1059598 Beslisnota Regiovisie en uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld 2024-2028

Beslisnota voor de raad Onderwerp

Regiovisie en uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld 2024-2028

Programma

4 - Leefbaar en veilig

Portefeuillehouder

Dhr. G. van den Berg

Zaaknummer

1059598

Adviseur

Mossink

Afdeling

Samenleving

E-mail adres

odet.mossink@epe.nl

TE BESLUITEN OM De regiovisie en uitvoeringsagenda 'Samen tegen huiselijk geweld: aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties 2024 t/m 2028' vast te stellen.

INLEIDING Veel volwassenen en kinderen in Nederland zijn thuis niet veilig. De kans dat iemand te maken krijgt met huiselijk geweld is groter dan de kans op welke andere vorm van geweld dan ook. Huiselijk geweld is in omvang en impact daarmee een van de grootste geweldsvraagstukken van de samenleving. Aanpak van huiselijk geweld is een wettelijke verplichting voor gemeenten. Ons beleid voor de aanpak van huiselijk geweld vloeit voort uit de Wmo 2015, de Jeugdwet, de Wet Tijdelijk Huisverbod en de Wet Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wetten. De veertien gemeenten in de regio Noord-Veluwe en Midden-IJssel/Oost-Veluwe werken samen in de aanpak van huiselijk geweld. De lokale basiszorginfrastructuur heeft een stevig fundament. Gezamenlijk financieren we drie grote partijen volledig: Veilig Thuis Noord Oost Gelderland, Moviera en de Centra voor Seksueel Geweld. Deze organisaties zorgen voor advies en meldpunten, bieden individuele begeleidings- en behandelingstrajecten en zorgen voor opvang voor slachtoffers en daders. Daarnaast wordt er gewerkt aan innovatie door verschillende pilots in o.a. de toekomsttuinen. Eens per vier jaar stellen de regiogemeenten samen een regiovisie en uitvoeringsagenda op die voortbouwt op de vorige regiovisie.

In de regiovisie en uitvoeringsagenda staat hoe de regionale samenwerking bij de aanpak van huiselijk geweld vorm krijgt via onze ambities, doelen en regionale en lokale acties. Omdat de huidige regiovisie 'Samen tegen huiselijk geweld 2019-2023' is geëindigd, is er na evaluatie met alle betrokken partners een nieuwe regiovisie en uitvoeringsagenda opgesteld.

BEOOGD EFFECT Huiselijk geweld eerder te signaleren, terug te dringen en te stoppen. De impact van huiselijk geweld is groot. Het kan leiden tot sterke emotionele problemen zoals depressie, stressklachten en lichamelijke klachten. Bovendien zet het geweld zich vaak voort van generatie op generatie. Een geschiedenis van geweld vergroot de kans om later zelf als volwassene geweld te plegen of slachtoffer te worden van geweld in intieme relaties. In onze regiovisie richten we ons doelbewust op huiselijk geweld in al zijn facetten om de geweldscyclus te doorbreken. We hebben een brede focus, want de problemen van ouders hebben gevolgen voor de kinderen. We richten ons in de aanpak op het hele systeem: kind, volwassene, slachtoffer en pleger.

ARGUMENTEN 1.1 De Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld 2024-2028 maakt een effectieve gezamenlijke aanpak van huiselijk geweld mogelijk. De aanpak van huiselijk geweld is een wettelijke verplichting voor gemeenten. Het beleid voor de aanpak van huiselijk geweld vloeit voort uit de Wmo 2015, de Jeugdwet, de Wet Tijdelijk Huisverbod en de Wet Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Gemeenten hebben de verantwoordelijke opdracht om

huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen en duurzaam op te lossen. De ambities in de vorige regiovisie zijn nog geldig. Het gaat erom huiselijk geweld eerder te signaleren, terug te dringen en te stoppen, de schade van het geweld te beperken en de cirkel van geweld, de overdracht van generatie op generatie duurzaam te doorbreken. En is gericht op iedereen die betrokken is bij huiselijk geweld: slachtoffers, plegers en omstanders. Deze ambities zijn vertaald naar een stevige regionale aanpak voor de aankomende jaren. De aanpak kent twee actielijnen: - Huiselijk geweld eerder en beter in beeld en in gesprek. - Slim samenwerken voor veiligheid. 1.2 De Uitvoeringsagenda 'Samen tegen huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2024 t/m 2028 maakt concreet hoe de Regiovisie gerealiseerd kan worden. De Uitvoeringsagenda beschrijft hoe de ambities in de Regiovisie worden gerealiseerd. Per thema staan de doelen uit de Regiovisie zo concreet mogelijk uitgewerkt in regionale en lokale acties. De Uitvoeringsagenda is een dynamisch document: flexibiliteit is nodig. Om in te spelen op actuele thema's, aan te sluiten bij initiatieven van uitvoeringspartners en om rekening te kunnen houden met financiële (on)mogelijkheden. Tijdens de looptijd wordt de uitvoeringsagenda daarom zo nodig geactualiseerd.

1.3 De regiovisie en uitvoeringsagenda is van 13 mei tot 23 juni 2024 voor inspraak vrijgegeven. In de inspraaknota is aangegeven hoe de reacties zijn verwerkt. Op de nota zijn 4 inspraakreacties ontvangen. Deze hebben geleid tot een tekstuele wijziging in de Regiovisie en Uitvoeringsagenda op het onderdeel Gefaseerd Samenwerken voor veiligheid en het werken met de TOP-3 methodiek. Op verzoek van de gemeente Putten is dit gewijzigd in werken volgens de uitgangspunten van de TOP-3 methodiek. Dit is geen essentiële wijziging in onze visie, maar biedt ruimte voor verschillen in werkwijze van de lokale teams in onze regio. Daarnaast is in de Uitvoeringsagenda de tekst over monitoring aangevuld met de laatste inzichten vanuit het regionaal onderzoek Verwey-Jonker naar huiselijk geweld.

KANTTEKENINGEN 1.1 De aanpak van Huiselijk geweld kost geld. De ambities zijn hoog maar het budget is beperkt. Het lukt niet om de begroting voor de aankomende vier jaar volledig dekkend te krijgen zonder extra middelen. De aanvullende lasten zijn bij de programmabegroting 2025-2028 opgevoerd. Landelijk ontstaat er steeds meer druk om uitnamen uit de Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang te doen om de ambities rondom preventie en verbetering van de kwaliteit van werken te behalen. Daarbij geldt ook hoe meer aandacht we vragen voor dit onderwerp hoe groter het beroep dat op de kernpartners wordt gedaan. In de afgelopen jaren is bijvoorbeeld een flinke toename te zien aan meldingen bij het Centrum voor Seksueel Geweld. Met de daarbij behorende budgettaire vraagstukken

FINANCIËN Regionaal De gemeente Apeldoorn ontvangt als centrumgemeente de Decentralisatie- uitkering Vrouwenopvang (DUVO). Ook ontvangt zij vanuit het Rijk incidentele subsidiemiddelen (Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag middelen) voor 2024 en 2025. Deze middelen worden in het geheel ingezet voor de regionale taken aanpak huiselijk geweld. Apeldoorn ontvangt als centrumgemeente de volgende voorlopige DUVO-bedragen inclusief POK middelen in 2024 en 2025: 2024 € 5.649.829,- (inclusief POK middelen) 2025 € 5.650.175,- (inclusief POK middelen) 2026 € 5.158.162,2027 € 5.157.345,De laatste periode zien we ons geconfronteerd met een toename in de kosten als gevolg van de forse stijging van de uitvoeringskosten door CAO loonsverhogingen en inflatie. Om de huidige dienstverlening te behouden in zullen er, rekening houdend met de indexering in de aankomende jaren, vanaf 2027 regionaal extra middelen beschikbaar moeten worden gesteld. Voor de

gemeente Epe betekent het een aanvullend bedrag van €31.150 ingaande 2027. In de conceptprogrammabegroting 2025-2028 is hier rekening mee gehouden. Wel onder voorbehoud van vaststelling van de begroting 2025-2028 door de raad. Indexatie DUVO De DUVO wordt niet geïndexeerd. Wel telt de DUVO mee in het totale bedrag waar het Rijk indexatie op toepast. Deze indexatie wordt als onderdeel van het accres toegevoegd aan de Algemene Uitkering van alle gemeenten en niet alleen bij de centrumgemeenten. De VNG gaat in gesprek met het ministerie van BZK over de wens van gemeenten om de indexatie op de DUVO toe te voegen aan de DUVO zodat het geoormerkt geld is. Als deze wens door het ministerie van BZK wordt overgenomen heeft dit een positief effect op de reservering van de extra middelen van 2027. Lokale subsidie Tot slot verstrekken de gemeenten jaarlijks subsidie aan Stichting Veilig Thuis voor het uitvoeren van de wettelijke taken in het kader van de aanpak Huiselijk geweld; zoals het hebben van een Meldpunt Huiselijk geweld. Gemeente Epe verstrekt in 2024 een subsidie van ongeveer € 138.000 aan Stichting Veilig Thuis. Dit bedrag is ook in de begroting opgenomen. Als voor de lokale uitwerking van regionale uitvoeringsagenda extra middelen nodig zijn dan volgt hiervoor een separaat voorstel.

COMMUNICATIE De Regiovisie is tot stand gekomen met professionals van alle betrokken partijen bij de aanpak van huiselijk geweld, de cliëntenraad van Moviera, ervaringsdeskundigen van TeamEd en ambtenaren en bestuurders van de veertien betrokken gemeenten. In de gemeente Epe is er in 2023 bij lokale partners een uitvraag gedaan. De concept Regiovisie en Uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld 2024 t/m 2028 is op 21 maart tijdens de raadsmonitor toegelicht aan de gemeenteraad. Ook heeft deze gedurende zes weken ter inzage gelegd en is actief toegezonden aan de Sociaal Domein adviesraad. Deze hebben geleid tot een tekstuele wijziging in de Regiovisie en Uitvoeringsagenda op het onderdeel Gefaseerd Samenwerken voor veiligheid en het werken met de TOP-3 methodiek.

UITVOERING Wanneer de regiovisie en uitvoeringsagenda 'Samen tegen huiselijk geweld: aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties 2024 t/m 2028' door de veertien betrokken colleges en gemeenteraden zijn vastgesteld, wordt conform de daarin verwoorde visie en doelen gewerkt aan het realiseren van de uitvoeringsagenda. Voor de gemeente Epe is het van belang om op lokaal niveau in samenwerking met onder andere het CJG, de aandacht functionarissen in het onderwijs, het coördinatiepunt zorg en veiligheid en de Sociaal Domein adviesraad te blijven toetsen wat nodig is en waar (extra) actie op ingezet dient te worden.