1059598 Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld

BIJLAGE 2 Landelijke ontwikkelingen

1. de buurt versterken 2. laagdrempelig toegankelijk zijn voor vragen, advies en hulp 3. aanvullend werken op de mogelijkheden van de inwoner zelf 4. kijken met een brede blik 5. alert zijn op signalen van onveiligheid en deze bespreekbaar maken 6. analyse en planvorming 7. ondersteunen bij onveiligheid en (intensieve) hulp bieden

In de Hervormingsagenda worden lokale teams nadrukkelijk opgeroepen om:

8. de rechtsbescherming waarborgen

• te kijken met een brede blik

Bron: Leidraad Werken aan veiligheid, januari 2024

• een uitgebreide analyse te maken van het gezin en de onderliggende problematiek • outreachend te werken • ook zelf hulp en ondersteuning te bieden In 2023 is een richtinggevend kader in conceptvorm ontwikkeld. Dit beschrijft waar een goede toegang en een goed lokaal team aan moeten voldoen. De toepassing ervan is per gemeente verschillend.

30

Opdrachtformulering Associatie Wijkteams In de rol van opdrachtnemer heeft de Associatie Wijkteams de opdracht voor lokale (wijk)teams geformuleerd op basis van de bestaande kennis uit theorie en praktijk. Het is een groeidocument dat de komende tijd wordt verrijkt en verdiept. De opdracht bestaat uit acht onderdelen:

Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming (2023-2026) Hoe kunnen we bij onveiligheid thuis zorgen voor een voor veilige thuissituatie? Dat wordt uitgewerkt in het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming 20232026. Gezamenlijke opdrachtgevers zijn de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de ministeries van Justitie en Veiligheid en VWS. Het programma richt zich specifiek op het verbeteren van de aanpak van huiselijk geweld. De opdracht is om hulp en bescherming te bieden aan kinderen en volwassenen, zodanig dat: • de veiligheid in gezinnen verbetert; • alle gezinsleden zich beter gezien en gehoord voelen; • de ouders beter worden beschermd; • er minder gedwongen maatregelen nodig zijn: insteek is 0 uithuisplaatsingen. Nationaal actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld De BOOS-uitzending over de misstanden bijThe Voice of Holland in januari 2022 leidde tot grote maatschappelijke onrust. Samen met een aantal andere gevallen toonde deze kwestie aan dat seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld overal voorkomt. Het is een maatschappelijk probleem. Daarom heeft de regering hiervoor in 2022 een nationaal commissaris aangesteld.

Die heeft twee opdrachten: • gevraagd en ongevraagd adviseren over de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld • een boegbeeld zijn van het maatschappelijk gesprek dat moet leiden tot een cultuurverandering

31

BIJLAGE 2 Landelijke ontwikkelingen

BIJLAGE 3

Samenwerkingspartners: opdrachtgever en financiering Samenwerkingspartner

Opdrachtgever

Financiering

Lokale teams

Gemeente Elke gemeente bepaalt welke taken bij het lokale team belegd worden.

Gemeente Meestal uit jeugdzorgbudget en/of Wmo-budget

Zorgaanbieders

Gemeente

Regionale inkoop van de Wmo en jeugdondersteuning via de Inkoopsamenwerking Noord-Veluwe (www.isnv.nl) en de Zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe (www.zorgregiomijov.nl). Gemeenten betalen dit uit hun lokale budgetten.

Centrum Seksueel Geweld (CSG)

Ministerie van VWS en centrumgemeenten vrouwenopvang Hulp en behandeling valt onder de gezondheidszorg en medische zorg.

Alle samenwerkende partijen financieren de expertise uit hun eigen budgetten. Gemeenten betalen de kosten van de casemanagers en de coördinator van het CSG. Ook dragen ze bij in de kosten van de landelijke organisatie CSG. Die betalen ze uit de DUVO-middelen.

Veilig Thuis Noord Oost Gelderland (NOG)

De 22 gemeenten uit Noord Oost Gelderland

De 22 gemeenten uit Noord Oost Gelderland. Een deel van de financiële middelen komt uit de DUVO-gelden. Daarnaast legt elke gemeente geld bij uit de lokale jeugd- en Wmo-middelen om alle taken uit te kunnen voeren.

Moviera

De 4 centrumgemeenten van Gelderland: Apeldoorn, Arnhem, Ede en Nijmegen.

Moviera wordt betaald uit de DUVO-middelen.

Jeugdbeschermingstafel (JBT)

De regiogemeenten zijn samen opdrachtgever van de JBT, zijn werkgever voor de voorzitter en zorgen voor de facilitaire ondersteuning.

De regiogemeenten financieren de Jeugdbeschermingstafel uit hun lokale jeugdzorgbudget.

Gecertificeerde Instelling GI)

Gemeenten zijn opdrachtgever. Een GI werkt in opdracht van de kinderrechter: de rechter bepaalt aan welke doelen moet worden gewerkt. De GI voert het vonnis uit.

Gemeenten kopen de diensten van de GI’s in en betalen die uit het jeugdzorgbudget.

Raad voor de Kinderbescherming (RvdK)

De RvdK is een dienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Zorg- en Veiligheidshuis

De 22 gemeenten van Noord Oost Gelderland zijn opdrachtgever. De vier vestigingsgemeenten van de veiligheidskamers stellen de faciliteiten voor het Veiligheidshuis beschikbaar. Ze fungeren ook als werkgever voor de coördinatoren van de Zorg- en Veiligheidshuizen.

De 22 gemeenten betalen de personele kosten van de coördinatoren en de manager van het Zorg en Veiligheidshuis De helft van de totale begroting wordt betaald door het ministerie van Justitie en Veiligheid, de andere helft door de 22 gemeenten.

Reclassering

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Ministerie van Justitie en Veiligheid

32

BIJLAGE 3 Samenwerkingspartners: opdrachtgever en financiering

BIJLAGE 4

Het AVE-model - Bureau HHM

33

AVE 1

AVE 2

AVE 3

AVE 4

Problemen worden voorkomen door preventie en tijdig gesignaleerd als ze zich voordoen

Mensen hebben hulp nodig. In de reguliere 3D-aanpak wordt samen een plan gemaakt en uitgevoerd.

Complexe domeinoverstijgende problematiek. Samenwerking is niet effectief of stagneert. De veiligheid is in gevaar.

Totale escalatie. Dreiging maatschappelijke onrust. Mogelijke aandacht media.

Casusregie Burgers en professionals

Casusregie Casusregisseur

Casusregie Casusregisseur

Casusregie Procesregisseur/MDO Wijkteam

Procesregie

Procesregie Procesregisseur / MDO Wijkteam

Procesregie Procesregisseur Veiligheidshuis

Procesregie Procesregisseur

In overleg met Civil society

In overleg met Zorgaanbieders, specialisten, Sociale teams, Save-teams, Factteams, spoed, crisis, Veilig Thuis

In overleg met IVZ / 00V Betrokken partijen

In overleg met Driehoek: politie, OM, burgemeester communicatieadviseur

Operationeel verantwoordelijk Diverse organisaties

Operationeel verantwoordelijk Management van teams

Operationeel verantwoordelijk Management betrokken partijen

Operationeel verantwoordelijk IVZ

Bestuurlijk verantwoordelijk Wethouder

Bestuurlijk verantwoordelijk Wethouder

Bestuurlijk verantwoordelijk College van B en W

Bestuurlijk verantwoordelijk Burgemeester

BIJLAGE 4 Het AVE-model - Bureau HHM

BIJLAGE 5

Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023 Aanpak 2020 - 2023 van de regio’s Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe

Huiselijk geweld komt helaas veel voor en raakt ons diep. Om dit probleem aan te pakken, werken de 14 gemeenten van de regio’s Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe nauw samen. Zo komt er meer samenhang in onze aanpak. In dit document meer over hoe die aanpak er uitziet en wat we tot nu hebben gerealiseerd.

34

BIJLAGE 5 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

Samen tegen huiselijk geweld Onze visie Gefaseerd samenwerken voor veiligheid Hulpverlening heeft pas zin als de directe veiligheid geregeld is. Dat betekent: • We zorgen éérst voor veiligheid, o.a. door het maken van een veiligheidsplan

Werken volgens de visie

Integrale sturing

Eerst de directe veiligheid regelen: daar moeten al onze professionals van doordrongen zijn.

Een samenhangende aanpak, met aandacht voor alle leefgebieden, is het meest effectief.

• Alle professionals werken met elkaar samen volgens deze visie

Belangrijkste resultaten:

Belangrijkste resultaten:

• 6 inspiratiesessies voor professionals georganiseerd in NOG

Dat betekent samenwerking tussen de domeinen zorg, veiligheid, straf, hulpverlening. Op bestuurlijk, beleidsmatig, management én uitvoerend niveau.

• We borgen de acute en de structurele veiligheid • Daarna bieden we herstelgerichte zorg

• Visie blijkt goed fundament voor aanpak huiselijk geweld • Maar, werken volgens de visie is nog niet vanzelfsprekend • Verdere implementatie vraagt om een gezamenlijke inspanning van alle bij het gezin betrokken partijen

Onze aanpak Hoe vertalen we onze visie en hoofdthema’s naar een concrete aanpak? Daarvoor hebben we 3 actielijnen:

35

Onze hoofdthema’s

• 1 inspiratiesessie voor bestuurders

• Professionals VT en Moviera en coördinatoren ZVH zijn getraind in de top 3-methodiek • In 4 gemeenten zijn professionals van het lokale team getraind in de top 3-methodiek • Werken volgens de visie maakt onderdeel uit van de toekomsttuinen in Apeldoorn en Noord-Veluwe

1

Eerder en beter in beeld

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

2

Belangrijkste resultaten: • Bestuurlijke stamtafel zorg en veiligheid regio NOG is ingericht in 2022 • 8 bijeenkomsten stamtafel in 2022 en 2023 • ‘Coalition of the willing’ van bestuurders gemeenten en netwerkpartners

Geweld stoppen en duurzaam oplossen

3

Extra aandacht voor specifieke groepen

ACTIELIJN 1

Eerder en beter in beeld Als we het geweld eerder in beeld hebben, kunnen we de duur ervan verkorten en erger voorkomen.

Thema op de kaart Zo doen we dat Aandachtsfunctionarissen 4 gemeenten werken al met aandachtsfunctionarissen; 2 gemeenten zijn gestart met de voorbereidingen

Samenwerken We werken samen met onze partners (zorg, veiligheid) in het opzetten van preventieactiviteiten (denk aan voorlichting, trainingen)

Ervaringsdeskundigheid Bij scholing en voorlichtingsactiviteiten maken we gebruik van ervaringsdeskundigen. Ook de projecten ‘plegeraanpak’ en ‘maatje achter de voordeur’ draaien op ervaringsdeskundige inzet.

Publiekscampagnes We doen mee aan publiekscampagnes zoals Orange the World (stop geweld tegen vrouwen en meisjes), WIJ... doorbreken de cirkel van geweld, Time-out, Open je Ogen voor Mensenhandel.

36

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

We vragen aandacht voor het thema huiselijk geweld. Gemeenten en professionals dragen uit wat huiselijk geweld is en maken het breed bespreekbaar. Zodat slachtoffers, omstanders en professionals eerder aan de bel trekken en weten waar ze terecht kunnen.

Aan deze onderwerpen hebben we aandacht besteed bijvoorbeeld via trainingen

•

Werken met de meldcode (25%)

•

Ouderenmishandeling (18%)

•

Partnergeweld (14%)

•

Andere (12%)

•

Traumasensitief werken (9%)

•

Plegeraanpak (9%)

•

(v)echtscheiding (9%)

•

Schadelijke praktijken (2%)

•

Ketenaanpak jeugdprostitutie (2%)

ACTIELIJN 2

Geweld stoppen en duurzaam oplossen We organiseren hulp die inzet op herstel. Daarbij werken we systeemgericht: we hebben oog voor alle gezinsleden en hun sociale netwerk. Want problemen hangen vaak met elkaar samen.

Problemen in samenhang aanpakken

Zo doen we dat

Verschillende experts nemen sámen verantwoordelijkheid en combineren hun specialistische kennis en werkwijzen tot een geïntegreerde aanpak.

Sterke lokale teams Lokale teams zijn in staat passende hulp en ondersteuning te bieden, gericht op het doorbreken van de geweldscirkel en op herstel van de gevolgen van geweld. Belangrijkste resultaten: • Alle lokale teams hebben meegedaan aan quick-scan ‘werken aan veiligheid’ en weten waar de lokale verbeterpunten zitten • Alle lokale teams zijn bekend met onze visie gefaseerd samenwerken voor veiligheid • Alle lokale teams zijn bekend met het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming • Alle lokale teams zijn bekend met het belang van casusregie

Mda++ Een multidisciplinaire aanpak voor gezinnen waar langdurig ernstig huiselijk geweld voorkomt. Meerdere experts zijn dan betrokken. Belangrijkste resultaten: • Pilot mda++ gestart en geëvalueerd • 4 gespreksleiders van ZVH en VT zijn getraind in begeleiden mda++ casuïstiek • Netwerkpartners leveren expertise op afroep • 6 casussen volgens mda++ besproken

37

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

ACTIELIJN 2 — vervolg

Geweld stoppen en duurzaam oplossen

Terug naar overzichtspagina

Zo doen we dat Toekomsttuinen Professionals met verschillende expertises bundelen hun kennis, kunde en ervaring om een nieuwe geïntegreerde gezinsgerichte aanpak te ontwikkelen, en escalatie te voorkomen. Belangrijkste resultaten: • Pilot ‘Veilig Verder Team Apeldoorn en Noord-Veluwe’ gestart • Professionals van het lokale team, Veilig Thuis, gecertificeerde instellingen, Raad voor de Kinderbescherming en Moviera werken samen in deze pilot • Leerervaringen delen we met onze ketenpartners in ontwikkeltafels

Vrouwenopvang Moviera Hier kunnen vrouwen terecht voor nood- en crisisopvang, maar ook voor langere opvang. Zie cijfers verderop. Laagdrempelige projecten van Moviera: • Plegeraanpak: supportgroep en individuele begeleiding voor plegers van huiselijk geweld • Maatje achter de voordeur: maatjes met ervaring met huiselijk geweld bieden steun aan (ex)-cliënten van Moviera. • Sneller thuis: vrouwen sneller laten uitstromen uit opvang en zelfstandig laten wonen • Mijn plek: app voor vrouwen die op de wachtlijst staan, om zelf alvast aan de slag te gaan met herstel • De nieuwe toekomst: coaching van clienten in de opvang naar opleiding en werk

38

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

Veilig Thuis advies- en meldpunt huiselijk geweld Hier kunnen professionals, omstanders en slachtoffers een melding doen van (mogelijk) huiselijk geweld. Zie cijfers verderop.

ACTIELIJN 3

Extra aandacht voor specifieke groepen

Terug naar overzichtspagina

Sommige doelgroepen zijn extra kwetsbaar en hebben daarom speciale aandacht nodig. Want de aanpak van geweld voor deze doelgroepen vraagt specifieke expertise.

Om welke groepen gaat het Kinderen, ouderen, slachtoffers van seksueel geweld en mensenhandel.

Zo geven we deze groepen extra aandacht Sociale steun aan kinderen Het project ‘handle with care’, waarbij de leerkracht van het kind binnen 24 uur geïnformeerd wordt na een geweldsincident thuis, hebben we helaas niet kunnen implementeren, omdat de betrokken partijen niet de gewenste snelheid van handelen kunnen realiseren.

Complexe scheidingen

Slachtoffers mensenhandel

• 7 gemeenten hebben een scheidingsloket of spreekuur

• Structurele financiering netwerk ketenaanpak jeugdprostitutie/loverboys

• 2 gemeenten onderzoeken opzetten van een scheidingsloket

• Loverboy-actie centrum Apeldoorn, gastlessen op het voortgezet onderwijs

• Noord-Veluwe heeft een actieplan ‘Relaties en scheiden’

• Nieuw lesmateriaal voor scholieren, in de vorm van een escapegame Zie cijfers verderop.

Extra budget voor kinderen in de opvang (sinds 2021) Gedragswetenschappers en gezinsbegeleiders screenen kinderen op trauma’s. Daardoor zijn problemen eerder in beeld.

Slachtoffers seksueel geweld Het Centrum Seksueel Geweld (CSG) is een plek waar slachtoffers van aanranding of verkrachting hulp kunnen krijgen. Zie cijfers verderop.

Schadelijke traditionele praktijken • Financiering netwerk sleutelfiguren GGD • Bijdrage aan zero tolerance day vrouwelijke genitale verminking

39

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

Ouderenmishandeling • 5 gemeenten hebben een lokale alliantie ingericht • 1 gemeente is een alliantie gestart en ook weer gestopt • Campagne ‘Verborgen leed’ in NoordVeluwe en in 1 gemeente Midden-IJssel/ Oost-Veluwe

BIJLAGE

Een duik in de cijfers

Terug naar overzichtspagina

Achter droge cijfers gaat vaak een wereld van ellende schuil. Die wereld kunnen we hier niet laten zien - dat is ook niet de bedoeling. Wat we wel kunnen laten zien: hoeveel meldingen, adviezen noodverblijven, ambulante trajecten, etc zijn er de afgelopen jaren geweest?

Veilig Thuis advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling Midden-IJssel/Oost-Veluwe

Korte toelichting bij deze tabel

Noord-Veluwe

2019

2020

2021

2022

2019

2020

2021

2022

• Door de vernieuwde meldcode nam in 2019 het aantal meldingen en adviezen toe. Na 2020 neemt de stijging af.

Aantal adviezen

2941

2829

2778

2195

1128

1199

1316

1056

• De meeste meldingen (61%) zijn afkomstig van de politie.

Aantal meldingen

1354

1214

1268

1168

658

652

626

559

Waarvan uniek

1069

877

791

782

523

447

395

369

Percentage dat na 1e beoordeling overgedragen wordt aan LT, zorgprofessional of gezin zelf

39%

69%

63%

62%

51%

68%

60%

66%

Aantal meldingen waar VT vervolgonderzoek doet naar veiligheids-voorwaarden en pas daarna overdraagt

598

Aantal beoordelingen van tijdelijke huisverboden

53

40

397

394

406

265

191

198

201

• De meeste meldingen (55%) gaan over vermoedens van kindermishandeling • Tijdens corona is het aantal vragen van omstanders toegenomen; deze trend zet zich voort. • We hebben een chatfunctie ingericht waarmee we een jonger publiek bereiken. • Lokale teams zijn steeds beter in staat om de gezinnen te ondersteunen die door Veilig Thuis worden overgedragen. • Het beoordelen van tijdelijke huisverboden en de meldingen van jeugdprostitutie zijn extra taken van Veilig Thuis; de rest valt onder wettelijke taken. Zie cijfers verderop.

45

40

44

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

21

21

19

29

BIJLAGE

Een duik in de cijfers

Terug naar overzichtspagina

Vrouwenopvang Moviera

Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe Begeleidingstrajecten in de opvang

Korte toelichting bij deze tabel

2019

2020

2021

2022

Consult, advies en aanmeldingen

312

319

303

351

Noodopvang (gemiddeld 2 dagen)

33 + 40 kinderen

30 + 31 kinderen

27 + 23 kinderen

22 + 13 kinderen

Crisisopvang (maximaal 6 weken)

27 + 26 kinderen

23 + 21 kinderen

32 + 32 kinderen

24 + 23 kinderen

• Het aantal aanmeldingen is flink toegenomen. Dat komt niet door een toename van huiselijk geweld, maar doordat signalen ervan steeds beter worden gezien. Bovendien wordt Moviera eerder gevonden. • Voor noodopvang hebben we in Gelderland 8 bedden beschikbaar. • Door de toenemende problematiek van de vrouwen én de krapte op de woningmarkt neemt de gemiddelde verblijfsduur in de crisisopvang toe: • 2019: 8,4 week • 2020: 9,1 week • 2021: 8,6 week • 2022: 8,7 week

Vervolgopvang (gemiddeld 9 maanden)

16 + 10 kinderen

13 + 10 kinderen

8 + 12 kinderen

10 + 13 kinderen

• Is er na de crisisopvang nog langer begeleiding nodig? Daarvoor is de vervolgopvang. • Cliënten waarderen de opvang met een 8,1 en de ambulante begeleiding met een 8,4 (onderzoek 2021).

Korte toelichting bij deze tabel

Ambulante begeleidingstrajecten 2019

2020

2021

2022

Totaal aantal trajecten

110

96

136

133

Aantal Aware-trajecten

21

24

25

13

41

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

• Aware is een alarmsysteem dat vrouwen die gestalkt worden bij zich dragen.

BIJLAGE

Een duik in de cijfers

Centrum Seksueel Geweld (CSG)

Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe Slachtoffers seksueel geweld

Korte toelichting bij deze tabel

2019

2020

2021

2022

Acute meldingen (< 7 dagen na de gebeurtenis)

36

17

34

35

Niet-acute adviezen en meldingen (Regio IJsselland, Twente en Noord- en Oost-Gelderland)

117

172

269

435

42

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

• De stijging van het aantal acute meldingen komt door de toenemende naamsbekendheid van het CSG onder professionals (o.a. dankzij landelijke campagnes, voorlichtingen en webinars). • De forse toename van het aantal niet-acute meldingen komt door de aandacht in de media voor seksueel geweld. Denk aan #metoo, ‘Geraldine en de vrouwen’, en de uitzending van BOOS over The Voice.

BIJLAGE

Een duik in de cijfers

Meldingen vermoedens mensenhandel en seksuele uitbuiting Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe 2019

2020

2021

2022

Korte toelichting bij deze tabel

Jeugdprostitutie < 23 jaar

21

25

21

28

• De regio Noord- en Oost-Gelderland heeft een meldpunt jeugdprostitutie en loverboys. Deze is ondergebracht bij Veilig Thuis Noord- en OostGelderland.

Seksuele uitbuiting > 23 jaar en arbeidsuitbuiting

52

16

11

5

• Het aantal meldingen van (vermoedens van) jeugdprostitutie fluctueert door de jaren heen. Gelukkig is er slechts in een enkel geval sprake van gedwongen prostitutie. In alle gevallen is er zorg en ondersteuning nodig. • Veel slachtoffers van seksuele uitbuiting hebben kinderen. Die zijn vaak ook slachtoffer, zij het indirect. • In 2019 en 2020 zijn meldingen van bewoners van het AZC over mensenhandel (buiten Nederland) meegeteld. Daardoor vallen de aantallen hoger uit. Deze meldingen zijn overgedragen aan het COA. Vanuit onze aanpak huiselijk geweld richten we ons op de zorg en ondersteuning slachtoffers van mensenhandel in Nederland.

43

BIJLAGE 4 Terugblik Samen tegen huiselijk geweld 2020-2023

Colofon Tekst Werkgroep Regiovisie aanpak huiselijk geweld 2024 - 2028 Redactie Jeannette van der Maten Ontwerp OSAGE