040-bijlage 2 Bespreking 7e wijziging GR GGD NOG adviesnota AB 11 sept 2023

Algemeen bestuur Agendapunt:

6

Overlegdatum:

11 september 2023

Portefeuillehouder:

E.J. Huizinga

Adviesnota Onderwerp

Bespreking 7e wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD NOG

Voorstel

1. de zienswijzen die de gemeenteraden aan hun colleges hebben uitgebracht op de 7e wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD NOG te bespreken; 2. daarbij zo mogelijk te komen tot gezamenlijke richtinggevende uitspraken over de zienswijzen en de voorlopige reacties van het dagelijks bestuur hierop; 3. in te stemmen met het toevoegen aan de gemeenschappelijke regeling van forensische geneeskunde als een door GGD NOG te behartigen belang; 4. de raden tussentijds te informeren door toezending van deze adviesnota met bijlagen en het concept-verslag van deze AB-vergadering.

Inleiding

De Gemeenschappelijke Regeling GGD NOG (GR) moet worden aangepast aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Na bespreking in de AB-vergadering van 6 april 2023 hebben wij het ontwerp voor de 7e wijziging van de GR aan de 22 colleges van B&W gestuurd (brief d.d. 18 april 2023). De volgende stap was dat de colleges het ontwerpbesluit voorleggen aan hun raad voor een zienswijze. Wij willen graag met uw bestuur in gesprek over de ontvangen zienswijzen en de voorlopige reacties die wij bij een aantal onderdelen van de GR-wijziging hebben bepaald. Op basis van de uitkomsten van deze bespreking stellen wij een gewijzigd ontwerpbesluit op. Dit leggen wij u in de AB-vergadering van 30 november 2023 voor. Een overzicht van de stappen in de gehele procedure treft u aan in bijlage 1. Bijlage 2 bevat een overzicht van de zienswijzen van de gemeenteraden en onze voorlopige reacties daarop. De ontvangen zienswijzen zijn gebundeld in bijlage 3. Hieronder bij argument 2.2. zijn de belangrijkste bestuurlijke bespreekpunten samengevat. Als achtergrondinformatie is de toelichting op het oorspronkelijke ontwerpbesluit B&W bijgevoegd als bijlage 4.

Beoogd effect

Richtinggevende uitspraken van het AB voor het gewijzigde ontwerpbesluit voor de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD NOG.

Argumenten

1.1. Het overgrote deel van de gemeenteraden heeft vóór 1 augustus 2023 een besluit genomen over de zienswijze. Het gewijzigde ontwerpbesluit voor de GR-wijziging moet uiterlijk in de AB-vergadering van 30 november worden vastgesteld om de wettelijke termijn van 1 juli 2024 te halen. Vijf gemeenteraden hebben besloten geen zienswijzen te dienen bij hun college en stemmen in met het toegezonden ontwerpbesluit. Veertien gemeenten hebben een zienswijze ingediend. Drie gemeenten hebben aangegeven dat de raad in september/oktober 2023 de wijziging van de GR GGD NOG bespreekt (zie bijlage 2). 1

De Wgr bepaalt dat de wijziging van de gemeenschappelijke regeling voor 1 juli 2024 tot stand moet komen. Om dit te halen moet uw bestuur op 30 november 2023 het gewijzigde ontwerpbesluit vaststellen, zodat dit eind 2023 bij de gemeenten ligt. Vervolgens beslissen de colleges over de wijziging van de GR, waarvoor zij toestemming van de raad nodig hebben (zie bijlage 1). 2.1. Voor het vervolg van de wijziging van de GR vinden wij het belangrijk dat het algemeen bestuur de zienswijzen bespreekt en richtinggevende uitspraken doet voor het gewijzigde ontwerpbesluit dat wij zullen opstellen. Voor een groot deel stemmen de raden in met de ontwerp-wijziging, maar op onderdelen zijn er kritische reacties en soms uiteenlopende opvattingen. Wij vinden uitwisseling van opvattingen en argumenten binnen het AB GGD belangrijk voor het vervolg van de wijzigingsprocedure. Op deze manier willen wij tot afstemming en draagvlak voor het nieuwe ontwerpbesluit komen. 2.2. Op een aantal onderdelen geven de zienswijzen aanleiding tot aanpassing, een nadere toelichting of nadere bespreking. In het bijgevoegde samenvattende overzicht (bijlage 3) geven wij waar mogelijk onze voorlopige reacties op de zienswijzen. Hier volgt een puntsgewijze samenvatting van de belangrijkste bestuurlijke bespreekpunten: a.

Een aantal gemeenten (Apeldoorn, Brummen, Elburg, Epe, Nunspeet, Putten, Winterswijk) is voorstander van een zienswijzenprocedure bij de uitgangspunten voor de begroting, zoals tot 2023 gebruikelijk was. Enkele andere gemeenten (Aalten, Oude IJsselstreek, Zutphen) geven aan hier geen behoefte aan te hebben, maar ook niet tegen te zijn. Wij stellen voor in de gemeenschappelijke regeling toe te voegen dat de raden een zienswijze kunnen geven op de jaarlijkse uitgangspunten voor de begroting. b. De raden van Aalten, Doetinchem, Winterwijk en Brummen doen voorstellen voor een (open) uitbreiding van de onderwerpen voor de zienswijzenprocedure. Wij willen graag bespreken hoe de zienswijzenprocedure het best kan worden ingezet om de raden meer grip te geven op de GGD. c. De raden van Aalten, Doetinchem en Winterswijk willen jaarlijks overleg over de planning voor de begrotingsprocedure. Gegeven de vastgestelde termijnen zien wij weinig ruimte voor jaarlijkse afspraken. d. De raden van Brummen Elburg, Ermelo, Nunspeet, Hattem en Heerde bepleiten op verschillende manieren voor meer participatie van inwoners en belanghebbenden. Wij stellen voor bij participatie de lijn te blijven volgen dat de verantwoordelijkheid hiervoor in de eerste plaats bij gemeenten ligt en dat de GGD hierin een ondersteunende rol kan vervullen. e.

Aalten, Apeldoorn, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet, Oude IJsselstreek, Putten staan positief tegenover het instellen gemeenschappelijke adviescommissie met raadsleden. Voorst en Zutphen geven hieraan geen prioriteit, maar zijn niet tegen. Verscheidene raden stellen nadere vragen of geven adviezen mee. Wij stellen voor de voorstellen van de raden en het overleg tussen de raadsgriffiers af te wachten. Waar mogelijk zullen wij de totstandkoming faciliteren. f. De raden van Aalten en Doetinchem stellen een aanvulling voor op de bepaling over de (actieve) informatieplicht van het GGD-bestuur richting raden. Wij onderschrijven de intentie, maar betwijfelen of de voorgestelde toevoeging hieraan verder bijdraagt. Wel zien wij de invulling van de actieve informatieplicht van het GGD-bestuur naar de raden als een speerpunt voor de komende tijd. g. De raden van Aalten, Apeldoorn, Oude IJsselstreek, Elburg, Ermelo, Nunspeet Epe en Zutphen bepleiten aanscherpingen van de vierjaarlijkse evaluatie van de gemeenschappelijke regeling Wij stellen voor om het voorstel over te nemen dat de vierjaarlijkse evaluatie wordt gekoppeld aan het opstellen van de bestuursagenda voor de nieuwe bestuursperiode. h. De raden van Apeldoorn en Epe vragen aandacht voor de mogelijke financiële gevolgen van de van de wijziging GR.

Enkele onderdelen van de gewijzigde gemeenschappelijke regeling kunnen leiden tot meer 2

i.

j.

werkzaamheden. Wij stellen voor bij de uitwerking van de voorstellen, met name voor de raadsadviescommissie, mee te nemen of hiervoor extra geld nodig is. Elburg, Ermelo, Harderwijk en Nunspeet bepleiten bij verschillende onderdelen dat de GGD zich meer richt op de 3 subregio’s. Dit komt bijvoorbeeld aan de orde bij de uitwerking van de gezondheidsakkoorden IZA en GALA en de regionale preventie-infrastructuur, bij participatie en bij een bepleite subregionale adviescommissie van raadsleden. Wij stellen voor om het gesprek aan te gaan binnen het algemeen bestuur over de wens vanuit de Noord-Veluwe tot versterking van de subregionale samenwerking in GGD-verband, en de borging ervan in de GR. Dit willen wij graag doen in het licht van de in de Koersnotitie die het AB in 2021 heeft vastgesteld. Uitgangspunten daarin zijn dat bestuurlijke aansturing van de GGD plaatsvindt op NOG-niveau en dat de GGD in de dienstverlening aansluit op behoefte van gemeenten. Meer technische opmerkingen in de zienswijzen zijn gemaakt over de bepalingen over de werkwijze DB, uittreding en het archiefbepaling nader onderzoeken.

In het samenvattend overzicht worden de verschillende onderdelen nader toegelicht. 3.1. Voor de duidelijkheid is het wenselijk om forensische geneeskunde in de gemeenschappelijke regeling op te nemen als een door GGD NOG te behartigen belang. De vijf GGD’en in Oost-Nederland werken aan samenwerking bij de uitvoering van forensische geneeskunde. De basis voor de samenwerking komt te liggen in een samenwerkingsovereenkomst. In de voorbereiding hiervan is de vraag opgekomen of forensische geneeskunde juridisch gezien voldoende is geborgd in de gemeenschappelijke regelingen van de GGD’en. Gemeenten richten een gemeenschappelijke regeling op ter behartiging van een aantal belangen die in de regeling worden opgenomen. De beschreven belangen beperken de bevoegdheden van de gemeenschappelijke regeling. Nu is er discussie over forensische geneeskunde wel onder het belang “publieke gezondheid” valt. Juridisch adviesbureau PROOF adviseert daarom in een handreiking voor samenwerkingsmodellen forensische geneeskunde om, wanneer een gemeenschappelijke regeling toch wordt aangepast, duidelijk te maken dat de GGD ook opgericht is in het belang van de forensische geneeskunde inclusief medische arrestantenzorg. In het samenvattend overzicht (bijlage 3) staat een nadere toelichting. 4.1.

Het tussentijds informeren van de raden draagt bij aan de transparantie in de procedure voor de wijziging van de GR. In het oorspronkelijke ontwerpbesluit staat dat het DB de raden informeert over zijn oordeel over de ingediende zienswijzen en daaraan verbonden conclusies. Dit moet gebeuren voordat het algemeen bestuur een besluit neemt. In deze wijzigingsprocedure zou dit inhouden dat wij begin november de raden informeren over het gewijzigde ontwerpbesluit dat u in de AB-vergadering van 30 november 2023 bespreekt. Dit is een half jaar na het indienen van de zienwijzen. Wij stellen voor de raden al eerder een tussenbericht te sturen. Daarin willen wij de raden informeren over de uitkomsten van de bespreking van deze adviesnota in de AB-vergadering van 11 september.

Kanttekeningen 1.1. De raden van drie gemeenten hebben nog geen zienswijze op de wijziging van de GR GGD NOG besproken. Heerde, Bronckhorst en Brummen bepleiten uitstel voor het geven van een zienswijze. Hoewel de gestelde termijn is verlopen, is het is nog mogelijk om aan de hand van inmiddels opgestelde collegevoorstellen nog (nadere) inbreng hebben in de AB-vergadering van 11 september. Ook kunnen gemeenten hun zienswijzen nog aan ons meegeven in de voorbereiding van de ABvergadering van 30 november 2023. Opschorting van de wijzigingsprocedure vinden wij niet wenselijk.

3

2.1. Afstemming met de Veiligheidsregio NOG over verwerking van de zienswijzen heeft nog niet plaatsgevonden. De VNOG en GGD NOG trekken samen op in het wijzigingstraject. Beide organisaties werken samen in de taakuitvoering en het zijn beide gemeenschappelijke regelingen van de 22 colleges in de regio Noord- en Oost-Gelderland. Voorafgaand aan het opstellen van deze adviesnota was er weinig gelegenheid voor afstemming. Dit zal echter alsnog plaatsvinden in de aanloop naar de ABvergadering en bij het opstellen van het gewijzigde ontwerpbesluit. Bovendien hebben beide besturen een eigen verantwoordelijkheid. 3.1. Over de toevoeging van forensische geneeskunde als belang in de GR hebben de raden geen zienswijze kunnen geven. Inderdaad is dit onderdeel pas later ingebracht. Het belang ervan werd duidelijk in de voorbereiding van de samenwerking tussen de vijf GGD’en in Oost-Nederland. Om discussie op dit punt te voorkomen, vinden wij het echter verstandig om forensische geneeskunde op te nemen als belang in de GR GGD NOG.

Financiën

Zie bij argument 2.2. onder h. Vooralsnog n.v.t.

Vervolg  

bespreking gewijzigd ontwerpbesluit in AB op 30 november 2023 zie verder stappenschema in bijlage 1

Communicatie -

Warnsveld, 21 augustus 2023 Het dagelijks bestuur,

drs. J.J. Baardman, directeur publieke gezondheid

drs. E.J. Huizinga MBA, plaatsvervangend voorzitter

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Stappen wijziging GR Overzicht zienswijzen gemeenteraden en voorlopige reacties DB Gebundelde zienswijzen Toelichting oorspronkelijk modelbesluit

4