355578 Programmabegroting 2022 - 2025

77

participatie en welke zaken via legesheffing zullen worden verhaald. Groot onderhoud accommodaties en sportvelden en btw-sport Uit eerder onderzoek bleek dat de kosten van het groot onderhoud van accommodaties (Koekoek/Wieken, Hezebrink en PWA) fors stijgen. Het beleidsvoornemen is dat accommodatiebesturen zelf de toegenomen kosten van groot onderhoud in de eigen begroting opnemen. Het risico is echter aanwezig dat de accommodaties niet in staat blijken deze stijgende kosten op te kunnen vangen. In de gemeentelijke begroting is een aanvullende bijdrage voor groot onderhoud van de PWA en Hezebrink opgenomen. Wat betreft Koekoek/Wieken zal de vraag beantwoord moeten worden hoe structureel invulling wordt gegeven aan de locatie de Wieken. De komende jaren zullen renovatiewerkzaamheden aan natuur- en kunstgrasvelden bij diverse verenigingen aan de orde komen. Uit een onderzoeksrapport blijkt dat grootschalige renovatie nodig is. Tegelijk blijkt dat op dit moment meer natuurgrasvelden gesubsidieerd worden voor onderhoud dan op basis van normering van de KNVB nodig is. Door een wetswijziging is het recht op aftrek van btw voor de stichtingen en verenigingen vervallen waardoor er een fors financieel nadeel ontstaat bij de stichtingen en verenigingen. Samenvattend is er nog steeds het risico dat de in gemeentebegroting opgebouwde buffer ontoereikend is.

Risico kenmerken Kansklasse: Midden Effectklasse na maatregel: Klein Restrisico: € 70.000 Ontwikkeling risico: Afgenomen Risico sturing: Reduceren Risico karakter: Structureel Beslag op weerstandscapaciteit: € 28.000

Onderhoud Openbare Ruimte

Risicokenmerken

Het beheer van de Openbare Ruimte is in de gemeente uitbesteedt aan Axent via een dienstverleningsovereenkomst. Axent voert het onderhoud uit op basis van door de gemeente opgestelde specificaties. Echter de leefomgeving verandert door klimaatverandering, burgers hebben veranderde wensen/eisen ten aanzien van het onderhoudsniveau en bijvoorbeeld de biodiversiteit en verschillende onderdelen van het gemeentelijk "areaal" verouderen (denk bijvoorbeeld aan het ouder worden van bomen waardoor meer onderhoud nodig is). Daarnaast blijkt het contractueel afgesproken indexpercentage structureel lager te liggen dan de stijging van de werkelijke kosten die aannemers maken. Dit leidt tot het risico dat bij een nieuwe opdracht de kosten van dezelfde werkzaamheden structureel veel hoger liggen. Al met al zien we dat ook bij een gelijkblijvend niveau van onderhoud van de openbare ruimte de kosten zullen gaan stijgen de komende jaren. In de komende jaren zal in de reguliere periodieke actualisatie van beheerplannen, financiële voorzieningen en reserves rekening gehouden worden met deze ontwikkelingen.

Kansklasse: Groot Effectklasse na maatregel: Midden Restrisico: € 215.000 Ontwikkeling risico: Gelijk gebleven Risico sturing: Reduceren Risico karakter: Structureel Beslag op weerstandscapaciteit: € 129.000

Vervallen risico’s en andere risicomutatie Ten opzichte van de vorige publicatie van risico's (bij de jaarrekening 2020) zijn er geen risico's vervallen.

2.5

Conclusie weerstandsvermogen

De gekwantificeerde risico’s afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit laat het volgende beeld zien: Bedragen * € 1.000 Weerstandsvermogen

2022

Weerstandscapaciteit

2.294

Risico's

866 Weerstandsvermogen

1.428

Gerekend in ratio’s wordt de weerstandscapaciteit 2021 als volgt weergegeven: 1. Algemene reserve in relatie tot de risico’s: 2,5 2. Weerstandscapaciteit in relatie tot risico’s: 2,8 De stand van de algemene reserve bedraagt € 2,2 miljoen. Dit is lager dan de vereiste stand maar wordt met deze begroting weer op niveau gebracht. De ratio weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s (2,8) is uitstekend.

78

2.6 Kengetallen De gemeente is op basis van de regelgeving (BBV) verplicht een vijftal kengetallen in de begroting op te nemen. Deze geven een inzicht in de financiële positie van de gemeente. In de onderstaande tabel worden deze kengetallen weergegeven. Verslag 2020

Begroting 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

1a. Netto schuldquote

-6,7%

-1,9%

9,1%

9,0%

6,5%

3,6%

1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-12,8%

-7,7%

3,2%

3,1%

0,6%

-2,2%

Kengetal

2. Solvabiliteitsratio

76%

74%

61%

61%

62%

64%

3. Grondexploitatie

-0,7%

-0,5%

-0,4%

-0,4%

-0,4%

-0,4%

4. Structurele exploitatieruimte

6,2%

1,9%

1,3%

0,5%

0,6%

0,8%

5. Belastingcapaciteit

89%

94%

94%

102%

105%

107%

2.6.1 Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat er bij de door de gemeente verstrekte leningen onzekerheid kan bestaan over of ze allemaal worden terugbetaald wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal te berekenen zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Duiding In de afgelopen jaren zijn de totale schulden van de gemeente sterk afgenomen en de financiële bezittingen (in de vorm van uitgegeven lang- en kortlopende leningen, liquide middelen en overlopende activa) van de gemeente toegenomen. In de jaarrekening 2020 leidde dat ertoe dat de financiële bezittingen van de gemeente € 10 mln. hoger waren dan de totale schulden. Op basis van de voor 2022 en verder geprognotiseerde balans ontstaat een trendbreuk. De prognose geeft aan dat de totale schulden van de gemeente t/m 2024 hoger zijn dan de financiële bezittingen. Dit wordt met name veroorzaakt doordat het in de geprognotiseerde financiële positie van de gemeente het noodzakelijk is om vaste schulden aan te gaan in 2022. 2.6.2 Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.

Onder de ratio wordt verstaan het eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat) als percentage van het balanstotaal. Duiding Het solvabiliteitspercentage van de gemeente is de afgelopen jaren gestegen en kwam in de jaarrekening 2020 uit op 76%. Door het op begrotingsbasis oplopen van de schulden in de geprognosticeerde balans en als gevolg van de ontwikkelingen in de bestemmingsreserves (lichte daling) loopt het balanstotaal in de komende jaren ook terug. Hierdoor daalt de solvabiliteit op begrotingsbasis de komende jaren maar blijft op een goed niveau boven de 61%. 2.6.3 Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale baten. De boekwaarde van de gronden is van belang omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Voor de risico’s in de grondexploitatie heeft de gemeente op haar balans een risicoreserve gevormd. De accountant beoordeelt ieder jaar in de controle de waardering van de gronden op de balans en de hoogte van de gevormde reserve. 2.6.4 Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.

79

Duiding De structurele lasten (exclusief de structurele onttrekkingen aan reserves) zijn over de planperiode 2022-2025 alleen in het eerste jaar lager dan de structurele baten per programma. Met ingang van het tweede planjaar liggen de structurele lasten (exclusief de structurele onttrekkingen aan reserves) hoger dan de structurele baten per programma. In 2023 is dat € 0,6 mln. en dat loopt af tot € 0,4 - € 0,2 mln. in de twee planjaren daarna. Als de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves betrokken worden bij de bepaling van de structurele exploitatieruimte dan is het beeld dat de meerjarenbegroting en elk planjaar structureel sluitend is wat inhoudt dat het saldo van de structurele baten inclusief structurele onttrekkingen aan reserves groter is dan het saldo van structurele lasten inclusief de structurele toevoegingen aan reserves. 2.6.5 Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Duiding Dit kengetal laat zien dat de woonlasten in de gemeente stijgen. Deze kengetallen wijken af van de presentatie van de woonlasten (grafiek) in de paragraaf lokale heffingen. Daar blijven de woonlasten in Epe onder het landelijk gemiddelde, omdat daar uitgegaan wordt van een verwachte stijging van de landelijke woonlasten.

Hier wordt, op basis van de regelgeving voor alle jaren, een vergelijking gemaakt met het landelijk gemiddelde van 2021.

80

3 | Onderhoud kapitaalgoederen 3.1

Inleiding

In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen wordt het beleidskader over het onderhoud van kapitaalgoederen weergegeven. De belangrijkste criteria in het beleidskader zijn “schoon, heel en veilig”, waarbij het gekozen uitgangspunt de gewenste kwaliteit in verhouding tot de beschikbare middelen is. De kwaliteit en het onderhoud van de kapitaalgoederen is bepalend voor het voorzieningenniveau en de daarmee samenhangende jaarlijkse lasten. Omdat met het onderhoud van de kapitaalgoederen een aanzienlijk deel van de begroting is gemoeid, is een goed overzicht van belang voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft, net als de andere paragrafen, een dwarsdoorsnede van de begroting omdat de kosten van het onderhoud van de kapitaalgoederen over verschillende programma’s is verspreid.

3.2

Beleidskaders

Het beleid voor het onderhoud van de kapitaalgoederen is vastgelegd in de onderstaande beleidsplannen:  Wegenbeleidsplan  Gemeentelijk Watertaken Plan (GWP 2021-2025)  Groenstructuurplan / Bomenbeleidsplan  Beleidsplan openbare verlichting  Beleidsplan civiele kunstwerken  Beleidsplan gemeentelijke begraafplaatsen  Beheervisie begraafplaatsen (2018-01733)

3.3

Stand van zaken

Hieronder wordt – per gemeentelijk kapitaalgoed – aangegeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de uitvoering van het beleid, welke relevante ontwikkelingen er spelen, of er noodzaak is voor bijstelling van het beleid, de financiële consequenties van het beleid en de vertaling ervan in de begroting. Financiële vertaling van het onderhoud in de begroting. Bedragen in € 1.000: Jaar vaststelling raad

Looptijd t/m

Achterstand onderhoud

Kosten 2020

Wegen

2014

2019

Nee

2.188

2.246

Riool / Watertaken

2016

2020

Inventarisatie t/m 2020

783

697

808 structureel budget

Civiele kunstwerken

2017

2022

Nee

17

17

17 storting voorziening

16

18

15 structureel budget

Bomen en groen

2010

-

Nee

914

950

944 structureel budget

Openbare verlichting

2018

2026

Nee

Gebouwen

-

-

Nee

Beleids-en beheerplan

Begroting Structureel Wijze 2021 m.i.v. 2022 1.997

structureel budget met egalisatiereserve

1

1

1 storting voorziening

55

57

68 structureel budget

299

283

279 storting voorziening

234

220

254 structureel budget

De kosten 2021 betreffen de werkelijk gemaakte kosten in dat jaar. De financiële vertaling in de begroting vindt plaats door het instellen van een onderhoudsvoorziening waarin jaarlijks een gelijkblijvend bedrag wordt gestort of door een structureel budget waaruit de onderhoudskosten worden betaald eventueel aangevuld met een egalisatiereserve waarmee de lasten gelijkelijk over de jaren verspreid worden. Onder gebouwen zijn het gemeentehuis, de brandweerkazernes, wijkgebouwen, bibliotheken,

81

dienstgebouwen, de ossenstal, gymlokalen, streekarchief, kinderopvang opgenomen. Voor al deze gebouwen zijn er actuele meerjarenonderhoudsplannen. 3.3.1 Wegen In gemeente Epe ligt ongeveer 885 kilometer in lengte aan wegen. In oppervlakte is dat ca 300 ha. Bijna de helft van deze oppervlakte bestaat uit asfalt, 30% uit elementen en 20% is onverhard of bestaat uit beton. Jaarlijks wordt het weg areaal geïnspecteerd. Naar aanleiding van de inspectieresultaten wordt een onderhoudsprogramma opgesteld voor het jaar volgend op het jaar waarin de inspectie plaats had. In de begroting zijn structureel extra middelen opgenomen om de kwaliteit van de wegen in het buitengebied op langere termijn naar een hoger niveau te tillen. Ten behoeve van het groot onderhoud van wegen beschikt de gemeente over een structureel budget. Daarnaast is er een egalisatiereserve onderhoud wegen die de fluctuerende uitgaven voor het onderhoud over de jaren heen egaliseert door middel van een storting in of onttrekking aan deze egalisatiereserve. Het budget en de egalisatiereserve onderhoud wegen is zodanig dat het kwaliteitsniveau Laag voor de wegen in de gemeente kan worden gehandhaafd, conform het wegenbeleidsplan. 3.3.2 Riolering Het rioolnetwerk in de gemeente is ca. 470 kilometer lang. Daarvan is 240 kilometer drukriolering en 230 kilometer vrijverval riolering.

Het drukrioolstelsel is voorzien van 1.023 mini gemalen en 21 riool gemalen. Alle gemalen worden jaarlijks preventief onderhouden. In het Gemeentelijk Watertaken Plan (GWP) zijn de benodigde maatregelen voor het verbeteren en in standhouden van de riolering genoemd. Tevens is er extra aandacht voor wateroverlastlocaties. De verwachte uitgaven voor onderhoud en vervanging van de riolering zijn in het GWP opgenomen en vertaald in de begroting. De meeste urgente locatie gebaseerd op gebruik, leeftijd en materiaalsoort zijn als eerste geïnspecteerd. Hiermee werden risico’s verder ingeperkt. Jaarlijks wordt een deel van het areaal geïnspecteerd met gedetailleerde camera-inspecties. Op dit moment is de kwalitatieve toestand van nagenoeg alle riolen in beeld. 3.3.3 Bruggen De gemeente Epe heeft in totaal 66 bruggen en 2 fietstunnels in eigendom. De kosten voor de vervanging van bruggen worden betaald uit een daartoe ingestelde reserve. Voor het opvangen van kosten voor het onderhoud van de bruggen is een onderhoudsvoorziening ingesteld. De hoogte van deze voorziening is in lijn met het beleidsplan bruggen. De geraamde financiële middelen in de begroting zijn voldoende om het huidige niveau in stand te houden. Voor de periode 2018-2022 is een beleidsplan Civiele werken vastgesteld.

3.3.4 Bomen en groen Het Bomenbeleidsplan en het Groenstructuurplan geven de toekomstvisie weer van de gemeente Epe op groen in de openbare ruimte van de bebouwde kommen van Epe, Vaassen, Emst en Oene. In de kernen en het buitengebied (exclusief het bosgebied) staan ruim 32.500 onderhoudsplichtige bomen op gemeentelijke gronden. Om de boomveiligheid te waarborgen worden de bomen regelmatig gecontroleerd. De frequentie is op basis van kwaliteit en gebruiksdruk geprioriteerd. Het onderhoud van de openbare ruimte - waaronder bomen en gazons (ongeveer 50 ha), zandwegen en begraafplaatsen - is vastgelegd in kwaliteitsniveaus gebaseerd op het CROW. De beeldkwaliteit wordt geborgd door maandelijks een schouw uit te voeren. Voor de centra en wijken van Epe en Vaassen vindt het onderhoud op tenminste het niveau ‘basis’ plaats. Daarnaast wordt extra aandacht geschonken aan de bestrijding van boomziekten zoals de kastanjeziekte, iepziekte en essentaksterfte en de bestrijding van invasieve exoten zoals de Japanse duizendknoop, reuzenberenklauw e.d. Het nieuwe Bomenbeleidsplan wordt in 2021 vastgesteld. Het Groenstructuurplan zal worden meegenomen in de Omgevingsvisie in het kader van de nieuwe Omgevingswet. Het onderhoud van de openbare ruimte is uitbesteed aan Axent Groen en vastgelegd in een overeenkomst met een looptijd tot 2025.

Daarin is vastgelegd dat Axent Groen de openbare ruimte op basisniveau onderhoudt. Gemeente Epe heeft hierin de rol van opdrachtgever en toezichthouder op de geleverde kwaliteit in de openbare ruimte. De geraamde financiële middelen in de begroting zijn voldoende om het huidige niveau in stand te houden.

82

3.3.5 Openbare verlichting Het beleids- en beheerplan openbare verlichting 2017-2026 heeft als belangrijkste doel van het leggen van een bestuurlijke, beheersmatige en financiële basis voor de zorg voor de openbare verlichting in de planperiode met een doorkijk naar de daaropvolgende jaren. In 2016 is via “Epe spreekt” een onderzoek gedaan hoe de burgers van de gemeente Epe de openbare verlichting ervaren. Op basis van deze resultaten is een nieuw beleidsplan voor de periode 2017-2026 opgesteld. Er zijn 6506 masten, 6589 armaturen en 5245 lampen in beheer. Hiervan zijn 6137 masten, 6220 armaturen en 4876 lampen in beheer bij de gemeente als eigenaar. In de gemeente staan 8 provinciale masten, 355 Triada masten en Dorpsbelang Oene 6 stuks. Het doel is om de komende jaren geheel de gemeente Epe uit te rusten met LED verlichting. Voor het onderhoud is er een voorziening waarin jaarlijks een bedrag wordt gestort. De kosten voor het aan- en afsluiten van elektra op een lichtmast, door netbeheerder Liander, zijn aanzienlijk gestegen. Dit is van invloed op het vervangingsplan voor de komende jaren om binnen het door de raad beschikbaar gestelde budget te blijven. 3.3.6 Gebouwen Er zijn 47 gebouwen en woningen in beheer en onderhoud bij gemeente Epe, waarvan 6 gymlokalen. Voor alle gebouwen en woningen is een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) vastgesteld.

Het MJOP is gericht op het in stand houden van de bestaande gebouwen. Per jaar wordt 50% van de MJOP's van de gebouwen geactualiseerd, zodat een cyclus van 2 jaar ontstaat. Een actuele MJOP levert een begroting voor de onderhoudsvoorziening en levert tevens de gegevens voor een jaarplanning voor de uitvoering. Het onderhoudsniveau wordt bepaald op basis diverse uitgangspunten, zoals toekomst, bouwjaar, huidige status e.d. Op basis van de MJOP's zijn voorzieningen gevormd, waaruit het groot onderhoud wordt bekostigd voor o.a. het gemeentehuis, de binnen- en buitenzijde van de gymzalen, de brandweerkazernes, kinderopvang St. Crusiusweg, de wijkgebouwen, de bibliotheken, de Ossenstal, gemeentewerf Kweekweg, de Milieustraat Vaassen, gebouwen begraafplaatsen en het Streekarchief. Het dagelijks onderhoud wordt bekostigd uit structurele budgetten die in de begroting zijn opgenomen. De geraamde financiële middelen in de begroting zijn voldoende om het huidige niveau in stand te houden. 3.3.7 Begraafplaatsen Voor de gemeentelijke begraafplaatsen is het beleidsplan begraafplaatsen vastgesteld. Voor de uitvoering van het beheer en onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen is een Beheervisie begraafplaatsen vastgesteld.

De Beheervisie omschrijft de verschillende sferen en karakteristieken per begraafplaats en bepaald hoe deze kunnen worden behouden en waar nodig versterkt kunnen worden. De geraamde financiële middelen in de begroting zijn voldoende om de benodigde werkzaamheden die in de Beheervisie staan omschreven te kunnen uitvoeren.

83

4 | Financiering 4.1

Inleiding

De paragraaf financiering heeft tot doel inzicht te verschaffen in de activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s, ofwel: treasury.

4.2 Beleidskaders Het beleid ten aanzien van de treasuryfunctie is vastgelegd in het treasurystatuut(2014).

4.3

Relevante ontwikkelingen / risico’s

4.3.1 Treasurybeheer De Wet fido geeft twee concrete richtlijnen voor de gemeenten voor het beheersen van renterisico’s. Het gaat daarbij om de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. 4.3.2 Kasgeldlimiet Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Juist voor kortere financiering geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in de rente bij korte financiering direct invloed hebben op de rentelasten. Om een grens te stellen aan de korte financiering is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage (8,5%) van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het begrotingsjaar. Voor Epe bedraagt de kasgeldlimiet voor 2022 ca. € .8.000.000 (zie bijlage 7). Uitgangspunt is dat het financieringstekort zoveel mogelijk met kort geld wordt gefinancierd omdat het rentepercentage voor kort geld lager is dan het percentage voor leningen met een lange looptijd. Voor het (eventuele) restant van het financieringstekort worden leningen met een langere looptijd aangetrokken. 4.3.3 Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de organisatie.

Dit wordt bereikt door een limiet te stellen aan dat deel van de vaste schuld waarover het rentepercentage in een bepaald jaar moet worden aangepast aan de op dat moment geldende markttarieven. De bedoelde aanpassingen van rentepercentages doen zich voor bij herfinanciering en renteherziening. De renterisiconorm stelt dat per jaar maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking mag komen voor herfinanciering en/of renteherziening. De renterisiconorm bedraagt € 19.000.000 (zie bijlage 7). Het renterisico voor 2022 is 0 en blijft onder de renterisiconorm.

4.4

Financiering

4.4.1 Financieringspositie Voor 2022 bedraagt het financieringstekort op begrotingsbasis ongeveer € 7,7 miljoen. Dit tekort wordt gefinancierd met kortlopende geldleningen. Bij het opstellen van de begroting is uitgegaan van de volgende structurele percentages:  Rente kort: 1,0 %  Rente lang: 1,6 %

84

In de meest recente rentevisie van De Nederlandsche Bank (juni 2020) worden de volgende percentages verwacht: Rentevisie DNB

2022

2023

Rente kort

-0,5%

-0,3%

Rente lang

0,2%

0,4%

De rentevisie van De Nederlandsche Bank geeft aanleiding om net als bij de vorige programmabegroting het rentepercentage voor de eerste twee begrotingsjaren tijdelijk te verlagen naar: Rente MJB

2022

2023

2024

2025

Rente kort

0,0 %

0,0 %

1,0 %

1,0 %

Rente lang

0,5 %

0,7 %

1,6 %

1,6 %

4.4.2 Leningenportefeuille Epe heeft geen langlopende leningen. De laatste langlopende lening liep medio 2019 af. In het kader van het financieel toezicht publiceert de provincie een overzicht van de schuldenpositie van de gemeenten in Gelderland. Uit dat overzicht blijkt dat de netto schuld per inwoner van Epe in vergelijking met de andere Gelderse gemeenten laag is. In de publicaties van de laatste 3 jaren staat Epe op een 4e plaats van de gemeenten met de minste schulden. Het investeringsniveau is momenteel en de komende jaren relatief hoog zijn. Gelet op de investeringen (zoals herinrichting centra, verbouw gemeentehuis, investeringsbijdrage onderwijshuisvesting, wegen en rioleringsprojecten) is de verwachting dat het totale investeringsniveau ruim € 20 mln. zal bedragen. Naar verwachting kan dit niet meer met alleen eigen middelen gefinancierd worden maar zullen aanvullend externe financieringsmiddelen moeten worden aangetrokken. 4.4.3 Uitzettingen Alle decentrale overheden, waaronder gemeenten moeten hun overtollige middelen in de schatkist aanhouden. Daarnaast heeft de gemeente diverse uitzettingen/beleggingen bij o.a. de BNG en Vitens uit hoofde van haar publieke taak.

4.4.4 Renteschema Het inzicht in de rentelasten uit externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening is opgenomen in een schema dat als bijlage van de financieringsparagraaf is opgenomen.

4.5

EMU-saldo

In de wet zijn bepalingen opgenomen over het maximale toegestane EMU-saldo van de overheid en eventuele mogelijke sancties bij overschrijding van deze norm. In het bestuurlijk overleg tussen rijk en de decentrale overheden van 23 mei 2018 is afgesproken dat de EMU-tekortnorm voor 2019-2022 – 0,4% van het bruto binnenlands product (bbp) is. In de septembercirculaire 2021 is voor 2022 een referentie waarde per gemeente opgenomen. Een individuele EMU referentie waarde betreft geen norm maar een indicatie van het aandeel dat de gemeente in de gezamenlijke tekort norm heeft. Ontwikkeling EMU-saldo decentrale overheden (percentage van het bruto binnenlands product): 2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

tekortnorm

- 0,4%

- 0,3%

- 0,3%

- 0,4%

- 0,4%

- 0,4%

- 0,4%

realisatie

- 0,3%

- 0,15

- 0,1% - 0,1%

- 0,2%

- 0,2%

- 0,2%

raming

Voor de komende jaren werd, op basis van ramingen van Centraal Planbureau, verwacht dat de

85

decentrale overheden binnen de afgesproken norm blijven van het financieel akkoord. De effecten van de coronacrisis op de realisatie van de tekortnorm zijn nog niet in kaart gebracht. Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo is een meerjarig EMU-saldo opgenomen in de financiële begroting.

4.6

Conclusie

De financiering en tijdelijke uitzettingen van overtollige middelen vinden plaats binnen de kaders van het treasurystatuut. De richtlijnen van de Wet fido (de kasgeldlimiet en de renterisiconorm) zullen niet worden overschreden.

86

5 | Bedrijfsvoering 5.1

Inleiding

De paragraaf bedrijfsvoering heeft tot doel inzicht te geven in de beleidsvoornemens op het gebied van de bedrijfsvoering en de ontwikkeling van de organisatie. Een goede bedrijfsvoering is een rand voorwaarde voor een succesvolle uitvoering van de primaire processen en ontwikkelingen zoals gebiedsgericht werken en de omgevingswet. Onder bedrijfsvoering wordt verstaan: personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, financiën, huisvesting (incl. facilitaire zaken), interne communicatie en juridische zaken (PIOFHA-JC).

5.2

Beleidskaders

Het beleidskader voor de inrichting van de organisatie en de bedrijfsvoering is door het college vastgesteld in de volgende documenten:  Organisatiebesluit  Mandaatregister  Financiële verordening 2017 De kaders en de ambitie voor de ontwikkeling van de organisatie zijn vastgelegd in de visiedocumenten:  Epe regisserende gemeente  Toekomstvisie Epe 2030  Dienstverleningsvisie  Programmaplan Sterk Werk

5.3

Beleidsvoornemens

Net als veel andere gemeenten staat Epe voor een grote opgave: de samenleving verandert snel en er wordt van overheidsorganisaties een andere rol invulling gevraagd. Waar we voorheen vaak de bepaler waren, hebben we steeds vaker de rol van medespeler. Dat vraagt nogal wat. Van de raad, het college en het ambtelijk apparaat. Voor iedereen heeft dit gevolgen. Ook in Epe heeft deze ontwikkeling geleid tot een politieke ambitie om de organisatie en werkwijze hierop in te richten. ‘We streven naar een ondernemende, op netwerken en samenwerking gerichte organisatie, die als vanzelfsprekend in verbinding staat met ‘buiten’. De kernwaarden onderscheidend, duurzaam, verbindend en verrassend staan hierin voorop. Om invulling te geven aan de visie op de organisatie wordt ingezet op de volgende onderdelen.

5.3.1 Organisatie Het verbeteren van de dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers is een van onze kerntaken. Afgelopen jaren is met het programma Sterk Werk hierop ingezet. De samenleving ontwikkelt verder en nieuwe eisen ontstaan, wij willen hierin mee. De afgelopen jaren met 2020 als katalysator door de corona-pandemie, zien we dat de vraag vanuit de samenleving is geïntensiveerd. Er is een autonome stijging van aanvragen, meldingen, informatieverzoeken, vergunningen etc. Daarnaast vragen onze inwoners steeds meer en betere informatie van de overheid om daarmee vervolgens, onderwerpen op de agenda te krijgen, input te kunnen geven en of te participeren in maatschappelijke vraagstukken en ontwikkelingen. Inwoners willen betrokken worden, aan de voorkant en daarbij is het nodig toegang te hebben tot alle beschikbare informatie. Inwoners verwachten in ontwikkelingen meer een nadrukkelijke rol van de gemeente. Dit zien we onder meer bij ontwikkelingen in het ruimtelijk domein. De samenleving verwacht bij het omgevingsmanagement door ontwikkelaars, aannemers ook vaak de betrokkenheid van de gemeente. De maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een organisatie waarin professionals in hun kracht staan. Die de ruimte hebben om onze samenleving optimaal te kunnen bedienen. Dat gaat niet

87

vanzelf. De ervaring is dat deze manier van werken een beroep doet op andere competenties dan ‘voorheen’ en misschien nog wel meer tijd kost dan het oude, meer regelende en inhoudelijke werken. De ontwikkeling van de vaardigheden en competenties die dit ondersteunen is dan ook een belangrijke opgave. Naast deze ontwikkelingen zien we ook een krapte in de arbeidsmarkt en wordt het steeds lastiger goed personeel te vinden. Daarmee wordt arbeidsmarktcommunicatie steeds belangrijker en ook zal er meer geïnvesteerd moeten worden in werving en selectie. Er zullen nieuwe ingangen gezocht moeten worden in de werving om aan de vraag te kunnen voldoen. Belangrijk in de ontwikkeling is de gemeentelijke rol die zich meer richt op sturen-leiden-coördineren en die de uitvoering in belangrijke mate overlaat aan inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven. De gemeente zoekt nadrukkelijk de samenwerking met inwoners, partners in de samenleving en regio-/buurgemeenten. De organisatie heeft gekozen voor procesmatig werken voor de bedrijfsprocessen en projectmatig werken voor de eenmalige activiteiten zodat er snel en adequaat ingespeeld kan worden op de veranderende omgeving en de vraag uit de samenleving. De besturing van de organisatie wordt zo vorm gegeven dat er maximaal ingezet kan worden op continu verbeteren.

Deze ontwikkeling van taak- en functiegericht werken naar het werken in processen, opgaven en (regie)rollen staat de komende jaren centraal. In het programma Sterk Werk zijn de activiteiten en projecten samengebracht die nodig zijn om de gemeentelijke organisatie sterk en toekomstbestendig te maken. Het programma is een meerjarig traject en volgt hierna in een samengevatte vorm. In deze samenvatting ziet u dat een aantal onderdelen van het programma inmiddels onderdeel zijn geworden van en geborgd in de lijnorganisatie. Het komende jaar zal het programma worden uitgebreid met activiteiten die leiden tot een sterke dienstverlening. Covid-19 en onze bedrijfsvoering Sinds de uitbraak van Covid-19 werken we conform de richtlijnen van de Rijksoverheid. We werken vanuit huis, hanteren extra hygiëne maatregelen, looproutes en afspraken rondom het gebruik van vergaderruimtes voor zowel in- als externen en we hanteren richtlijnen voor bijeenkomsten die de gemeente organiseert in de samenleving. Het thuis werken kent een eigen dynamiek waar onze interne bedrijfsvoering op in heeft gespeeld en blijvend op in moet spelen. Uit een gehouden enquête onder onze medewerkers blijkt dat wij goed in staat zijn ons werk vanuit huis te doen. De digitale middelen zijn goed, we kunnen veel op afstand. Er is wel behoefte aan persoonlijk contact en fysieke afstemming.

Daarin proberen we (beperkt) te voorzien. Onze medewerkers geven aan dat zij structureel een combinatie van thuis en op kantoor werken als meest passend voor het uitvoeren van hen werkzaamheden zien. Naar verwachting zal deze hybride werkvorm het nieuwe normaal worden. Dit vraagt meer audiovisuele middelen ter ondersteuning en deze zullen in 2021 georganiseerd worden. Daarnaast zullen we als “goed werkgever” moeten nadenken over hoe we dit structureel willen faciliteren. Ook leidinggeven op afstand is een thema wat we in de aankomende tijd specifiek aandacht geven. We blijven oog houden voor resultaat en de persoonlijke verbinding. Zowel met medewerkers, via onze warme contacten in de samenleving en met inwoners in het algemeen.

Activiteiten

Planning Mijlpalen/resultaten

Toelichting

I. STERKE WERKNEMERS (Dynamischer personeelsbestand) 

LEAN leiderschap

Passende HRM (inrichten HRM instrumentarium)

2020 continue proces

2020 Continue proces

  

Uitvoering LEAN Leiderschap agenda o.b.v. nieuw competentieprofiel (w.o. het goede gesprek, Groepsgericht leidinggeven, verdere verdieping van LEAN) Onderdeel geworden van en geborgd in de lijnorganisatie

De ontwikkeling van Lean leiderschap optimaal ondersteunend aan procesgericht en LEAN werken en de ontwikkeling van medewerkers.

Verder ontwikkelen en HRM-instrumentarium w.o.generatiepact, werving en selectie, opleiding&ontwikkeling, talentontwikkeling. Onderdeel geworden van en geborgd in de

Ontwikkelen HRM instrumentarium dat ontwikkeling van de organisatie effectief ondersteunt

88

lijnorganisatie 

Vergroten vakmanschap

2020 Continue proces

 

Medewerkers onderzoek (MO)

Continue proces



Op basis van visie en competenties ‘ambtenaar van de toekomst’ trainen en opleiden van medewerkers d.m.v. implementeren Strategische Opleidingsaanpak (denk aan inrichten creatieprocessen, gespreksvoering, Politiek bestuurlijke sensitiviteit, Regie voeren, Feedback) 2020/2021: Oprichten en uitvoeren Eper Academie Onderdeel geworden van en geborgd in de lijnorganisatie

Effectief, gericht en duurzaam vergroten van de kennis en toekomstgerichte competenties van onze medewerkers (‘ambtenaar van de toekomst’)

Onderdeel geworden van en geborgd in de lijnorganisatie

Monitoring top3 uit het MO staat op de agenda bij de kwartaalbespreking van de werkplannen

II. STERKE WERKWIJZE (Proces gestuurd en projectmatig werken) Projectmatig werken

Verdere Implementatie processturing



Verdere ontwikkeling en implementatie projectmatig werken waaronder Scrum (Scrum is een projectaanpak om te komen tot een tastbaar product. Het past binnen de LEAN systematiek)



Implementatie processtructuur en processturing o.b.v. advies procesgericht werken d.d. juni 2018. Aanpassing en toebedeling rollen en bevoegdheden. Implementatie procesbeschrijvingen incl. procestooling.

Doel: Voor de terugkerende werkzaamheden werkt de gemeente Epe volledig procesgericht. Hierbij worden de principes van LEAN gehanteerd.

Verdieping thema’s LEAN door workshops (‘klantwaarde’, ‘flow in je proces’, ‘inrichten weekstarts’) Procesverbetering o.b.v. LEAN principes Verbreding kennis LEAN (o.a. door opleiden green-belts)

De organisatie werkt volgens de principes van LEAN

20202022

20202022

  

LEAN werken

2019 e.v.

 

III. STERKE WERKOMGEVING (Passende huisvesting/werkomgeving) Uitvoeren masterplan huisvesting

20192021

Uitwerken nieuwe werkconcept

2021

    

Inrichten projectorganisatie Aanbesteding Realiseren renovatie. Realisatie tijdelijke huisvesting. Realisatie inrichting.



Het gebouw wordt optimaal Voorafgaand aan de oplevering nieuwe werkplekken werkconcept vertalen in afspraken en gebruikt passend bij de nieuwe werkwijze werkwijze

Renovatie conform het Masterplan afgerond in 2021

5.3.2 Communicatie Inwonerparticipatie Het betrekken van inwoners bij de ontwikkeling van beleid, met de participatieladder als leidraad én in eenvoudige taal, blijft een belangrijk aandachtspunt. De komende jaren zullen we ons nog meer gaan richten op het ‘adviseren’ en ‘coproduceren’. Waar het kan, bieden we inwoners de mogelijkheid om input te geven op beleid en concrete onderwerpen, waardoor de trajecten een breder inwonersperspectief krijgen. Actieve communicatie Actieve, vroegtijdige en gebiedsgerichte communicatie met inwoners wordt steeds belangrijker. Inwoners verwachten dit ook van de gemeentelijke organisatie. Door een (pro)actieve communicatie met de samenleving wordt de verbinding gezocht en kan er beter op maat per doelgroep worden gecommuniceerd. Om actieve communicatie voor elkaar te krijgen, is het van belang vanuit het perspectief van de inwoners te denken en hen ruimte te geven om mee te denken. Hiervoor zetten we een mix in van online en offline media en maken we meer gebruik van beeld. Zo blijven we een klantgerichte organisatie die van “buiten naar binnen” denkt. Om de organisatie hierin te faciliteren bieden we vanuit Communicatie coaching en advies aan de organisatie over het inzetten van de juiste middelen en het trainen van communicatieve vaardigheden. Er is een brede beleidsvisie opgesteld met als titel ‘Wat als het samen kan?!’.

De onderwerpen participatie en communicatie komen hierin samen. Besluitvorming over deze beleidsvisie moet nog

89

plaatsvinden. Daarna wordt een uitwerkingsplan gemaakt van deze visie, waarin we aangeven hoe we hier de komende jaren uitvoering aan geven. Digitale dienstverlening Het verbeteren en door ontwikkelen van de digitale dienstverlening vraagt om een accentverschuiving richting omgevingsanalyse. Daarnaast is er ook het belang van het bieden van structurele, snelle en toegankelijke dienstverlening aan inwoners via internet zoals sociale media (webcare). Digitale media vragen een specifiek advies over communicatie, boodschap, maar ook over tijdstip en inzet van middelen. De toegankelijkheid, gebruiksvriendelijkheid en beveiliging (m.b.v. digitale authenticatie) van de digitale dienstverlening zijn belangrijke aandachtspunten. 5.3.3 Informatievoorziening en Automatisering De gemeente Epe is een informatie- en kennisintensieve organisatie die voor de uitvoering van vrijwel al haar taken afhankelijk is van beschikbare informatie. Een adequaat georganiseerde informatiehuishouding waarbij de kwaliteit en beschikbaarheid van informatie voldoende gewaarborgd is, is van belang. Hierbij is een brede (functionele én technische) visie op de informatievoorziening noodzakelijk. Deze visie is in 2013 verwoord in een informatiestrategie en uitgewerkt in het Informatiebeleid 2014-2017.

De technologische ontwikkelingen gaan zeer snel en in 2022 zal uitvoering gegeven worden aan het informatiebeleid dat in 2021 geactualiseerd is. Informatiebeleid Het informatiebeleid beschrijft de vertaling van de interne en externe ontwikkelingen die op de gemeente Epe afkomen naar doelstellingen, resultaten en uitgangspunten voor de informatievoorziening. Deze worden geconcretiseerd in een projectenportfolio die gedurende het jaar up-to-date wordt gehouden. Ook in 2022 dienen dit informatiebeleid en de bijbehorende projectenportfolio als leidraad voor onze acties. Belangrijke projecten die op de portfolio staan zijn o.a. de implementatie van een back-officepakket binnen het Sociaal Domein, de implementatie van een nieuwe website en de implementatie van de nieuwe Omgevingswet. Daarnaast zullen er vanuit het geactualiseerde informatiebeleid pilots worden gestart om te kijken hoe de beantwoording van de intensiverende klantvraag en participatie vanuit informatietechnologie kan worden ondersteund. In 2021 wordt de projectmatige realisatie van de wet Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) afgerond door de realisatie van Digimelding, gericht op het verbeteren van gebruik van basisregistraties. Echter krijgt dit project nog wel een vervolg in het professionaliseren van gegevensmanagement en gegevensbeheer.

In 2019 is gestart met de implementatie van adequaat gegevensmanagement in onze procesgestuurde organisatie, dit project loopt door in 2022. Naast beheersing en degelijkheid in integriteit van data is ook waarde creatie met data een belangrijk aspect binnen dit project. Data wordt in onze door technologie gedreven maatschappij steeds belangrijker en als gemeente kunnen we hier niet in achter blijven. Daarnaast zal er blijvend aandacht zijn voor het versterken en door ontwikkelen van functioneel beheer in de organisatie. Deze professionalisering wordt organisch de komende jaren tot uitvoer gebracht, waarbij er meerdere beslismomenten zijn over de werkverdeling van functioneel beheer, centraal al dan niet decentraal in de organisatie. Een ontwikkeling n.a.v. het digitaal werken is het op een digitale wijze archiveren van informatie. In 2022 wordt verder vervolg gegeven aan de resultaten van het onderzoek naar de vorming van een e-depot als archiefbewaarplaats. Informatieveiligheid In 2020 is de Baseline Informatieveiligheid Gemeenten (BIG ) vervangen door de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). Een overheidsbrede baseline voor informatieveiligheid. Vanuit de Baseline Informatieveiligheid Overheid zullen gedurende maatregelen geïmplementeerd en continu verbeterd worden.

Sinds 2018 is de nieuwe verantwoordingssystematiek “Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA)” ingevoerd. Op basis hiervan legt ons college jaarlijks verantwoording af aan uw raad en landelijke toezichthouders. De verantwoording aan de raad bestaat uit een zelfevaluatie, een verklaring van het college van B&W over het gebruik van SUWI-net en DigiD, een onafhankelijke IT-audit over het gebruik van SUWI-net en DigiD en een passage over informatieveiligheid in het jaarverslag. Jaarlijks worden penetratietesten uitgevoerd op de technische infrastructuur. Het doel van penetratietesten is het verkrijgen van onafhankelijk inzicht in de status en effectiviteit van de beveiligingsmaatregelen. Daarnaast maken de toegenomen externe dreigingen noodzakelijk om continu te waken over informatieveiligheid. Ook wordt structureel een campagne gehouden om de informatieveiligheidsbewustwording onder medewerkers te versterken. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan het privacy bewustzijn in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming.

90

ICT Dankzij goed werkende ICT voorzieningen kan de gemeente haar werk doen. De afhankelijkheid van deze voorzieningen neemt toe. Daarom willen we in regie zijn ten aanzien van goede ICT-oplossingen voor onze gemeente. We reduceren de kwetsbaarheid en dragen zorg voor de continuïteit van de infrastructuur en de beheersorganisatie. In meerdere mate nemen we daarom diensten extern af, en kijken per update of nieuwe aanschaf, wat de beste oplossing is. We verminderen het bezit van eigen ICT-infrastructuur en brengen dit onder bij derden. In 2021 is de ICT infrastructuur inclusief de digitale werkplek geoutsourcet. In 2022 zullen wij deze digitale werkplek verder samen met onze leverancier door ontwikkelen. 5.3.4 Juridische Zaken De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is op 25 mei 2018 in werking getreden. De AVG verplicht om privacyrisico's in werkprocessen inzichtelijk te maken en te documenteren. Dit gebeurt door het houden van Data Protection Impact Assessment (DPIA). Hierbij worden de risico's in werkprocessen in beeld gebracht en worden de maatregelen om die risico's weg te nemen of te beperken, beschreven. Het houden van DPIA's wordt planmatig aangepakt voor nieuwe wetten en verwerkingen. Eind 2021 wordt een jaarplan opgesteld voor de taken rondom de AVG en informatiebeveiliging.

5.3.5 Financiën In het kader van de rechtmatigheid worden de inkoopprocessen en financiële administratieve processen verder op elkaar aangesloten. Dit is een vervolg van de implementatie van het nieuwe financiële pakket. Daarnaast worden de management rapportages verder doorontwikkeld. 5.3.6 Planning en Control De ontwikkeling van de planning en control cyclus is een proces waarin mogelijkheden tot verbeteren continue worden benut. Dit gebeurt waar mogelijk in combinatie met de geautomatiseerde toepassing Pepperflow en door kritisch te kijken naar de procesmatige aanpak van het opstellen van de verschillende documenten. Door middel van de 'begrotingonline' hebben de gebruikers van de begroting via een web-based toepassing eenvoudig en snel toegang tot de begroting. Door middel van voortgangsrapportages wordt de raad als regel twee maal per jaar geïnformeerd over de voortgang van de geplande activiteiten en de financiële afwijkingen. Binnen de planning en control cyclus is continu aandacht voor het toepassen van de uitgangspunten van het financiële beleid, zoals risicobeheersing in relatie tot het weerstandsvermogen, het steeds minder afhankelijk worden van externe financiering, de financieringsplanning en een sluitende begroting/meerjarenbegroting.

Daarbij speelt de interne beheersing van de processen en de rechtmatigheid in de uitvoering (inclusief interne controle daarop) een belangrijke rol. De komende jaren is een belangrijke ontwikkeling de komst van de 'rechtmatigheidsverantwoording', waarmee het college met ingang van 2022 bij de jaarstukken verantwoording aflegt over het (financieel) rechtmatig handelen van de gemeente. In de aanloop daar naar toe wordt onderzocht wat nodig is om de administratieve organisatie (de processen) zo in te richten, dat een zo goed mogelijke basis ontstaat voor het afgeven van de verantwoording. De doorlooptijd van het proces van opstellen en controle van de jaarstukken wordt de afgelopen jaren sterk beïnvloed door de impact van de nieuwe taken in het sociaal domein en de verscherping van de accountantscontrole. Ingezet wordt op het minder afhankelijk zijn van de verantwoordingsinformatie van aanbieders in de zorgsector. De toenemende eisen die gesteld worden aan de accountantscontrole leiden vooralsnog tot een langere doorlooptijd van het jaarrekeningproces dan gewenst. Ook in 2022 zal in de commissie Planning en Control enkele malen overleg worden gepland tussen vertegenwoordigers van gemeenteraad en college en vakspecialisten uit de gemeentelijke organisatie over onderwerpen uit de planning en control cyclus en bedrijfsvoering aangelegenheden.

Ook het overleg met de accountant vindt via die commissie plaats. Vanaf 2020 is een nieuw dienstverleningscontract gesloten voor de controle door de accountant, voor een periode van vier jaar.

91

6 | Verbonden partijen 6.1

Inleiding

De paragraaf verbonden partijen geeft inzicht in de relaties en verbindingen van de gemeente met verbonden partijen. Van een ‘verbonden partij’ is sprake wanneer er vanuit de gemeente bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en wanneer er financiële belangen mee gemoeid zijn.  Onder bestuurlijk belang wordt verstaan het hebben van een zetel in het bestuur van de verbonden partij of het hebben van stemrecht.  Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld (en die ze is in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt kan zijn) en/of in geval dat er financiële problemen ontstaan bij de verbonden partij er verhaal op de gemeente kan plaatsvinden.

6.2

Beleidskaders

Het beleid ten aanzien van verbonden partijen is vastgelegd in de Nota verbonden partijen 2016. Deze nota wordt geactualiseerd met naar verwachting besluitvorming begin 2022. 6.3

Beheersing risico’s

De verbonden partijen lopen sterk uiteen in (financiële) omvang en vorm. Hierdoor variëren ook de gemeentelijke belangen en risico’s sterk. Bij de begroting en de rekening wordt per partij bezien hoeveel bestuurlijk (inhoudelijk) en financieel belang er is en hoeveel risico er wordt gelopen en wordt het risicoprofiel bepaald. Hoe groter het bestuurlijk en/of financieel belang bij een verbonden partij, des te intensiever de sturing. Er zijn drie risicoprofielen: Basis pakket Verbonden partijen waarbij de gemeente een laag bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het basispakket. De raad wordt over verbonden partijen in dit pakket geïnformeerd bij de gemeentelijke begroting en jaarrekening. Pluspakket Verbonden partijen waarbij de gemeente een gemiddeld bestuurlijk of financieel risico loopt worden ingedeeld in het pluspakket. Aanvullend op het basispakket wordt de raad ook bij de voortgangsrapportage geïnformeerd over deze verbonden partijen, zo nodig ook met een informatienota. Daarnaast zal de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen hoger zijn dan bij de partijen in het basispakket. Tot slot worden deze verbonden partijen ook periodiek geagendeerd in het college. Plusplus pakket Verbonden partijen waarbij de gemeente een hoog bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het plusplus pakket.

Aanvullend op het pluspakket ligt de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen hoger.

6.4

Overzicht verbonden partijen

Op basis van regelgeving volgt hierna het overzicht van bestaande verbonden partijen. Daarin wordt per partij de voorgeschreven informatie verschaft. Bij de gemeenschappelijke regelingen die geen eigen vermogen hebben is het financieel belang van de gemeente gelegen in de verplichting om bij te springen als er financiële problemen ontstaan bij de verbonden partij. Omdat die op begrotingsbasis niet zijn in te schatten staat bij die gemeenschappelijke regelingen € 0 als financieel belang.

92

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Volledige naam

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Vestigingsplaats

Den Haag

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene Vergadering

Openbaar belang

Bank voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang 1 januari 2020

31 december 2020

Financieel belang

van de gemeente

€ 4,6 mln.

€ 4,8 mln.

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 4.887 mln.

€ 5.097 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 144.802 mln.

€ 155.262 mln.

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

p.m.

p.m.

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

n.v.t.

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Niet bekend. BNG publiceert geen begroting. Daarom zijn de cijfers van 2020 opgenomen.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

2023

2024

2025

n.v.t

n.v.t.

n.v.t

. Circulus-Berkel Volledige naam

Circulus-Berkel B.V.

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Afvalverwijdering en straatreiniging 1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 0,9 mln.

€ 0,9 mln.

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 16,1 mln.

€ 16,9 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 42.3 mln.

€ 41,9 mln.

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

(excl. deelnemingen)

€ 925.000.

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

Verwachte verplichting dienstverleningsovereenkomst: € 3,5 mln.

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Verduurzamen, Circulaire economie, hergebruik van hernieuwbare grondstoffen optimaliseren de hoeveelheid aangeboden huishoudelijk afval te minimaliseren en de reststromen van het huishoudelijk afval nog beter verwaarden.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

prognose

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

2023

2024

2025

€ 3,5 mln.

€ 3,6 mln.

€ 3,7 mln.

.

93

GGD NOG Volledige naam

GGD Noord- en Oost Gelderland

Vestigingsplaats

Warnsveld

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Voorzitter dagelijks en algemeen bestuur

Openbaar belang

GGD NOG beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van 22 gemeenten die bij GGD NOG zijn aangesloten. prognose

1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 0,1 mln.

€ 0,1 mln.

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 2,9 mln.

€ 2,5 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 2,5 mln.

€ 2,5 mln.

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 545.715

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

GGD NOG voert voor de gemeente Epe de jeugdgezondheid 4-19 jaar uit. Daarnaast zijn er taken voor de algemene gezondheid, onder andere medische milieukunde en infectieziektebestrijding. De Takendiscussie in het jaar 2021 heeft effect op de GGD NOG in 2022. In 2022 is bestrijding van corona nodig. En in 2022 besteedt GGD NOG extra aandacht aan de mentale weerbaarheid van jeugd.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€0

2023

2024

2025

€ 555.428

€ 565.315

€ 576. 565

. Leisurelands Volledige naam

Leisurelands B.V.

Vestigingsplaats

Arnhem

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Openbare toegankelijkheid dagrecreatieterrein Kievitsveld Leisurelands heeft geen geprognosticeerde balans

1 januari 2020

31 december 2020

€ 6.507

€ 6.507

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 68,9 mln.

€ 73,1 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 15,5 mln.

€ 15,3 mln.

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

n.v.t.

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Sterke uitgangspositie behouden, intensieve samenwerking met partners, ontwikkeling duurzame exploitatie.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€ 4,4 mln.

2023

2024

2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

.

94

Lucrato Volledige naam

Werkbedrijf Lucrato

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid dagelijks bestuur

Openbaar belang

Het bieden van werkplekken voor inwoners met een arbeidshandicap, die niet zelfstandig kunnen werken (WSW) of alleen in een beschutte werkomgeving. En begeleiding naar werk (re-integratie) van mensen die onder de Participatiewet vallen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt. prognose

1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 0,4 mln.

€ 0,4 mln.

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 2,9 mln.

€ 2,8 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 2,6 mln.

€ 2,5 mln.

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 140.000

€0

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij Doorzetten van de koers in het bedienen van de doelgroepen conform de afspraken. Risicoprofiel

gemiddeld (pluspakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

2023

2024

2025

€ 135.000

€ 130.000

€ 129.000

. Omgevingsdienst OVIJ Volledige naam

Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ)

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Voorzitter dagelijks bestuur

Openbaar belang

Uitvoering wettelijke milieutaken prognose

1 januari 2022

31 december 2022

€ 24.442

€ 26.800

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 180.000

€ 190.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 1.605.000

€ 1.740.000

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 828.037

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Uitvoering (wettelijke) milieutaken.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€0

2023

2024

2025

€ 841.828

€ 854.466

€ 867.283

.

95

OMVV Volledige naam

Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

Vestigingsplaats

Arnhem

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Revitalisering vakantieparken prognose

1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 1.536

€ 1.565

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 7.348.000

€ 11.877.000

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

-

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

n.v.t.

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Het verbeteren van de kwaliteit van de vakantieparken en hiermee bij te dragen aan een sterkere positie van de Veluwe als toeristischrecreatieve bestemming.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€ -471.000

2023

2024

2025

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

. Vervoerscentrale Stedendriehoek Volledige naam

Basismobiliteit

Vestigingsplaats

Lochem

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: bedrijfsvoeringsorganisatie

Wijze van belang

Lid bestuur

Openbaar belang

Doelgroepen prettig en efficiënt vervoeren wanneer er geen vervoersalternatief is.

Financieel belang

van de gemeente

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 100.920

€ 571.859

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 4.100.000

€ 3.879.530

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 1.493.931

prognose

1 januari 2022

31 december 2022

€ 108.591

€ 65.964

€ 100.469

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij Aanschaf van software die de planning, administratie, managementinformatie en communicatie beter ondersteunen. Ook medewerkers betrekken in de verdere ontwikkeling van PlusOV en hen inspireren hun bijdrage te leveren tot verbeteren en vernieuwen. Daarnaast met de bijsturingscyclus consequent te sturen op PlusOv belangrijke KPI's. Dit helpt om de doelstellingen duidelijk te maken en om tot verbetering en vernieuwing te komen. Risicoprofiel

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

gemiddeld (pluspakket) 2023

2024

2025

€ 1.505.330

€ 1.531.138

€ 1.531.138

.

96

Regio Stedendriehoek Volledige naam

Gemeenschappelijke regeling regio Stedendriehoek

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid/plaatsvervangend voorzitter dagelijks bestuur en lid regioraad

Openbaar belang

Belangenbehartiging op gebied van ruimtelijke ordening en landschapsontwikkeling, volkshuisvesting, sociaaleconomische ontwikkeling en arbeidsvoorziening, verkeer en vervoer, milieu, onderwijs en welzijn en recreatie. Stedendriehoek heeft geen geprognosticeerde balans

1 januari 2020

31 december 2020

Financieel belang

van de gemeente

€ 7.231

€ 12.865

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 97.010

€ 172.600

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 1.565.521

€ 2.089.739

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 95.971

€0

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij Uitvoering van het Regionaal Perspectief 2030 met het daarbij behorende uitvoerings- en investeringsprogramma als aanscherping en actualisatie van de huidige Agenda Cleantechregio 2019-2023. De uitwerking gebeurt in samenwerking met de Strategische Board onder de gezamenlijke naam "Cleantechregio". Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

2023

2024

2025

€ 97.977

€ 100.025

€ 102.117

. Streekarchief Volledige naam

Streekarchief Epe, Hattem en Heerde

Vestigingsplaats

Epe

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: centrumgemeente

Wijze van belang

Voorzitter commissie en plaatsvervangend lid

Openbaar belang

Het beheer van de oude openbare archieven en het toezicht op het beheer van de nieuwe archieven. 1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€0

€0

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€0

€0

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€0

€0

Financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 81.810

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Het beheer van de oude openbare archieven en het toezicht op het beheer van de nieuwe archieven. Het onderzoeken / realiseren van een voorziening voor het duurzaam beheren van elektronische informatie.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

prognose

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€0

2023

2024

2025

€ 86.881

€ 88.331

€ 89.954

.

97

Tribuut Volledige naam

Tribuut belastingsamenwerking

Vestigingsplaats

Epe

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: bedrijfsvoeringsorganisatie

Wijze van belang

Voorzitter bestuur

Openbaar belang

Het uitvoeren van de gemeentelijke belastingen en Wet waardering onroerende zaken. prognose

1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€0

€0

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€0

€0

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€0

€0

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 727.000

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

Onderzoeken of verdere beleidsharmonisatie mogelijk en gewenst is. Nulstand creëren voor secundaire objectkenmerken. Betaalmogelijkheden aanpassen aan mogelijkheden van de klant.

Risicoprofiel

laag (basispakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€0

2023

2024

2025

€ 697.000

€ 703.000

€ 722.000

. Veiligheidsregio Volledige naam

Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Vestigingsplaats

Apeldoorn

Vorm

Gemeenschappelijke regeling: openbaar lichaam

Wijze van belang

Lid algemeen bestuur

Openbaar belang

De VNOG werkt samen met de gemeenten aan veiligheid, door zich sterk te maken voor de kwaliteit en efficiency van de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding. Dit alles met als doel: veilig en gezond, wonen, werken en recreëren. prognose

1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 370.000

€ 356.000

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 9,1 mln.

€ 8,7 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 46,1 mln.

€ 49,0 mln.

Verwacht financieel resultaat

van de verbonden partij

Financiële gemeentelijke bijdrage 2022

€ 1.959.000

Beleidsvoornemen 2022 van de verbonden partij

De VNOG gaat in 2022 verder met de uitvoering van de Toekomstvisie die in 2020 is vastgesteld. De accenten waar de VNOG zich op richt zijn zelfen samenredzaamheid en preventie, compacte en slagvaardige posten met goed getrainde vrijwilligers, een versterkte informatiepositie, een goede transitie naar de Omgevingswet, innovatie, efficiencyslagen en besparingen, cultuuromslag en ontwikkeling personeel en een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers, opdat er een solide veiligheidsregio is voor de lange termijn.

Risicoprofiel

gemiddeld (pluspakket)

Jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan verbonden partij

€0

2023

2024

2025

€ 1.959.000

€ 1.959.000

€ 1.959.000

.

98

Vitens Volledige naam

Vitens N.V.

Vestigingsplaats

Zwolle

Vorm

Vennootschap

Wijze van belang

Algemene vergadering

Openbaar belang

Het beschikbaar stellen van voldoende betrouwbaar drinkwater. prognose

1 januari 2022

31 december 2022

Financieel belang

van de gemeente

€ 35.000

€ 35.000

Eigen vermogen

van de verbonden partij

€ 579,8 mln.

€ 592,3 mln.

Vreemd vermogen

van de verbonden partij

€ 1.437,5 mln.

€ 1.555,5 mln.