2023-04-05 inspreek-zienswijze-uitwerkingskader, dhr. Bos

Zienswijze Ontwerp Uitwerkingskader zon en wind Vaassen, 23 januari 2023. Aan: College van B&W gemeente Epe Van : H.J. Bos Adres: Ganzenebbeweg 3, 8171LL, Vaassen Referentie: Ontwerp Uitwerkingskader zon en wind (zaaknr. 582661) Geacht College, Voor deze zienswijze zijn de volgende uitgangspunten, aannames en berekeningen gebruikt. • Uitgangspunt: is de definitieve RES 1.0 van Cleantech Regio die aangeeft om in 2030 tot 1.07 TWh opwek van grootschalige hernieuwbare energie te komen. Zonnepanelen op grote bedrijfsdaken leveren daaraan de grootste bijdrage van 0,51 TWh. Zonnepanelen op land 0,45 TWh en windmolens 0,11 TWh. De opwekking zou zo in 2030 49% en per 2050 95% CO2 reductie moeten opleveren. Er is hier bij de berekeningen voor gekozen om per 2050 met het dubbele van de RES 1.0 waarden te gebruiken. • Aanname: In het document ontbreekt de informatie om de opgegeven waarden te kunnen controleren. Bij de berekeningen is daarom uitgegaan van de verhouding in bewonersaantallen. Cleantech RES heeft 440.000 en Epe 33.250 inwoners. Daarom is voor Epe met 7,5% van de definitieve RES 1.0 waarden gerekend. • Opvallende verschillen bij de berekeningen: Zon op land Volgens onze berekening is in 2050 90ha nodig i.p.v. de in document in ref. aangegeven 134ha. Voor de berekening zie punt 3.

Wind energie Uit onze berekening blijkt dat tot 2030 minder dan een halve en tot 2050 1 windturbine voldoende is. In het document in ref. wordt uitgegaan van 7 windturbines. Voor de berekening zie punt 4. Verder hierbij de volgende opmerkingen en berekeningen: 1. Inleiding: Epe heeft hier beschreven dat de kwaliteit van het landschap leidend is voor het toepassen van zon- en windenergie. Er is in dit document verder geen borging van deze kernwaarden gevonden. Nu worden door Epe de aanpassingen van RES en provincie Gelderland om windenergie beperkt toe te passen, i.v.m. natuur kwaliteit, genegeerd door de waarden van de voorlopige RES toe te passen i.p.v. het commitment aan de definitieve RES 1.0. 2. In het document wordt uitgegaan van de waardes in Joule terwijl in het RES de notatie Wattuur wordt gebruikt. Voor de eenduidigheid wordt u verzocht de gebruikte vermogens ook te noteren in Wattuur. 3. blz 16 Zon op land: In RES1.0 staat op blz. 23 dat voor 0,45TWh ca. 600ha nodig is. Het aandeel van Epe is dan tot 2030 7,5% van 600 = 45ha en tot 2050 nogmaals 45ha. Aanpassen van de tekst : ¨Op een zonneveld kan op dit moment tussen de 0,8 tot 1,25 MWh/jaarpiek per hectare worden opgewekt, afhankelijk van het type opstelling.¨ De zonneladder gaat er ook van uit dat eerst de no-regret locaties*) worden benut en als laatste landbouwgrond.

Een hoogte van 3 meter voor de panelen is landschappelijk niet in te passen en dient

4.

5.

6.

7.

terug gebracht te worden naar 1,5 meter. Ook de ruimte tussen het struweel en de panelen is belangrijk voor de landschappelijke inpassing en dient minimaal 5 x de hoogte te zijn. Een voorbeeld van een geslaagde landschappelijke inpassing is te vinden bij de buren: https://www.de-a.nl/project/zonneparken/zonnepark-klarenbeek/ In de besprekingen op 1 juni en 12 oktober is aangegeven dat ook zonnepanelen langs de A50 mee overwogen kunnen worden en dat gemeente Heerde (ook deelnemer aan de CleanTech RES) hiermee bezig is. *) No-regret locaties zijn voorkeurslocaties bijvoorbeeld langs infrastructuur, op stortplaatsen en zandwinlocaties en solar carports. blz. 26 Wind De aangeven wens voor 7 windturbines is niet onderbouwd. Op dit ogenblik ligt er de definitieve RES 1.0 waarin is afgesproken dat er 0,11 TWh tot 2030 wordt opgewekt. Eén windturbine van 6MWp levert bij 2900 vollasturen 17,4GWh per jaar en het Eper aandeel voor 2030 is 7,5% van 0,11TWh = 8,5GWh. Dit is een halve windturbine tot 2030 en is één windturbine tot 2050 voldoende. Opnemen dat windturbine project(en) voorzien dienen te zijn met het maximum aan natuurbescherming voor het gebied binnen 8 km om de Veluwe, zoals vogel/vliegtuig detectie, één wiek zwart en toplicht dat alleen aan gaat bij vliegtuig detectie. Vastleggen dat een turbine wordt stilgezet bij slag schaduw en storend geluid bij harde wind.

Deel B Eigenaarschap en participatie Om 50% lokaal eigendom te garanderen is het verstandig dat de Gemeente Epe in het zoekgebied al voorkeursrecht op mogelijke windturbines locaties legt, om zo windenergie cowboys de wind uit de zeilen te nemen. Ook is het raadzaam om het zoekgebied te verkleinen om daarmee het aantal betrokkenen (bewoners binnen 10 x tiphoogte) te beperken. Aangeven dat de waarde vermindering van de woning meteen wordt vastgelegd en wordt uitgekeerd bij oplevering een windturbine project. In onze opmerkingen van 1 juni 2022 is bij punt 4 aangegeven dat het participatie proces niet dient te bestaan uit informeren, maar dat bv. een burgerforum een betere aanpak is. blz. 29 Erfmolens Uit de tekst verwijderen dat erfmolens uitsluitend van het type HAT mogen zijn. (zie blz.33 punt 3) De extra aandacht voor de natuurtoets (blz. 33) voor gebieden met een beschermingsstatus ook toepassen voor molens met een ashoogte boven 20 meter. Geluidsnorm blz. 33 punt 5 conform grote windturbines en afstand tot woningen op 10 x tiphoogte brengen voor molens met ashoogte boven 20 meter. Overzicht op blz. 35 aanpassen op bovenstaande punten. Na afloop van de participatie vergaderingen op 1 juni en 12 oktober 2022 zijn de volgende 2 bladzijden met commentaar en vragen ingeleverd. Deze informatie is nog steeds van toepassing op dit document.

Algemene conclusie: De definitieve RES1.0 dient de basis te zijn voor het document in ref. Aanpassen van de benodigde energie opwekking naar 90 hectare zon op land tot 2050 en plaatsen van 1 windturbine tussen 2030 en 2050. Toepassen van 10 x tiphoogte bij windturbines en erfmolens (as <20 meter) voor het bepalen welke bewoners overlast ondervinden. Vastleggen hoe deze bewoners worden gecompenseerd en hoe ze bij het proces worden betrokken om 50% lokaal eigendom te bereiken.

Met vriendelijke groet,

H.J. Bos

Vragen en commentaar participatiebijeenkomst 1 juni 2022 (Ingeleverd na afloop vergadering) 1. De uitnodiging gaat uit van de ontwerp RES 1.0 en niet van de definitieve RES 1.0 van december 2021.

2.

3.

4.

5.

6.

In de definitieve versie is de opbrengst van windenergie terug gebracht van 0,45 TWu naar 0,11 TWu i.v.m. onderzoek naar aanwezigheid en broedgelegenheid van de wespendief. Hiervoor is het gebied van 8km om Natura2000 de Veluwe gereserveerd en is een onderzoek om hier een oplossing voor te vinden opgestart. Wordt een verdere zoekactie voor windenergie in het gebied van Epe nu opgeschort totdat dit onderzoek is afgerond? Zo niet, wat is dan het nut van de RES activiteiten. In het Parijse klimaatakkoord is het streven naar 50% lokaaleigendom opgenomen. https://www.klimaatakkoord.nl/participatie/handreiking-participatie-duurzame-energie https://www.hieropgewekt.nl/kennisdossiers/video-wat-is-50-lokaal-eigendom Bij windmolenpark de Krammer in Zeeland is met minimaal 50% burgereigendom een windpark verrezen met een radar voor grote vogels en lichte vliegtuigen, waarbij bij ontdekking de molens worden stil gezet. Hierdoor zijn de toplichten alleen nodig bij nadering van een vliegend object. Ook wordt bij laagstaande zon de molens gestopt om hinderlijk knipperen te voorkomen. Natuurlijk is het zwart maken van één wiek meegenomen en krijgen de direct omwonende een financiële compensatie afhankelijk van de afstand tot de molen.

Bij molen in eigen bezit kan er compensatie over de 12 X ashoogte norm worden berekend, terwijl nu bij commerciële toepassing wordt uitgegaan van 400 meter of soms zelfs nog minder. Ook kan bij de keuze van de molen worden uitgegaan van een type met weinig laagfrequent geluid. https://www.turbulent.nu/lden-norm-geluidsnorm-windturbines/ De uitnodiging geeft niet aan dat de burgers en andere belanghebbenden zich kunnen verenigen in een Energie Coöperatie. Voor Epe bestaat er zo´n organisatie. Waarom staat deze coöperatie hier niet vermeld of is er een presentatie opstelling/tafel, zodat de bezoekers zich hierop kunnen oriënteren? In de zoomvergadering begin mei 2021 is al gesproken over beter participatie van de burgers bij dit energie proces en is de mogelijkheid om dit te realiseren via een burgerforum aangegeven. Er is op 12 mei 2021 een email met internet link hierover naar de onderwerpbewaker gestuurd. https://www.hieropgewekt.nl/kennisdossiers/participatie-in-res-burgerforum-in-regio-foodvalley-bleekgroot-succes?utm_source=Nieuwsbrief+HIER+opgewekt&utm_campaign=82edefa720HIER_nieuwsbrief_augustus_COPY_01&utm_medium=email&utm_term=0_66441f8f6f-82edefa72091288478 In het plan van aanpak Epe ( ETR100548 | Versie 2| 07-01-2021) wordt er vanuit gegaan dat de burgers (na een inspraakronde) weer op sport 1 van de participatieladder verder gaan.

Hoe gaat de gemeente Epe dit aanpassen om 50% lokaaleigendom te stimuleren? Op 17 november 2021 stond in de Stentor een bericht, dat in Heerde een combinatie van geluidsscherm en zonnepanelen langs de A50 wordt gerealiseerd. Wordt deze mogelijkheid ook in Epe overwogen? Er kunnen interactieve 3D projecties van mogelijke molen locaties aan omwonende worden gepresenteerd om zo de beste plaats te bepalen waarbij de minste overlast optreed. Eén van de onrust oorzaken zijn nep molen projecties waarbij veel te grote objecten worden getoond.

https://www.rom3d.nl/project/win3d-interactief-plannen-in-drie-dimensies/ Wil Epe meewerken aan deze vorm van presentatie naar de betrokken omwonenden? 7. Hoe gaat Epe windcowboy lobbying en grondspeculatie met toekomstige molen locaties voorkomen? Rijkssubsidie leidt tot mega-winsten https://www.binnenlandsbestuur.nl/financien/windcowboys-gaan-erjaarlijks-met-570-miljoen-rijkssubsidie-vandoor? Milieu=&tid=TIDP1905412X71A47A4B9CD74A9FB75B1A9D88035184YI5&utm_campaign=BB_NB _Ruimte&utm_medium=email&utm_source=binnenlandsbestuur

Op 20 oktober 2022 verzonden naar duurzaam@epe.nl Zon op dak Als toekomstige mogelijkheid voor daken die niet zwaar kunnen worden belast zijn er rollen met zonnepanelen die geplakt kunnen worden: https://www.essent.nl/kennisbank/zonnepanelen/wat-zijn-zonnepanelen/flexibele-zonnepanelen-folie Nu is dit nog niet grootschalig toe te passen, maar kan een goed alternatief voor zon op land gaan vormen. Zon op het land Gebruik maken van de zonneladder en eerst onderzoek naar Ja graag (voorkeurslocaties), Rijksinfrastructuur. Heb aangegeven dat in Heerde een project loopt voor geluidswal met geïntegreerde zonnepanelen langs de A50, maar heb nog niet vernomen of dit in Epe wordt opgepakt. (en voorrang krijgt boven andere zon op land projecten) Hoeveel lokale initiatieven van zon op land door landbezitters zijn er al verleend in de afgelopen jaren? Geruchten hierover zijn in de vergadering weersproken, maar graag vastleggen dat die er niet waren op 1 oktober 2022. In het Uitwerkingskader zon en wind vastleggen dat zodra zon op dak met folie kan worden toegepast, de mogelijkheid van zon op land wordt uitgefaseerd.

Erfmolens Heb hiervan niets van kunnen vinden in de omgevingsvisie en de energievisie!!! Jammer, want het kan zonder goede inkadering tot verrommeling van het hele gebied leiden, zeker als de tiphoogte tot 30 meter is! Ook de natuurwaarden en vogelbescherming zijn zo niet geborgd. Een HAT molen met een ashoogte van 15 meter is genoeg om tot ruim 70MWu/j te leveren. Dit is voor een bedrijf een ruim voldoende aanvulling voor zon op dak https://edepot.wur.nl/537699 Door uit te gaan van erfmolens met een ashoogte van 15 meter, is die minder storend in het landschap en zo mogelijk ook een mindere gehaktmolen voor vogels.. De uitspraak dat alleen HAT is toegestaan is een onnodige beperking. De VAT turbines hebben voordelen als zijnde veel vogel vriendelijker, veel stiller en veel gemakkelijker in het landschap in te passen. Het nadeel is dat ze minder opbrengen, maar de initiatiefnemer moet deze mogelijkheid geboden worden. https://blog.greenchoice.nl/duurzame-energie/hoe-werken-windmolens-zonder-wieken Deze waarden nu opnemen in het Uitwerkingskader zon en wind. Windturbines De minimaal 50% lokaaleigendom vastleggen in de omgevingsvisie en daar aangeven dat de Energie Coöperatie Epe voldoende tijd dient te krijgen om dit te organiseren. Tevens zoekgebied sterk verkleinen anders moet ECE met duizenden burgers keukentafelgesprekken gaan voeren.

Uitgangspunt is dat het gebied met overlast zich uitstrekt tot minimaal 10x tip hoogte. Als 50% lokaal eigendom niet haalbaar is, in het Uitwerkingskader zon en wind opnemen dat de geleverde energie ten goede komt aan de burgers van de gemeente Epe en dat er compensatie komt voor burgers die binnen de 10x tip hoogte wonen. https://www.hieropgewekt.nl/kennisdossiers/zeven-lessen-van-windpark-krammer-hoe-ontwikkel-je-eengrootschalig-cooperatief Verder borgen dat: Waardevermindering van woning direct wordt uitgekeerd, slagschaduw werking wordt voorkomen door de windturbine uit te zetten, windturbine wordt uitgezet bij windsnelheden waarbij storende geluiden te sterk worden, een vogel detectie systeem installeren en de turbine uitzetten bij vogel en vliegtuig detectie. Toplichten zijn dan niet nodig