2023-01-12 COF antwoord agendapunt 9 CDA Begroting 2023 Cleantechregio Stedendriehoek

V r a a g u i t d e F i n a n c i ë n

c o m m i s s i e

O m g e v i n g

R a a d s c o m m i s s i e A g e n d a p u n t

C O F

F r a c t i e D a t u m

C D A 1 2 j a n u a r i

e n

9 Begroting 2023 Cleantechregio Stedendriehoek

2 0 2 3

Vragen:

Mevrouw Hendriks (CDA) informeert naar de gevolgen van de beleidswijziging.

Portefeuillehouder Horn zegt toe om de raad schriftelijk te informeren over welke (fysieke) opgaven er liggen.

Antwoord: Ik heb u in de commissievergadering van 12 januari 2023 – naar aanleiding van vragen van de fractie van het CDA – toegezegd een overzicht te geven van de opgaven in de fysieke leefomgeving en de rijks- en provinciale regie daarop. Dit ook in het licht van de extra werkzaamheden en de daarmee gepaard gaande financiële middelen die regionaal daarvoor nodig zijn om daarin actief te participeren. Rijksregio in de fysieke leefomgeving, stedelijk en landelijk Eind november 2022 heeft het Kabinet vier brieven gepubliceerd over water, bodem, landbouw en stikstof. De brieven moeten duidelijkheid scheppen over hoe Nederland haar doelen en opgaven in de fysieke leefomgeving wil halen. Voorafgaand daaraan is in juni 2022 de brief van minister de Jonge verschenen over de Rijksregie in de ruimtelijke ordening en de rol van de provincies en regio’s daarin. Het gaat dan om de volgende brieven: 1. 2. 3. 4. 5.

Rijksregie in de ruimtelijke ordening en het startpakket decentrale opgaven provincies; NPLG – Brief Voortgang nationaal programma landelijk gebied; Stikstof – Brief Voortgang integrale aanpak landelijk gebied en opvolging Raad van Stateuitspraak over Porthos; Landbouw – Kamerbrief Toekomst Landbouw; Water en bodem – Kamerbrief Water en bodem sturend.

2

Wat staat centraal in de brieven? Ik schets de hoofdlijnen per brief. Daarbij merk ik op dat het omvangrijke brieven en bijlagen zijn met veel informatie. Ik pretendeer dus niet volledig te zijn en schets u de hoofdlijnen. Daarbij ga ik ook in op de rol van de regio en onze gemeente als dat nodig is. Rijksregie en startpakket In de ruimtelijke ordeningsbrief van juni 2022 wordt gezegd dat elke provincie 1 juli 2023 alle opgaven die spelen op alle denkbare thema’s in de fysieke leefomgeving in beeld moet hebben en dat in oktober 2023 er door de provincies een regio-arrangement opgeleverd moet worden waarin alle opgaven zijn benoemd en in verbinding zijn gebracht, met de daarbij behorende kansen, dillema’s, perspectieven en gewenste samenwerking, evenals financiële arrangementen. Dat moet gebiedsgericht. Het gaat dan onder andere om de opgaven: wonen, werken, mobiliteit, energieopwekking, klimaat, natuur (stikstof) en landschap. In het startpakket voor de provincies uit december 2022 staan de grote nationale ruimtelijke opgaven uit de verschillende nationale programma’s. De opgaven zijn daarbij gebundeld in de drie perspectieven die ook het uitgangspunt vormden van de Ruimtelijke Ordeningsbrief: 1. Perspectief voor landbouw en natuur; 2. Ordenende netwerken voor energie en (circulaire) economie; 3. Leefbare steden en regio’s.

Water en bodem vormen daarbij het principe in alle drie de perspectieven. Opdracht aan de provincies Het startpakket van het Rijk van december 2022 moet resulteren in een concreet integraal ruimtelijk voorstel van de provincies aan het Rijk. Daarin wordt inzichtelijk gemaakt wat ruimtelijk mogelijk en realiseerbaar is. Het vormt daarmee het antwoord op de opgaven die in het startpakket van het Rijk zijn opgenomen. Het Rijk stelt daarbij nadrukkelijk de provincies als bevoegd gezag aan om – zoals de minister het noemt – de ruimtelijke puzzel te leggen. De provincie Gelderland is hiermee aan de slag gegaan en heeft een Gelderse vertaling daarvan gemaakt, waarbij zij inzoomt op de thema’s uit het startpakket voor Gelderland. In februari 2023 worden daarvoor de eerste documenten door de provincie Gelderland geleverd die de aanzet moeten worden voor het gesprek over het regio-arrangement in de verschillende regio’s in de provincie Gelderland. Wat doet de regio? En Epe? De Cleantechregio Stedendriehoek wil mede-regie op de inhoud en het proces dat het Rijk aan provincies oplegt. Dat is ook nodig, omdat het Rijk en de provincie Gelderland de regio’s als gesprekspartner zien. Daartoe wordt nu door de Cleantechregio Stedendriehoek het ruimtelijk regioverhaal geschreven.

Al onze ruimtelijke opgaven op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, duurzame energie, klimaat en natuur en landbouw komen daar samen. Ik heb in het Dagelijks Bestuur de portefeuillehouder Gebiedsontwikkeling en rechtstreeks betrokken bij het ruimtelijk regioverhaal. Het ruimtelijk regioverhaal geeft richting aan de ruimtelijke opgaven waar de regio voor staat en dus ook onze gemeente. Gemeenteraden blijven daarin altijd het bevoegd gezag. Het regioverhaal staat ten dienste daarvan. Ten behoeve van het ruimtelijk regioverhaal wordt eerst een bouwstenennotitie gemaakt. In februari 2023 is deze klaar. De regio duidt daarin haar opgaven en beschrijft de gemeenschappelijke uitgangspunten. Ook wordt het vervolg geschetst en de rol van gemeenten en lokale besturen daarin. Daarover gaan we met elkaar in gesprek. Hoe dit gebeurt, krijgt u nog te horen. In ieder geval wordt 14 maart 2023 gestart met een regionale raadsbijeenkomst en staat onder andere de bouwstenennotitie op de agenda. U krijgt daarvoor nog een uitnodiging. Daarnaast wil ik ook graag lokaal met u in gesprek. De monitor Ruimte kan daar een goede insteek voor zijn.

3

NPLG – Brief voortgang integrale aanpak landelijk gebied In juni 2022 stuurde minister Van der Wal haar startnotitie over het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Het doel van het NPLG is een sterke en veerkrachtige natuur, met een robuust watersysteem en een toekomstbestendig klimaat in de context van een vitaal landelijk gebied. Ook hiervoor staan provincies aan de lat en ook hier geldt de datum van 1 juli a.s. Stikstof – Opvolging Raad van State-uitspraak over Porthos Deze brief gaat specifiek in op de gevolgen van de zogenoemde Porthos-uitspraak van de Raad van State van 2 november jl. Gevolg van die uitspraak is dat er geen bouwvrijstelling meer geldt, en dat de stikstof die vrijkomt tijdens de bouwfase nu ook moet worden meegenomen in de berekening van de stikstofuitstoot. De brief schetst een aanpak van twee lijnen: een piekbelastersaanpak gericht op directe stikstofreductie en het verder laten dalen van de stikstofuitstoot. Op korte termijn betekent dit dat piekbelasters, zowel agrarische ondernemingen áls industrie, worden gestimuleerd hun uitstoot terug te brengen tot 0. Voor agrarische bedrijven komt er een vrijwillige uitkoopregeling in 2023. Daarna volgt een verplichte uitkoop. Voor middellange termijn kiest de minister voor het versterken van bronmaatregelen en stikstofheffingen om het bedrijfsleven te stimuleren te verduurzamen.

Landbouw – Kamerbrief Toekomst Landbouw Het kabinet zet in op een Landbouwakkoord vóór eind maart 2023. Dit akkoord moet gaan over het toekomstperspectief van de landbouw tot 2040 en over afspraken en instrumenten om daar te komen. Die afspraken worden gemaakt tussen landbouworganisaties, natuurorganisaties, medeoverheden en ketenpartijen. Daarbij speelt het verdienvermogen van boeren een belangrijke rol. Ook beschrijft het akkoord hoe de landbouwsector haar aandeel gaat leveren aan de grote opgaven van natuurherstel, water en klimaat. De brief bevat de processtappen voor dit akkoord. Het akkoord sluit aan bij de bovengenoemde kaders in het NPLG. Water en bodem – Kamerbrief Water en bodem sturend Het Kabinet wil dat water en bodem sturend zijn bij ruimtelijke inrichting. De brief hanteert zeven uitgangspunten, waaronder het niet afwentelen op andere generaties en gebieden en een integrale aanpak van wateroverlast, droogte en bodem. De brief bevat veel maatregelen. Veel van het genoemde beleid komt voort uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie, waarin alle projecten en maatregelen staan die ervoor gaan zorgen dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is. Wat valt op in de brieven? De brieven bevatten veel intenties, plannen en maatregelen die nog moeten worden uitgewerkt.

Er wordt veel tekst gewijd aan een beschrijving van de problematiek, maar wat dit precies gaat betekenen is nu nog niet duidelijk. Wel is in grote lijnen duidelijk wat de grote opgaven zijn als het gaat om natuur, water en landbouw. De richting waartoe we naar moeten bewegen is helder: naar een vitaal landelijk gebied. De komende tijd zal vooral in de trajecten die de provincie Gelderland gestart heeft (op alle onderdelen zoals hierboven genoemd) meer duidelijkheid moeten komen. Wat betekent dit voor Epe? Zoals aangegeven bestaan de kabinetsbrieven vooral uit intenties en maatregelen die nog moeten worden uitgewerkt. Ook staan er weinig gebiedsgerichte uitspraken in. Hierdoor is niet precies te duiden wat de brieven op dit moment voor gevolgen hebben voor Epe. Die onduidelijkheid geldt niet alleen voor Epe, maar voor heel Nederland. Maar dat betekent niet dat we stilzitten. Daarbij speelt de regio Stedendriehoek een steeds belangrijker rol. We zijn een partner in het gebiedsprogramma voor de Veluwe, het Veluwe Arrangement en onderdeel van het ruimtelijk regioverhaal dat de regio aan het schrijven is. In de tussentijd blijven wij inzetten op het zowel onze landelijke áls onze opgaven in de dorpen. We hebben een actuele Omgevingsvisie als basis daarvoor.

We zijn blij dat we deze visie al door u is vastgesteld, omdat de ambitie die daarin beschreven staat en de lijnen die daarin getrokken worden als het gaat om de Veluwe, de Veluweflank en de IJsselvallei qua filosofie en intentie in harmonie zijn met de doelen en opgaven van het Rijk en de provincie Gelderland.

4

Tot slot Ik nodig u van harte uit 14 maart a.s. aanwezig te zijn bij de regionale raadsbijeenkomst. Verder betreft het een complex proces dat in korte tijd tot resultaat moet leiden, waarvoor ik uw begrip vraag.