567978 Informatienota Beleidskader Herstel- en stimuleringsagenda energiecrisis

Informatienota Raad Onderwerp

Beleidskader Herstel- en stimuleringsagenda energiecrisis

Programma

11 - Bestuur en organisatie

Datum

20-12-2022

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

567978

Adviseur

Ivo Nienhuis

Afdeling

Samenleving

Telefoonnummer

633

E-mail adres

ivo.nienhuis@epe.nl

Bijlage(n)

KENNISNEMEN VAN het besluit van het college om de mogelijkheden te onderzoeken voor een gemeentelijke aanpak om de negatieve effecten van de energiecrisis tegen te gaan en de uitgangspunten voor dat onderzoek vast te stellen.

INLEIDING De energiecrisis in combinatie met de hoge inflatie heeft een grote impact op de (Eper) samenleving, temeer omdat we net uit een periode komen waar onze gezondheid, welzijn en kwaliteit van leven al sterk onder druk stonden en de verwachting in de markt nu is dat de stroom- en gasprijzen ook in 2023 en 2024 hoog blijven. Voor een grote groep inwoners en huishoudens leidt dit niet alleen tot zorgen over welke rekening ze eerst moeten betalen, maar ook tot andere zorgen, stress en minder welzijn. Voor veel ondernemers is het de vraag of ze hun zaak nog kunnen voortzetten, met bijvoorbeeld negatieve gevolgen op het winkelbestand in onze centra, dit geldt ook voor andere ondernemingen zoals onze vakantieparken. Voor veel maatschappelijke accommodaties is het de vraag of ze open kunnen blijven, met bijvoorbeeld negatieve gevolgen voor de activiteiten die daar plaatsvinden en de inwoners die daaraan deelnemen. Voor scholen is het de vraag of ze een gezonde leeromgeving kunnen waarborgen, met negatieve gevolgen voor de leerprestaties van kinderen, maar ook gebedshuizen hebben een stevige uitdaging met hoge energierekeningen.

Voor het gericht aanpakken van de ongewenste maatschappelijke effecten van de energiecrisis worden twee sporen bewandeld: (1) onderzoek naar de gemeentelijke (on)mogelijkheden om ongewenste maatschappelijke effecten tegen te gaan, en (2) vooruitlopend op landelijke en provinciale maatregelen maatwerk toe te passen bij verenigingen en stichtingen die dreigen failliet te gaan als gevolg van de energiecrisis.

KERNBOODSCHAP Het collegebesluit is genomen op basis van onderstaande punten. De energiecrisis kan sterke negatieve gevolgen hebben voor de leefbaarheid in onze gemeente. Op basis van signalen uit warme contacten van het ambtelijk apparaat in onze lokale samenleving blijkt dat de energiecrisis negatieve maatschappelijke effecten heeft. Dit geeft reden tot zorg (zie inleiding). Er is echter nog geen totaal overzicht van de effecten van de energiecrisis. Door hier onderzoek naar te doen, kunnen we ons een beeld vormen en beredeneren wat de impact van de energiecrisis gaat zijn. De beschikbare middelen zijn nog niet bekend. Tegelijkertijd zijn er vanuit de Rijksoverheid diverse compensatiemaatregelen bekend gemaakt. Ook wordt vanuit de provincie Gelderland geld beschikbaar gesteld (€10mln. voor de hele provincie) en keert het Rijk in de meicirculaire een extra accres uit (€300mln). De specifieke uitwerking van deze compensatiemaatregelen het accres en de provinciale

middelen zijn echter nog niet bekend, evenals de financiële mogelijkheden vanuit onze eigen begroting. Het onderzoek moet hier ook (meer) inzicht in geven. Landelijke maatregelen en een eventuele lokale aanpak kunnen te laat komen voor stichtingen / verenigingen Vooruitlopend op de invulling van de landelijke en provinciale maatregelen en een eventuele lokale aanpak, leveren we maatwerk voor maatschappelijke stichtingen en verenigingen die failliet dreigen te gaan als gevolg van de energiecrisis. Eventuele gemeentelijke financiële ondersteuning wordt, indien mogelijk, achteraf verrekend met de landelijke en provinciale maatregelen. De gemeentelijke financiële mogelijkheden zijn niet oneindig. Het ligt in lijn der verwachting dat het voor de gemeente, net als bij de coronacrisis, niet mogelijk is om in te gaan op alle effecten van deze crisis.

Om gericht keuzes te kunnen maken, zijn er een achttal uitgangspunten opgesteld op basis waarvan het onderzoek moet plaatsvinden, zoals dat de gemeentelijk maatregelen aanvullend zijn op andere regelingen van het Rijk en wat partijen zelf kunnen doen, dat de maatregelen tijdelijk en direct uitvoerbaar zijn en gericht op specifieke doelgroepen en organisaties, dat de maatregelen zich richten op de middellange termijn (2023-2024) en dat de maatregelen en investeringen zoveel als mogelijk aansluiten op het collegeprogramma en actueel bestaand beleid. Deze uitgangspunten vormen tegelijkertijd de basis vormen voor een eventueel maatregelenpakket, zodat we goede en gefundeerde keuzes kunnen maken in welke maatregelen we treffen. Financiën Het onderzoek naar de lokale impact van de energiecrisis en (on)mogelijkheden van de gemeentelijke inzet moet duidelijk maken waar financiële dekking gevonden kan worden. Indien de huidige begroting onvoldoende financiële middelen bevat, ligt het voor de hand om uw raad in een separaat voorstel te vragen extra middelen beschikbaar te stellen. Een mogelijkheid hierbij is om de middelen die in 2023 nog in de coronareserve zitten beschikbaar te stellen voor de aanpak van de energiecrisis.

COMMUNICATIE Ondernemers, verenigingen, accommodaties, scholen, et cetera worden via hun gemeentelijke contactpersoon bevraagd over de negatieve gevolgen van de energiecrisis. In het kort: welke problemen ervaren zij, wat zijn de financiële gevolgen en wat doen ze zelf / kunnen ze zelf doen? Hierbij worden nadrukkelijk geen financiële beloftes gedaan en benoemd dat het gaat om een inventariserend onderzoek.

VERVOLG In januari 2023 vindt het onderzoek (uitvraag samenleving, monitoring concretisering rijksmaatregelen, eigen financiële (on) mogelijkheden begroting) plaats. Planning is dat dit eind januari afgerond kan worden, zodat het college begin februari 2023 een besluit kan nemen over het uitwerkingsplan.