2023-11-09 Notulen gemeente Epe Gemeenteraad, getekend

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE EPE d.d. 9 november 2023

Aanwezig: Voorzitter: T.C.M. Horn Griffier: D.Kattenberg CDA: B. Hendriks, A.H. Oortgiesen, H. van EIstvan den Esschert, P. Siwabessij, Z. van der Weerd Nieuwe lijn: A. Vos K. Aldemir, M. Zweekhorst, L. Rodijk M. Tibben, L. Halkers, N. van den Berg SGPICU: F. de Ruiter, W. van den Berg, H. Boon D66: J.H. Boermans, N. Doorn, S. van den Berg Gemeentebelangen: G.J.J. van Limburg, V. Griep-Pont GroenLinks: J.W. van der Baan PvdA: J. van Nuijs

Verder aanwezig: Wethouders: mevrouw Van Loon en de heren Heere, Kerkmans en Van den Berg Gemeentesecretaris: N. Dusink

Met kennisgeving afwezig: Forum voor Democratie: P. Vermaas

5.

Heropening / mededelingen

De voorzitter: Dames en heren. Dames en heren, leden van de gemeenteraad, leden van het college, publieke tribune. Allemaal van harte welkom. Ik heropen de vergadering die wij afgelopen maandagavond hebben geschorst. Dat is de Begrotingsraad die conform gewoonte altijd in twee delen gaat en we zijn vandaag aangekomen bij het tweede deel. Het tweede deel zal ook worden besloten met een feitelijk besluit over de begroting van 2024-2027. Bij de heropening deel ik u mede dat de heer Vermaas nog steeds ziek is van Forum voor Democratie. Vanavond dus niet aanwezig en volgens mij is de rest van de raad wel aanwezig. Ja, dus dat betekent dat wij 22 leden aanwezig hebben. Ik kijk nog om me heen of er nog anderen zijn die mededelingen hebben. Niet? 6.

Vragen raadsleden

De voorzitter: Dan zijn we al bij het punt 6 van deze heropende vergadering. De vragen van de raadsleden. Er zijn geen vragen aangemeld.

1

7.

Vaststelling Lijst ingekomen stukken d.d. 9 november 2023

De voorzitter: Dan zijn we bij punt 7 Vaststelling Lijst ingekomen stukken van 9 november 2023. Is er iemand die naar aanleiding van de aan u voorgestelde afdoening iets over wil zeggen? De heer Van Nuijs, Partij van de Arbeid. De heer Van Nuijs: Voorzitter, ik heb een vraag over 23-0162 dat is een brief van een inwoner. Wat mij verbaast is dat er een vergunning is verleend op die locatie. Dat daarvoor uitgebreid correspondentie is geweest over het feit dat die geweigerd kan worden omdat hij in strijd was met een goede ruimtelijke ordening. Plotseling een briefje nee akkoord, we gaan akkoord. Ineens was het wel conform een goede ruimtelijke ordening. Dus ik zou graag meer informatie willen. Kan me voorstellen dat dat niet meteen kan, maar als het college dat zou willen verstrekken met ook eventuele onderzoeken die er zijn gedaan enzovoorts, enzovoorts. Want het gaat over een burger die er in ieder geval er niet blij mee is omdat hij zelf nooit de toestemming heeft gekregen om een dergelijke actie met medewerking van de gemeente te realiseren. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank en ik hoop dat u beseft dat het een individueel geval is dus maar ik ga even kijken of de heer Kerkmans er iets over kan zeggen, anders doen we het schriftelijk. De heer Kerkmans. ...

De heer Kerkmans: Dank voorzitter. De heer Van Nuijs gaf het al aan, maar daar zou ik toch graag schriftelijk op terug willen komen. Hetgeen wat ik wel mee gegeven is dat naar aanleiding van het inzenden van de brieven we dat uiteraard direct hebben opgepakt. Dat er ook direct vanuit het managementteam gesprekken gevoerd zijn met de indiener. Dus dat we dat wel direct serieus hebben opgepakt. Hoe dat proces precies verlopen is, daar zou ik graag schriftelijk bij u op terugkomen zodat u ook de juiste informatie van ons heeft. Dank u wel voorzitter. De heer Van Nuiis: Prima. De voorzitter: Dank. Ik denk dat u daarmee ja prima. Anderen op de lijst ingekomen stukken van vandaag? Niet? Dan gaan we die conform de voorgestelde afdoening ook behandelen. 8.

Vaststelling notulen en de besluiten lijst van de raadsvergadering van 12 oktober 2023

De voorzitter: Dan zijn we bij punt 8 van de agenda. Dat is vaststelling notulen en de besluitenlijst van de raadsvergadering van 12 oktober 2023. Er zijn bij de griffie geen opmerkingen binnengekomen. Dus mag ik ervan uitgaan dat u akkoord bent met deze notulen en besluitenlijst? Ja, dank u wel. Dan zijn die ook vastgesteld. 9.

Programmabegroting 2024

—

2027 (2 termijn)

De voorzitter: Dan zijn we bij de hoofdmoot van vanavond en dat is de begroting 2024-2027 tweede termijn. De raad wordt voorgesteld de programmabegroting werd 2024-2027 vast te stellen, inclusief de autorisatie aan het college ten aanzien van de verwerking van de verlaging van indexering en de inzet van de reserves en opgenomen financiële middelen voor onderwijshuisvesting/ maatschappelijke accommodaties en huisvesting van vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen. Dan weten we allemaal weer waar we het over hebben. Met u afgesproken is dat, we zitten nu in de tweede termijn, dat uw eerst de gelegenheid krijgt en ik hou maar even de volgorde aan die we de maandag ook hebben gebruikt, om op elkaar en op het college te reageren. Doet u dat vooral als u de noodzaak voelt om debat te voeren om dat op dat op hoofdlijnen te doen. Als u dan 2

daarna ook aangeeft wat de wijzigingen zijn in amendementen of moties, dan horen we dat ook. Dan gaan we daarna, nadat eventueel het college ook nog een tweede termijn heeft gehad, ook nog even met u in debat over de moties en amendementen. Of u gaat met elkaar in debat. Indien mogelijk zullen we die moties en amendementen ook een beetje clusteren rondom de thema’s die u heeft aangereikt. Ik hoop dat het zo helder is. Dus graag als het debat volgt op hoofdlijnen in eerste termijn, tweede termijn excuus. Dan gaan we beginnen bij het CDA Mevrouw Hendriks, aan u het woord. Mevrouw Hendriks: Voorzitter dank u wel. Ik wou even beginnen met wijzigingen van de moties en amendementen. Wij hebben twee wijzigingen doorgevoerd. Het amendement over de e-herkenning die wij afgelopen maandag hebben ingediend hebben wij na de eerste termijn van het college gewijzigd in een motie over de e-herkenning. Waarbij we toch wel tussen de regels een toezegging hebben gehoord dat het college dit zou uitvoeren, maar daar horen we straks tweede termijn vast meer over. Maar dat dit op deze manier beter werkbaar zou zijn voor het college. Dus die wil ik zo aan nu geven. De motie over de respijtzorg hebben we aangepast. Daar is het steuntje in de rug aan toegevoegd en daar is een termijn aan toegevoegd. Die termijn is 1 april 2024. Dus deze motie is iets gewijzigd.

Dus ik zal nu in gewijzigde vorm ondertekend aan u overhandigen. De voorzitter: Dank u wel dan maak ik deze onderdeel van de beraadslagingen. Mevrouw Hendriks: Ik ben wat vergeten sorry. De eerste zin is en we beginnen natuurlijk met de lolly’s en dan sta ik hier zonder lollys. Maar goed ze zijn er, de lollys. Volgens ons het symbool voor alle vrijwilligers in onze gemeente. De vrijwilligers die de samenleving binden, die de samenleving kleur geven. We vonden het dan ook heel goed en heel prettig dat mevrouw Griep aandacht ook had gevraagd, mevrouw Griep van GemeenteBelangen had gevraagd voor de vrijwilligers. Ze gaf ook aan dat wij in de gemeente Epe relatief veel vrijwilligers hebben. Dat is wist ik niet, maar dat vond ik wel heel fijn om te horen. Dat zij ook aandacht vroeg voor het feit dat er nagedacht moet worden over hoe houden we die hoeveelheid vrijwilligers vast? En hoe krijgen we ook weer nieuwe vrijwilligers erbij als de vrijwilligers om wat voor reden dan ook afhaken? Dus wij willen heel graag de motie van GemeenteBelangen mede-indienen. Hebben we ook net op de valreep nog even doorgegeven aan mevrouw Griep. Dus dank u wel daarvoor.

Wat we helemaal grappig vonden, is dat we natuurlijk vorig jaar en de heer Van Limburg weet dat misschien nog wel, hadden we reactie op de GemeenteBelangen omdat u toen best wel veel op- en aanmerkingen had op de begroting en dat u vervolgens daar niks mee deed. Toen hebben wij nog een nepmotie gemaakt voor u en gezegd u kunt tekenen bij het kruisje. Gelukkig ving u dat goed op, kon u de lol er wel van inzien. Dus ik vind het ook extra leuk dat er nu ook echt een motie ligt waar we ons heel erg in kunnen vinden. Dus dank nogmaals naar de GemeenteBelangen. Nu is het bruggetje natuurlijk snel gemaakt dat er mensen zijn die veel commentaar op de begroting hebben en daar vervolgens niks mee doen mijnheer Van Nuijs. Want u gaf in uw betoog natuurlijk zeven punten aan die u niet juist vindt in de begroting. U veroordeelt een partij die ook commentaar heeft op de begroting, maar wel tot handelen overgaat. Die partij die noemt u dan één of andere fractie, u heeft geen namen genoemd, maar ik ben er toch maar van uitgegaan dat u het over ons had. Omdat één of andere fractie een traditie had met een leuk of sympathiek amendement en dat u daar in principe niet aan mee wil doen omdat het afbreuk doet aan de gehele begroting. Dat is wat u zei. Dat vonden wij een beetje lastig. Het voelt een beetje alsof wij beiden aan de zijlijn staan van een voetbalveld.

U de hele wedstrijd, mevrouw Van Doorn wil ook iets zeggen over voetbal geloof ik. We samen de hele wedstrijd langs de kant van het veld staat. U staat daar in uw rode jas in uw kraag weggedoken te mopperen over alles wat er niet goed gaat. Maar u doet vervolgens niks. Wij staan daarnaast in onze groene jas ook weggedoken in onze kraag, ook een beetje te mopperen dat de dingen beter kunnen. Maar goed wij vinden toch wel dat er iets veranderd moest, dus wij zijn uiteindelijk zelf het veld maar ingegaan. Vooral niet in de spits, beetje 3

op de achtergrond. Maar we hebben wel geprobeerd om van de wedstrijd en dus ook van de begroting nog iets moois te maken. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Van Nuijs Partij van de Arbeid. De heer Van Nuijs: Voorzitter dat is mooi. Maar mevrouw Hendriks wilde ik zeggen, maar voorzitter. U zegt u bent bezig met de begroting, maar dat is niet zo. Want u nu doet staat helemaal niet in die begroting. Dus zie ik maak opmerkingen over de begroting. Wat u doet is, allerlei dingen die niet in de begroting staan daar gaat u over praten. Is dat dan de bedoeling van een begrotingsbehandeling? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Is een goede vraag of dat de bedoeling is. Ik vind het wel leuk om een om een synoniem te maken van de begrotingsbehandeling. Om het op die manier iets begrijpelijker te maken voor onze inwoners. Want uiteindelijk inwoners waar we dit allemaal voor doen en die moeten ook snappen wat we hier zeggen. Dus vandaar dat ik deze woordkeuze heb gebruikt. De voorzitter: De heer Van Nuijs. De heer Van Nuiis: Ik begrijp dat. Daar heb ik heel veel waardering voor. Met name dat u dat ook doet via lolly’s. Dus dat zullen de mensen echt kunnen waarderen en ook kunnen begrijpen uiteraard. Mevrouw Hendriks: Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Hendriks gaat u verder. Mevrouw Hendriks: Maar het amendement voor de vrijwilligersavond.

U heeft eigenlijk aangegeven daar gaan wij niet in mee want het doet afbreuk aan de hele begroting. Dat vind ik een beetje jammer want de hele begroting is eigenlijk precies ook, doen we voor alle voor alle inwoners, voor de hele bevolking. De vrijwilligers maken daar natuurlijk een heel belangrijk deel van uit. Dus wat ons betreft staan wij op voor de inwoners van onze gemeente en zou het fijn als u erin meegaat, want dan doet u dat ook. De motie van de VVD daar komt de heer Siwabessij zo op terug als u dat goed vindt voorzitter. Dan hebben we nog de motie van de D66 over de weg naar de ossenstal en die vinden wij wat ingewikkeld. Want het is een motie De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Die is nog niet ingediend gaat u nu zeggen. De voorzitter: Het is goed dat u dat snel beseft. Dat was ook de reden waarom we hadden afgesproken dat we eerst op elkaar zouden reageren en daarna nog even over de moties zouden hebben. Maar ik snap enthousiasme, maar nog niet ingediende motie becommentariëren wordt voor iedereen wel heel erg ingewikkeld. Maar gaat u verder. Mevrouw Hendriks: Nee dan ga ik daar niet over verder dan kom ik daar straks op terug. En wacht ik even op de heer Van den Berg. De voorzitter: De heer Van den Berg VVD.

4

De heer Van den Berg: Dank u wel voorzitter. Mevrouw Henriks gaat vrij snel, dus vandaar ik misschien iets te laat ben over de motie betreffende vrijwilligersavond. Maar is de behoefte ook gepolst onder de vrijwilligers daarvoor? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. De heer Van den Berg: Vraag aan mevrouw Henriks. Mevrouw Hendriks: Hele goede vraag mijnheer Van den Berg. In het verleden is er een aantal keren zon vrijwilligersavond georganiseerd en dat is erg goed ontvangen. Dus dan hebben we het over een jaar of drie geleden, daarna is dat gestopt. Ik denk dat dat met corona te maken had. Dat waren avonden waar vrijwilligers naartoe konden, ze konden elkaar ontmoeten, ze kregen een maaltijd. Er was in sommige gevallen ook een voorstelling dat mensen vermaakt werden. Daar kwamen veel mensen op af. Dus ik heb nu niet allerlei vrijwilligers gesproken. Maar toentertijd vonden mensen dat erg leuk en die waardeerden dat enorm. De voorzitter: De heer Van den Berg en daarna mevrouw Zweekhorst. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ik begreep van mevrouw Griep dat de afgelopen jaren veel vrijwilligers gestopt zijn. Is uw peiling nog wel actueel dan? Mevrouw Hendriks: U kunt hem ook omdraaien. De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Sorry voorzitter, dank u wel voorzitter. U kunt hem ook omdraaien.

We kunnen ook zeggen door zo’n vrijwilligersavond is er misschien een reden voor mensen om juist vrijwilliger te worden. Dan draagt het bij aan de motie van mevrouw Griep, hartstikke mooi er komen meer vrijwilligers bij. De voorzitter: We gaan naar mevrouw Zweekhorst interruptie Nieuwe Lijn. Mevrouw Zweekhorst: Dank u wel voorzitter. U ging inderdaad snel, want ik was even in verwarring gaan we het nu over de motie et cetera hebben? Maar ik denk de heer Van den Berg pakt het podium, dus ik volg. Wij hebben even een aantal vragen. Het is een vrijwilligersavond voor inwoners van onze gemeente. Hoeveel vrijwilligers heeft onze gemeente? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Sorry, voorzitter. Ik weet dat wij 101 verenigingen hebben. Dus dat is al heel wat, daar kunnen we al een peiling op doen, maar natuurlijk zijn er ook heel veel mensen vrijwilliger buiten verenigingen om. De voorzitter: Mevrouw Zweekhorst. Mevrouw Zweekhorst: Dank u wel voorzitter. Waar is dan het bedrag van vierduizend euro op gebaseerd? Wat kunnen we daarvoor organiseren voor deze mensen? De voorzitter: Mevrouw Hendriks.

5

Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter. Dat is gebaseerd op de eerdere vrijwilligersavonden die georganiseerd zijn. Met een kleine indexatie erop, omdat het een aantal jaar geleden is. De voorzitter: Mevrouw Zweekhorst. Mevrouw Zweekhorst: Dank u wel voorzitter. Voordat wij helemaal van de feesten en de partijen gaan. Ons lijkt vierduizend euro wel heel weinig om iets te organiseren voor u zegt 101 verenigingen. Gemiddeld tien vrijwilligers minimaal per vereniging dan hebben we het over duizend vrijwilligers. Dan zouden we uitkomen op vier euro per vrijwilliger. De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter. Duizend vrijwilligers zijn er in het verleden niet geweest. Maar als u zegt wij zouden heel graag met deze motie mee willen doen als u er vijf of zesduizend euro van maakt, dan kunnen we schorsen en dan wil ik daar met alle plezier over spreken met u. De voorzitter: Mevrouw Zweekhorst de pet gaat rond. Mevrouw Zweekhorst: Dank u wel voorzitter. Dit was eigenlijk niet mijn aanleiding, want ik denk misschien kan ik dan bij u feestjes boeken omdat het schijnbaar niet zo heel duur is. Dat zijn de antwoorden op mijn vragen dank u wel. De voorzitter: Gaat u door mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter, maar mevrouw Zweekhorst zou u dan antwoord willen geven op de vraag.

Bent u bereid om de motie te steunen, wellicht met een hoger bedrag? Of is dat voor u niet nodig en bent überhaupt bereid om de motie te steunen? De voorzitter: Mevrouw Zweekhorst. Mevrouw Zweekhorst: U lokt mij uit tot een antwoord, maar dat gaat u straks ervaren. De voorzitter: Mevrouw Hendriks gaat u door met uw betoog. Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter, Ik mag wel iets zeggen over de motie e-herkenning want die hebben we net ingediend. Als extra motivatie en als extra onderbouwing naar de gemeenteraadsleden wou ik nog zeggen de VOG, dat is de verklaring omtrent gedrag, is wel volledig kosteloos voor vrijwilligers in onze gemeente. Omdat ze op deze manier hun taken als vrijwilliger kunnen uitvoeren. Dus wat ons betreft is het ook heel logisch dat de e-herkenning dan ook kosteloos is om op die manier de verenigingen ook hun taken te kunnen laten uitvoeren. Dus dat is als extra argument wat ik vorige keer nog niet genoemd heb om deze motie te steunen. De voorzitter: U krijgt een interruptie van mevrouw Zweekhorst Nieuwe Lijn. Mevrouw Zweekhorst: Dank u wel voorzitter, ik denk ik ging net zo lekker. We zijn heel blij dat jullie inderdaad het aangepast hebben omdat we toch voorzagen qua werkzaamheden, wat ook weer extra werk voor onze ambtenaren vraagt.

Dus we zijn heel blij dat jullie het aangepast hebben en dat het ook voor onze vrijwilligers en inwoners zo makkelijker gemaakt wordt. Dus dank u wel daarvoor. De voorzitter: Dat is een positieve interruptie. Gaat uw gang mevrouw Hendriks. 6

Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter. Ik mag niet vragen of dat betekent dat ze zullen steunen, maar dat gaan we zo horen. Dit was eigenlijk heel kort onze tweede termijn. Misschien iets te snel in het begin, sorry dat is enthousiasme. Is ook een beetje mijn valkuil. Mijnheer Siwabessij mag ik u uitnodigen om te spreken over de motie van de VVD over geld voor goede doelen? De voorzitter: De bedoeling was om straks over de moties te gaan praten. Want als we straks over de moties praten, dan kan iedereen zijn bijdrage leveren. Dus de bedoeling was nu een eerste reactie op datgene wat u van andere partijen heeft gehoord en wat het college heeft gereageerd en daarna gaan we de moties doen. Mevrouw Hendriks: Excuses, dan laten we het hierbij. Dan zullen we straks tijdens de pauze of een eventuele schorsing de lolly’s uitdelen en dan komt de heer Siwabessij straks. De voorzitter: Dank. U gaat natuurlijk uitgebreid over uw eigen werkwijzen, maar ik denk dat het wel zo helder is voor iedereen. Dank. Dan gaan wij naar de VVD. Excuus, Nieuwe Lijn. Dat was niet de bedoeling, Nieuwe Lijn de heer Vos. Aan u het woord. De heer Vos: Dank u wel voorzitter, Ik heb niet zo heel veel te melden zoals gebruikelijk, ik ben altijd kort van stof. Ik wil het college hartelijk danken voor alle antwoorden die we gekregen hebben op al onze vragen.

Ze zijn niet allemaal even duidelijk, niet allemaal even helder, maar vooruit dat zal wel aan ons bevattingsvermogen liggen. Bepaalde dingen schijnen toch specifiek gemeente gerelateerd te zijn en die zou je in het normale leven niet gaan meemaken denk ik. Mijn collega-raadsleden wil ik ook bedanken voor hun inbreng en dat was het. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, kort maar krachtig. Dan zijn we aangekomen bij de VVD. Mevrouw Tibben aan u het woord. Mevrouw Tibben: Dank u wel voorzitter, Ik wil allereerst van dit moment gebruik maken, want ik heb een grote fout gemaakt afgelopen maandag. Daar werd ik meteen door op mijn vinger getikt. Ik heb namelijk heel netjes het college bedankt voor de mooie begroting en complimenten ervoor gegeven. Ik werd vrijwel meteen op mijn vingers getikt en de ambtenaren dan, die hebben het werk geleverd. Heel terecht, dus hierbij ook alle ambtenaren heel erg bedankt en complimenten voor het goede werk. Dan hebben wij in ieder geval hier nog onze motie. Ik betwijfel dus nu een beetje of er nu over gesproken wordt of straks? De voorzitter: U kunt nu melden of u hem in stand houdt of dat u hem gewijzigd heeft, of anderszins. Daarna gaan we hem behandelen. Mevrouw Tibben: Deze motie houden wij in stand zoals hij is dus dan draag ik hem hierbij graag over. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder.

Mevrouw Tibben: Dat was het voor nu en dan spreken we elkaar zo in debat denk ik. De voorzitter: Dank. Dan zijn we bij de SGP-ChristenUnie de heer De Ruiter aan u het woord. De heer De Ruiter: Voorzitter dank u wel. Dan hou ik het ook kort. Ik had een heel lijstje gemaakt om te reageren op de moties en één amendement, die doen we straks dus. Maar het is mooi dat je een tweede termijn krijgt, want dan heb je de dingen die je vergeten hebt in de eerste termijn die kun je nu in de tweede termijn naar voren brengen. Ik mag niet praten over vorige colleges, ik mag wel praten 7

over vorige bestuursperiode. In de vorige bestuursperiode is toch een aantal keren door ons, omdat het een speerpunt is in ons programma ook al jarenlang, het niveau van de buitenwegen dat is al jaren laag. In deze begroting staat hij opnieuw op laag. Anders had ik er afgelopen maandag even over van gedachten willen wisselen met het college. Wij doen op deze manier opnieuw een beroep op het college om dat niveau van de buitenwegen van laag naar basis te tillen. Mogelijk kan het college daar straks een antwoord op geven. Waar ik het ook even over wil hebben. We hebben bij deze stukken een heel mooi lijstje gekregen van de toekomstige woningbouwprojecten, huidige projecten, in uitvoering zijnde projecten. Daar staat bij Epe 118 stuks, heel mooi. Vaassen 422 zeer fijn. Oene 37 prachtig. Ernst nul. Ernst nul. Dus we staan met 1577 tegen nul achter. Graag opnieuw richting het college, want ik heb afgelopen maandag in mijn betoog aangegeven dat wij heel graag de kleine dorpen onder de aandacht willen houden. Dus bij deze het verzoek om toch te kijken of Ernst toch in de vaart der volkeren ook mee kan genomen worden. Ik meen me te herinneren maar ik kan actieve herinneringen waarschijnlijk niet helemaal goed herinneren. Dat de wethouder Ruimtelijke Ordening met enige regelmaat toch in het verleden Ernst een aantal keren toch al heeft genoemd.

Als ik doorpraat krijg ik geen interruptie. De voorzitter: U krijgt een interruptie van mevrouw Hendriks CDA. Mevrouw Hendriks: Voorzitter dank u wel. Mijnheer De Ruiter heeft u ook nagedacht over de buurtschappenwissel Gortel Zuuk staat die in de lijst en is daar iets over te melden? Wilt u daar ook een lans voor breken? Of zegt u als we maar een aantal woningen voor Ernst hebben is het wat ons betreft wel voldoende? De voorzitter: De heer De Ruiter. De heer De Ruiter: Daar is uiteraard over nagedacht, maar de buurtschappen wij hebben in Epe meer dan twintig buurtschappen, twee of 23 zelfs. Heel mooi verdeeld over de vier dorpen. Dus voor mij zijn die buurtschappen gewoon incluis bij de dorpen. De voorzitter: Mevrouw Hendriks is tevreden. Gaat u verder met uw betoog. De heer De Ruiter: Dan willen wij graag ook nog een antwoord van het college. In mijn betoog heb ik het even gehad over de jeugdzorg, daar moeten we met zijn allen toch wat aan kunnen doen om die betaalbaar te blijven. Kan het college, de wethouder Sociaal Domein kan die wat voorbeelden geven, zodat het voor ons ook even begrijpelijk is hoe we die betaalbaar kunnen houden? Het laatste wat ik even wil zeggen. Goede begroting, daar kunnen we jaren mee vooruit. Zeker met die zes miljoen besparing. Wethouder Financiën succes ermee. De voorzitter: Dank u wel. Klonk toch een beetje als een eerste termijn B.

Wij gaan verder met de fractie van D66 mevrouw Doorn. Gaat uw gang. Mevrouw Doorn: Dank u wel voorzitter. Daar gaat hij weer. Mijn tweede termijn is inderdaad een reactie op wat andere partijen vorige keer hebben aangegeven, als ook wat het college vorige keer heeft aangegeven, Ik zal daarbij zoals we dus juist gehoord hebben de reacties op de moties in eerste instantie achterwege laten. Ik zou daarbij wel willen vragen alvast aan de voorzitter of we na de reactie van het college op de aangepaste moties een korte schorsing zouden kunnen doen? Aangezien die aangepast nu zijn ingediend, om even kort intern ook te kunnen overleggen over hoe we eventueel wel of niet zouden willen stemmen. Mijn collega de heer Boermans zal sowieso vanavond voor ons de woordvoering doen over wonen en wegen, noem ik het maar even. Dus ook

8

op de motie van de collega van GroenLinks reageren later. Alsmede een eigen motie indienen van ons. Eventueel andere reacties geven op dat onderwerp. Collega’s van het CDA danken we graag voor de aandacht voor het soortenmanagement in hun betoog, als ook het vrijwilligerswerk. Op de moties komen we dan natuurlijk nog terug. De collega’s van Nieuwe Lijn, ik heb daar toch wat vragen over uw betoog. Ik weet niet of u daar wilt op reageren of niet, maar ik was nogal eigenlijk onder de indruk van het feit dat u denkt dat er grote offers van onze inwoners gevraagd worden. Ik ben erg benieuwd wat precies deze grote offers volgens u zijn. U volgt in die zin in uw betoog dan ook nog eens op met het feit dat er reserves gebruikt worden. Maar volgens ons zijn reserves daarvoor om op een gegeven moment gebruikt te worden. Kunnen ons niet voorstellen dat u spaargeld ook laat staan op de rekening tot de lengte vandaag, zonder dat te gebruiken voor het spaardoel. De voorzitter: Dan krijgt u ook een reactie van de heer Vos Nieuwe Lijn, alstublieft. De heer Vos: We doen ons best, dank u wel voorzitter. Grote offers, we gaan wederom 7,5 procent meer betalen voor onze gemeentelijke belastingen. Dat vind ik ten opzichte ook van vorig jaar best wel een extra grote belasting.

Alle verkapte bezuinigingen waar het college het mandaat voor vraagt daar weten we ook nog niet wat voor effect dat geeft op alle zaken die wij met elkaar moeten gaan opbrengen. Dus het zou maar zo kunnen zijn dat er bezuinigd gaat worden op bibliotheek omdat die een prestatieafspraak hebben en geen subsidie. Dat soort grote offers bedoelen wij daarmee. De voorzitter: Mevrouw Doorn D66. Mevrouw Doorn: In dat geval zou ik u willen vragen waar u het dan anders zou willen doen? Want dat is wat ik in het hele verhaal mis. Is dat u geeft aan we vinden het zo vervelend dat onze inwoners al die grote offers moeten brengen, maar u keert het niet de andere kant op. Door aan te geven dat het dan anders kan. Dat er dan geld ergens anders vandaan moet komen, of opgehaald moet worden, of ingeleverd moet worden. De voorzitter: De heer Vos. De heer Vos: Dank u wel voorzitter. Dat klopt, we hebben geen moties of wat dan ook ingediend daarop om veranderingen aan te brengen omdat we dan te veel in het hele verhaal moeten gaan herschrijven. Dat kunnen wij als fractie echt niet samen met elkaar doen. Daar hebben we ambtenaren voor die dat veel beter kunnen. Dus wij proberen dat op een andere manier tot stand te brengen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Doorn. Mevrouw Doorn: Dank u wel voorzitter, dank u wel voor uw antwoord mijnheer Vos. De voorzitter: Gaat u door met uw betoog.

Mevrouw Doorn: Als het gaat om de opmerking die ook in dit geval Nieuwe Lijn gemaakt heeft om de landelijke gemiddelden te noemen over de woonkosten. Vinden we het niet heel erg fair om dit een gemiddelde te noemen, terwijl van heel veel begrotingen en heel veel gemeenten nog niet duidelijk is wat die volgend jaar precies gaan doen. Voor ons is dat appels met peren vergelijken. Het is ook in de technische vragenronde al beantwoord door het college. Nu maandag nog een keer. Dus wij zijn niet van mening dat dat fair is. De voorzitter: Dan krijgt u een interruptie van de heer Vos Nieuwe Lijn. 9

De heer Vos: Dank u wel voorzitter. De cijfers die wij genoemd hebben zijn natuurlijk gebaseerd op 23 en 22. 24 moet nog komen, dus wij weten ook nog niet hoe het in 24 gaat zijn. Maar 23 heeft ons genoopt om dit te moeten gaan noemen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Doorn. Mevrouw Doorn: Daar blijkt voor ons dat u nu de huidige verhoging voor ons van 24 dus vergelijkt met 23. Dus dat vinden we jammer. De voorzitter: Gaat u door met uw betoog. Mevrouw Doorn: Voor de collega’s van de VVD ook daar willen we straks graag wat over de motie zeggen. We zijn blij met hun in put van maandag. Waarin gezegd wordt we doen het goede, want wij vinden ook dat er heel veel dingen goed gaan. Maar wij vinden toch ook en dat hebben we maandag ook laten weten, dat een aantal dingen nog niet heel erg goed gaan. Hebben we het college opgeroepen ermee aan het werk te gaan. Dus we zijn wel benieuwd dat behalve de boas en het geld voor goede doelen, waar we uiteindelijk als raad zelf over gaan, is er dan niks wat volgens de VVD beter zou kunnen? Dat is wel een vraag die we hebben. Als reactie op ChristenUnie-SGP danken wij hen voor de zeer constructieve bijdrage. Met daarbij de nodige aandacht voor de fysieke leefomgeving en alles wat daarbij hoort. Dat gaat ook over de passende huisvesting voor vluchtelingen.

Onze gemeente doet wat ons betreft daar op dit moment alles wat nodig is en zoveel als kan. We zouden het college wel willen oproepen om extra aandacht te blijven geven. Blijven, blijven, blijven geven aan de open communicatie richting onze inwoners hierin. Collega’s van GemeenteBelangen, ook daar komen straks graag op de motie terug. We danken u ook heel erg voor de extra aandacht voor de vrijwilligers in deze en u duidelijk uitspreken in uw bijdrage over een inclusieve samenleving. Daar vindt u ons zeker aan uw zijde. Zeker ook als het gaat om het managen van de verwachtingen van ons inwoners. Dank u wel. Voor wat betreft de PvdA heeft mevrouw Hendriks het gras voor mijn voeten weggehaald. Hier staat letterlijk bijna dezelfde vergelijking die ik maakte van de voetbalsupporter en de zijlijn. Lijken af en toe iets te veel op elkaar. Maar inderdaad de heer Van Nuijs heeft al antwoord gegeven, maar voor ons is het nog kritischer kijken naar het uitgavenpatroon van de coalitie. Op dit moment is dat voor u alleen maar kijken en niks daaraan doen en dat is eigenlijk dezelfde opmerking die ik richting Nieuwe Lijn maakte. Dat vinden we erg jammer. De collega van GroenLinks danken we zeker voor uw aandacht voor diverse zaken in uw betoog. Duurzaamheid, klimaat, samenwerking met agrariërs in de landbouwtransitie en ook uw support als het gaat om inclusie en diversiteit.

Ook u vraagt aandacht voor vluchtelingen en andere doelgroepen de huisvesting daarvoor. De motie voor de woonagenda zullen we straks door collega Boermans behandelen. Dan Forum van Democratie, zijn helaas niet aanwezig kunnen zijn maandag en ook vandaag. We wensen de heer Vermaas van harte beterschap. Zij hebben natuurlijk wel een stuk aangeleverd voor de Sprengen en ik zal er niet inhoudelijk heel veel over zeggen omdat dit niet heel erg fair zou zijn omdat hij er niet is. Maar ik kan wel aangeven dat wij het zeker niet eens zijn met de opmerking die gemaakt werd om de koppeling te leggen tussen immigratie en winkeldiefstallen in de gemeente. Dan mijn reactie of onze reactie moet ik zeggen, op de terugkoppeling van het college en de ambtenaren. Die we gekregen via het college van de ambtenaren. Ik wil ook graag ons al onze ambtenaren bedanken en niet alleen die van de afdeling Financiën voor alle duidelijkheid. Want heel veel collega’s hebben hier input op gegeven. Collega’s van Sociaal Domein, Ruimtelijk Domein, noem maar op. Laten we dat vooral niet vergeten. We zien in deze begroting, zoals vorig jaar ook, heel veel inzet op ons personeel. Om het maar even zo te zeggen, sorry jongens jullie weten wat ik bedoel. Er zijn recruiters aangeworven, er zijn extra personeel ingezet, hebben we vorig jaar allemaal goedgekeurd in de begroting.

We kennen allemaal stomme grapjes over ambtenaren, maar 10

uiteindelijk zijn we zonder onze ambtenaren echt helemaal niks in deze gemeente. Dus daarom alle zaken die nu gedaan worden. Focus op werkgeluk, focus op het werk vanuit de bedoelingen, nieuw HR-beleid wat er aankomt. Daar kunnen we vanuit onze fractie alleen maar heel erg tevreden over zijn. Onze laatste stap die we ook bij de technische vragen gesteld hebben is zijn erg benieuwd naar de meetbare resultaten als het gaat om tevredenheid van onze ambtenaren. Dus iets in de kader van een MTO of iets dergelijks. Extra pluim geven we graag voor de uitbreiding van de griffie die we vorig jaar gerealiseerd hebben. Werpt ook echt zijn vruchten af wat ons betreft. Dank jullie wel dames. We gaan steeds meer communiceren vanuit de raad, de raad naar buiten, een manier van samenwerken, trainingen die we ontvangen, et cetera. Het college wil ik heel erg bedanken voor alle gegeven antwoorden. Meesten waren inderdaad wel heel duidelijk, gaan we mee verder zullen we maar zeggen. Ik wil heel specifiek heel graag wethouder Van den Berg nogmaals bedanken voor het aanpassen van de naam van de inclusieagenda naar een inclusie- en diversiteitsagenda. Collega’s van SGP-ChristenUnie presenteerden ons maandag met een appeltje. We begrepen die beeldspraak voor appeltje voor de dorst, maar uiteindelijk waren het nog steeds erg allemaal homogene appels, allemaal dezelfde Jonagold volgens mij.

Wij willen de wethouder dan ook heel graag onze fruitmand aanbieden met heel veel verschillende soorten fruit, net zo divers als onze gemeente dat is. OerHollandse appels en peren versus wat exotische varianten met hun roots van veel verder weg. Fruit wat nog moet rijpen wat nog jong is, fruit wat al wat gerimpelder wat al wat ouder is. Fruit wat bijna perfect van de boom is gevallen en ook fruit dat misschien aan de buitenkant wat minder perfect eruitziet. Zelfs fruit wat anatomisch gezien volledig in de categorie vruchten valt, maar wat door heel veel mensen dan toch groenten genoemd wordt. We zien heel erg uit naar de behandeling van deze agenda en wensen het voltallige college heel veel succes met het uitwerken van deze begroting. Dank u wel. ja. Kijk, een goedgevulde fruitmand wordt aan de De voorzitter: Dank u wel. Maar u ging nog een wethouder aangeboden. Zo dat is een dosis gezondheid die hier net aangeboden werd. Dank. De heer Boermans namens D66. ...

De heer Boermans: Voorzitter dank u wel. Wat in de schorsing en gelukkig duurde die een paar dagen, maar in de schorsing hebben wij nog eventjes goed nagedacht over de beantwoording van het college. Op de onderwerpen zoals mevrouw van Doorn net zei, waar ik het dan even over heb, over mobiliteit of over wegen moet ik in dit geval zeggen. Over de woonagenda onder andere. In eerste termijn B noemde u het volgens mij net voorzitter, gaf de ChristenUnie-SGP aan dat het niveau van de buitenwegen laag is en dat zij dat graag omhoog willen tillen. Ongeveer de woorden ik weet niet of ik het exact quote, maar daar komt het ongeveer op neer. Laten wij nu in onze eerste termijn vragen hebben gesteld aan de wethouder over het niveau van de buitenwegen. Dat hebben we niet zomaar gedaan, dat hebben wij gedaan omdat wij onze inwoners hebben geraadpleegd. Onze inwoners daar op een aantal plekken toch echt wel wat opmerkingen over hebben gemaakt. Wij zijn op onderzoek uitgegaan en de wethouder heeft overigens perfecte antwoorden gegeven. Want het klopt, ons beleidsniveau is dat wij op het niveau laag zit. In CROW-termen is dat kwaliteitsniveau zeer laag overigens. Dat betekent dat we daar op sommige wegen toch echt wel iets aan moeten doen. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de Ossenweg. Het is niet mijn gewoonte om één weg eruit te halen overigens, maar in dit geval wil ik dat toch even wél doen.

Als je kijkt naar de Ossenweg, dan is daar al jaren wordt daarover gesproken in de gemeente over de kwaliteit van de Ossenweg. De gemeente probeert daar iedere keer weer iets beters aan te doen. Maar het is een beetje pap en nathouden, het komt niet echt helemaal van de grond. Sterker nog, ik las in De Stentor, ik denk dat u die krant allemaal ook leest, een hele mooie omschrijving. Daar werd aangegeven van een autorit naar de Ossenstal wordt door de staat van de Ossenweg door velen omschreven als een belevenis op zich. Toen ik dat las dacht ik, ik ga er nog een keer overheen rijden. Normaal gesproken fiets of 11

loop ik daar voorzitter. Het gaat inderdaad over het rijden. Ik weet dat de wethouder graag fietst, maar als zij er gisteren, vandaag of morgen overheen rijdt, of met mij meerijdt of met iemand anders, dan zal ze ook absoluut erkennen dat de staat van deze weg toch echt wel enig extra onderhoud vergt. Graag op korte termijn. Daarom hebben wij een motie ingediend voorzitter. Nu ben ik een beetje abuis of u wil dat ik hem nu indien en ook helemaal gaan voordragen? De voorzitter: Zeker, zeker want dan kan hij straks ook in de beraadslagingen mee. U krijgt eerst een interruptie van mevrouw Zweekhorst Nieuwe Lijn. Mevrouw Zweekhorst: Dank u wel voorzitter. U begon mooi, ik denk u gaat nu zeggen we gaan onze motie aanpassen omdat we dat lage niveau van de buitenwegen graag breder willen trekken. Want dat is namelijk een vraag die wij hebben. Waarom alleen een motie voor de Ossenweg? Of heeft u nog nooit een beleving gehad op de Kolthovenweg in Epe? Of een beleving op de Schietbaanweg in Epe? Dus concreet mijn vraag waarom alleen de Ossenweg? De voorzitter: De heer Boermans en dan krijgt u straks de gelegenheid om hem in te dienen. De heer Boermans: Voorzitter dank u wel. Jazeker heb ik die belevenis gehad, die heb ik op meerdere wegen gehad. Het ging mij om het antwoord wat de wethouder gaf.

Wat eerder al in De Stentor heeft gestaan, waar de ambtelijke Organisatie al een toelichting op heeft gegeven, is we gaan onderzoek doen naar de staat van de wegen en het gebruik van de wegen. Maar er zijn een aantal wegen, u noemt er inderdaad een paar, waar de weg dermate slecht is. Zeker als je naar de Ossenweg kijkt, het gebruik van die weg, met name de recreatieve functie die erachter zit, u kunt kent ook de Ossenstal. Die is dermate hoog, er zijn mensen die niet naar de Ossenstal gaan omdat ze er gewoon niet doorheen kunnen door de weg. Dat is de reden waarom wij op dit geval voor deze weg, maar ik heb de motie nog niet ingediend dus ik zou graag voor de luisteraars thuis of elders, ook nog graag even willen toelichten. Want dan snapt u misschien, want u heeft hem al gelezen omdat ik u hem al heb toegestuurd, maar ik denk dat dat van belang is. De voorzitter: Misschien is handig als eerst de motie wordt ingediend, kunnen we in de straks in de volgende termijn over de moties debatteren. Dan kunt u uw punt alsnog inbrengen. Mevrouw Zweekhorst: Prima. De voorzitter: De heer Boermans. De heer Boermans: Voorzitter zet ik toch wel voor de veiligheid een bril op, want de leeftijd begint ook een beetje te tellen. Onderwerp een structurele oplossing voor de Ossenweg.

De raad van de gemeente Epe in vergadering bijeen op donderdag 9 november 2023 gehoord de beraadslagingen constaterende dat de Ossenweg in Epe, lengte van 1,1 kilometer, regelmatig vol diepe kuilen zit. Deze zandweg en het naastgelegen fietspad leidt naar de recreatie- en horecalocatie de Ossenstal welke druk bezorgd wordt door jong en oud. Deze onverharde weg al jaren tot veel klachten leidt. Door het CROW vijf kwaliteitsniveaus A+ zeer hoog, als nieuw, tot D is zeer laag, gaten in de weg, worden onderscheiden voor elk onderdeel in de openbare ruimte. Volgend punt. Alle zandwegen in de gemeente, dus ook de Ossenweg op het laagste onderhoudsniveau onderhouden worden. De Stentor op 4-9-23 in een artikel, klanten komen soms chagrijnig binnen weg naar vermaard restaurant in Epe blijft bron van onrust, wederom over deze weg schreef. De gemeente in het artikel aangaf we gaan daarom op korte termijn gemeente breed een onderzoek starten naar zandwegen. Waarbij we kijken naar de huidige en toekomstige functie per weg. Het huidige gebruik en de wijze en frequentie

12

van onderhoud. De wethouder onder andere tijdens de begrotingsbehandeling op 6-11-23 aangaf dat dit onderzoek nog niet gestart is. Het tijdelijk onderhoud de weg wordt geregeld geschaafd, niet tot structurele verbetering leidt. Volgend punt. Er geen structurele plannen zijn om deze weg te verbeteren. Ten slotte, wat de constateringen betreft de Ossenweg in een prachtig natuurgebied ligt. Van mening dat de autorit naar de Ossenstal door de staat van de Ossenweg door velen wordt beschreven als een beleving op zich. Twee, automobilisten op deze weg zich geregeld genoodzaakt voelen om over het fietspad te rijden, wat tot onveilige situaties leidt. Deze weg op deze manier geen visitekaartje voor onze recreatieve gemeente is. De gemeente regelmatig de gaten vult, maar dit geen structurele oplossing biedt. Het zeer wenselijk is om het onderhoudsniveau op deze weg structureel te verbeteren. Het absoluut onwenselijk is om een asfaltlaag door het natuurgebied aan te leggen. Een semiverharding waarbij rekening gehouden wordt met afstroming en waterdoorlatendheid een passende oplossing kan zijn. Verzoekt daarom het college om de Ossenweg tijdelijk extra te onderhouden en te onderzoeken hoe het onderhoudsniveau van de Ossenweg structureel verbeterd kan worden minimaal verhogen van D naar 0. Hiervoor maximaal 25.000 euro uit het budget raadsinitiatieven te gebruiken.

Ten slotte dit onderzoek zo spoedig mogelijk te realiseren waarbij de raad uiterlijk in april 24 de resultaten van het onderzoek ontvangt. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter: Daarmee maakt deze motie ook onderdeel uit van de beraadslagingen. De heer Boermans: ik zou haast zeggen voorzitter we moeten dat toch een keertje anders doen dat we niet dat helemaal hoeven voor te lezen. Maar dat terzijde. De voorzitter: Dat ligt ook aan uzelf. De heer Boermans: Dat had ik van u begrepen dat we dat zo deden. De voorzitter: U mag hem voorlezen, maar dat heeft u gedaan. Daarmee is deze ingediend. De heer Boermans: Dan wil ik nog even reageren op mevrouw Zweekhorst van Nieuwe Lijn. Want terecht geeft u aan waarom deze weg et cetera? Ik heb dat in de motie ook proberen uit te leggen. We halen nu deze weg eruit omdat daar gewoon een heel punt in zit. Er wordt een onderzoek aangekondigd, daar kijken wij naar uit. Maar als je ziet hoeveel mensen er klagen over deze weg, niet alleen nu maar al langer. Waar iedere keer op allerlei manieren iets proberen te doen maar de oplossing niet structureel is. Dan denk ik dat daar wat aan gedaan moet worden. Ik ben het direct met u eens als u zegt maar ik heb nog drie andere wegen die we daaraan moeten toevoegen. Heel graag. Ik heb u daar niet over gehoord. Ik vind het prima om het daaraan toe te voegen.

Maar dan vraag ik u ook, heeft u daar dan ook een dekking voor? Ten slotte nog even over de dekking. De voorzitter: Mijnheer Boermans u lokt toch wel een discussie uit. We hadden net afgesproken dat we straks die moties in discussie brengen. Dus mevrouw Zweekhorst toch eventjes, aan u het woord Nieuwe Lijn. Mevrouw Zweekhorst: Wat ik hier graag op wilde zeggen is dat ik daar straks op terugkom. Anders lijkt het alsof ik geen antwoord geef. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Het maakt het weer tot één groot feest. De heer Boermans: Ik had nog één vraag aan de portefeuillehouder voorzitter.

13

De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Boermans: Is wat betreft de dekking. Wij stellen nu voor om voor het tijdelijk onderhoud extra maximaal 25.000 euro te halen uit het raadsinitiatievenbudget. Dat is natuurlijk op het moment dat dat niet uit het reguliere budget onderhoud zou kunnen. Dus de vraag aan de portefeuillehouder die we nog hebben is of er nog in het potje onderhoud wegen, ruimte zit om het alsnog daaruit te dekken. Tot zover wat betreft dit onderwerp voorzitter. Als u mij toestaat ga ik nog kort De voorzitter: U krijgt straks antwoord van het college, maar gaat u door. De heer Boermans: Dan kort nog over de woonagenda en alles wat daarmee samenhangt. Wij zijn wel wat teleurgesteld laat ik toch die woorden gebruiken voorzitter. Over datgene wat wij afgelopen maandag dus voor de schorsing hebben gehoord van de portefeuillehouder over de woonagenda. De portefeuillehouder gaf aan dat hij op 12 december in het college wordt vastgesteld, althans dat is nu de planning. Dat duurt ons wel heel erg lang. We snappen ook dat we die procedure op dit moment niet meer kunnen versnellen, dus het is zoals het is. Het maakt het alleen wel extra jammer. Temeer omdat de wethouder ook heeft aangegeven dat allerlei andere bouwplannen en anterieure overeenkomsten die daarbij horen, daar waar het college direct over kan beslissen, wel gewoon doorgaan.

We hebben vandaag daar zelfs nog informatie over gekregen, over de hoeveelheid woningen die dat betreft en daar schrikken wij behoorlijk van. Dus ik zou toch eigenlijk van de wethouder een reactie willen hebben of daar dan wel in die woonagenda iets te versnellen is, dan wel er iets aan te houden is waardoor we de woningen gaan bouwen die we in de gemeente ook wensen dat we gaan krijgen. Omdat nog even toe te lichten voorzitter, Ik heb het al eerder ook aangegeven. Wij hameren niet zozeer op de woonagenda omdat wij zo’n favoriete partij zijn die voor een agenda pleit. Wij zijn een partij die staat voor de woningen die wij in deze gemeente nodig hebben. Dus wij staan niet alleen voor de ontwikkelaars die geld gaan verdienen, want dat vergunnen we ze overigens van harte. Maar het gaat vooral om dat de woningen worden gebouwd waar behoefte aan is. Als wij nu zien dat er jongeren zijn, zijn het ook nog jongeren als je dertig bent die nog thuiswonend zijn omdat ze in onze gemeente geen woning kunnen krijgen, dan zeggen we daar moeten we met gezwinde spoed woningen voor gaan realiseren. Dat zijn allerlei onderdelen die in die agenda terugkomen. Althans, dat hoop ik, want ik heb het nog niet gezien want u moet er nog over beslissen. Tot zover. De voorzitter: U krijgt een interruptie op dit punt van mevrouw Hendriks CDA. Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter.

Niet direct een interruptie, maar een aanvulling op de woorden van de heer Boermans. Richting het college, zou u in uw beantwoording ook willen bespreken hoe u omgaat met die consultatie van de woonagenda? Want vorige keer gaf u aan dat is de reden dat de woonagenda vertraagd is. Ik ga ervan uit dat u nu een mooi betoog heeft waarom hij vertraagd is en dat u een mooi antwoord kunt geven op de vraag van de heer Boermans. Maar zou daar ook de consultatie in willen meenemen? Dank u wel. De voorzitter: Ik denk dat het college dat wel zal willen. Daarmee waren we bij D66 aangekomen en u hebt om een schorsing gevraagd. We hebben het zo geïnterpreteerd dat die schorsing dus gewenst is nadat het college, maar u zelf ook erover gedeputeerd heeft en voordat u gaat stemmen. Ja mag ik dat zo interpreteren? Prima dank. Dan gaan we naar GemeenteBelangen de heer Van Limburg. Aan u het woord.

14

De heer Van Limburg: Dank u wel voorzitter. Ik moet wel zeggen u gaat als een speer vanavond voorzitter. Even bedankt voor het CDA voor de aanmoediging van vorig jaar. Ik herinner me nog heel goed en u kunt zien wat ervan komt dus hartelijk dank. Ook D66 bedankt voor de mooie woorden. Alleen kijk bij ons is het de gewoonte van fruitmand is voor iemand die ziek is en het college is volgens mij niet ziek. Maar goed dat zal een andere beeldspraak zijn. Goed voorzitter de motie hebben we wat aangepast, maar dat zal mevrouw Griep zo meteen nog even wat zeggen. Er is al een paar keer over gezegd van het onderhoud van de wegen daar wil ik eigenlijk ook nog wat over zeggen. We hebben afgelopen maandag dan de eerste termijn gehad. Eigenlijk kunnen wij als fractie daaruit concluderen dat het merendeel van de raad prima uit de voeten kan met deze begroting. Er zijn helaas ook fracties die alleen beren op de weg zien en hetgeen wel jammer is. Wat ik al zei SGP en D66 hebben het ook al gezegd, als enig punt zouden wij het onderhoud van de wegen willen vermelden. Dat de Ossenworst bijna niet Ossenweg. ...

De voorzitter: U moet nog even wachten tot het einde van de avond, maar gaat u door. De heer Van Limburg: Waar de mond van vol is of het hart van vol is of hoe gaat dat gezegde ook alweer. De Ossenweg bijna niet bereikbaar is, is vervelend, maar niet gevaarlijk. Waar zijkanten zijn weggereden uit het buitengebied kan wel gevaarlijke situaties opleveren. Als fietser in het donker en in de regen, zijn dit echt geen wenselijke situaties. We vragen ons af of dit niet anders kan. Voorzitter dit was eigenlijk meer een opmerking. We hebben bewust geen amendement, ondanks de aanmoediging van CDA, ingediend wat betreft dit onderwerp en zouden graag genoemd hebben. Wat ons toch wel een beetje vreemd overkomt is het niveau van de onderhoud van onze wegennet, dat dat laag is. Terwijl er 200.000 euro uit zal worden gegeven voor de versmalling van de Oranjeweg in Emst. Dit kunnen we als fractie even niet plaatsen. Hoe moeten we dit zien? Maar goed we zijn er heel laat, ik werd er vijf minuten voor de vergadering op geattendeerd dat de versmalling van Oranjeweg er was. We hebben het schrijven gezien, dus het is er wel. Maar misschien kan de wethouder college toelichten wat hier nu precies aan de hand is. De moties en amendementen dat komt dan zo meteen nog voorzitter. Dus dan wouden we eigenlijk nog zeggen wij als GemeenteBelangen wij zullen dan ook instemmen met deze begroting. Dank u wel.

De voorzitter: Dat is fijn, maar u heeft nog aangekondigd dat mevrouw Griep nog even iets gaat zeggen over de gewijzigde motie toch? De heer Van Limburg: Dan wil ik graag het woord geven met uw goedkeuren aan mevrouw Griep. De voorzitter: Dat mag zeker. Mevrouw Griep aan u het woord. Mevrouw Griep-Pont: Dank u wel voorzitter. Wij hebben onze motie aangepast en dat wilde ik dan even zeggen. Dus zeg maar het verzoek van het college, moet ik de hele motie opnieuw voorlezen of alleen wat aangepast is? De voorzitter: Vertelt u maar wat aangepast is. Mevrouw Griep-Pont: Verzoekt het college om beleid te maken stond er in onze oude motie. Dat wordt dus nu, voor de komende twee jaar bij de uitwerking van de sociale agenda in samenwerking met organisaties en verenigingen, met concrete extra plannen te komen om een aantrekkelijke werving van vrijwilligers te realiseren en hier de raad over te informeren. Dus dat is hetgeen wat gewijzigd is.

15

De voorzitter: Dank. Mevrouw Griep-Pont: Mag ik dan nog even een kleine De voorzitter: Ja gaat uw gang. Nu u toch bezig bent. Mevrouw Griep-Pont: Ik wil de motie toch wel even een beetje kracht bijzetten voor de fracties die dus waarschijnlijk misschien nog twijfelen. Dat is dus onder problematiek, het is eigenlijk een deze motie om dus toch in de toekomst te kijken. Heel veel mensen denken als de oudere vrijwilligers dan, de generatie noem ik maar even van mezelf, af zou vloeien dat er een nieuwe oudere generatie komt. Maar ik heb al met vele mensen dus die een generatie jonger zijn als ik gesproken en dat blijkt dus toch wel te zijn dat toch heel veel mensen zich nu om zich heen zien wegvallen. Zeggen maar als ik straks mijn pensioen ben, ga ik geen vrijwilligerswerk doen. Want dan ga ik genieten van het leven. Dus dat wil ik nog even meegeven. Dus dat we daar dus niet te veel op rekenen. De generatie, tenminste dat we dus eigenlijk ook hiermee willen motiveren, dat zeg maar de jongeren door een toch een maatschappelijk betrokkenheid misschien eens met een aantrekkelijk voorstel dus waar het college dan om verzoeken, om mee te komen. Dat dat gaat werken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank voor de aanmoediging. We gaan straks met elkaar in debat over de moties. De heer Van den Berg VVD.

De heer Van den Berg: Dank u wel voorzitter, Ik was benieuwd wat mevrouw Griep verstaat onder een aantrekkelijk voorstel. De voorzitter: Mevrouw Griep. Mevrouw Griep-Pont: In principe heb ik dus ook een vrijwilligersvergoeding genoemd in de motie die mogelijk is. Dus dat zou dus een mogelijkheid zijn om jongeren dus eventueel motiveren, of mensen dus die wat meer afstand hebben van de arbeidsmarkt, meer sociaal te betrekken. Waardoor dus ook de eenzaamheid op die manier misschien dus wat opgelost kan worden. Dat mensen zeggen ik heb een smalle beurs, maar misschien met een kleine vergoeding zou ik dan dus ook met behoud van een uitkering, want dat kunt u dus dan zeg maar zien op de site van de overheid, dat dat mogelijk is. Dus daar gaat het eigenlijk over. Dus wij vragen dus niet van elke vrijwilliger dus een vergoeding te geven, maar dat laat ik aan het college over om te bekijken voor welke mensen zou het aantrekkelijk kunnen maken op wat voor manier dan ook. De voorzitter: Mijnheer Van den Berg is dat voldoende verduidelijking? De heer Van den Berg: Niet helemaal voorzitter. Want doelt u met aantrekkelijker op de vergoeding die door de overheid is vastgesteld om daar een aanvulling op te geven? De voorzitter: Mevrouw Griep. Mevrouw Griep-Pont: Nee, dank u wel voorzitter.

De vergoeding die gegeven kan worden is door de overheid vastgesteld, Ik doel dan eigenlijk dus op mensen die misschien een kleinere beurs hebben, of jongeren die dus nu vakken gaan vullen voor een paar euro per uur. Misschien daardoor gemotiveerd zouden kunnen worden om te zeggen misschien is het wel aantrekkelijk om dus met zon vrijwilligersvergoeding wat aan een maximum zit natuurlijk, wat belastingvrij is. Maar dat ze dat op die manier dus zeg maar dus een lokkertje kan zijn dat is mijn bedoeling.

16

De voorzitter: De heer Van den Berg ik denk dat dit tot de discussie gaat leiden straks voel ik zo aan. De heer Van den Berg: Zeker. Mevrouw Griep-Pont: Ik wil het ook nog wel even persoonlijk toelichten. De voorzitter: Dan doen we dat straks. Dank. Dan zijn we bij de Partij van de Arbeid de heer Van Nuijs. Aan u het woord. De heer Van Nuiis: Dank u wel voorzitter. Allereerst wat reacties op een paar reacties op wat door daarnet door anderen naar voren is gebracht hier. Daarna wil ik wat opvallende momenten memoreren die mij van afgelopen maandag, die mij opgevallen zijn en anderen misschien niet maar misschien ook. Ik mag de heer De Ruiter daar sluit ik me graag bij aan. Ik heb het ook in eerste instantie al gemeld en de heer Boermans is dezelfde mening toegedaan denk ik en ook de heer Van Limburg. Wij moeten wat doen aan die buitenwegen. Volgens mij hebben we ooit eens een keer besloten om het niveau van laag naar basis te brengen. Maar daar is dus niets van terechtgekomen in ieder geval. Ik vind het wel jammer dat, voorzitter dat door de fractie van D66 nu de nadruk wordt gelegd op één zandweg. Terwijl en dat is ook net gememoreerd door de heer Van Limburg dacht ik. De verkeersveiligheid op de buitenwegen, met name door de zijkanten. Dat is eigenlijk niet meer verantwoord, dus daar moet echt wel wat aan gebeuren. Ik vind het jammer dat er nu één weg wordt uitgekozen.

Mevrouw Griep die zegt heel veel mensen die met pensioen gaan die zeggen ik wil nu van het leven gaan genieten. Dat is ook maar relatief mevrouw Griep, Ik ken ook wel mensen die zeggen ik ga nu echt genieten van het leven door vrijwilligerswerk te gaan doen. Dus ik heb wel eens een keer een onderzoek gelezen dat is ook al jaren geleden moet ik zeggen, over de motivatie van vrijwilligers. Die is zeer, zeer divers. Dat varieert als het ware echt iets doen voor die maatschappij tot ik moet het huis uit anders dan vlieg ik tegen de muren op. Zo op die manier, dus het is tamelijk genuanceerd. Mevrouw Hendriks en mevrouw Doorn, die hebben voorzitter gezegd dat ik langs de zijlijn sta. Dat doe ik heel graag, want ik hou enorm van voetbal natuurlijk. Maar ik heb toch geprobeerd zoveel mogelijk me toe te spitsen op datgene wat de begroting geeft. Ik zou misschien daar best wel dingen wel in willen veranderen. Maar ook als ik naar mevrouw Doorn luister dan zie ik zo staan enthousiasme voor de coalitie en alles wat in dat coalitieakkoord is neergezet. Dat ik denk dat gaan we toch niet openbreken? De raad heeft daarin ruime meerderheid zijn fiat aan gegeven. Dus laten we dat ook vooral uitvoeren dan. De voorzitter: U krijgt een interruptie van mevrouw Doorn D66. Mevrouw Doorn: Maar mag ik dan concluderen, want ja inderdaad er is enthousiasme.

Maar op het moment dat u enthousiast bent over een aanpassing, of iets wat u belangrijk vindt waar u voor wilt vechten om het maar even zo te uit te drukken. Dat goed kunt brengen en ons kunt overtuigen van het nut daarvan, dan is daar toch een kans voor u op dat moment? Dus ik begrijp gewoon niet zo goed waarom u daar niet de moeite in wil steken als u serieus vindt dat er iets moet veranderen aan die begroting, dat daar iets niet in klopt? Dat is voor mij gewoon wat lastig te begrijpen. De voorzitter: De heer Van Nuijs. De heer Van Nuijs: Voorzitter dat is vechten tegen de bierkaai want de coalitie die is sluitend is. Ik kan hier wel dingen gaan benoemen, maar waarom zou ik dat doen als het niet totaal kansloos is? De voorzitter: Mevrouw Doorn.

17

Mevrouw Doorn: Ik vind het echt heel jammer dat u zegt, want volgens mij hebben met de vorige begroting zelfs meegestemd met Forum voor Democratie als D66. Zou je ook niet bedacht hebben van tevoren zal ik maar zeggen. Maar ik vind dat een aanname die u doet die niet per definitie correct is. Ik vind het gewoon jammer dat u daar niet voor vecht. De voorzitter: U krijgt ook een interruptie van mevrouw Hendriks op dit punt CDA. Mevrouw Hendriks: Voorzitter dank u wel. Mijnheer Van Nuijs u weet dat het coalitieakkoord en het raadsakkoord op hoofdlijnen is. De punten die u heeft genoemd maandag dat zijn dermate specifieke punten die niet dichtgetimmerd zijn of waarvan u er niet uit moet gaan de coalitie houdt elkaar vast en ik kom er niet doorheen. Dus ik heb een iets andere motivatie dan mevrouw Doorn, maar wel dezelfde conclusie. Als u vindt dat het beter kan, alstublieft kom ermee en we staan er meer dan voor open. De voorzitter: De heer Van Nuijs. De heer Van Nuiis: Voorzitter ik heb ook zeg maar de coalitiepartijen uitgedaagd om te komen met zaken die ik heb benoemd. Daar zou ik graag in meedoen, maar ik ga daar niet het initiatief voor nemen. Ik wil eerst weten of het überhaupt kansen heeft en als het geen kansen heeft dan doe ik dat niet. Dan benoem ik het wel, maar ik doe het niet. De voorzitter: Mevrouw Henriks. Mevrouw Hendriks: Voorzitter dank u wel.

Ik ga weer even terug naar de vergelijking die toevallig D66 en één of andere partij het CDA hebben genoemd, het voetbal. Eigenlijk zegt u ik wil alleen maar voetballen als ik zeker weet dat ik kan winnen en zo werkt het natuurlijk niet. U moet uiteindelijk het hele spel spelen. De voorzitter: De heer Van Nuijs. De heer Van Nuijs: Nee ik sta langs de zijlijn voorzitter, ik observeer. Ik heb natuurlijk wel mijn voorkeuren voor wie er mag winnen en wie er moet verliezen enzovoorts. Maar voor de rest sta ik gewoon langs de zijlijn en proberen te observeren. En ik houd van de kwaliteit, dus wat dat betreft als er goed gevoetbald wordt dan ben ik voor die partij. De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Ik vind het een mooi antwoord. Dus eigenlijk zegt u ik wil mijn raadslidmaatschap, mijn volksvertegenwoordigende rol invullen door langs de zijlijn te staan en te observeren. De voorzitter: De heer Van Nuijs. De heer Van Nuiis: In ieder geval wel wat de begroting betreft en voor de rest ik denk ook dat ik dat tijdens de eerste termijn ook wel hebben laten zien. Eens kijken waar gaat het nu mis? Ik heb dat voorbeeld genoemd van die agrariër die een zonnepark wilde. Daar is een antwoord op gekomen. Als er geen beleid is, dan wordt hij teruggestuurd voorlopig en dan moet hij wachten totdat er beleid is in de gemeente.

Wat is beleid? We hebben al zonneparken hier gerealiseerd in Ernst op een oude vuilstort. Vervolgens bij Oene twaalf hectare en dat hebben we maar een pilot genoemd omdat er ook geen beleid was. Dus soms zeg je we werken wel mee, hoewel het toch geen beleid is want we noemen het dan maar even een pilot. Dan zegt de raad goed als het een pilot is dan gaan we 18

daarmee akkoord. Een andere keer als er geen beleid is dan worden de mensen teruggestuurd naar huis zonder een behoorlijk antwoord. De voorzitter: Eerst mevrouw Hendriks en dan de heer De Ruiter. Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Dank u wel voorzitter. U bevestigt eigenlijk mijn conclusie. U doet hier een mooie beschouwing over alles rondom zonnepanelen, maar u vindt er verder niks van. Dus inderdaad u staat langs de zijlijn en u observeert en vervolgens gebeurt er niks. Jammer dat u op die manier uw rol invult. De voorzitter: De heer De Ruiter. De heer Van Nuiis: Voorzitter even. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van Nuiis: Ik vind er echt wel wat van. Dus ik denk niet dat hier beweerd kan worden dat ik er over deze begroting dat ik er niets van vind. Laten we vooral dat misverstand even uit de weg ruimen. De voorzitter: Goed dan de heer De Ruiter SGP-ChristenUnie interruptie. De heer De Ruiter: Dank u wel voorzitter. Twee dingen even. Eén, volgens mij hebben wij bij de presentatie van het coalitieakkoord echt aangegeven als de oppositiepartijen met goede ideeën komen dan zullen wij dat als coalitiepartijen op zijn merites beoordelen. Elk goed idee zullen wij absoluut denk ik omarmen, één. Twee, u had het over de zonnepanelen of de zonnevelden op het Emster vuilstortplaats. U vergeleek dat even met er is geen beleid.