Verslag Kamer Bestuur en Middelen 27 mei 2024

Onderwerp

Stedelijke Commissie – Kamer Bestuur & Middelen

Datum

27 mei 2024

Tijd

19:00 uur

Locatie

Stadhuis – kamer 51

Voorzitter

R. Wessels

Secretaris

S. van Iersel

Link om de vergadering terug te kijken

https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/7f34bd56-e129-40e8-a9a516052d5872e0

Deelnemers vergadering

Commissieleden: B. Peeters Weem (GroenLinks), M. Brejaart (FvD), H. Brouwer (EnschedeAnders), P. van Ek (SP), Y. Hümmels (PvdA), E. Kemp, O. Escobosa Bosman (Volt), M. Jajan (VVD), P. Hoetink (PvdD), B. Overink, L. Lents (BBE), H. Meijer-Ytsma, H. de Roode (ChristenUnie), M. van Lagen, T. ten Vergert (CDA), A. Blömer, H. Heutink (PVV), G. Tillema (D66) Portefeuillehouders: M. Teutelink, J. Diepemaat

Afwezig

-

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen en kijkers thuis van harte welkom. 2. Vaststellen agenda, kennisnemen van het verslag en mededelingen • Vaststellen van de agenda De agenda wordt zonder voorstellen tot wijzigingen vastgesteld. • Kennisnemen van het verslag van de vergadering van 15 april 2024 Van het verslag wordt zonder voorstellen tot wijzigingen kennisgenomen. • Mededelingen Er zijn geen mededelingen vanuit het college en de commissie. 3. OP AANMELDING: Ontwerp-begroting 2025 en jaarstukken 2024 GBTwente en Veiligheidsregio Twente (VRT) Sprekers: B. Overink (BBE), Y, Hümmels (PvdA), M. Teutelink (wethouder) De stukken van GBTwente zijn ter bespreking aangemeld door B. Overink (BBE). Aandachtspunten: •

In de ontwerp-begroting en jaarstukken van GBTwente staat niets over de rente-inkomsten. Deze zouden moeten terugvloeien naar de deelnemende gemeenten. Wethouder Teutelink licht toe dat inderdaad jaarlijks verrekening van de rente-inkomsten plaatsvindt onder de deelnemers.

•

•

In de ontwerp-begroting staat niks over ICT-veiligheid. Wethouder Teutelink licht toe dat GBTwente jaarlijks toetst op de kwaliteit van informatieveiligheid, waaruit blijkt dat GBTwente aan de verschillende kwaliteitsnormen voor informatieveiligheid voldoet. Door lastig in te vullen vacatures is een positief resultaat ontstaan. Hoe denkt GBTwente tot duurzame invulling van vacatures te komen? De wethouder geeft aan dat GBTwente met externe partijen en deelnemende gemeenten samenwerkt om de juiste mensen te vinden. Daarover vinden ook gesprekken plaats met de OR.

Toezeggingen: • •

Wethouder Teutelink zegt toe dat hij de raad informeert welke gevolgen de recente datahack bij een leverancier van GBTwente heeft. Wethouder Teutelink zegt toe de raad te informeren over de totstandkoming van het positief rekeningresultaat over 2023 van GBTwente. Hij meent dat er een tussentijdse begrotingswijziging is doorgevoerd.

Conclusie: De ontwerp-begroting en jaarstukken van GBTwente zijn kort beeldvormend besproken in de commissie. De wethouder levert aanvullende informatie aan over de gevolgen van een informatiehack bij een leverancier en over de totstandkoming van het positief resultaat 2023. 4. Oordeelsvormend: Effecten loon-prijsindexatie gesubsidieerde instellingen In de begroting 2024 is een loonindexatie van 4,2% en een prijsindexatie van 3,9% toegepast. In de praktijk blijkt dit op diverse plekken niet voldoende te zijn. Na onderzoek wordt voorgesteld om 5 instellingen een incidentele transitievergoeding van 1,3 miljoen euro beschikbaar te stellen om deze omschakeling te realiseren. Sprekers: H. Meijer-Ytsma (ChristenUnie), A. Blömer (PVV), G. Tillema (D66), Y. Hümmels (PvdA), B. Overink (BBE), M. Brejaart (FvD), M. Jajan (VVD), B. Peeters Weem (GroenLinks), M. van Lagen (CDA), H. Brouwer (EnschedeAnders), P. van Ek (SP), M. Teutelink (wethouder) Aandachtspunten: • Neem de dekking van het voorstel mee in de Zomernota. • Zorg dat de kostenbesparing die instellingen denken te realiseren structureel is. • Het voorstel maakt gebruik van de kaasschaafmethode, die de gemeente voor zichzelf als oplossing heeft verworpen. • Een aantal raadsleden geeft aan de wethouder bij de begrotingsbehandeling vorig jaar te hebben gewaarschuwd dat het college de loon- en prijsindexatie te krap begrootte.

• De plannen van het nieuwe kabinet om BTW-verhoging door te voeren op culturele instellingen heeft mogelijk gevolgen voor het aantal bezoekers en de bedrijfsvoering. • Het terugverdienen van verduurzamingsmaatregelen moet opgenomen in de berekeningen. • De instellingen hadden kostenbesparende maatregelen wellicht eerder kunnen nemen. • Hoe realistisch is het bereiken van kostenbesparing met de te nemen maatregelen? • Wat als de kostenbesparing tegenvalt? • Let op dat er geen sprake is van ongeoorloofde staatssteun. Wethouder Teutelink licht toe dat de loonindex van 4,2% op een zorgvuldige wijze ook voor de eigen organisatie is vastgesteld. Wat in de hoogte meespeelt is dat de gemeente minder loon- en prijsindexatie van het rijk krijgt. Het onderzoek naar kostenbesparingsmogelijkheden was voor instellingen aanleiding goed naar de bedrijfsvoering te kijken met hulp van de ambtelijke organisatie.

Als de maatregelen niet tot de beoogde besparingen leiden dan kan de raad bij de Zomernota volgend jaar weer bijsturen. De wethouder geeft aan dat een staatssteuntoets is gedaan. De plannen van het nieuwe kabinet zijn nog niet meegerekend. De wethouder gaat er vanuit dat het terugverdienen van de verduurzamingsmaatregelen is meegenomen in de berekeningen. De instellingen moeten zelf afwegen welke activiteiten ze gaan stoppen. Die verantwoordelijkheid ligt niet bij de gemeente. De wethouder gaat er vanuit dat de instellingen de beoogde kostenbesparingen realiseren. De raad kan bij alle P&C producten controleren of de instellingen op schema liggen en eventueel bijsturen. Toezeggingen: • Wethouder Teutelink komt terug op de vraag welke besparing wordt gerealiseerd met de transitiemiddelen van €500.000 voor de SMD. Conclusie: De commissie adviseert dit voorstel als bespreekstuk te agenderen voor de raadsvergadering van maandag 10 juni 2024. PvdA overweegt een amendement met als strekking een financiële buffer aan te houden voor het geval dat de beoogde besparingen niet worden gerealiseerd. BBE overweegt een amendement met als strekking meer toe te spitsen op loon- en prijsindexatie. 5. Beeldvormend: Verificatieonderzoek inzake vragen casus Ardesch Sprekers: G. Tillema (D66), Y. Hümmels (PvdA), H. Heutink (PVV), H. Brouwer (EnschedeAnders), B. Peeters Weem (GroenLinks), P.

van Ek (SP), T. ten Vergert (CDA), B. Overink (BBE), H. de Roode (ChristenUnie), J. Diepemaat (wethouder) Dit punt is ter bespreking aangemeld door D66, PVV, EA, GroenLinks en SP. Hogeschool Saxion heeft een onderzoek uitgevoerd naar twee momenten met betrekking tot de casus Ardesch. In een brief heeft het college op de onderzoeksbevindingen gereageerd. Aandachtspunten: • Het college zou meer actief informatie moeten aanleveren in geval van een onderzoek. • Meerdere commissieleden constateren op basis van het onderzoek dat het college in deze casus herhaaldelijk onjuiste informatie aan de raad heeft verstrekt in de beantwoording van vragen van raadsleden. • Het college zou de gemaakte fouten moeten erkennen. • Enkele commissieleden zien een vergelijkbaar mechanisme bij de casus veelaanvragers. • Verbetering van archivering is noodzakelijk. Het college zou hierover met een serieus voorstel in de Zomernota moeten komen. • Het college zou tot een financiële overeenkomst moeten komen met Ardesch vanuit het idee dat het college fout zat. • Het college zou lessen moeten trekken uit deze casus, zodat deze fouten in de toekomst worden voorkomen. • Een raadsenquête zou de waarheid boven tafel kunnen brengen. Wethouder Diepemaat benadrukt dat het college blij is met het onderzoek, omdat het hierdoor de kans krijgt om van het verleden te leren.

Uit het onderzoek komen een aantal verbeterpunten, waar het college aan wil werken. Deze casus is geen voorbeeld van goed bestuur. Het college is het eens met meerdere bevindingen, zoals de bevinding dat het stoppen van de betalingsregeling niet onderbouwd is, ook het afzien van het onderzoek is niet genoeg onderbouwd. Bovendien heeft het college onvoldoende vastgelegd. De rode draad in het onderzoek is dat het vastleggen beter moet. Dat is geen nieuw probleem. In het kader van interbestuurlijk toezicht heeft de provincie archivering al enkele jaren aangemerkt als aandachtspunt (stoplicht oranje). Naar aanleiding daarvan loopt een

verbetertraject voor archivering. De wethouder suggereert dat de raad het college een dwingende oproep kan doen of dat het college een gespreksnotitie aandraagt . De wethouder geeft aan dat over de betalingsregeling een rechterlijke uitspraak is gedaan, waarmee dat onderdeel is afgerond. In 2019 en een paar jaar later heeft wethouder Diepemaat een serie gesprekken met Ardesch gevoerd. De wethouder heeft daar een goed bod neergelegd, maar daarover heeft hij geen overeenstemming bereikt met Ardesch. Het college concludeert dat het verbeteringen in de archivering en in de communicatie met schuldenaars moet. Wethouder Diepemaat stelt dat hij in de tijd anders naar deze casus is gaan kijken. Toezegging portefeuillehouder Diepemaat: • Eerder verstrekte informatie over het bod dat de gemeente aan Ardesch heeft gedaan en het tegenbod van Ardesch wil de wethouder nogmaals onder geheimhouding verstrekken aan de raad. Conclusie: Het verificatieonderzoek inzake vragen casus Ardesch is beeldvormend besproken in de commissie. D66 overweegt een (actuele) motie over de lessen uit deze casus. 6. Oordeelsvormend: Meerjarenperspectief Grondbedrijf (MPG) 2024 Sprekers: G. Tillema (D66), B. Peeters Weem (GroenLinks), L. Lents (BBE), J.

Diepemaat (wethouder) Het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf (MPG) bevat de financiële vertaling van alle ruimtelijke en programmatische ontwikkelingen in het Grondbedrijf. Jaarlijks wordt voor al deze projecten op 31 december de balans opgemaakt. De diverse projecten in het MPG 2024 laten per saldo een totale verbetering zien van € 1,3 miljoen. Aandachtspunten: • Het MPG laat zien dat voor woningen en kantoren de ambities niet gehaald worden. Overweeg om de ambities te herijken zodat ze dichter tegen de werkelijkheid aanliggen. • Overweeg de ruimte in de reserve in te zetten voor versnellen van de woningopgave. • Waarom zijn de 195 geprognosticeerde projectmatige woningen bij Kennispark niet gerealiseerd? Wethouder Diepemaat geeft aan dat de ontwikkelingen rond Kennispark te positief zijn ingeschat, maar de komende jaren goede stappen kunnen worden gezet nu een overeenkomst in het verschiet ligt. • Op het project Centrumkwadraat wordt een tekort geboekt. Door de vele deelprojecten ontbreekt overzicht op risico’s. De wethouder licht toe dat de risico’s steeds overzichtelijker worden naarmate het project vordert. • Hoe staat het met de uitvoering van de aangenomen motie “Meer woningen in het hoge segment” (raad 6 november 2023)? • We zouden meer met collectief particulier opdrachtgeverschap moeten werken.

Wethouder Diepemaat wijst op de keerzijde van collectief particulier opdrachtgeverschap: op deze manier voeg je veel dezelfde woningen toe en niet iedereen wil zelf bouwen. Het is een instrument dat af en toe kan worden ingezet. Het gesprek over collectief particulier opdrachtgeverschap hoeft niet specifiek bij de behandeling van het MPG gevoerd te worden. Wethouder Diepemaat geeft aan dat hoewel het MPG laat zien dat tot nu toe geen 1000 woningen per jaar worden toegevoegd het college daar de komende jaren wel naartoe wil bewegen. De ruime reserve wordt deels gebruikt voor de Strategische Investeringsagenda en het weerstandsvermogen. Daarnaast is extra geld nodig voor nieuwe grondexploitaties. De wethouder schetst het beeld van

projectontwikkelaars die wat minder terughoudend beginnen te worden. Het college meldt bij grote projecten omvangrijke tegenvallers (financieel of bestuurlijk) aan de raad. Daarnaast stuurt het college de raad 2x per jaar een rapportage in Projectview met een begeleidende brief. De wethouder wil met de raad in gesprek over het rapporteren op grote projecten. Hij heeft het vermoeden dat niet alle raadsleden dezelfde informatiebehoefte hebben. De wethouder benadrukt dat het college voortdurend zoekt naar nieuwe locaties om de ambitie van 10.000 woningen te realiseren, maar dat heeft tijd nodig. Conclusie: De commissie adviseert het MPG 2024 in principe als hamerstuk te agenderen voor de raadsvergadering van maandag 10 juni 2024, tenzij BBE overweegt een motie in te dienen over collectief particulier opdrachtgeverschap. Dat hoeft echter niet specifiek bij de behandeling van het MPG 2024. 7. Sluiting De voorzitter dankt de aanwezigen en sluit de vergadering om 22:27 uur. Stukken ter kennisname: Raadsinformatiebrieven woordvoerders kamer Bestuur en Middelen (Periode 5 april – 17 mei 2024): • 12 april 2024 - Brief aan de Raad - Nader informatie FC Twente (raadsvoorstel vastgesteld op 13 mei 2024) • 23 april 2024 - Aanvullende informatie bij voorstel herziening verstrekte achtergestelde lening FC Twente (raadsvoorstel vastgesteld op 13 mei 2024)