360911 Informatienota Adviesrapport uitvoering schuldhulpverlening

Informatienota Raad Onderwerp

Adviesrapport uitvoering schuldhulpverlening

Programma

10 - Weer aan het werk

Datum

07-12-2021

Portefeuillehouder

Dhr. E. Visser

Zaaknummer

360911

Adviseur

Marlies Hombergen

Afdeling

Samenleving

Telefoonnummer

663

E-mail adres

marlies.hombergen@epe.nl

Bijlage(n)

KENNISNEMEN VAN het voornemen van het college om schuldhulpverlening aan te besteden

INLEIDING De gemeente biedt dienstverlening aan op het gebied van schuldhulpverlening vanuit de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Op dit moment wordt de dienstverlening in twee fases opgeknipt. De eerste fase voert de gemeente Epe zelf uit, de tweede fase is belegd bij de gemeente Apeldoorn. Onderdeel van het beleidsplan armoede en schulden 2021 - 2024, vastgesteld door de gemeenteraad op 14 oktober 2021, is een onderzoek naar de positionering van schuldhulpverlening. Om goed uitvoering te kunnen geven aan de beleidsdoelstellingen en wetswijzigingen en om aansluiting te blijven houden bij landelijke ontwikkelingen in kwaliteitsverbetering van de schuldhulpverlening, wil de gemeente Epe een keuze maken hoe de uitvoering van schuldhulpverlening het beste georganiseerd kan worden in de toekomst. De gemeente Epe heeft een externe partij gevraagd een advies uit te brengen over deze twee scenario’s, waarbij een vergelijking moet worden gemaakt tussen beide scenario’s op basis van kwaliteit en kosten.

KERNBOODSCHAP Verbeteren kwaliteit en verminderen kwetsbaarheid Door de vele wets- en beleidswijzigingen wordt het werk op het terrein van schuldhulpverlening steeds complexer, zowel beleidsmatig als in de uitvoering. Er zijn aanvullende taken en nieuwe doelgroepen bijgekomen. Het blijkt zeer moeilijk om in de huidige organisatievorm, met slechts een klein aantal uitvoerende medewerkers, wets- en proceswijzigingen goed door te voeren en over voldoende expertise te beschikken. De uitvoering van de schuldhulpverlening is bovendien op deze wijze kwetsbaar (zeker bij uitval door ziekte) en de kwaliteit wordt steeds moeilijker te waarborgen. Bovendien blijkt de knip tussen de eerste fase (uitgevoerd door de gemeente Epe) en de tweede fase (uitgevoerd door de gemeente Apeldoorn) de dienstverlening niet ten goede te komen. Om een goede kwaliteit van de dienstverlening in de toekomst te waarborgen kan schuldhulpverlening belegd worden bij een externe partij met ervaring en expertise op dit vlak. Daarbij is het vanuit het oogpunt van dienstverlening wenselijk de eerste en tweede fase weer bij één partij te beleggen. Een externe partij met kennis en ervaring op het gebied van schuldhulpverlening kan de kwaliteit en kwetsbaarheid beter waarborgen. Het is daarom niet wenselijk om schuldhulpverlening zelf te blijven uitvoeren.

Externe partijen beschikken over meer expertise en zijn gemakkelijker in staat te zorgen voor vervanging (bijvoorbeeld in het geval van ziekte) dan de gemeente Epe. Onderzoek afgerond Het college heeft opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar de positionering van schuldhulpverlening. Uit eerder onderzoek bleven twee scenario’s over voor het extern beleggen van schuldhulpverlening: • Scenario 1: De eerste en tweede fase schuldhulpverlening beleggen bij de gemeente Apeldoorn

Scenario 2: De eerste en tweede fase schuldhulpverlening beleggen bij een commerciële partij of maatschappelijke instelling die ervaring heeft met de uitvoering van schuldhulpverlening Het onderzoek is afgerond. In het adviesrapport worden beide scenario’s uitgewerkt op basis van interviews met betrokken collega’s, externe partijen en regiogemeenten. Ook is een inschatting gemaakt van de benodigde capaciteit en de bijbehorende kosten in beide scenario’s. Uit een vergelijking van beide scenario’s op basis van vooraf opgestelde criteria komt scenario 2 als meest wenselijke scenario naar voren. Een commerciële of maatschappelijke partij biedt meer mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren tegen veel lagere kosten. Bovendien bieden deze partijen meer ruimte voor lokaal Eper beleid. De gemeente Apeldoorn beschikt al wel over een groter lokaal netwerk, maar een andere partij kan dit netwerk opbouwen. Het advies is daarom voor scenario 2 te kiezen en aan aanbesteding te starten. •

Advies Adviesraad Sociaal Domein De adviesraad sociaal domein heeft aangegeven graag een advies te willen uitbrengen over het adviesrapport. Het adviesrapport is gedeeld met de adviesraad en het is toegelicht tijdens een bijeenkomst. Hieruit zijn aandachtspunten van de adviesraad voor het vervolg naar voren gekomen. De adviesraad beveelt aan om verder te gaan met de aanbesteding zoals geadviseerd wordt in het onderzoek. De Adviesraad heeft aandachtspunten meegegeven voor de aanbesteding. Het college neemt deze aandachtspunten zo veel mogelijk over en zal de Adviesraad nogmaals betrekken bij het opstellen van het programma van eisen. Aanbesteden kan binnen bestaande middelen De onderzoeker heeft een berekening gemaakt van de kosten voor de uitvoering van schuldhulpverlening in beide scenario’s. Op basis van het huidige aantal aanvragen, is geen extra capaciteit nodig. Wel verwacht de onderzoeker de komende jaren een beperkte stijging van het aantal aanvragen en een zeer sterke stijging van bepaalde producten (schuldregelingen en budgetbeheer). Wanneer daarmee wordt gerekend, blijkt dat scenario 2 de eerste jaren nog binnen de bestaande middelen uitgevoerd kan worden, maar er daarna extra middelen nodig zijn vanwege de stijging in het aantal in te zetten producten.

Bij de begroting is hier al rekening mee gehouden door vanaf 2023 structureel extra middelen voor schuldhulpverlening te begroten. In het geval voor scenario 1 wordt gekozen, zijn wel direct extra middelen nodig. Scenario 1 is meer dan twee keer zo duur. Ook op basis van onze eigen inschatting en berekeningen, blijkt de gemeente Apeldoorn veel duurder dan een commerciële partij. De verwachting is dat een aanbesteding binnen de bestaande middelen kan plaatsvinden, waarbij ruimte blijft voor een stijging van de vraag naar schuldhulpverlening. Ook kunnen de kosten die samenhangen met eventuele overname van personeel binnen de bestaande middelen worden opgevangen. Op dit moment wordt voor leningen (saneringskredieten en sociale leningen) gebruik gemaakt van de Stadsbank Apeldoorn. De gemeente Epe is daarvoor echter niet risicodragend. In het geval van scenario 2 moet een andere partij deze kredietfunctie overnemen en zal Epe ook risicodragend moeten worden, wat financiële consequenties heeft. Apeldoorn wil echter ook dat Epe risicodragend wordt. Dit is al opgenomen in het Beleidsplan armoede en schulden 2021 – 2024 en wordt sowieso geregeld, onafhankelijk van welk scenario wordt gekozen. Opzeggen overeenkomst Apeldoorn De eerste fase van schuldhulpverlening en vroegsignalering worden momenteel door Epe zelf uitgevoerd, door eigen medewerkers.

De OR heeft adviesrecht over het besluit om de eerste fase van schuldhulpverlening uit te besteden. Het college heeft zich daarom voorgenomen om de eerste fase uit te besteden en beide fases aan te besteden, en daarover advies te vragen aan de OR. Voor de uitvoering van de tweede fase door de gemeente Apeldoorn is een overeenkomst afgesloten. Deze overeenkomst loopt per 1 januari 2023 af en kan, indien gewenst, voor 1 januari 2022 worden opgezegd. De gemeente Apeldoorn is betrokken bij het onderzoek en heeft de gemeente Epe gevraagd om dit jaar duidelijkheid te bieden over de overeenkomst. Het adviesrapport bood voldoende aanleiding om de overeenkomst te beëindigen en de tweede fase te gaan aanbesteden. Het college heeft daarom besloten de overeenkomst met gemeente Apeldoorn te beëindigen per 3112-2022. Het is het meest wenselijk om de eerste en tweede fase van schuldhulpverlening gezamenlijk aan te besteden en te beleggen bij één partij. Mocht het OR advies aanleiding geven om de eerste fase niet uit te besteden, zal de tweede fase alleen moeten worden aanbesteed. Gezien de grote prijsverschillen tussen de gemeente Apeldoorn en commerciële partijen is dat geen financieel risico.

COMMUNICATIE De Adviesraad Sociaal Domein heeft een advies uitgebracht over het onderzoek. De OR is geïnformeerd en wordt nog om advies gevraagd. Aangezien het onderzoek alleen de positionering van de uitvoering betreft en niet de doelstellingen of werkwijze van schuldhulpverlening, zijn er nog geen andere partijen betrokken. Bij de voorbereiding van de aanbesteding worden ook lokale partners betrokken.

VERVOLG Indien de OR positief adviseert, wordt gestart met de voorbereidingen op de aanbesteding. Wanneer er een partij is geselecteerd wordt u hierover geïnformeerd. Natuurlijk wordt u ook op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen rondom schuldhulpverlening tijdens de halfjaarlijkse raadsbijeenkomsten sociaal domein.