Tegen welke kosten het schoolgebouw kan worden gerenoveerd en in

welke mate een de levensduurverlenging kan worden gerealiseerd moet blijken uit een businesscase per project. In het IHP zijn indicatiebudgetten opgenomen gebaseerd op normeringen ( renovatiebudget is 70% nieuwbouwnorm) die landelijk toegepast worden. Het uiteindelijke renovatiebudget blijkt pas na aanbesteding. De totstandkoming van scenario’s in het IHP zijn getoetst aan de regelgeving in de verordening. 1.3 Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen is tot stand gekomen met het Koersdocument duurzame kindvoorzieningen als basis. Het onderwijs binnen de gemeente Epe heeft de ambitie om samen met partners te weken aan duurzaam en kwalitatief goed onderwijs voor kinderen en jongeren van 0 tot 23 jaar. Goed onderwijs is een belangrijk fundament in de samenleving en moet voor ieder kind, ongeacht afkomst, religie of status bereikbaar zijn. Het opgestelde Koersdocument ( 2019 ) is de basis voor dit IHP. Dit document is in 2019 vastgesteld door de schoolbesturen en besturen kinderopvang. De gemeente heeft het document ter kennisname ondersteund. Hiernaast is het beleidsplan Sociaal Domein “Samen voor Elkaar” als input gebruikt. Onderwijs, opvang, zorg en welzijn werken samen in het belang van het kind en van jongeren. Instanties staan in verbinding met het kind en met ouders om zodoende samen en integraal bij te dragen aan de ontwikkeling van het kind.

Een belangrijk thema is thuisnabij onderwijs. Om het onderwijs voor ieder kind toegankelijk te maken is een goede spreiding van voorzieningen over de kernen van de gemeente van belang. De school is het hart van een wijk, buurt of kern. In samenwerking met buurtverenigingen, gebiedsregisseurs, wijkagenten en andere partners worden scholen daadwerkelijk ontmoetingsplekken en zijn voor iedereen toegankelijk. Na jaren van daling van het aantal leerlingen lijkt er nu een stabilisatie op te treden. Belangrijk voor gemeente, schoolbesturen en kindpartners is dat ongeacht de demografische ontwikkelingen, de kwaliteit van voorzieningen hoog moet blijven. Samenwerking met partners kan ertoe leiden dat sommige voorzieningen misschien niet meer levensvatbaar zijn, anderzijds vraagt een mogelijke toename van kinderen om meer ruimte of creatieve oplossingen. Flexibel bouwen en onderlinge uitwisseling van ruimtes bieden hiertoe de oplossing. Het is belangrijk om een doorlopende ontwikkelingslijn aan te bieden. Dit kan middels het aanbieden van een integraal aanbod van opvang, zorg en onderwijs ( Integraal Kindcentra). Ambitie is dat elke school zich gaat ontwikkelen tot een kindcentrum. 1.4 Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen bevat een bepaalde visie op onderwijshuisvesting, gebruiksvisie, duurzaamheid, renovatie versus nieuwbouw van scholen.

Binnen de gemeente Epe wordt gewerkt met twee signaleringswaarden voor kleine scholen in het primair onderwijs. De signaleringswaarden liggen vervolgens op een leerlingenaantal kleiner dan 100 leerlingen en de tweede waarde ligt op een leerlingenaantal kleiner dan 50 leerlingen. Voor de gemeente Epe geldt een opheffingsnorm van 52 leerlingen. Dit is een landelijk bepaald gegeven. Door te werken met de regeling “ gemiddelde schoolgrootte” kan afgeweken worden van de opheffingsnorm. Dit is in onze gemeente het geval. Zodra de signaleringswaarden zijn bereikt zal er nader gekeken worden in samenwerking met partners hoe de voorziening vervolgens in stand kan worden gehouden indien dit wenselijk is. In het verleden zijn binnen onze gemeente twee scholen gesloten. Door het vormen van Integrale Kindcentra kunnen voorzieningen een steviger basis krijgen. Samenwerking is hierbij essentieel. Ook is het noodzakelijk om een verbinding te maken met het te ontwikkelen accommodatiebeleid binnen onze gemeente. Duurzame huisvesting is huisvesting die zo lang mogelijk effectief kan worden ingezet. Een langere levensduur leidt tot lagere gemiddelde jaarlasten. De levensduur van een gebouw wordt naast de technische kwaliteit mede bepaald door de functionele kwaliteit. In onze gemeente worden de schoolgebouwen voor minimaal 40 jaar gebruikt.

Bij levensduur verlengende renovatie wordt ook gestreefd naar een termijn van 40 jaar. In het kader van duurzaamheid is renovatie van schoolgebouwen het uitgangspunt tenzij dit niet mogelijk is. Ten aanzien van duurzaamheid is er internationaal in het klimaatakkoord afgesproken dat de uitstoot van CO2 in 2030 49% minder is ten opzichte van 1990. In 2050 is de CO2 uitstoot geheel afgebouwd. Voor de gemeente Epe en de schoolbesturen geldt dat er zo duurzaam mogelijk wordt gebouwd. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de “circulaire economie”. Daar waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van gebruikte materialen. Een goede binnenklimaat draagt bij aan leer- en werkprestaties van leerlingen en medewerkers. De nadruk ligt op een gezond binnenklimaat zoals ventilatie in klaslokalen. Het streven is om te voldoen aan het niveau van “ Frisse Scholen Klasse B “. De classificatie van frisse scholen voor het binnenklimaat houdt rekening met luchtkwaliteit, temperatuur, comfort, licht en geluid. De classificatie richt zich op het gehele gebouw. Voor nieuwbouw van scholen geldt een aangescherpte regelgeving omtrent kwaliteit en energieprestatie van schoolgebouwen. ( BENG normen : Bijna Energie Neutrale Gebouwen ). Voor onderwijshuisvesting wordt uitgegaan van ENG ( Energie Neutrale Gebouwen ) en waar dit niet mogelijk is BENG.

Dit moet inzichtelijk gemaakt worden door het opstellen van een businesscase van het project. Hieruit gaat ook blijken of er een

eigen bijdrage gevraagd kan worden van het schoolbestuur ( verschil investeringsbedrag realisatie ENG en BENG ). 1.5 Voor het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan is er onderzoek gedaan naar ruimtebehoefte, staat van onderhoud alvorens tot een investeringsplanning te komen. Er zijn leerlingenprognoses vervaardigd waardoor er inzicht komt in de ontwikkeling van het aantal leerlingen per school. Vervolgens komt er dan duidelijkheid over de toekomstige ruimtebehoefte van de school. Aan de hand van een vragenlijst zijn de schoolbesturen gevraagd hun eigen schoolgebouwen te beoordelen. Dit is nader toegelicht in een interview. Voor elk schoolgebouw is een factsheet opgesteld waardoor inzicht is verkregen in de staat van de gebouwen. Deze zijn als bijlage toegevoegd bij het IHP. Op basis van deze factsheets is een knelpuntenanalyse gemaakt wat weergegeven is op kansenkaarten. Op de kanskaarten zijn kleuren vermeld die de noodzaak aangeven tot ingrijpen. In het Integraal Huisvestingsplan is voor iedere school een beschrijving weergegeven op basis van bovenstaande componenten. 1.6 In overleg met de schoolbesturen is er een prioritering aangegeven van de huisvestingsmaatregelen op de scholen. Op basis van de zogenaamde kansenkaarten is er een prioritering van de huisvestingsmaatregelen aangebracht.

Er is gekeken naar capaciteitsvraagstukken, gebouwenleeftijd en de technische staat van de gebouwen. Om de opgaven over de looptijd van het IHP te verdelen is ervoor gekozen om drie fasen te hanteren. Fase 1: looptijd 2023 - 2026 Fase 2: looptijd 2027 - 2030 Fase 3: looptijd 2031 – 2038 In fase 1 komen de volgende scholen in aanmerking om te starten met de ver(nieuwbouw), renovatie activiteiten: RSG Noordoost-Veluwe ( start 2022 ), De Sprenge Emst ( start 2023 ), Het Mosterdzaadje Gortel ( start 2023 ), St. Bernardusschool ( start 2024 ), Nieuwbouw scholen Epe zuidwest ( start 2025 ). Het bouwheerschap ligt conform wettelijke bepalingen bij het schoolbestuur. In nauwe samenwerking met de gemeente zullen de verschillende projecten van start gaan. In het IHP staan vervolgens de scholen genoemd die dan aan de beurt komen op middellange termijn en op langere termijn ( pag 35/36 IHP ). 1.7 Van alle projecten die staan weergegeven in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen is uitgegaan van een indicatiebedrag van de benodigde investeringen. De indicatiebedragen zijn gebaseerd op de huidige marktprijzen. Bij renovaties wordt uitgegaan van een investeringsbedrag van 70% van de nieuwbouwwaarde.

Voor investeringen in nieuwbouw en uitbreiding is een indicatief investeringskostenniveau toegekend naar schoolgrootte en afhankelijk van het toekomstig leerlingenaantal conform de leerlingenprognoses. Het uiteindelijke investeringsbedrag wat nodig is blijkt dan pas wanneer de aanbestedingsprocedure is afgerond. Pas dan kunnen de benodigde middelen beschikbaar worden gesteld door de gemeenteraad.

KANTTEKENINGEN 1.1 De investeringskosten zijn nu nog indicatief De investeringskosten zijn sterk afhankelijk van de prijsontwikkelingen in de markt.

FINANCIËN Voor de indicatiekredieten ad. € 25.634.500,- is de reserve onderwijshuisvesting en meerjareninvesteringsplan beschikbaar. De reserve wordt aangewend voor nieuwbouw, uitbreidingen en renovaties van schoolgebouwen. Met het vaststellen van de meerjarenbegroting 2023-2026 heeft de gemeenteraad goedkeuring gegeven aan het storten van middelen in de reserve onderwijshuisvesting waardoor de projecten in de periode 2023-2026 opgestart kunnen worden. Hierbij is rekening gehouden met de reeds beschikbare budget renovatie RSG. Voor de projecten op middellange en lange termijn dient jaarlijks een budget toegevoegd te worden in de onderwijsreserve. Dit wordt dan meegenomen in de begrotingscyclus. In de reserve onderwijshuisvesting zit een bedrag ad. € 23.287.000,- Hiernaast is nog een bedrag van € 6.3 mln euro opgenomen in het Meerjaren Investeringsplan.

COMMUNICATIE

Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen is in samenwerking met schoolbesturen en organisaties kinderopvang tot stand gekomen. De communicatie zal per project in samenwerking met de betrokken schoolbesturen en kinderopvang vorm worden gegeven middels een communicatieplan.

UITVOERING In 2023 zal na besluitvorming door de gemeenteraad gestart worden met de verschillende projecten die staan gepland voor de periode 2023-2026. Het komende half jaar zal het project renovatie RSG de voorbereidingen treffen om in het najaar van dit jaar te kunnen starten met de bouwactiviteiten. De komende maanden zullen de programma van eisen opgesteld worden om vervolgens de Europese aanbesteding uit te voeren. Voor de overige geplande projecten zal een start gemaakt worden door het vervaardigen van een businesscase ( basisplan hoe renovatie vorm kan krijgen, inzicht in de begrote investeringskosten). Hierover zal nader overleg plaats vinden met betrokken schoolbesturen. De businesscase vormt de basis voor het uitwerken van een renovatieplan ( en vervolgens het opstellen van de programma van eisen ). Na de uiteindelijke aanbesteding zal de gemeenteraad per project de middelen beschikbaar stellen ten behoeve van de daadwerkelijke uitvoering.