1356803 Beslisnota Programmabegroting 2026 - 2029

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Programmabegroting 2026 - 2029

Programma

11 - Bestuur en organisatie

Portefeuillehouder

Dhr. mr. drs. M.B. Heere

Zaaknummer

1356803

Adviseur

Konijnendijk

Afdeling

Directie

E-mail adres

manuel.konijnendijk@epe.nl

TE BESLUITEN OM 1. De Programmabegroting 2026 - 2029 vast te stellen

INLEIDING Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2026 - 2029 aan. De begroting geeft inzicht in de activiteiten en financiële middelen waarmee wij de gestelde doelen voor de komende jaren willen bereiken. Deze begroting is de laatste begroting die wij u in deze bestuursperiode aanbieden. De uitvoering daarvan valt voor een belangrijk deel in de nieuwe bestuursperiode. Om die reden namen wij in deze begroting geen nieuw beleid op. We richten ons op nieuwe externe ontwikkelingen en de afronding van het coalitieakkoord. Daarvoor zijn, zoals ook opgenomen in de Kadernota 2026 - 2029 diverse nieuwe activiteiten en budgetten aan de begroting toegevoegd zoals een extra investering van € 28 miljoen in onderwijshuisvesting en maatschappelijke accommodaties. De vaststelling van de Programmabegroting 2026 - 2029 is een bevoegdheid van uw raad waarmee u uw kaderstellende rol vervult en het budgetrecht uitoefent.

BEOOGD EFFECT Autorisatie door de raad aan het college om het in de programmabegroting 2026 - 2029 opgenomen beleid en de daaraan gekoppelde activiteiten uit te voeren binnen de daarvoor door de raad toegekende budgetten.

ARGUMENTEN 1.1 De inhoudelijke en financiële kaders en uitgangspunten uit de Kadernota 2026 - 2029 (inclusief moties en amendement) zijn nader uitgewerkt in de begroting We stelden dit jaar voor het eerst een Kadernota op. In de Kadernota 2026-2029 staat welke onderwerpen wij in de Programmabegroting 2026-2029 zouden uitwerken. Daarbij gaven we een financiële bandbreedte weer van het benodigde budget. Na uw vaststelling van deze Kadernota werkten wij de daarin opgenomen onderwerpen uit in de voorliggende Programmabegroting 2026-2029. U ziet deze onderwerpen terug bij de diverse activiteiten zoals in de programma's genoemd. We brachten financiële scherpte aan in de benodigde budgetten waarbij deze in vrijwel alle gevallen op de onderkant van de in de Kadernota genoemde bandbreedte uitkomt. 1.2 De financiële positie geeft geen aanleiding tot heroverweging van kaders zoals in de Kadernota 2026 2029 opgenomen. In de Kadernota 2026 - 2029 gaven wij aan dat de financiële positie nog zou wijzigen, bijvoorbeeld door de meicirculaire gemeentefonds 2025. Dit had ertoe kunnen leiden dat bepaalde kaders heroverwogen moesten worden. Daar is geen sprake van. Hoewel een aantal ontwikkelingen in de financiële positie zichtbaar isn, heffen voordelige en nadelige verschillen elkaar grotendeels op.

In de inleiding van de Programmabegroting 2026 - 2029 gaan we kort in op de financiële verschillen die zich na de Kadernota 2026 - 2029 voordeden.

1.3 De begroting toont evenwicht en flexibiliteit We bieden u een structureel sluitende begroting en meerjarenraming aan. Dekking is gevonden in de inzet van vrijvallende incidentele middelen inclusief de waardecorrectie daarover. Aanvullende ombuigingen en taakstellingen zijn niet nodig. Daarmee resteert alleen de taakstelling zoals in de Kadernota 2026-2029 opgenomen. Deze taakstelling wordt ingevuld met de opbrengsten uit de tweede fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting van de begroting. Doordat er financiële ruimte is om deze taakstelling pas m.i.v. 2027 te laten ingaan, kan de invulling zorgvuldig worden vormgegeven. Zoals met u afgesproken worden besluiten rond o.a. het financiële beleid, doorlichting subsidies en doorlichting beleid voorgelegd in de nieuwe bestuursperiode. 1.4 Vaststelling van de programmabegroting is een wettelijke plicht De gemeentewet (artikel 191 lid 1.) verplicht de gemeenteraad om de begroting (met een toelichting) en een meerjarenraming (met een toelichting) vast te stellen in het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. Bovendien bepaalt de gemeentewet (artikel 191 lid 2.) dat het college de door de raad vastgestelde begroting vóór 15 november van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar aan gedeputeerde staten (van de provincie) moet toezenden. 1.5 Vaststelling van de begroting is noodzakelijk i.v.m.

de autorisatie door de raad De gemeentewet (artikel 189 lid 1) bepaalt dat de raad voor alle taken en activiteiten jaarlijks in de begroting opneemt de bedragen die hij daarvoor beschikbaar stelt en de financiële middelen die daarvoor beschikbaar zijn. Met de vaststelling van de programmabegroting autoriseert de raad het college om de begroting uit te voeren binnen de daarvoor beschikbare budgetten met inachtname van de opgenomen financiële taakstellingen.

KANTTEKENINGEN 1.1. Op de langere termijn moet een ombuiging op de uitgaven jeugdzorg gerealiseerd worden In het kader van de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugdzorg worden tijdelijk extra middelen van het rijk ontvangen. Deze worden gereserveerd en ingezet ter dekking van de uitvoeringskosten. Hiervoor is ingaande 2022 de reserve Hervormingsagenda jeugdzorg ingesteld. Tot en met 2024 waren de middelen van het rijk hoger dan de uitgaven voor uitvoering van de hervormingsagenda. In de meicirculaire 2025 zijn extra middelen beschikbaar gesteld door het rijk, voor 2026 en 2027, om het groeipad van de hervormingsagenda te verruimen. Vanaf 2025 zijn de middelen van het rijk (incl. de extra middelen voor 2026 en 2027) echter niet meer toereikend en wordt de reserve ingezet om het tekort te dekken. Op basis van het huidige lastenniveau t.o.v. de tijdelijke uitkering van het rijk en inzet van de reserve ontstaat in 2030 een tekort van ruim € 1 mln. structureel. In de komende jaren zal het uitgavenniveau moeten dalen. In de Programmabegroting 2026-2029 is daarvoor een qua bedrag oplopende ombuiging opgenomen. 1.2 De Programmabegroting 2026 - 2029 bevat een nog in te vullen taakstelling Voor de 2e fase van de financiële en inhoudelijke doorlichting van de begroting is een taakstelling opgenomen. De taakstelling loopt op van € 362.500 in 2027 naar € 662.500 in 2029.

Er lopen diverse projecten waarmee deze taakstelling ingevuld moet worden. Uitkomsten daarvan worden apart op de afgesproken momenten aan u voorgelegd.

FINANCIËN Er is sprake van een financieel structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting.

COMMUNICATIE Voor de presentatie van de begroting wordt (zowel intern als extern) zo veel mogelijk gebruik gemaakt van de publicatie via het P&C-portaal (https://epe.begrotingonline.nl/) dat hiervoor beschikbaar is. Daarnaast gebruiken we de reguliere communicatiekanalen (website, gemeentepagina).

UITVOERING Na vaststelling van de programmabegroting wordt de uitvoering door ons college ter hand genomen.