Document · PDF

1356803 Programmabegroting 2026-2029 Gemeente Epe

Gemeenteraad 10 november 2025, gemeente EpeBij agendapunt: Programmabegroting 2026 – 202934.751 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

7 alinea's met “financiën”: 110 1518 2196 2440 2445 2465 2469

Programmabegroting 2026-2029

Meerjarenbegroting van de gemeente Epe

Inhoudsopgave Vooraf ...................................................................................................................................................... 5 Inleiding ................................................................................................................................................ 6 Bestuurlijk kader................................................................................................................................... 8 Bestuurlijke en Financiële overwegingen .......................................................................................... 10 Toelichting en leeswijzer programmabegroting ................................................................................. 13 Programmaplan ..................................................................................................................................... 15 Pijler: Sociaal ..................................................................................................................................... 16 Programma 1 | Opgroeien in Epe ............................................................................................... 18 Programma 2 | Actief in Epe .......................................................................................................

21 Programma 3 | Zorg en opvang .................................................................................................. 23 Programma 4 | Leefbaar en veilig ............................................................................................... 26 Pijler: Ruimte ...................................................................................................................................... 28 Programma 5 | Ruimte en wonen ............................................................................................... 29 Programma 6 | Epe op orde ........................................................................................................ 32 Programma 7 | Duurzaamheid .................................................................................................... 35 Programma 8 | Toezicht en handhaving ..................................................................................... 37 Pijler: Economie ................................................................................................................................. 38 Programma 9 | Bedrijvigheid ....................................................................................................... 40 Programma 10 | Weer aan het werk .............................................................................................

42 Pijler: Bestuur ..................................................................................................................................... 44 Programma 11 | Bestuur en organisatie ....................................................................................... 45 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................. 50 Overhead ........................................................................................................................................ 52 Paragrafen ............................................................................................................................................. 55 1 | Lokale heffingen ............................................................................................................................ 56 2 | Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ................................................................................. 61 3 | Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................... 70 4 | Financiering ...................................................................................................................................

73 5 | Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 75 6 | Verbonden partijen ........................................................................................................................ 82 7 | Grondbeleid ................................................................................................................................... 90 8 | Open Overheid .............................................................................................................................. 92 Financiële begroting .............................................................................................................................. 93 Toelichting mutaties programma 1 | Opgroeien in Epe ................................................................. 106 Toelichting mutaties programma 2 | Actief in Epe ......................................................................... 107 Toelichting mutaties programma 3 | Zorg en opvang .................................................................... 108 Toelichting mutaties programma 4 | Leefbaar en veilig ................................................................. 109 Toelichting mutaties programma 5 | Ruimte en wonen .................................................................

110 Toelichting mutaties programma 6 | Epe op orde .......................................................................... 111 Toelichting mutaties programma 7 | Duurzaamheid ...................................................................... 112 Toelichting mutaties programma 8 | Toezicht en handhaving ....................................................... 113 Toelichting mutaties programma 9 | Bedrijvigheid ......................................................................... 114 Toelichting mutaties programma 10 | Weer aan het werk ............................................................... 115 Toelichting mutaties programma 11 | Bestuur en organisatie ......................................................... 116 Toelichting mutaties Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .................................. 117 Toelichting mutaties programma Overhead ..................................................................................... 118 Toelichting mutaties in de Reserves ................................................................................................ 119 Bijlagen ................................................................................................................................................ 121 1 | Toelichting autonome ontwikkeling bestaand beleid (budgetprognose) .....................................

122 2 | Toelichting nieuw beleid .............................................................................................................. 131

3 | Investeringsplan .......................................................................................................................... 137 4 | Overzicht lasten en baten per taakveld ...................................................................................... 140 5 | Overzicht verloop reserves en voorzieningen ............................................................................. 144 6 | Bijlage bij paragraaf 4 Financiering............................................................................................. 147 7 | Kapitaallasten, personeelskosten, loon- en prijsstijgingen ......................................................... 149 Verklaring van gebruikte afkortingen ............................................................................................... 150

Vooraf

Inleiding Algemeen Laatste begroting van deze bestuursperiode Met deze programmabegroting 2026-2029 bieden wij u de laatste begroting aan van deze bestuursperiode. Een bestuursperiode waarin wij samen hebben gewerkt aan een groot aantal opgaven voor onze gemeente. In een dynamische omgeving zijn mooie resultaten behaald. Maar dat betekent niet dat onze opgave klaar is. Ook in de komende jaren staan er nog belangrijke ontwikkelingen op de agenda. Met deze begroting 2026-2029 legt u daarvoor de inhoudelijke en financiële kaders vast. Continuïteit van bestuur Deze begroting richt zich voor een belangrijk deel op de nieuwe bestuursperiode. Daarom hebben wij geen nieuw beleid opgenomen. We vinden het passend dat keuzes voor nieuw beleid worden gemaakt door een nieuwe raad. Dit betekent niet dat deze begroting een statisch of beleidsarm document is. In vrijwel elk programma staan nieuwe activiteiten, die vaak ook extra budget vragen. Daarnaast zijn grote aanvullende investeringsbedragen opgenomen (voor bijv. onderwijs, accommodaties, mobiliteit, brandweerkazerne). Deze vloeien voort uit het afronden van het collegeprogramma of uit autonome ontwikkelingen. Door deze nieuwe activiteiten op te nemen, borgen wij de continuïteit van ons bestuur en onze dienstverlening. Zo zorgen wij ervoor dat lopende ontwikkelingen ook daadwerkelijk worden afgerond.

Verder bouwen aan bereikte resultaten Samen verder In de visie ‘Samen verder’ legden we vast hoe we als gemeente willen omgaan met onze inwoners: transparant, participatief en inwonersgericht. We sluiten aan bij onze inwoners. Om dat kracht bij te zetten, hebben we de afgelopen jaren een organisatieontwikkeling doorgevoerd. De organisatie is ingericht op maatschappelijke opgaven en we werken vanuit de bedoeling. Dat betekent: denken in kansen en oplossingen, niet in belemmeringen en problemen. In ieder begrotingsprogramma staat de stand van zaken van het collegeprogramma. Veel activiteiten zijn inmiddels afgerond of zitten in de afrondende fase. Opgroeien en ontwikkelen in verbinding met elkaar Het integraal huisvestingsplan (IHP) voor onderwijsvoorzieningen 2023-2026 is opgesteld. De oplevering van het gerenoveerde gebouw van het Sprengenbeek College (voorheen RSG Noord Oost Veluwe) is een mooi voorbeeld van een project dat wij binnen dat plan uitvoeren. Ook het beleidsplan ‘Spelen, bewegen en ontmoeten’ is gereed. De bredere kijk op het onderwerp ‘speelplaatsen’ die daarin is opgenomen, draagt bij aan sociale verbinding binnen de gemeente Epe. Verbinding is ook een belangrijk thema in het beleidsplan ‘Samen Epe: inclusief en divers voor iedereen’. Inclusie en diversiteit gaan verder dan gelijke behandeling.

Het gaat erom dat we samen bouwen aan een gemeenschap waarin iedereen zich welkom voelt. Die verbondenheid is van oudsher een kracht van de gemeente Epe: inwoners kennen elkaar, helpen elkaar en doen actief mee aan verenigingen en lokale activiteiten. Dat is een belangrijk fundament waarop we als gemeente graag aansluiten. Binnen het sociaal domein zijn zelfredzaamheid en het versterken van de eigen kracht van inwoners belangrijke uitgangspunten. Ruimtelijke ontwikkeling en woningbouw We hebben de Omgevingswet geïmplementeerd. Met de uitwerking van verschillende beleidsdocumenten hebben we de kaders vastgesteld voor de ruimtelijke invulling van gemeente Epe. Ruimte is schaars en veel onderwerpen concurreren om de beschikbare ruimte. Het is belangrijk om daarin een goede balans te bewaren, zowel binnen als buiten onze kernen. Het groene karakter van de gemeente Epe is een waardevol kenmerk dat we willen behouden, voor onze inwoners en toeristen. Binnen de kernen zijn de centrumontwikkelingen in Epe en Vaassen in verschillende stadia van planvorming en uitvoering. Daarnaast hebben we met de oplevering van diverse woningbouwprojecten ingezet op een evenwichtige en betaalbare woningbouwprogrammering. We vinden het belangrijk dat er passende huisvesting is voor alle doelgroepen.

Voor de (tijdelijke) huisvesting van Oekraïense vluchtelingen, statushouders en andere doelgroepen hebben we gezocht naar geschikte oplossingen. De recente aankoop van het perceel aan de Oenerweg in Epe laat zien

dat we kansen benutten en tijdelijke behoeften combineren met toekomstbestendige mogelijkheden. Mobiliteit en duurzaamheid Toekomstbestendig is ook een belangrijk uitgangspunt in onze aanpak van mobiliteit. Vanuit het Mobiliteitsfonds zijn verschillende projecten gerealiseerd om o.a. de (toeristische) bereikbaarheid van gemeente Epe te verbeteren. Alle ontwikkelingen vinden plaats binnen de bredere context van de energietransitie, klimaatadaptatie en duurzaamheid. Hiervoor hebben we onder andere het uitvoeringsprogramma Energie en Warmte en het beleidsplan Klimaatadaptatie Epe 2025–2030 opgesteld. De gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder en vragen om actie. Ook in de gemeente Epe hebben we regelmatig te maken met extreem weer. Periodes van (extreme) droogte en risico op natuurbranden wisselen zich af met periodes van wateroverlast. Veiligheid Dit raakt ook het onderwerp veiligheid. Veiligheid in alle aspecten (fysiek, sociaal en digitaal) was de afgelopen jaren een belangrijk onderwerp, waarop we verschillende maatregelen namen. We hebben de afgelopen collegeperiode flinke stappen gezet in de aanpak van natuurbrandbeheersing. Ook de samenwerking met omliggende gemeenten is verstevigd waardoor we beter samenwerken waar we lokaal en regionaal voordeel bij hebben.

We hebben ook in moeten spelen op nieuwe ontwikkelingen zoals onder andere de komst en incidenten met de wolf voor inwoner, toerist en ondernemer. We hebben hierin gewerkt aan bewustwording, informatiedeling, maar ook onze verantwoordelijkheid gepakt als terreineigenaar. We hebben een actieve bijdrage geleverd aan het adresseren van hiaten in beleid en uitvoering in het dossier van de wolf op provinciaal en landelijk niveau. Het onderwerp weerbaarheid in alle facetten komt daarbij steeds prominenter onder de aandacht. Toenemende geopolitieke spanningen, klimaatverandering, cyberdreiging en het grotere risico op langdurige stroomuitval maken het versterken van de (maatschappelijke) weerbaarheid nodig. De gevolgen van een (langdurige) crisis worden uiteindelijk lokaal gevoeld, bij inwoners, bedrijven en instellingen en daarom hebben we als gemeente een belangrijke rol in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht.

Bestuurlijke uitgangspunten begroting 2026 Bij de keuzes voor deze begroting hebben we de volgende uitgangspunten aangehouden: • Opstellen van een structureel sluitende begroting; • Handhaven ingezet nieuw beleid uit de vorige begroting; • Nieuw beleid moet passen binnen (bijdragen aan) de uitvoering van het raads-/coalitieakkoord 2022-2026, zoals dat is uitgewerkt in het collegeprogramma en de Kadernota 2026 - 2029 of het betreft uitvoering geven aan wettelijke verplichtingen, of het gaat om bedrijfskritische zaken (noodzakelijk gelet op continuïteit van de bedrijfsvoering); • Woonlasten blijven onder het landelijk gemiddelde.

Bestuurlijk kader Kaderstelling door de gemeenteraad De begroting 2026–2029 is bijzonder. Niet alleen omdat dit de laatste begroting is in de huidige bestuursperiode, maar ook omdat we voorafgaand aan deze begroting voor het eerst een kadernota opstelden. Daarmee kon u als raad uw kaderstellende rol al vroeg in het begrotingsproces vervullen. Uw positie in het proces is hierdoor versterkt. Met het vaststellen van de Kadernota 2026–2029 zijn de inhoudelijke en financiële keuzes gemaakt. Deze keuzes hebben we verder uitgewerkt in de begroting 2026–2029. In de Kadernota benoemden wij het aandachtspunt dat er onzekerheden waren in de financiële positie, zoals bijvoorbeeld de uitkomst van de meicirculaire van het gemeentefonds. Dit had kunnen betekenen dat er in de begroting 2026–2029 op onderdelen heroverweging nodig was. Het is goed om te constateren dat dit niet het geval is. Er zijn wel enkele autonome ontwikkelingen en aanvullende inzichten die de financiële startpositie beïnvloeden, maar deze leiden niet tot de noodzaak om de inhoudelijke kaders te herzien.

Kaderuitvoering door het college Stevig investeren in een mooi en natuurlijk gemeente Epe Er is financiële ruimte om ook de komende jaren stevig te blijven investeren in een aantrekkelijke en groene leefomgeving. Deze investeringen raken zowel het maatschappelijke als het ruimtelijke domein en bouwen voort op eerder gemaakte keuzes. Maatschappelijke accommodaties We nemen in deze begroting een extra investering van € 28 miljoen voor maatschappelijke accommodaties en onderwijshuisvesting op. Voor de maatschappelijke accommodaties richt de opgave zich in eerste instantie op twee grotere projecten: De Wieken en wijkgebouw Balai Pusat. Daarbij kiezen we voor doelmatige en sobere huisvesting en maken gebruik van kostendragers zoals subsidies, specifieke uitkeringen en de ontwikkeling van eventueel vrijkomende locaties voor woningbouw. We werken hierin samen met onze maatschappelijke partners en vragen ook van hen flexibiliteit om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Jeugdzorg, inclusie en diversiteit Daarnaast gaan we onder andere aan de slag met de uitvoeringsplannen voor ‘Inclusie & diversiteit’ en ‘Spelen, bewegen en ontmoeten’. Op het gebied van Jeugdzorg ligt er een stevige opgave: de komende jaren moeten we de uitgaven aanpassen aan het verlaagde rijksbudget. In totaal is een

ombuiging van ruim € 1,0 miljoen nodig. Dit doen we onder andere door extra in te zetten op preventie en het versterken van de toegang tot jeugdzorg. De gespaarde middelen in de reserve ‘Hervormingsagenda Jeugd’ stellen ons in staat om deze verandering zorgvuldig door te voeren via een ingroeimodel. Woningbouw De stikstofproblematiek zorgt voor onzekerheden bij verschillende ontwikkelplannen. Een concreet financieel effect hiervan zien we in de daling van leges voor omgevingsvergunningen. Binnen de mogelijkheden zetten we ons in om de voortgang van de ontwikkelingen te behouden en andere partijen te overtuigen van het belang daarvan. Ook dragen we bij aan het oplossen van andere knelpunten, bijvoorbeeld door samen te werken met de netbeheerder aan het verminderen van netcongestie. Hiervoor reserveren we in deze begroting extra capaciteit. Mobiliteit en leefomgeving Mobiliteit blijft ook voor de komende jaren een belangrijk thema. Daarnaast investeren we verder in het groenonderhoud en pakken we het achterstallig onderhoud aan van wegen. Voor de herinrichting van het centrum Epe vullen we in deze begroting het budget aan tot het benodigde niveau. Daarmee zijn de financiële randvoorwaarden ingevuld om tot een passende uitvoering te komen. Met het beleidsplan ‘Begraven, begraafplaatsen en gedenken’ wordt de visie voor de komende jaren vastgelegd.

Het plan bevat verschillende acties om de begraafplaatsen ook in de toekomst aantrekkelijk te houden. Economie We werken aan diverse nieuwe beleidskaders. We stellen een nieuw evenementenbeleid op, net als beleid voor recreatie en toerisme en een nieuwe economische visie. Op basis van een evaluatie bepalen we of de functie van agrarisch accountmanager een structureel vervolg krijgt. Bestuur We geven invulling aan de visie ‘Samen verder’. We versterken onze manier van werken: inwonersgericht en participatief. De mening én uitvoeringskracht van onze inwoners vormen belangrijke input voor ons handelen, waarbij de behoeften van de samenleving leidend zijn en de ontwikkeling van de organisatie dit ondersteunt. Daarnaast ronden we de ontvlechting van de aanbouw van het gemeentehuis af en doen we onderzoek naar de verbouwing van de raadzaal, inclusief verbetering van het binnenklimaat. Oudgedecoreerden krijgen extra waardering door een uitnodiging voor de jaarlijkse lintjesregen. Actuele ontwikkelingen op het gebied van onder andere Artificial Intelligence (AI) en informatiebeveiliging vragen de komende jaren om extra inzet. We willen niet alleen nieuwe technologieën benutten om onze dienstverlening te verbeteren. We vinden het minstens zo belangrijk om de gegevens van onze inwoners goed te beschermen en te voldoen aan de laatste eisen op het gebied van informatiebeveiliging.

Eerste resultaten van de financiële en inhoudelijke doorlichting van de begroting In de eerste fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting zijn de budgetten aangescherpt. Dit levert een besparing op van € 1,3 mln. Daar komt bij dat we de indexatie voor 2024 (ruim € 650.000) structureel niet toepassen. Dit levert een totale besparing op van bijna € 2 mln. (structureel). Daarnaast onderzoeken we verschillende onderwerpen, zoals kritisch accounthouderschap, kostendekking, vastgoed, het beleid en subsidies, en het financieel beleid. We verwachten dat deze ook opbrengsten opleveren. In de Kadernota 2026–2029 hebben we hiervoor al een aanvullende taakstelling opgenomen. Door budgetten realistischer te maken en aan de voorkant scherper te ramen, verwachten we dat het positieve saldo in de jaarrekening afneemt.

Bestuurlijke en Financiële overwegingen Financiële hoofdlijnen meerjarenperspectief In de Kadernota 2026–2029 spraken we de verwachting uit dat we een structureel sluitende begroting konden aanbieden. Ondanks een aantal autonome ontwikkelingen én nieuwe beleidswensen is dat gelukt, zonder concessies te doen aan de in de Kadernota gestelde kaders. Onderstaande tabel geeft het huidige financiële beeld weer.

Ad a: Autonome ontwikkelingen na Kadernota 2026 - 2029 In de periode mei t/m september 2025 deed zich nog een aantal autonome ontwikkelingen voor met impact op de financiële uitkomst van de Kadernota 2026. b edragen * € 1.000,-Autonome ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Kostendekkendheid / inkomsten leges

-295

-145

-245

-388

Inburgering / maatschappelijke subsidies

-413

-193

Generatiepact

-500

Verlaging opbrengst "laaghangend fruit"

-180

Waardecorrectie / rente / algemene uitkering

1.317

971

962

1.167

-71

233

124

406

Totaal

Bij de omgevingsvergunningen en de begraafplaatsen zien we een lagere kostendekking. Dit heeft een nadelig effect op de begroting. Bij de belastingverordeningen en de tarieventabel leges 2026 hebben wij u een document aangeboden met een analyse van de kostendekking en mogelijke opties om deze te verhogen. We stellen voor om deze opties zorgvuldig verder uit te werken en te betrekken bij de tarieventabel en belastingverordeningen 2027. Zoals vermeld in de Voortgangsrapportage 2025-1 nemen de kosten voor inburgering toe. Deze stijging is grotendeels structureel van aard. Daarnaast nemen we in deze begroting een hogere subsidie op voor Stichting Sport- en Dorpscentrum Vaassen om het exploitatietekort te dekken. Tot slot zien we ook op een aantal andere onderdelen een hogere benodigde subsidie om bestaande activiteiten te kunnen voortzetten. Dit komt onder andere doordat specifieke uitkeringen van het Rijk vanaf 2026 lager zijn. Een nadeel ontstaat doordat het bedrag van € 1,3 miljoen uit het ‘laaghangend fruit’ in de doorlichting van de begroting niet volledig wordt gerealiseerd. Vanwege de al verhoogde taakstelling in de Kadernota 2026-2029 hebben we ervoor gekozen om dit niet opnieuw aan de taakstelling toe te voegen.

Het tot 31 december 2026 verlengde generatiepact, bedoeld om de inzetbaarheid van oudere medewerkers te ondersteunen, leidt tot een incidenteel financieel nadeel. Tot slot is er een voordeel op de algemene dekkingsmiddelen. Dit voordeel komt onder andere door een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds, een lagere waardecorrectie van de reserves door de vrijval van € 14 miljoen aan incidentele middelen en door positieve rente-effecten. Een volledig overzicht van alle mutaties is te vinden in bijlage 1: budgetprognose. Ad b: Nieuwe ontwikkelingen en wensen na Kadernota 2026–2029 De onderwerpen uit de Kadernota 2026–2029 zijn onder het kopje ‘nieuwe ontwikkelingen’ verder uitgewerkt en terug te vinden in de programma’s. Vrijwel alle mutaties konden worden uitgewerkt aan de onderkant van de financiële bandbreedte. Daarnaast hebben zich tussen mei en september 2025 nog enkele ontwikkelingen voorgedaan die wij als zeer wenselijk of onontkoombaar beschouwen. Deze zijn opgenomen in de begroting en terug te vinden onder het kopje ‘nieuw beleid’ in de programma’s. Onderstaand tabel geeft een overzicht van mutaties:

In de jaren 2026 en 2027 zien we vooral een hoger budget voor ICT. Dit wordt vooral veroorzaakt door de laatste inzichten in de aanscherping van de regels omtrent informatieveiligheid (NIS 2) en besluiten van de VNG-ledenvergadering om steviger in te zetten en een nieuwe aanpak voor digitaal samenwerken (Common Ground). Structureel hogere kosten worden met name verklaard door de wens om een faunabeheerder in eigen dienst te nemen en door de noodzaak om meer toezicht én handhaving uit te voeren op het oneigenlijk gebruik van gemeentelijke grond. Voor de verbouwing van de raadzaal reserveren we een onderzoeksbudget van € 75.000. Ad c. Taakstelling Kadernota 2026-2029 In de Kadernota 2026-2029 hebben we al een aanvullende taakstelling opgenomen, gebaseerd op de verwachte opbrengsten uit de tweede fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting van de begroting. We verwerken deze taakstelling technisch, zodat deze zichtbaar is in het actuele saldo van het dekkingsplan. Dekkingsplan In de Kadernota 2026–2029 gaven we aan een vrijval van € 9,0 miljoen aan incidentele middelen te verwachten. De doorlichting van de reserves laat nu een vrijval zien van ruim € 14 miljoen. De belangrijkste onderdelen zijn de vrijval uit de algemene reserve (€ 9,6 miljoen) en de reserve voor huisvesting van vluchtelingen, ontheemden, statushouders en andere doelgroepen (€ 3,0 miljoen).

Samen met de eerdergenoemde taakstelling ‘tweede fase doorlichting begroting’, waarvan de eerste opbrengsten al zijn ingeboekt, ligt er nu een volledig dekkingsplan om de begroting meerjarig sluitend te maken. De aanvullende taakstelling voor 2026 hebben we anders ingevuld. Hierdoor ontstaat

ruimte om in de nieuwe bestuursperiode een zorgvuldig proces te kunnen doorlopen en besluiten te kunnen nemen over de diverse onderwerpen uit de tweede fase van de doorlichting. We blijven financieel solide Ondanks de stevige (investerings)ambitie waarvoor we aanvullende middelen vrijmaken én deels externe financiering zullen moeten aantrekken (naar verwachting vanaf 2027), blijven we financieel solide. We presenteren een structureel sluitende begroting en beschikken over een sterke vermogenspositie. Onze solvabiliteit, is met 66% nog altijd een duidelijke uiting van gezonde gemeentefinanciën.

Toelichting en leeswijzer programmabegroting Opzet programmabegroting De programmabegroting is een belangrijk sturingsinstrument voor de raad en is het richtinggevend kader voor het college voor de ontwikkeling en uitvoering van beleid in het komende begrotingsjaar. De raad stuurt en autoriseert het college op het niveau van de programma’s. De keuze van het aantal programma’s en de verdeling van de beleidsterreinen over de programma’s is vrij. De informatie die per programma minimaal geleverd moet worden is echter wel nauwkeurig voorgeschreven, evenals informatie die in andere delen van de programmabegroting opgenomen moet worden. De voorliggende programmabegroting kent een opbouw bestaande uit vier delen te weten: • Deel 1 met een beschrijving van de vier pijlers, de 11 onderscheiden programma’s en een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen en overhead. Centraal staan de onderdelen: Wat wil de gemeente bereiken (strategische doelen), Wat gaat de gemeente daarvoor doen (uit te voeren activiteiten) en Wat dat mag kosten. • Deel 2 met een beschrijving van de paragrafen die als doel hebben om de raad in de gelegenheid te stellen beleidslijnen en randvoorwaarden vast te stellen en te controleren op enkele onderwerpen die een dwarsdoorsnede zijn van de onderscheiden programma’s.

• Deel 3 met een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente, een financiële specificatie van de kosten en baten per programma en enkele samenvattende financiële overzichten. • Deel 4 met een aantal bijlagen die dienen als toelichting op of uitwerking van diverse aspecten uit de eerste drie delen. Inrichting deel 1: Programmaplan De inrichting van het programmaplan is als volgt. • De hoofdindeling bestaat uit vier pijlers: sociaal, ruimte, economie en bestuur. Per pijler zijn de kenmerken van het beleid opgenomen en de speerpunten en prestatieafspraken uit het collegeakkoord voor die pijler. Dit geheel vormt de kern van het kader voor de betreffende beleidsvelden in de bij de pijler behorende programma’s. • Het programmaplan bestaat uit elf programma’s verdeeld over vier pijlers. • Per programma zijn de beleidsnota’s vermeld die de kerndocumenten vormen voor het programma. Er zijn per programma beleidsonderwerpen aangegeven met daarbij aangegeven de activiteiten en wat daarvan te realiseren of concreet uit te voeren in het begrotingsjaar. Elk programma bevat wettelijk voorgeschreven indicatoren. In het schema is de hoofdindeling van het programmaplan weergegeven met de daarbij behorende programma’s en de hoofdonderwerpen daarin. Pijler

Sociaal

Ruimte

Programma

Hoofdonderwerpen

1. Opgroeien in Epe

Onderwijs en jeugd.

2. Actief in Epe

Welzijn, sport, cultuur en accommodaties.

3. Zorg en Opvang

WMO, gezondheid, maatschappelijke opvang, basismobiliteit, algemeen maatschappelijk werk en integratie/inburgering.

4. Leefbaar en veilig

Openbare orde en veiligheid, leefbare en veilige leefomgeving.

5. Ruimte en Wonen

Ruimtelijke ordening, grond- en woningexploitatie, bouw- en woningtoezicht en volkshuisvesting.

6. Epe op orde

Beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

7. Duurzaamheid

Milieu, transitie energie en warmte, riolering, waterbeheer en afvalverwijdering.

8. Toezicht en handhaving

Controle op uitvoering en de handhaving van wet- en regelgeving en de algemeen plaatselijke verordening.

9. Bedrijvigheid

Lokale economie (waaronder werkgelegenheid en bedrijfsterreinen), agrarische aangelegenheden, recreatie en toerisme.

10. Weer aan het werk

Uitvoering van de Participatiewet, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, armoede- en minimabeleid.

Economie

Pijler

Programma

Hoofdonderwerpen

Bestuur

11. Bestuur en organisatie

Bestuur, informatievoorziening, organisatie, bedrijfsvoering, financiën.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Algemene uitkering uit het gemeentefonds en lokale heffingen.

Overhead

Sturing en ondersteuning van de primaire processen.

Programmaplan

Pijler: Sociaal Kenmerken Sociaal Beleid De visie van de gemeente Epe op het sociaal domein staat omschreven in de Sociale Agenda (2021). Inwoners zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor hun leven en mogen daar in vrijheid invulling aan geven. De verantwoordelijkheid om regie te voeren over het leven noemen we ook wel ‘zelforganiserend vermogen’ of ‘zelfredzaamheid’. Onze inwoners gaan zelf en samen op zoek naar oplossingen en als gemeente ondersteunen we hen zo goed mogelijk hierbij. We creëren de juiste randvoorwaarden en voorzieningen zodat inwoners zo goed mogelijk gebruik maken van hun eigen kracht en het eigen netwerk. Dit doen we door te investeren in een sterke sociale basis. Met de sociale basis bedoelen we wat inwoners met en voor elkaar organiseren, ondersteund door algemene voorzieningen waar iedereen gebruik van kan maken. Een sterke sociale basis zorgt ervoor dat inwoners zoveel mogelijk zelf oplossingen kunnen vinden die passen bij hun leven en dat ze gemakkelijk ondersteuning kunnen krijgen in de buurt. Een sterke sociale basis helpt ook om problemen sneller en vroegtijdig te signaleren en te voorkomen dat deze groter en complexer worden. Voor wie het niet alleen of met elkaar lukt, zorgt de gemeente dat er zorg en ondersteuning beschikbaar is. Daarbij staan de mogelijkheden, talenten en eigenaarschap van de inwoners centraal.

De uitgangspunten van het sociaal beleid zijn dat iedereen kan meedoen, er een gebiedsgerichte aanpak is en we samenwerken met inwoners, organisaties, bedrijven en samenwerkingsverbanden. Het sociaal domein kan gezien worden als een piramide met drie lagen: 1. Samenredzaamheid: Wat kunnen inwoners zelf en samen met hun omgeving? Inwoners organiseren zelf activiteiten voor hun buurt en helpen elkaar, vanuit hun eigen kracht en zelforganiserend vermogen. Dat noemen we samenredzaamheid. De gemeente kan inwoners hierin faciliteren en ondersteunen door middel van een goede basisinfrastructuur. 2. Basisinfrastructuur: Hoe kunnen wij, samen met organisaties, andere overheden en inwoners, de basisinfrastructuur vormgeven om inwoners te ondersteunen in het dagelijks leven? Basisvoorzieningen zijn ondersteunend aan het dagelijks leven en zijn voor iedereen beschikbaar. We noemen dat de basisinfrastructuur. Waar het in de eerste laag gaat om informele ondersteuning, gaat het in deze laag om formeel georganiseerde verbanden. De gemeente organiseert en ondersteunt een groot gedeelte van de basisinfrastructuur, samen met organisaties, andere overheden en inwoners. 3.

Zorg en ondersteuning: Hoe kunnen we inwoners die het nodig hebben en het niet alleen redden de juiste zorg en ondersteuning aanbieden? Sommige inwoners zijn minder goed of helemaal niet in staat hun problemen zelfstandig of met de eigen omgeving op te lossen. Zij hebben gespecialiseerde ondersteuning nodig. Deze laag bevat die gespecialiseerde zorg en ondersteuning voor inwoners. Ondersteuning is vaak een tijdelijke aanvulling op wat een inwoner zelf kan. Voor een kleine groep mensen gaat het om structurele zorg. De gemeente biedt zorg en ondersteuning vanuit onder andere de Wet maatschappelijke ontwikkeling (Wmo), Jeugdwet, Participatiewet en Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS).

Raadsakkoord 2022-2026 Thema: Maatschappelijke voorzieningen en zorg en ondersteuning De gemeente Epe hoort een samenleving te zijn waar iedereen, ongeacht achtergrond, zich thuis kan voelen en mee kan doen. Ook een gemeente waar iedereen zich veilig voelt in de dorpskernen en daarbuiten. We zetten ons in voor een prettig en gezond leefklimaat in onze dorpen. We zijn trots op een rijk verenigingsleven, op vrijwilligers en mantelzorgers. Belangrijk zijn voldoende goede voorzieningen voor zorg, welzijn, sport en cultuur. Focus op: o Goede maatschappelijke voorzieningen en accommodaties, inclusief goed en toegankelijk onderwijs, afgestemd op dorpen en gebieden o Transparant subsidiebeleid ter ondersteuning van mantelzorgers, vrijwilligers en het verenigingsleven o Toegankelijke zorg en ondersteuning voor wie dat nodig heeft Aansturing programma’s De hiervoor beschreven kenmerken van het beleid en de vermelde thema’s uit het coalitieakkoord sturen de programma’s in deze pijler aan.

Programma 1

| Opgroeien in Epe

Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen onderwijs en jeugd in brede zin, zoals kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie, jongerenwerk en jeugdgezondheidszorg. Ook Jeugdzorg valt onder dit programma. De voorzieningen gericht op de jeugd maken ook deel uit van het basisaanbod aan voorzieningen waar in programma 2 “Actief in Epe” aandacht aan wordt gegeven. Er bestaat een relatie met de programma’s 3 “Zorg en opvang” (maatschappelijke ondersteuning) en 4 “Leefbaar en veilig” (integrale veiligheid: Thema “Jeugd en veiligheid”). Relevante nota's (kerndocumenten) • • • • • •

Integraal beleidsplan sociaal domein “Samen voor elkaar” 2023-2027 Onderwijsachterstandenbeleid 2024-2026 Regiovisie Samen tegen Huiselijk Geweld 2024-2028 Sociale Agenda (2021). Regionale inkoopstrategie Individuele voorzieningen Jeugdhulp 2026 - 2036. Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen 2023-2035

Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator Verwijzingen Halt

2021 2022

2023 2024

Het aantal verwijzingen naar Halt, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar. Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Voortijdige schoolverlaters (vo+mbo)

1,6% 2,5% 2,2% 2,2%

Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Absoluut verzuim

2,5

2,3

1,6

3,0

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5-18 jaar. Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. Jongeren met jeugdhulp

12,2% 12,5% 13,1% 13,6%

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar (tweede helft van het genoemde jaar). Jongeren met jeugdbescherming

1,3% 1,0% 1,0% 1,0%

Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar (tweede helft van het genoemde jaar). Jongeren met jeugdreclassering

0,2% 0,2% 0,3%

Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar) (tweede helft van het genoemde jaar). Jongeren met een delict voor de rechter

Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Vanuit de verplichte bron van deze indicator zijn niet bij alle indicatoren recentere data beschikbaar.

Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Het voorkomen van achterstanden bij jeugdigen. 2. Bevorderen kwaliteit jeugd- en onderwijsvoorzieningen.

Wat gaan we daarvoor doen Onderwijs

Portefeuillehouder: M.B. Heere

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Uitvoeren van de Lokaal Educatieve Jeugd Agenda (LEJA).

1a. Afstemming bereiken met maatschappelijke partners over relevante onderwerpen op het gebied van onderwijs, jeugd(zorg) en sport. 1b. Uitvoering van Lokaal Educatieve Jeugd Agenda in regiegroep met alle deelnemers.

2. Uitgevoerd Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB).

2. Uitvoeren van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 20242026. Aandachtspunten zijn o.a. bereiken van de doelgroep, kwaliteit van VVE en doorgaande lijn.

3. Uitwerken Koers Duurzame Kindvoorzieningen.

3. Doorontwikkeling van doorgaande leer- en ontwikkellijn, waaronder onder andere een expertisecentrum en NT2.

4. Uitvoeren integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijsvoorzieningen 2023-2026.

4. Uitvoering van het integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijsvoorzieningen 2023-2026 (inclusief addendum). Het betreft o.a. de Sprenge Emst, het Mosterdzaadje Gortel, St. Bernardusschool.

Collegeprogramma 2022-2026: 5. Opstellen van een integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijsvoorzieningen.

5. Gerealiseerd.

Toelichting: 1. De (meerjarige) Lokaal Educatieve Jeugd Agenda is samen met het onderwijs en organisaties rond jeugd opgesteld. 2. Het beleidsplan onderwijsachterstandenbeleid is opgesteld met onderwijs, CJG en voorschoolse voorzieningen. Het wordt jaarlijks uitgewerkt in een activiteitenprogramma waarin de ontwikkelingen, doelstellingen en afspraken voor subsidieverlening opgenomen zijn voor dat jaar. In 2024 is het beleidsplan geactualiseerd en kent een looptijd 2024-2026. 3/4. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen en het Koersdocument Duurzame Kindvoorzieningen zijn opgesteld in samenwerking met partners uit het domein onderwijs en jeugd. Het IHP-onderwijsvoorzieningen 2023-2026 is vastgesteld door de gemeenteraad en er is gestart met de uitvoering. Tevens is er een addendum op het IHP met aantal inhoudelijke wijzigingen. Jeugdzorg

Portefeuillehouder: G. van den Berg

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Realiseren van effectieve en doelmatige Jeugdzorg

1a. Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma op het gebied van Jeugdzorg, als onderdeel van het integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027. 1b. Productontwikkeling inkoop 2026.

2. Realiseren van de Hervormingsagenda jeugdzorg.

2a. Uitvoering van het beleidskader voor de inzet van de extra Rijksmiddelen voor jeugdzorg. 2b. (Boven)regionale en lokale uitwerking van de opgaven uit de Hervormingsagenda jeugdzorg (onder andere implementatie gemeenschappelijke regeling (GR), afbouw residentiële zorg, doorontwikkeling toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en doorontwikkeling stevige lokale toegang).

Collegeprogramma 2022-2026: 3. Voortzetten preventieve voorzieningen gericht op jeugdgezondheid.

3. Subsidieafspraken maken voor de uitvoering van jeugdgezondheidszorg.

Toelichting: 2. In deze hervormingsagenda staan afspraken die landelijk tussen het rijk en de VNG gemaakt worden. In een afzonderlijk beleidskader, door de raad vastgesteld, is de richting van de inzet van de financiële middelen aangegeven. Welzijnswerk jeugd en jongeren

Portefeuillehouder: M.B. Heere/ G. van den Berg

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Aanbieden preventieve jeugdvoorzieningen.

1a. Subsidieafspraken maken voor de uitvoering van (voor)school(s)maatschappelijk werk, jongerenwerk, JOGG, steunouder, verslaving, CJG4Kracht. 1b. Uitvoeren integraal aanbod preventie in het onderwijs.

Wat mag dat kosten Bedragen * € 1.000 Realisatie 2024

Begr 2025 na wijziging

Begr 2026

Begr 2027

Begr 2028

Begr 2029

Lasten bestaand beleid

16.407

18.941

18.841

18.734

18.635

18.582

Lasten nieuw beleid

379

460

676

810

16.407

18.941

19.220

19.194

19.311

19.392

Baten bestaand beleid

1.132

947

929

846

1.301

1.312

Baten nieuw beleid

1.132

947

929

846

1.301

1.312

-15.275

-17.994

-18.291

-18.348

-18.010

-18.081

Lasten totaal

Baten totaal Saldo

Specificatie nieuw beleid Bedragen * € 1.000 LASTEN

Begrotingsjaar 2026

2027

2028

2029

Budgetten: 1 Versterken toegangsteam Jeugdzorg

2 Beleidsplan spelen, bewegen en ontmoeten

148

Investeringen:

Investeringsbedrag:

1 Huisvesting onderwijs (IHP, 2026)

3.858

101

2 Huisvesting onderwijs (IHP, 2026)

3.084

3 Huisvesting onderwijs (IHP, 2027)

3.152

4 Huisvesting onderwijs (IHP, 2028)

3.221

5 Huisvesting onderwijs (IHP, 2028)

5.055

132

6 Huisvesting onderwijs (IHP, 2029)

5.172

134

Totale financiële gevolgen voor de lasten

379

460

676

810

Programma 2

| Actief in Epe

Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen welzijn (o.a. sociaal cultureel werk en vrijwilligersondersteuning), sport en cultuur (waaronder ook kunst en bibliotheekwerk). Daarnaast valt ook het onderwerp accommodaties op de voornoemde terreinen onder dit programma. De voorzieningen gericht op jeugd (0-18 jaar) vallen binnen programma 1 “Opgroeien in Epe”. Dit programma draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid in de dorpen en wijken (inzet van voorzieningen, aandacht voor ontmoeting, tegengaan overlast en criminaliteit, kwaliteit van de woonomgeving). Er bestaat een relatie hierbij met de programma’s 3 “Zorg en opvang” (maatschappelijke ondersteuning), 4 “Leefbaar en veilig” (veilige leefomgeving) en 6 “Epe op orde” (openbare ruimte). Relevante nota’s (kerndocumenten) • • • • •

Sport en beweegplan Epe 2020-2024 Integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027 Sociale Agenda (2021) Visie op Toekomstbestendige Maatschappelijke Accommodaties (2023) Beleidsplan Spelen, Bewegen en Ontmoeten (2025)

Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator

2016

2020 2022

Niet-wekelijkse sporters

47,6%

51,1% 48,3% 48,3%

2024

Het percentage inwoners dat niet wekelijks sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.

Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Het vergroten van maatschappelijke participatie van inwoners. 2. Realiseren van een evenwichtig over de kernen gespreide sociale infrastructuur met activiteiten, voorzieningen en accommodaties.

Wat gaan we daarvoor doen Welzijn

Portefeuillehouder: G. van den Berg/ M.B. Heere

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Realiseren aanbod welzijnsactiviteiten.

1. Subsidieafspraken maken met professionele en vrijwilligersorganisaties over de inhoudelijke uitvoering van welzijnsactiviteiten, waaronder vrijwilligersondersteuning, mantelzorgondersteuning, sociaal cultureel werk, en de monitoring daarvan. 2. Status van de buurtpunten in beeld brengen en bezien welke doorontwikkeling en eventueel aanvullende financiële middelen daarvoor nodig zijn.

Collegeprogramma 2022-2026: 2. Invoeren vernieuwd helder en transparant subsidiebeleid.

2. Gerealiseerd.

3. Opstellen van een beleidsvisie voor toekomstbestendige accommodaties, inclusief onderwijshuisvesting.

3. Gerealiseerd.

4. De beleidsvisie voor toekomstbestendige accommodaties per gebied uitwerken in uitvoeringsplannen.

4a. Uitwerking van plannen rondom de Wieken en Balai Pusat. 4b. Staat van al het gemeentelijke (maatschappelijk) vastgoed in beeld te brengen (een 0-meting) en op basis daarvan toekomstbestending begroten.

Toelichting: 4.De werkwijze is aangepast. Op basis van actuele ontwikkelingen wordt prioritering bepaald op basis van urgentie, behoefte, initiatieven in de samenleving en relevante ruimtelijke ontwikkelingen zoals nieuwbouw van scholen.

Sport en cultuur

Portefeuillehouder: G. van den Berg/M.B. Heere

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Realiseren van aanbod sport en cultuur.

1. Subsidieafspraken maken over sociaal culturele en sportieve activiteiten, musea en bibliotheek.

2. Uitvoeren beleid sport, kunst en cultuur.

2a. Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma op het gebied van sport, kunst en cultuur, dat volgt uit het integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027. 2b. Uitvoeren regionaal cultuur- en erfgoedpact.

3. Inzet van buurtsportcoaches en cultuurmakelaar.

3a. Uitvoeren jaarplan buurtsportcoaches. 3b. Uitvoeren jaarplan cultuurmakelaar.

4. Sport en beweegplan 2020-2024

4a. Actualiseren van de subsidieregeling voor het renoveren van sportvelden en ontwikkelen van een subsidiebeschikking. 4b. Het sport- en beweegplan is opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein. Er komt geen apart nieuw sport- en beweegplan.

Collegeprogramma 2022-2026: 5. Bevorderen van spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte.

5a. In het eerste kwartaal 2026 een uitvoeringsplan opgesteld voor het beleidsplan Spelen, Bewegen en Ontmoeten. 5b. Na het eerste kwartaal 2026 uitvoering geven aan het beleidsplan Spelen, Bewegen en Ontmoeten.

Toelichting 3. Het betreft activiteiten op het gebied jeugd, jongeren en ouderen (buurtsportcoach) en op het gebied van kunst en cultuur (cultuurmakelaar).

Wat mag dat kosten Bedragen * € 1.000 Realisatie 2024

Begr 2025 na wijziging

Begr 2026

Begr 2027

Begr 2028

Begr 2029

Lasten bestaand beleid

5.480

5.455

5.567

5.467

5.267

Lasten nieuw beleid

222

377

562

5.480

5.455

5.789

5.689

5.844

5.830

981

945

970

Lasten totaal Baten bestaand beleid Baten nieuw beleid Baten totaal Saldo

981

945

970

-4.499

-4.510

-4.819

-4.719

-4.874

-4.860

Specificatie nieuw beleid Bedragen * € 1.000 LASTEN

Begrotingsjaar 2026 2027 2028 2029

Budgetten: 1 Toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties

200

2 Meer muziek in de klas

3 Cultuurcommissie

Investeringen:

Investeringsbedrag:

1 Maatschappelijke accommodaties (2028)

8.594

224

2 Maatschappelijke accommodaties (2028)

5.055

131

3 Maatschappelijke accommodaties (2029)

4.525

185

Totale financiële gevolgen voor de lasten

222

377

562

Programma 3

| Zorg en opvang

Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen maatschappelijke ondersteuning (vanuit de Wmo), gezondheid, maatschappelijke opvang, basismobiliteit, algemeen maatschappelijk werk en integratie/inburgering van nieuwkomers. Het programma richt zich met name op groepen inwoners uit de samenleving die kwetsbaar zijn. Kernbegrippen zijn daarbij bevorderen zelfredzaamheid en participatie. Er bestaat een relatie met de programma’s 1 “opvoeden en opgroeien” (jeugdgezondheidszorg), 2 “Actief in Epe” (welzijnsvoorzieningen), 4 “Leefbaar en veilig” (leefbaarheid) en 10 “Weer aan het werk” (bevordering arbeidsparticipatie). Relevante nota’s (kerndocumenten) • • • • • • • • •

Integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027 Sociale Agenda (2021) Regiovisie samen tegen huiselijk geweld 2024-2028 Kadernota Beschermd Thuis (2022-2030) Regionale inkoopstrategie maatwerkvoorzieningen WMO 2026 - 2036 Plan van aanpak Brede SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (2024-2026) Regioplan Integraal Zorgakkoord Apeldoorn-Zutphen (2023) Convenant regionale samenwerking Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen OostVeluwe 2023-2028 Beleidsplan en uitvoeringsagenda Inclusie en Diversiteit 2026-2030

Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator

2021 2022 2023 2024

Wmo-cliënten met een maatwerk-arrangement per 10.000 inwoners.

530

570

530

Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.

Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Bevorderen van een zelfstandige leefwijze voor mensen met een beperking (of hulpvraag). 2. Realiseren van goede zorg en ondersteuning. Wat gaan we daarvoor doen Maatschappelijke Zorg

Portefeuillehouder: G. van den Berg

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Realiseren van effectieve en doelmatige zorg vanuit de Wmo.

1a. Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma op het gebied van Wmo, als onderdeel van het integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027. 1b. Uitvoering nieuwe regionale inkoop Wmo per 2026 en doorontwikkelen zoals opgenomen in de regionale innovatieagenda. 1c. Uitvoering nieuwe werkwijze uitvoering convenant Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MO/BW) OostVeluwe 2023-2028.

2. Aanbieden vervoersysteem basismobiliteit (PlusOV).

2. Monitoren van het vervoerssysteem basismobiliteit en uitvoeren plan van aanpak basismobiliteit.

3. Realiseren aanbod voorliggende voorzieningen zorg en gezondheid.

3a. Subsidieafspraken doorontwikkelen over de uitvoering van voorliggende voorzieningen. 3b. (Door)ontwikkeling van voorliggende voorziening voor meer kwetsbare inwoners/inwoners die uitstromen uit beschermd thuis.

4. Opvangen van statushouders/asielzoekers/vluchtelingen Oekraïne.

4. Realiseren van voldoende huisvesting en de daarbij benodigde voorzieningen (inburgering, toegankelijkheid naar gezondheidszorg, onderwijs en welzijn/ondersteuning) om

statushouders/asielzoekers/ ontheemden uit Oekraïne in onze gemeente op te vangen. 5. Integraal werken aan zorg & veiligheid.

5a. Signaleren mogelijke onveilige situaties in samenwerking met (zorg)partners en actie op ondernemen en partners hierop toerusten. 5b. Implementatie lokaal uitvoeringsplan regiovisie huiselijk geweld.

Collegeprogramma 2022-2026: 6. Realiseren van goede, toegankelijke, doeltreffende en vindbare zorg en ondersteuning.

6a. Realisatie sociale kaart op basis van onderzoek 2025. 6b. Oriënteren op mogelijkheden voor deelvoorzieningen.

7. Voortzetten preventieve voorzieningen gericht op (jeugd)gezondheid.

7a. Uitwerking van het uitvoeringsprogramma zorg en gezondheid, als onderdeel van het integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027. 7b. Uitvoeren van plan van aanpak Brede SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), waarbij de focus ligt op de verdere doorontwikkeling van de ketenaanpakken zoals Valpreventie. 7c. Uitvoeren van regioplan Integraal Zorgakkoord (IZA). 7d. Invulling geven aan Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord dat voortbouwt op het GALA en IZA. 7e. Vormgeving Suïcidepreventiebeleid.

8. Opstellen van een inclusieagenda.

8. Na vaststelling het beleidsplan en uitvoeringsagenda inclusie en diversiteit uitvoeren.

Toelichting: 2. Basismobiliteit betreft maatwerkvervoer (Wmo-, Jeugdwet- en leerlingenvervoer) in de regio omvattende de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Deventer, Hattem, Heerde, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen. 4. Het gaat om te voldoen aan de wettelijke verplichting (taakstelling) om statushouders/asielzoekers/ontheemden uit Oekraïne in onze gemeente op te vangen. 5. Nakomen van de afspraken zoals vastgelegd in samenwerkingsdocument Zorg en Veiligheid binnen de huidige samenwerkingsstructuren. 6. Het betreft de uitwerking van de visie in de Sociale Agenda. 7. Het betreft onder andere activiteiten gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl, gezonde (school)omgeving en wettelijke taken uit de Wet Publieke Gezondheidszorg door GGD NOG. 7e. Inwerkingtreding van nieuwe Wet Integrale Suïcidepreventie wordt nu voorzien voor 1 januari 2026. Beschikbare budget wordt via algemene uitkering aan het Gemeentefonds toegevoegd. 8. Het opstellen van deze agenda komt onder meer voort uit het VN-verdrag handicap. De activiteit is onderdeel van de uitvoeringsagenda bij het integraal beleidsplan sociaal domein ''Samen voor elkaar" 2023-2027.

Wat mag dat kosten Bedragen * € 1.000 Realisatie 2024

Begr 2025 na wijziging

Begr 2026

Begr 2027

Begr 2028

Begr 2029

Lasten bestaand beleid

18.640

22.834

23.246

17.777

18.224

18.728

Lasten nieuw beleid

18.640

22.834

23.306

17.836

18.283

18.787

Baten bestaand beleid

8.583

6.260

7.164

1.800

Baten nieuw beleid

8.583

6.260

7.164

1.800

-10.057

-16.573

-16.141

-16.036

-16.484

-16.988

Lasten totaal

Baten totaal Saldo

Specificatie nieuw beleid Bedragen * € 1.000 LASTEN

Begrotingsjaar 2026 2027 2028 2029

Budgetten: 1 Inclusie- en diversiteitsagenda

2 Toekomstbestendig doorontwikkeling Buurtpunten

p.m. p.m. p.m. p.m.

3 Huisvesting vluchtelingen, statushouders, ontheemden uit Oekraïne

p.m. p.m. p.m. p.m.

4 Aanpak huiselijk geweld

- p.m. p.m. p.m. Totale financiële gevolgen voor de lasten

BATEN

Begrotingsjaar 2026 2027 2028 2029

1 Dekking middelen huisvesting ontheemden/reserve vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen Totale financiële gevolgen voor de baten

p.m. p.m. p.m. p.m. -

Programma 4

| Leefbaar en veilig

Omschrijving programma Het programma omvat de onderwerpen brandweer, politie, criminaliteit en overlast, crisisbeheersing/ rampenbestrijding, leefbare en veilige leefomgeving. Het programma geeft invulling aan de brede begrippen van leefbaar en veiligheid. Het onderwerp integrale veiligheid valt ook onder dit programma. Er bestaat een relatie met de programma’s 1 “Opgroeien in Epe”, 2 “Actief in Epe”, 3 “Zorg en Opvang” en 6 “Epe op orde”. Verder is er een relatie met programma 8 “Toezicht en handhaving”. Binnen dit programma vindt de uitvoering plaats van de diverse leefbaarheids- en veiligheidsaspecten. Relevante nota’s (kerndocumenten) • • • • • •

Integraal Veiligheidsplan Noord Veluwe 2024-2027 Regionaal risicoprofiel & beleidsplan 2021-2024 (VNOG) Herzien plan van aanpak “Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing’ 2024. Regiovisie samen tegen huiselijk geweld (2024-2027) Beleidsplan Sociaal Domein (2023-2027) Sociale Agenda 2021

Wat is de stand van zaken Verplichte indicatoren vanuit de regelgeving bij dit programma. Indicator Winkeldiefstal

2021

2022

2023

2024

0,8

1,2

1,7

1,5

2,7

3,0

2,9

1,1

0,8

2,1

4,1

4,5

4,4

3,3

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Diefstal uit woningen Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Vernieling en beschadiging Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners.

Wat willen we bereiken Strategische doelen: 1. Bevorderen van een leefbare en veilige woon- en leefomgeving. 2. Bevorderen van bijdragen van bewoners aan de leefbaarheid in de kernen en wijken. 3. Bevorderen van een goede, geoefende organisatie die snel en adequaat kan optreden bij een calamiteit of ramp. Wat gaan we daarvoor doen Veiligheid

Portefeuillehouder: T.C.M. Horn

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

1. Bevorderen kwaliteit basis brandweerzorg.

1a. Proces wijzigen omgevingsplan voor nieuwbouw brandweerkazerne Oene en start proces tot uitvoering bouwwerkzaamheden. 1b. Uitvoeren gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing.

2. Uitvoeren integraal veiligheidsbeleid.

2a. Opstellen en uitvoeren jaarplan gedigitaliseerde criminaliteit. 2b. Opstellen en uitvoeren jaarplan ondermijning (oa. pilot datagedreven werken). 2c. Opstellen en uitvoeren jaarplan jeugd (oa alcohol- en drugsaanpak). 2d. Regionale samenwerking op openbare orde en veiligheid alsook integrale veiligheid verstevigen.

3. Verbeteren crisisbeheersing en rampenbestrijding.

3a. Uitvoeren jaarlijkse oefeningen/trainingen gemeentelijke crisisorganisatie. 3b. Vorm en uitvoering geven aan ‘voorbereiding en weerbaarheid in relatie tot crises’.

Collegeprogramma 2022-2026 4. Periodiek actualiseren van lokaal plan van aanpak ondermijning. 4. Zie 2b. Toelichting:

Leefbaarheid

Portefeuillehouder: M. Kerkmans

Activiteiten:

Uitvoering in 2026:

Collegeprogramma 2022-2026: 1. Gebiedsgericht werken als werkwijze verder uitwerken.

1. Realiseren van activiteiten uit het uitvoeringsplan inwonersgericht werken/inwonersparticipatie.

Toelichting: 1. De basis voor het programmaplan is onder meer een eerdere evaluatie van gebiedsgericht werken.

Wat mag dat kosten Bedragen * € 1.000 Realisatie 2024

Begr 2025 na wijziging

Begr 2026

Begr 2027

Begr 2028

Begr 2029

Lasten bestaand beleid

3.019

3.479

3.432

3.538

3.547

Lasten nieuw beleid

320

356

3.019

3.479

3.752

3.894

3.903

Baten bestaand beleid

Baten nieuw beleid

-2.933

-3.476

-3.749

-3.892

-3.900

Lasten totaal

Baten totaal Saldo

Specificatie nieuw beleid Bedragen * € 1.000 LASTEN

Begrotingsjaar 2026

2027

2028

2029

1 Opstellen alcohol en drugsbeleid

2 Datagedreven werken en regionale samenwerking veiligheid

3 Weerbaarheid

p.m.

4 Uitvoering visie Samen Verder (zie ook programma 11)

270

235

Budgetten:

Investeringen:

Investeringsbedrag:

1 Brandweerkazerne Oene (2027)

1.215

2 Brandweerkazerne Oene (2027)

1.513

Totale financiële gevolgen voor de lasten

320

356

Pijler: Ruimte Kenmerken Ruimtelijk Beleid Het beleid voor de fysieke leefomgeving ligt vast in de omgevingsvisie. De omgevingsvisie schetst hoe de fysieke leefomgeving in de gemeente Epe in de toekomst eruitziet. Wat is van waarde en moet worden beschermd, behouden of ontwikkeld. De visie trapt af met de waardevolle leefomgeving; de natuur, het landschap en het eigen karakter van de dorpen en gebieden. De waardevolle leefomgeving is het DNA van de gemeente en is verweven in alle keuzes en afwegingen, van maatwerk in landbouw tot en met voldoende woningbouw. Vervolgens zijn de vier pijlers van de visie van de gemeente Epe beschreven: ‘duurzame toekomst’, ‘gezondheid, zorg en welzijn’, ‘goed wonen’ én ‘ondernemen’. Tenslotte zijn er voor de gebieden en dorpen (Veluwe, Veluweflank, IJsselvallei, Emst, Epe, Oene en Vaassen) keuzes gemaakt over doelstellingen, ontwikkelrichtingen en inrichting van de ruimte. De omgevingsvisie is als volgt samen te vatten: We laten ons inspireren door de rijkdom van de natuur, de kenmerken van het landschap en de eigenheid van het gebied. Nieuwe ontwikkelingen passen bij de identiteit van het gebied en dragen bij aan ruimtelijke kwaliteit en de doelstellingen van de omgevingsvisie. We leveren maatwerk en streven de volgende doelen na in de fysieke leefomgeving: • We nemen verantwoordelijkheid in de energietransitie en de klimaatopgave.

• In de gemeente Epe kun je een leven lang gezond, prettig en veilig wonen. • Onze omgeving stimuleert ontmoeting en versterkt de band tussen onze inwoners. • We werken aan een stevige woningbouwopgave. • Voor ondernemers biedt de gemeente Epe een prettig ondernemersklimaat. • De centra van Vaassen en Epe zijn uitnodigend. • Recreatie benaderen vanuit onze natuurlijk omgeving. • Mobiliteit is in beweging. • Landbouw heeft in Epe een nieuwe toekomst. Raadsakkoord 2022-2026 Thema: Wonen en leefomgeving We willen een gemeente waarin onze inwoners zich thuis voelen. Een gemeente met een voldoende en divers aanbod van woningen naar betaalbaarheid en levensfase. Daarbij willen we ons richten op flexibel, duurzaam en levensloopbestendig bouwen. Onze gemeente kenmerkt zich door een mooie omgeving, die groen, gezond en veilig is. We blijven een gemeente die aandacht heeft voor goede en veilige bereikbaarheid die bijdraagt aan verbetering van de leefomgeving Focus op: • Voldoende en betaalbare woningen • Aantrekkelijke en toegankelijke leefomgeving gericht op ontmoeten • Veilige, gezonde en duurzame mobiliteit Thema: duurzaamheid We staan voor een grote verduurzamingsopgave die we samen met de Eper samenleving willen realiseren. We willen onze leefomgeving bewoonbaar en leefbaar houden, met respect voor natuur en landschap.

We zetten ons in voor duurzame energie, energiebesparing en circulair gebruik van grondstoffen. Ook spelen we in op klimaatverandering met oog voor realistische, innovatieve en betaalbare oplossingen. Focus op: • Werken aan energietransitie • Inspelen op klimaatverandering Aansturing programma’s De hiervoor beschreven kenmerken van het beleid en de vermelde thema’s uit het coalitieakkoord sturen de programma’s in deze pijler aan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16104601/1