Terrassenvisie definitief
Tekst van het document
Terrasvisie Stadserf Enschede
Colofon titel
Terrasvisie Centrum Enschede opdrachtgever
Gemeente Enschede
Inhoudsopgave Inleiding
2
Visie binnenstad
5
2. Visie stadserf [LORS]
7
3. Terrasvisie - ambitie en doel
9
4. Terrasvisie - kwaliteitseisen
11
1.
opdrachtnemer
Het Oversticht i.s.m. Gemeente Enschede Rik Onderdelinden Moniek Otten Wijnand Van Die Ruben Potgieter
4.1 Winterterras
redactie
4.4 Eilandterras
Miriam van Eunen
4.5 Algemeen
datum
Oktober 2021 status
Definitieve versie
2
4.2 Zomerterras 4.3 Gevelterras
Bijlagen
24
1 Conclusie en gespreksverslagen voorgesprekken 2 Conclusie en input participatie bijeenkomst 23-08-2021
1
Inleiding
lweg Paralle
Van Lo che ms tra at
erg ers traa t
Ha ve rs
tra at p
Kor te
t traa Wals
n age erh Zuid
t traa ges Lan
t traa Hofs
at stra
traat huiss Raad
Belt n Va
ag e
De Klomp
L
of sh en o L
as s
at stra ange
of je et H er h t h Ac
Kalandergang
H.J. van Heekplein
H.J. van Heekplein Koningsplein
Boulev
ard 19 45
H.J. va n
2Nieuwe inkadering van het Stadserf
De binnenstad is van ons allemaal. Daar zoeken we
Vanaf juni 2021 zijn er met verschillende belangheb-
en een aanvullende bijeenkomst. De ‘Aanzet voor
wil uitstralen. Deze visie is het toetsingskader van
vertier, mooie spullen, een eetgelegenheid of een
benden één op één gesprekken gevoerd. Daarbij is
terrasvisie’ is hier toegevoegd als Bijlage 3.
alle ruimtelijke ingrepen in de binnenstad.
ontmoeting. Gelijktijdig is het ook een woongebied
geïnventariseerd wat de wensen en voorkeuren zijn
en werkgebied. Dit betekent dat er veel wensen en
per belangengroep. In totaal hebben er 5 sessies
Het commentaar op de aanzet is verwerkt tot
wordt er gewerkt aan de visie op het Stadserf. Deze
belangen zijn en er vanuit veel invalshoeken gekeken
plaatsgevonden en zijn er aanvullende mail- en con-
een eerste conceptversie van de terrasvisie, die
wordt in het tweede hoofdstuk toegelicht. De ter-
moet worden als er een nieuwe terrasvisie wordt
tactmomenten geweest. De verslagen hiervan zijn
is gedeeld binnen de gemeentelijke organisatie,
rasvisie -- wat gaat over de ruimtelijke inrichting van
opgesteld.
als Bijlage 1 toegevoegd. Het resultaat heeft inzicht
met alle binnenstadspartners en belanghebben-
delen van het Stadserf -- kan gezien worden als een
gegeven in een zeer uiteenlopend beeld van wensen
den. Ook is deze conceptversie Besproken in het
uitwerking van de visie op het Stadserf. De bedoeling
en voorkeuren.
binnenstadsoverleg van 14 oktober, waarna de
is dat eenzelfde benaderingswijze wordt gehanteerd.
Een verversing van het huidige terrassenbeleid is
Wilhelminastraat
las np kke Klo
Haa ksb
Op de Wal
t traa ens Pijp
De He urne
n age erh ord No
De Graaf
Kaland erstra at
Bolwerkstraat
No or de rh ag en
Korte Hengelosestraat
Stadsg ravens traat
Oude Markt
Marktstraat
traat melers Bram
straat zaalse Olden
Stationsplein
arde Wenninkga
aarde Minkg
Willem Wilminkplein
Heekp lein
Parallel aan de totstandkoming van de terrasvisie
laatste aanpassingen zijn verwerkt tot de visie die nu
nodig om weer helderheid te krijgen in de spelregels.
voorligt.
Dat is belangrijk om consequent te kunnen handha-
Op 23 augustus is een collectieve participatiebijeen-
ven. Het huidige beleid uit 2003 is stilaan verouderd.
komst gehouden. Hierbij zijn alle voornoemde
De afgelopen jaren zijn er diverse afwijkingen en
belangengroepen, gezamenlijk uitgenodigd om in
Met inzicht in de procesgang en alle relevante
gewenste eindresultaat beschreven waar we in
ontheffingen op gedaan (BKP,BP) waardoor het
beeld en woord de eigen voorkeuren aan te geven.
informatie heeft het college van B & W uiteindelijk
Enschede naar streven.
beleid niet helemaal meer duidelijk is. Ook heeft
Maar ook om te luisteren naar de meningen en
een besluit genomen om de terrasvisie aan te
de recente ervaring met het COVID-19 noodbeleid
wensen van anderen. Deze resultaten zijn als Bijlage
nemen met als gevolg dat het beleid hierop wordt
Het vierde en laatste hoofdstuk onderbouwt de
nieuwe inzichten gegeven. Daarvan willen we de
2 toegevoegd.
aangepast.
gezamenlijk gemaakte keuzes voor de kwaliteitsei-
De informatie die is opgehaald geeft een goed
Deze visie heeft betrekking op het Stadserf, de
beschreven op welke plekken van het Stadserf we
Waar mogen welke terrassen komen? En hoe zien
beeld van de verschillende wensen met overeen-
publieke ruimte. De begrenzing van de openbare
welk soort terrassen willen zien.
deze er dan uit? Iedereen heeft zo zijn eigen wensen
komsten en tegenstrijdigheden. Dat betekent dat
ruimte van het Stadserf is te zien is op de afbeelding
en voorkeuren. Kortom, dit zijn vragen die niet
er nooit volledig aan ieders wensen beantwoord
hiernaast (‘Nieuwe inkadering van het Stadserf’) en
alleen vanuit het stadskantoor beantwoord kunnen
kan worden. Nadat de informatie was opgehaald,
volgt de Leidraad Openbare Ruimte Stadserf.
worden. Een gemeenschappelijk gedragen visie van
is deze getoetst aan de ambitie die de gemeente
waarde kan alleen ontstaan als deze voortkomt uit
heeft voor de binnenstad. Bij tegenstrijdigheden zijn
een dialoog met al de belanghebbenden: de onder-
antwoorden gezocht en voorgesteld in de ‘Aanzet
nemers, eigenaren en inwoners van de (binnen)stad.
voor de terrasvisie’. Deze is toegezonden aan alle
Daarom is bij het maken van deze terrasvisie hun
binnenstadspartners belanghebbenden en op 16 en
hulp ingeroepen.
22 september besproken in het Binnenstadsoverleg
In het derde hoofdstuk wordt toegelicht wat we beogen met de terrasvisie. Hierin wordt het
goede dingen meenemen naar de toekomst.
sen die we stellen aan de terrassen. Hierin wordt
leeswijzer In het eerste hoofdstuk is de visie van de binnenstad opgenomen. Hierin wordt beschreven wat Enschede 3
vervolgstappen 1. Wijziging bestemmingsplan
Met de vaststelling van de terrasvisie door het college van B & W is het noodzakelijk dat het relevante beleid hierop wordt aangepast. Dit betekent
Legt omvang en bouwmogelijkheden voor
dat een aanpassing van het bestemmingsplan en de Verordening Kwaliteit
terrassen vast.
Leefomgeving nodig is, alsook de ontwikkeling van een nieuw beeldkwali-
Zienswijzen + beroep
teitsplan. Parallel aan de terrasvisie worden de Leidraad Openbare Ruimte Stadserf en het actieprogramma ‘Herstel na Corona’ ontwikkeld.
Vaststelling door gemeenteraad
Actieprogramma Herstel na Corona Hoe willen we ons als binnenstad ontwikkelen?
Uitvoeringsacties die de komende 2 jaar worden uitgevoerd om de binnenstad vitaal te houden.
Q2 2022
2. Nieuw beeldkwaliteitplan Geeft richtlijnen voor kwaliteit, materialisering, meubilair, overkappingen, etc. Mogelijkheid tot inspraak
Leidraad Openbare Ruimte Stadserf
Hoe richten we de openbare ruimte op het Stadserf in?
Integrale visie op de inrichting van de
Vaststelling door gemeenteraad Q2 2022
openbare ruimte van het stadserf
3. Aanpassing Verordening Kwaliteit Leefomgeving Waaronder ‘Nadere regels terrassen bij
Hoe gaan we om met onze terrassen, welke kwaliteit streven we na?
Terrasvisie
te sturen op reclame-uitingen, plantenbakken, aankleding.
Nieuw kader voor de terrassen en grondslag voor subsidie.
Mogelijkheid tot inspraak
Vaststelling door gemeenteraad
Vaststelling door gemeenteraad
Q4 2021
4De binnenstad is van ons allemaal
horecabedrijven’. Biedt ruimte om
Q2 2022
5
kennisstad
Ondernemende Creatieve stad Bruisende stad Groene leefstad
6
1. Visie binnenstad “Enschede is een technologische, innovatieve en creatieve stad waar het door de menselijke maat en Enschedese mentaliteit fijn ondernemen, studeren, recreëren en wonen is.”
De Citymarketingsvisie geeft aan welke richting we
Pijler 2
kleinbedrijf zich graag vestigt. Van oudsher is de
met de stad Enschede uit willen. Daarbij wordt het
Creatieve stad - creatief ondernemen, kennis en
binnenstad ontstaan door een organische groei,
DNA van Enschede ingezet als uitgangspunt. Het rijke
cultuur wordt versterkt.
waarin veerkracht en adaptiviteit een belangrijke rol speelden. Ook in de toekomst zullen deze factoren
textielverleden krijgt daarbij als vanzelfsprekendheid een prominente plek.
Pijler 3
nodig zijn voor een vitale binnenstad. Het is daarom
Op verschillende plekken in het centrum is het
Bruisende stad - de gastvrijheid en het compacte
belangrijk om een goede balans te treffen tussen
cultuurhistorisch erfgoed uit de industriële revolutie
aanbod horeca, evenementen, cultuur en winkels
ruimtelijke kwaliteit en voldoende ruimte om te
van Enschede nog goed zichtbaar. Enkele voorbeel-
wordt versterkt en het vrijetijdsaanbod wordt
ondernemen, ontmoeten en beleven. Passende
den zijn de voormalige textielfabrieken met nieuwe
vervolledigd.
functies combineren met aantrekkelijke uitstraling is daarbij een belangrijk streven.
functies, stadsparken en de prachtige stedenbouwkundige structuur. De krachten en de mentaliteit
Pijler 4
waaruit de bloeiende textielindustrie is ontstaan,
Groene leefstad - de klimaatbestendige, duurzame
is nog steeds verankerd in het DNA van Enschede.
leefomgeving wordt versterkt als brug tussen de
Dit is iets om trots op te zijn en is daarom als ver-
groene stedelijke omgeving en het buitengebied.
trekpunt gekozen in de merkwaarden en de daaruit voortvloeiende pijlers die hieronder beschreven
Enschede is een belangrijke stad in het oosten van
staan.
Nederland en de eerste grote stad aan de westgrens van Duitsland. Het is een technologisch innovatieve
De merkwaarden van Enschede zijn ondernemend,
en creatieve stad. Door de menselijke maat en de
betrokken, veerkrachtig en no-nonsense. Door het
Twentse/Enschedese mentaliteit is het hier fijn
versterken van deze unieke eigenschappen kunnen
ondernemen, studeren, recreëren en wonen. De
we de stad een sterkere waarde geven. Door alle
combinatie van een goed winkelaanbod en een
Dit betekent voor de terrasvisie:
ontwikkelingen te toetsen aan de volgende vier
nauwe verbinding met het buitengebied heeft een
•
creatief ondernemen krijgt ruimte;
pijlers kunnen we hier naartoe groeien:
grote aantrekkingskracht voor bewoners, studenten,
•
cultuur krijgt ruimte op het Stadserf;
werknemers, toeristen, als ook bezoekers uit de
•
gastvrijheid, variatie en een compleet stadscen-
Pijler 1
trum-aanbod wordt nagestreefd;
regio en Duitsland.
Ondernemende kennisstad - de ontwikkeling versterkt de kweekvijver voor innovatieve technolo-
De binnenstad is een gemêleerde biotoop waarin
gische toepassingen.
alle gebruikers zich thuis voelen en midden- en
•
cultuurhistorisch erfgoed wordt versterkt;
•
duurzame groene initiatieven worden omarmd.
7
LORS thema THEMA
logica LOGISCH STADSERF
groen GROEN STADSERF
levendig LEVENDIG STADSERF
schoon & prettig SCHOON en PRETTIG STADSERF
2. Visie stadserf [LORS] De Leidraad Openbare Ruimte Stadserf [LORS]
toe te passen.
•
Stegen vormen de verbindingen tussen pleinen en overige straten en bieden weinig ruimte voor
brengt de ambitie van het Stadserf in beeld en
extra programma.
fungeert als uitgangspunt voor wijziging van beleid
Levendig Stadserf
of initiatieven in dit gebied. De ontwikkeling van deze
Verschil aanbrengen tussen rustige en uitbundige
leidraad loopt parallel aan de terrasvisie en wordt
plekken, waar bijpassende evenementen plaatsvin-
prettig stedelijk woonklimaat, waar ook de auto
na verwachting eind 2021 vastgesteld door B&W. De
den. Meer speelmogelijkheden en ruimte voor kunst
een plek krijgt.
ruimtelijke uitgangspunten vormen de basis voor de
creëren.
•
Woonstraten worden gefaciliteerd met een
mogelijkheden voor het plaatsen van terrassen. Schoon & prettig Stadserf Metaforisch gezien is het Stadserf de huiskamer
Aandacht hebben voor de menselijke maat in de
van de stad, waarin plaats is voor de gehele familie
architectuur en zuinig zijn op het historisch decor
én visite. De gebruikers kunnen ontspannen, eten,
van de waardevolle oude panden. Er worden meer
dansen en feesten, maar ook hun rust vinden. Voor
openbare zitplekken opgenomen, zodat je ook
de inrichting van dit gebied zijn vier richtlijnen gefor-
zonder consumeren fijn kunt verblijven. Afval en
muleerd: logica, groen, levendig, en schoon & prettig.
reclame krijgen extra aandacht, zodat beter gehandhaafd kan worden wanneer het uit de hand loopt.
STRATEN
•
Logica (of leesbaarheid) van het Stadserf
Situate Stadserf Oktober 2021, definitieve kaart volgt in LORS aanloopstraat
ontdekstraat
De leesbaarheid van het stadserf is door de histori-
Deze richtlijnen worden geprojecteerd op een
sche ontwikkeling bepaald. De stad kent een heldere
nieuwe inkadering van het Stadserf. Hierin wordt
plein / stadsruimte
verblijf
opzet die functioneel verkleurt van rustig naar druk
onderscheid gemaakt in pleinen en vier soorten
van “stromen” naar “verblijven”. Daar worden de
straten.
aanloopstraat
stromen
straten op ingericht. Overal wordt gefietst tot 10 km/
•
ontdekstraat
verblijf
steeg
stromen
karakter.
woonstraat
Vergroenen van het Stadserf betekent meer bomen
stromen
voegen en eigenaren/ondernemers (met name van de plinten) stimuleren meer groen in het straatbeeld
Kaart Stadserf
8
•
planten waar dit mogelijk is. Meer laag groen toe•
de terrasvisie geldt voor de nieuwe inkadering van het Stadserf;
•
overal op het Stadserf mag een gevelterras, mits gekoppeld aan een horecavergunning;
•
op een plein is het mogelijke terrastype afhankelijk van het thema van het plein;
heten, verblijf stimuleren en krijgt een groen Groen Stadserf
de terrassen dragen bij aan de vier geformuleerde richtlijnen;
•
Pleinen worden voorzien van een thema. Bijvoorbeeld het stationsplein moet je welkom
uur; snelroutes worden om het Stadserf heen geleid.
Dit betekent voor de terrasvisie:
•
de afmeting en plaats van de terrassen zijn
Aanloopstraten faciliteren met name in de
afhankelijk van de functie van de openbare
toegang en doorstroming van de fietser.
ruimte en het bijbehorende straatprofiel;
Ontdekstraten faciliteren de verblijfskwaliteit voor de voetganger.
•
de aankleding van een terras houdt rekening met de gewenste sfeer van de straat of plein.
Straatprofielen
9
3. Terrasvisie - ambitie en doel Een terras is een extensie van een horecagele-
mate van toegankelijkheid. Een terras van goede
...horecagebieden dusdanig aantrekkelijk maken waar-
genheid, waar men in de open lucht gebruik kan
kwaliteit inspireert de buren en werkt aanstekelijk.
door de verblijfsduur en bestedingen voor horeca en
maken van de aangeboden service. Een terras wordt
Het geeft de vertrouwde knusheid van een dorp
retail worden verhoogd;
voornamelijk gebruikt bij mooi weer. Terrassen zijn
maar is toch een stad.
Anticipeer op toekomstige regelgeving, zoals het rookbeleid.
geliefd omdat men daar vanuit de luie stoel naar het voorbijtrekkende stadsleven kan kijken.
...de ruimtelijke afstemming tussen verschillende gebruikers bevorderen;
...de duurzaamheidsambitie zichtbaar maken;
De openbare ruimte is van ons allemaal. Deze ruimte
Stem de situering van terrassen af met de ruimte
wordt georganiseerd vanuit de gemeente, die verant-
die nodig is voor winkelend publiek, mindervaliden
Streef naar een CO2-neutraal terras. Voeg
meer groen toe ter bevordering van
woordelijk is voor de kwaliteit en de veiligheid van de
[miva], wegwerkzaamheden, bereikbaarheid
hittestressbestendigheid.
openbare ruimte. Ten behoeve van de levendigheid
van hulpdiensten en (centrum)activiteiten zoals
van de stad, is het toegestaan voor horecaonder-
evenementen. Denk hierbij aan doorstroming en
...duidelijke, concrete en uitvoerbare terrasregels vast-
nemers om een deel van de openbare ruimte te
toegankelijkheid.
stellen die eenvoudig zijn te handhaven.
gebruiken voor het plaatsen van een terras. Het doel
Handhaaf regelmatig, dit komt dit ten goede aan het
is sturen op kwaliteit waardoor het voor alle onder-
...terrassen een bepaalde vorm van uniformiteit (in bijv.
nemers zinvol is om te investeren en te herstellen
constructies) geven;
van de beperkingen die zijn ontstaan in Corona tijd.
Anticipeer bij toepassing van constructies op de
Kwaliteit is de duurzame manier naar herstel. Een
techniek van de toekomst. Leg daarbij zorgvul-
ambitie die gelijk is voor elke ondernemer zodat het
dig vast waar eenheid wordt gezocht en waar
centrum de concurrentie aan kan blijven gaan in de
verscheidenheid.
regio. Het bestendigen en versterken van een kwalitatief, compleet en aantrekkelijk aanbod.
ondernemersklimaat en de onderlinge relaties.
Uitgangspunten bij deze ambities zijn: ...een goed stedelijk klimaat en belevingswaarde
•
monumenten en karakteristieke panden worden
bevorderen;
niet verhuld, maar de kenmerkende kwaliteit
De terrasvisie geldt voor het hele Stadserf en heeft
Geef op de terrassen voldoende ruimte aan eve-
van de Enschedese architectuur wordt optimaal
tot doel...
nementen, deze maken de stad bruisend. Sfeer,
geëtaleerd ;
beleving, reuring maken de stad gezellig en aan-
•
terrassen zijn volwaardig, schoon en veilig;
...de kwalitatieve uitstraling van terrassen bevorderen;
trekkelijk. Bied tegelijkertijd ook plek voor rust en
•
stel eenduidige regels op als basis en lever
Streef hierbij naar een typisch Enschedees terras. Dit
verstilling. Betrek de cultuursector.
maatwerk waar dat nodig is.
betekent: gastvrij, behaaglijk, veel diversiteit en hoge Terrassen dragen bij aan de sfeer in de stad 10
11
4. Terrasvisie - kwaliteitseisen
Stadserf
Gevelterras • •
Winterterras
Zomerterras
• •
Alle terrassen aan een horecapand zijn gevelterrassen. Inklapbare luifels zijn toegestaan, maar vereisen maatwerk bij monumenten en karakteristieke panden. Diepte is afhankelijk van de openbare ruimte. Voor-, hoog- en naseizoen basisterras.
looppad
Deze terrasvisie geeft per terrastype de kwaliteitseisen aan. Hierin zijn de basis
De positionering en kwaliteitseisen per terrastype zijn generiek en worden verder
principes opgenomen die bepalend zijn voor de uitstraling van een terras.
uitgewerkt in respectievelijk het BP en het BKP. Uitzonderingen die buiten de gene-
Detailuitwerking van deze visie in een beeldkwaliteitsplan (BKP) en vastlegging van
rieke kwaliteitseisen vallen en moeten worden voorzien van maatwerk, worden
beleid in het bestemmingsplan (BP) en de verordening kwaliteit leefomgeving (VKL)
hierbij ook meegnomen. Dit betreffen monumenten en karakteristieke panden,
vinden opvolgend plaats. Deze verdere uitwerkingen worden in eenzelfde parti-
maar ook situaties die voortkomen uit de thematisering van straten en pleinen
cipatieve werkvorm ontwikkeld als de terrasvisie. Dit kan betekenen dat er voor
zoals beschreven door de LORS.
enkele ondernemers een afwijking kan komen ten aanzien van de huidige regels. In die gevallen zal overgangsrecht worden toegepast; deze geeft aan dat: •
een bestaande legale situatie mag worden gehandhaafd;
•
een nieuw terras dient te voldoen aan de nieuwe terrasvisie;
•
een bestaande illegale situatie moet gaan voldoen aan de nieuwe terrasvisie.
Op het Stadserf zijn vier verschillende soorten terrassen te onderscheiden: gevelterras, winterterras, zomerterras en eilandterras. Alle terrassen aan een horecapand zijn gevelterrassen. Een winterterras is een gevelterras met een permanent karakter. Een zomerterras is de seizoensuitbreiding van een winterterras. Een voor- en naseizoen basisterras
Eilandterras
hoogseizoen harmonicaterras •
•
• •
Volgens vastgestelde spelregels mag een vaste overkapping bevestigd worden aan een horecapand op de Oude Markt. Zijden zijn in de zomer open. Zijden mogen in de winter dicht worden gemaakt.
•
• • •
Seizoenuitbreiding van terras op de Oude Markt gescheiden door een looppad. Voor- en naseizoen basisterras. Hoogseizoen harmonicaterras. In de winter volledig opgeruimd.
Oude markt
12
• •
Stadserf
Terras vrij in de ruimte; omgeven door voldoende vrije openbare ruimte. Grootte is afhankelijk van de openbare ruimte. Afscheiding mogelijk volgens spelregels afhankelijk van de locatie.
eilandterras is gescheiden van een horecapand door functionele openbare ruimte, zoals bijvoorbeeld een looppad. Waar de verschillende terrastypes mogen worden toegepast heeft te maken met de locatie op het Stadserf, de beschikbare openbare ruimte en de mogelijke cultuurhistorische waarde van het betreffende pand. Randvoorwaarden hiertoe worden bepaald door de LORS en de terrasvisie.
Historisch beeld van de Langestraat waarin de menselijke maat zichtbaar is: panden zijn individueel te herkennen en de terrassen zijn dienstbaar aan het brede gebruik van het erf.
13
Gevelterras
4.1 Gevelterras Een gevelterras is direct (of zo direct mogelijk) tegen de buitengevel van een horecabedrijf geplaatst. De breedte van het terras is gelijk aan de gevelbreedte van het horecapand. In uitzonderlijke situaties kan het terras breder zijn. Dit is afhankelijk van de plaats op het Stadserf en de functie van de belendende percelen. Uitsluitend in overleg en met instemming van het bevoegd gezag, kan hier aanspraak op worden gemaakt. De randvoorwaarden worden opgenomen in het BP. De diepte is afhankelijk van de plaats op het Stadserf en wordt herkenbaar opgenomen in het straatprofiel. In een Aanloopstraat wordt bijvoorbeeld een ruimtezonering voor fietsers (rijloper) en voetgangers (comfortzone) opgenomen en is de wens bomen op te nemen in het straatprofiel. De resterende stoepzone is in dit profiel ondergeschikt en kan voor terrassen worden gebruikt. Afhankelijk van de straatbreedte zijn de terrassen in een Aanloopstraat minder diep dan in bijvoorbeeld een Ontdekstraat, waar alleen ruimte voor voetgangers (comfortzone) wordt opgenomen. Stegen vervullen een belangrijke doorstroomfunctie, maar hebben een beperkte straatbreedte. Omdat terrassen de doorstroomfunctie te veel zouden hinderen, mogen ze niet worden toegepast in Stegen. Voor bestaande gevallen zal overgangsrecht worden toegepast. De randvoorwaarden worden opgenomen in het BP.
Voorkanten en zijkant worden niet afgescheiden. Openheid en zichtbaarheid van terrassen dragen bij aan het gastvrije karakter van
dergelijke afscheiding, zal onderdeel zijn van de nader uit te werken VKL. In het voor-, hoog- en naseizoen een basisterras en uitstalling in de winter. Bij mooi weer wordt de stad verlevendigd door de aanwezigheid van terrassen. Doordat het begin van seizoenen van jaar tot jaar kan verschillen, zijn geen exacte tijdsvakken voor gebruik aan te geven. Afhankelijk van de weersomstandigheden kan het moment van opstellen of verwijderen van het terras door de ondernemers zelf onderling vastgesteld worden. Uitgangspunt hierbij is dat dit gelijktijdig gebeurt. Luifels zijn inklapbaar. Gevelterrassen mogen voorzien worden van luifels. Om zowel ruimte als flexibiliteit op het Stadserf te houden moeten de luifels kunnen worden ingeklapt. Dit garandeert bereikbaarheid voor zowel nooddiensten als bevoorrading. Daarnaast zorgen ingeklapte luifels voor meer daglicht in interieur tijdens donkere dagen en wordt de levensduur van de luifels verlengd. De randvoorwaarden voor de afmeting van luifels worden opgenomen in het BP en voor de verschijningsvorm in het BKP. Eigen kleur- en materialen op terrassen geven eigenheid en kleuring aan de stad. Om eigenheid, uniciteit en originaliteit te stimuleren wordt er vrijheid gegeven in de bepaling van kleuren en materialen van de terrasinrichting. Om een bepaalde basiskwaliteit te halen zullen spelregels worden opgesteld.
Hierin worden bijvoorbeeld een palet van beeldbepalend basiskleuren opgenomen en eisen voor gebruik van kwalitatief goede en duurzame materialen. De thematisering uit de LORS kan bepalend zijn welke mate van uniformiteit gewenst is. De spelregels zullen nader worden uitgewerkt in het BKP en de VKL.
een Enschedees terras. Bij gemengde functies is de zichtbaarheid van de aangrenzende ondernemers net zo belangrijk als het comfort voor de klant op het terras. Om klanten comfort en beschutting te bieden kan gebruik gemaakt worden van aankleding; hierbij geniet duurzaam groen de voorkeur. Een afscheiding dient verplaatsbaar te zijn en mag niet nagelvast bevestigd worden aan de grond of het pand. Een duidelijke definitie met voorwaarden en goede voorbeelden van een 14
15
Winterterras
4.2 Winterterras De winterterrassen op de Oude Markt vormen een bijzonder type gevelterras. Het winterterras is een halfgesloten buitenruimte, die tijdens donkere en gure dagen beschutting biedt voor bijvoorbeeld rokers. Het winterterras heeft een permanent karakter. Dit is in overeenstemming met het huidige beleid. De Oude Markt is een horecaplein dat zich kenmerkt door publieke evenementen, plek voor ontmoeting en aanwezigheid van avondhoreca. Om goed te kunnen functioneren is het noodzakelijk om een balans te waarborgen tussen de vrije ruimte rondom de kerk en de ruimte met terrassen en lindebomen. Het plein bestaat uit gevelwanden van voornamelijk horecapanden (met incidenteel andere culturele functie) rondom een groot openbaar plein, met daarop een vrijstaande kerk. Als gevolg worden de horecaondernemingen vanaf de voorzijde beleefd en benaderd, en niet vanaf de zijkant zoals in een straat of een plein waarvan het midden voorzien is van groen (e.g. Wilminkplein). Hierdoor wordt het ruimtebeslag van het winterterras niet als obstakel ervaren door passanten of aangrenzende ondernemers en verschilt deze situatie essentieel van andere plekken op het Stadserf. Monumenten en in het BP als karakteristiek aangeduide panden komen niet in aanmerking voor een winterterras, omdat deze de kenmerkende kwaliteit van de Enschedese architectuur bezitten die we zichtbaar willen houden.
De breedte van het winterterras is kleiner of gelijk aan de gevelbreedte van het horecapand. Afhankelijk van de gevelindeling en aangrenzende ontsluitingen voor bovenwoningen wordt een passende breedtemaat gekozen. In overleg en met instemming van het bevoegd gezag kan een aanvraag worden ingediend. De randvoorwaarden worden opgenomen in het BP. De huidige diepte wordt gehandhaafd. In de bestrating van het Stadserf is met belijning een vaste maat tussen de 4 en 5 meter aangegeven voor de winterterrassen. Afhankelijk van de straatbreedte kan op enkele nader te bepalen plekken worden overwogen de diepte aan te passen.
16
De randvoorwaarden worden opgenomen in het BP. Voorkanten en zijkant mogen in de wintersituatie worden afgesloten en worden in de zomersituatie open gehouden. Openheid en zichtbaarheid van terrassen dragen bij aan het gastvrije karakter van een Enschedees terras. Daarom willen we in de zomer de voor- en zijkanten van het winterterras zo veel mogelijk open houden. Met betrekking tot de zijkanten zijn plekken denkbaar waarbij hiervan afgeweken kan worden; bijvoorbeeld vanwege functionaliteit of weersomstandigheden. Dit betreft maatwerk. In de wintersituatie mogen de winterterrassen aan de voor- en zijkanten worden afgesloten. Daarbij geldt transparantie en een open uitstraling als voorwaarde en is enige vorm van uniformiteit gewenst. Het huidige rookbeleid verplicht de voorzijde in de winter (half) open te houden. Wijziging van dit beleid kan gevolgen hebben voor het functionele gebruik van het terras in de winter. Dit zal meegenomen worden in de uitgangspunten bij de nadere uitwerking in het BKP. Opstelling het hele jaar mogelijk. Omdat dit type terras het hele jaar mag blijven staan, worden extra hoge eisen gesteld aan de verschijningsvorm van het winterterras. Deze randvoorwaarden worden opgenomen in het BKP. Onder voorwaarden mag een permanente luifel worden toegepast.
Mits het passend is bij de architectuur van de gevel, mag volgens vastgestelde spelregels een vaste overkapping bevestigd worden aan het pand. Enige vorm van uniformiteit is hierbij gewenst. Om de kenmerkende kwaliteit van de Enschedese architectuur zichtbaar te houden, is dit niet mogelijk bij monumenten of karakteristieke panden. Randvoorwaarden worden verder uitgewerkt in het BKP en het BP. Eigen kleur- en materialen op terrassen geven eigenheid en kleuring aan de stad. Om eigenheid, uniciteit en originaliteit te stimuleren wordt er vrijheid gegeven in de bepaling van kleuren en materialen van de terrasinrichting. Om een bepaalde basiskwaliteit te halen zullen spelregels worden opgesteld. Hierin worden bijvoorbeeld een palet van beeldbepalend basiskleuren opgenomen en eisen voor 17
Zomerterras
gebruik van kwalitatief goede en duurzame materialen. De thematisering uit de
seizoensgebonden, wat betekent dat deze in de wintermaanden volledig is opge-
LORS kan bepalend zijn welke mate van uniformiteit gewenst is. De spelregels
ruimd. De randvoorwaarden worden opgenomen in het BP en de VKL.
zullen nader worden uitgewerkt in het BKP. Voorkanten en zijkanten worden niet afgescheiden. Openheid en zichtbaarheid van terrassen dragen bij aan het gastvrije karakter
4.3 Zomerterras Een zomerterras is een seizoensuitbreiding van een winterterras en komt alleen op de Oude Markt voor. De breedte van het zomerterras is gelijk aan de gevelbreedte van het horecapand. In uitzonderlijke situaties kan het terras breder zijn. Dit is afhankelijk van de plaats 1
2
3
4
op de Oude Markt en de functie van de belendende panden. Uitsluitend in overleg en met instemming van het bevoegd gezag kan hiervan gebruik worden gemaakt De randvoorwaarden worden opgenomen in het BP. De looppaden tussen het zomer- en winterterras worden aangehouden. De breedte van de huidige looppaden wordt behouden. Deze randvoorwaarde wordt opgenomen in het BP. De diepte van het zomerterras varieert per seizoen, de dieptes worden herkenbaar opgenomen in het straatprofiel.
van een Enschedees terras. Waar bij uitzondering een afscheiding wenselijk is, vanwege functionaliteit of weersomstandigheden, gaat dit uitsluitend in overleg en met instemming van het bevoegd gezag. Vastgestelde spelregels worden verder uitgewerkt in de VKL. Als zonnewering mogen verankerde parasols worden geplaatst. Om veiligheid en comfort te bieden mogen parasols worden geplaatst. Door verankering in de bestrating wordt veiligheid geboden bij harde wind. De randvoorwaarden voor de parasols en hun verankering worden opgenomen in de VKL. Eigen kleur- en materialen op terrassen geven eigenheid en kleuring aan de stad. Om eigenheid, uniciteit en originaliteit te stimuleren wordt er vrijheid gegeven in de bepaling van kleuren en materialen van de terrasinrichting. Om een bepaalde basiskwaliteit te halen zullen spelregels worden opgesteld. Hierin worden bijvoorbeeld een palet van beeldbepalend basiskleuren opgenomen en eisen voor gebruik van kwalitatief goede en duurzame materialen. De thematisering uit de LORS kan bepalend zijn welke mate van uniformiteit gewenst is. De spelregels zullen nader worden uitgewerkt in het BKP en de VKL.
Drukte, gezelligheid en reuring is welkom op de Oude Markt. Daarvoor mag er in het voor- en naseizoen een basis terras worden opgesteld. De afmeting hiervan is te herkennen in de belijning van de bestrating. Om in de zomervakantie de drukte en gezelligheid een impuls te geven, mag het zomerterras in het hoogseizoen worden vergroot tot een zogenoemd harmonicaterras: hetzelfde aantal tafels en stoelen komen dan in een ruimere opstelling te staan. Ook voor deze opstelling is een belijning te herkennen in de bestrating. Bij evenementen wordt het harmonicaterras eenvoudig teruggebracht tot het basisterras zodat het evenement 1
2
3
4
Plattegrond
18
en de verkeerscirculatie voldoende ruimte hebben. Bij grotere evenementen kan ook gevraagd worden het basisterras kleiner te maken. Het zomerterras is 19
Eilandterras
4.4 Eilandterras Een eilandterras is gescheiden van een horecapand door bijvoorbeeld een looppad, fietspad of rijweg. Dit type terras is uitsluitend mogelijk op grote open plekken; zoals Pleinen, Stadsruimten of brede Ontdek- of Aanloopstraten. Opstelling het hele jaar mogelijk. Hoewel ze het hele jaar door zijn toegestaan, dienen de terassen en eventueel bijkomende afscheidingen mobiel en demontabel te zijn, zodat ze geen hindernis vormen bij grote evenementen. Deze randvoorwaarden worden opgenomen in het BP. Er zit tenminste 3,6 meter vrije ruimte om een eilandterras. Om ruimtelijk als een eiland te functioneren, maar ook om de verkeerscirculaite van de openbare ruimte niet te belemmeren wordt een veiligheidsmaat van 3,6 meter aangehouden als vrije ruimte rondom het terras. Deze randvoorwaarde wordt opgenomen in het BP. De afmeting van een eilandterras varieert per locatie, de breedte/diepte wordt herkenbaar opgenomen in de bestrating. Waar de ruimte het toelaat, zijn aantrekkelijke en verrassende plekken op het Stadserf geschikt voor eilandterrassen. Deze randvoorwaarden worden opgenomen in de LORS en het BP.
locatie vraagt hierbij om maatwerk. Voor de brede Ontdekstraat geldt: geen vaste delen, opruimbaar, geen windschermen. Waar de ruimte op het Plein / de Stadsruimte het toelaat, is een permanente constructie boven het eilandterras mogelijk. Uitsluitend in overleg en met instemming van het bevoegd gezag, kan hier aanspraak op worden gemaakt. Ook een dergelijke permanente constructie mag geen hindernis vormen bij grote evenementen. Overige belangrijke aspecten om rekening mee te houden bij de uitvoering van afscheidingen: goed contact met de straat, vergroening, verplaatsbaarheid, vandalismebestendigheid, en de mogelijkheid tot het weren van ongenode gasten. De spelregels worden verder uitgewerkt in de VKL. Als zonnewering mogen verankerde parasols worden geplaatst. Om veiligheid en comfort te bieden mogen parasols worden geplaatst. Door verankering in de bestrating wordt veiligheid geboden bij harde wind. De randvoorwaarden voor de parasols en hun verankering worden opgenomen in de VKL. Eigen kleur- en materialen op terrassen geven eigenheid en kleuring aan de stad. Om eigenheid, uniciteit en originaliteit te stimuleren wordt er vrijheid gegeven in de bepaling van kleuren en materialen van de terrasinrichting. Om een bepaalde basiskwaliteit te halen zullen spelregels worden opgesteld.
Hierin worden bijvoorbeeld een palet van beeldbepalend basiskleuren opgenomen en eisen voor gebruik van kwalitatief goede en duurzame materialen. De thematisering uit de LORS kan bepalend zijn welke mate van uniformiteit gewenst is. De spelregels zullen nader worden uitgewerkt in het BKP en de VKL.
De zijkanten mogen ten dele worden afgescheiden, overkapping is op sommige plekken mogelijk. Openheid en zichtbaarheid dragen bij aan het gastvrije karakter van een Enschedees terras. Een eilandterras is alzijdig te benaderen en dus is het belangrijk dat de uitstraling ook van alle zijden kwalitatief op orde is. Afhankelijk van het type straat, mogen de korte zijden en de hoeken worden afgebakend om het terras enige vorm van geborgenheid te geven. De uitstraling, kleur en materialisering van de afscheiding kunnen voortkomen uit de thematisering van de LORS. Elke 20
21
4.5 Algemeen Naast de verschillende terrastypen en de kwaliteitseisen zijn er een aantal algemene punten te benoemen die belangrijk zijn voor een kwalitatief goede inrichting van de openbare ruimte. Buiten de terraszone staan geen losse borden. Op de terrassen zelf mogen bij wijze van aankleding borden staan die horen bij de onderneming. Het uitstallingsbeleid is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Dit zal in de vervolgfase verder worden uitgewerkt in de VKL. Terrasmeubilair wordt niet in het zicht opgeslagen. Als we niet willen dat het Stadserf er rommelig uitziet, moet terrasmeubilair elders worden opgeslagen. Uitsluitend in overleg en met goedkeuring van het bevoegd gezag is tijdelijk toestaan denkbaar. Dit wordt verder uitgewerkt in het BP en de VKL. Het stimuleren van uniforme terrasverlichting per gebied. De uitstraling, kleur en materialisering van de terrasverlichting kan voortkomen uit de thematisering van de straten en de pleinen zoals in de LORS omschreven is. Elke locatie vraagt hierbij om maatwerk. Per gebied wordt een passende sfeer voorge-
Er gaat extra aandacht uit naar de vormgeving van de Stegen die als overloop dienen van de concentratie op en rond de Oude Markt naar de Ontdekstraten. Dit wordt opgenomen in de LORS. Extra terrasruimte voor blinde gevels of leegstaande panden is bespreekbaar. Kale lege plekken invullen met terrassen draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de stad. Om deze plekken te benutten voor terrassen vraagt om maatwerk en is uitsluitend in overleg en met instemming van het bevoegd gezag mogelijk. Hiervoor is een koppeling met een horecavergunning een voorwaarde. Terrassen bij leegstaande panden kan met een tijdelijke vergunning, overige situaties vragen om verdere uitwerking in het BKP en BP. Precario per stoel in plaats van per m2 wordt in overweging genomen. De Enschedese terrassen streven er naar CO2 vrij te zijn. Duurzaamheid is een breedgedragen thema. De ambitie voor een CO2-vrij terras is zowel bij de gemeente als door de ondernemers uitgesproken. Dit thema zal in de nabije toekomst gemeenschappelijk verder uitgewerkt worden. Aandachtspunt daarbij is de vraag wat kan het stroomnet in Enschede aan kan. Een gereguleerde heldere overlegstructuur tussen de gemeente en de binnenstadspartners wordt uitgewerkt.
steld, dit kan worden opgepakt door de ondernemers onderling. Terrassen zijn gelijkvloers aan de bestrating. Omwille van toegankelijkheid (toekomstige eisen Bouwbesluit), rust en kwaliteit wordt geen andere ondergrond dan de bestrating van het Stadserf (met belijning) toegepast. Vlonders zijn uitgesloten omdat deze onhygiënisch zijn (trekken door achterblijvende etensresten ratten aan), gauw kapot gaan en niet mooi verouderen. Mogelijkerwijs is op sommige plaatsen herbestrating nodig vanwege een te steil afschot. Om wildgroei te voorkomen is extra aandacht voor handhaving noodzakelijk. Dit is opgenomen in de LORS.
Terrassen zijn een geliefde plek bij mooi weer 22
23
Bronvermelding Als het beeldmateriaal is toegevoegd ter ondersteuning van de visie en teksten. Foto’s zijn afkomstig van Het Oversticht, tenzij anders is aangegeven.
Aan de Stadsmuur 79-83 Postbus 531 8000 AM Zwolle Gastvrij, ondernemend, betrokken, veerkrachtig en no-nonsense 24
038 – 421 32 57 www.hetoversticht.nl
25
Bijlagen 1 gespreksverslagen voorgesprekken
om eenvoudig te houden en uitgegaan wordt van nieuwe situatie. •
proces moet worden vormgegeven. Daarbij is een indicatieve planning gevoegd [zie pagina 15]. Er is voorstel toegevoegd van de onderwerpen en gesprekspunten
1.
•
Wat is vanuit jullie perspectief de belangrijkste vraag waarop de terrassenvisie
doen. Dan kunnen echt resultaten worden geboekt. In de ideale wereld zou je eerst met elkaar de visie voor de totale binnenstad maken, dit vertalen in de
Robin Hollander, Joris Eleveld
de koppeling aan de subsidie. Wat VHSE betreft moet uiteindelijk deadline voor komen te liggen. •
om in klein verband al dit binnenstadsoverleg voor te bereiden. In het bin-
optimistisch. Veel specifieke situaties vragen wellicht meer tijd vragen in de
nenstadsoverleg moet daarnaast expliciet aandacht worden besteed aan
uitwerking. Snelheid is goed maar te snel kan ook een hoop ellende geven. Evt. niet leidend zijn. Inhoud belangrijker dan snelheid.
vertegenwoordiging vanuit de verschillende deelgebieden bij het vervolg. •
onderscheid wegvalt maar dat is juist onderwerp van gesprek. Eilandterrassen
Processtappen Mail aan binnenstadpartners 1) Beschrijving koppeling 3 processen: 1) LORS, 2) Terrassen en 3) Groen herstel Binnenstad; 2) Delen procesvoorstel, opbouw en onderwerpen terrassenvisie, ophalen inhoudelijke input terrassen; 3) Aankondiging tussentijdse terugkoppeling week 31 (extra BOV). Individuele gesprekken binnenstadpartners Start opstellen terrassenvisie (Oversticht) Individuele gesprekken binnenstadpartners Verwerking en analyse (Oversticht) Extra BOV: ter voorbereiding 23/8 23/8 Participatie (binnenstadpartners + overig stadserf): - Terrassen - LORS - Actieplan Binnenstad na Corona
35
30/8 – 3/9
Verwerken input in terrassenvisie (Oversticht) Extra BOV bespreken concept terrassenvisie
36 37
6/9 – 11/9 13/9 – 17/9
Verwerken input in terrassenvisie (Oversticht) Bespreken consultatief memo in PO Centrum (i.a.v. Van Houdt) 15/9 Bespreking consultatief memo college
38
21/9 – 25/9
18/9 Agenderen visie (collegevoorstel, raadsvoorstel en visie) 22/9 Besluitvorming College
46
15/11 – 19/11
16/11 Stadsdeelcommissie centrum
51
20/12 – 24/12
20/12 Raad
Gevoel vanuit de VHSE is dat mensen steeds meer buiten willen verblijven / recreëren. Dit wel alleen als het aangenaam is. Dit vraagt ook om
Opzet visie zoals voorgesteld is akkoord. Nog wel wat onduidelijkheid over typologie terrassen. Zomer-, winterterras zie je op Oude Markt. Wellicht dat
23 aug. wordt er een extra binnenstadsoverleg gepland om samen met de binnenstadspartners de balans op te maken. Suggestie vanuit VHSE
Met betrekking tot het proces. Planning en geschetste termijnen zijn erg
hoofdlijn neerleggen in visie en vervolgens verder uitwerken. Planning moet
12/7 – 16/7 19/7 – 23/7 26/7 – 30/7 2/8 – 6/8 9/8 – 13/8 16/8 – 20/8 23/8 – 27/8
haalbaar gelet op de druk op het proces voor de terrassenvisie in verband met subsidie niet leidend moet zijn maar moet er een goed en gedragen product
19 juli 2021
28 29 30 31 32 33 34
leidraad openbare ruimte en tot slot de terrassenvisie. Dat is in dit geval niet
Herman Groeneveld en Henry Huisman deel in verschillende samenstellingen.
26
Op de 23e staan drie onderwerpen geagendeerd: het actieplan Binnenstad
binnenstadspartijen samen op een lijn komen. Partijen moeten het samen
Namens gemeente namen bij de gesprekken Marina Eenschoten, Walter Bouman
•
Week Datum 27 5/7 – 9/7
Vanuit VHSE wordt aangegeven dat vooral belangrijk is dat de belangrijkste
antwoord moet geven?
•
situatie goed en hebben specifieke kennis. Dilemma voor de gemeente hierbij
na Corona, de nieuwe leidraad voor de openbare ruimte en de terrassenvisie.
Kunnen jullie je vinden in de opzet van de terrassenvisie en de onderwerpen
VHSE
PLANNING 3 PROCESSEN
de voorkant al mee te praten wanneer er nog geen concrete plannen liggen.
die daarin aan bod komen? 2.
die participeert in gesprekken en ook namens achterban spreekt. Zij kennen is wel dat de praktijk leert dat niet alle stakeholders goed in staat zijn om aan
die in de terrassenvisie aan bod zouden moeten komen [zie pagina 15]. voorgelegd:
Er wordt aandacht gevraagd voor de verschillende visies op alle onderwerpen. ziet graag dat vanuit elk gebied een vertegenwoordiger wordt aangewezen
met binnenstadpartners met als doel deze mee te nemen in de wijze waarop het
kader
Inleiding
VHSE wil graag aan voorkant meepraten samen met andere partners. VHSE
Vooruitlopend op de participatiebijeenkomst zijn er (digitaal) gesprekken geweest
Naast de procesvoorstellen zijn er in de gesprekken twee concrete vragen
Opzet en hoofdstuk indeling terrasvisie
en gevelterrassen zie je daarbuiten. XXL-terrassen zijn niet expliciet benoemd
Afb. 12 indicatieve planning
Visie binnenstad (Economisch, Ruimtelijk en Sociaal)
v
Ambitie / doel terrasvisie
v
1. bevorderen kwalitatieve uitstraling van terrassen; 2. bevorderen ruimtelijke afstemming tussen de situering van terrassen en de ruimte die nodig is voor winkelend publiek, burgers met een functiebeperking, (centrum)activiteiten zoals evenementen en bereikbaarheid van hulpdiensten; 3. behoud van uniformiteit in constructies en zicht op monumenten; 4. bevorderen goed stedelijk klimaat en belevingswaarde; 5. horecagebieden aantrekkelijk maken voor publiek waardoor verblijfsduur en bestedingen kunnen worden verhoogd; 6. duidelijke en concrete criteria; 7. uitvoerbare en handhaafbare terrasregels
in gesprek met
Visie openbare ruimte stadserf (Pleinen en straten)
v
Ruimtelijke kenmerken van de verschillende pleinen en straten Pleinen zoals oude markt, Kruispunt de graaf, van Heekplein,stationsplein Straten; Aanloopstraat, Ontdekstraat, Flaneerstraat, Woonstraat en steeg Soort terras; winterterras, zomerterras, gevelterras en eilandterras
Kwaliteitseisen terras
Winterterras: waar en grootte van het terras (lengte en breedte) wanneer en tot hoe laat terrasafscheidingen , hoogte, plek, materiaal terrasoverkappingen vlonders en vloerbedekking accessoires en uitstallingen verlichting opslag meubilair Zomerterras:
waar en grootte van het terras (lengte en breedte) wanneer en tot hoe laat terrasafscheidingen terrasoverkappingen vlonders en vloerbedekking accessoires en uitstallingen verlichting opslag meubilair
Gevelterras:
waar en grootte van het terras (lengte en breedte) wanneer en tot hoe laat terrasafscheidingen terrasoverkappingen vlonders en vloerbedekking accessoires en uitstallingen verlichting opslag meubilair
Eilandterras:
waar en grootte van het terras (lengte en breedte) wanneer en tot hoe laat terrasafscheidingen terrasoverkappingen vlonders en vloerbedekking accessoires en uitstallingen verlichting opslag meubilair
v
Afb. 13 voorstel onderwerpen en gesprekspunten
flexibilisering. •
Wellicht dat Robin verhinderd is de 23e. 27
Wijkraad
16 juli 2021
Rein Kroes
De wijkraad beperkt haar standpunt tot het terrassenbeleid Oude Markt omdat dit beleid is vastgelegd in een beeldkwaliteitsplan. Bij eventuele wijzigingen in de regelgeving voor terrassen in de omliggende straten gaat de wijkraad ervanuit dat
W-terrassen en Z-terrassen
N.B. Zonder pandemie zou de uitbreiding van de W- en Z-terrassen met C-terrassen
In een aanvullende mail wordt nog verwezen naar het Binnenstad Magazine, 3e
voorwaarden:
kwartaal 2021 - artikel op pagina 6 en 7 ‘De binnenstad van de toekomst’.
•
•
de 1,5 m coronamaatregel heeft de horeca op de Oude Markt onder bepaalde voorwaarden vergunning gekregen om tijdelijk een aantal extra meters van de openbare ruimte te gebruiken. C-terrassen Wij begrijpen dat ondernemers proberen deze extra meters C-terras te normaliseren. De wijkraad is van menig dat na opheffing van de 1,5 meter maatregel de vergunning voor C-terrassen niet meer aan de orde is en moet worden opgeheven. Uitbreiding terrasstoelen Normalisering van de C-terrassen na corona zou tot gevolg hebben dat er nog meer terrasstoelen bij zouden komen, waardoor nog meer mensen verleid worden langer op de Oude Markt te blijven. Dit zou ten koste gaan van bezoekersdoorstroom en verblijfsduur van bezoekers in de rest van de binnenstad, dus nadelig voor winkels en horeca in het centrum. 28
Verkeersveiligheid blijft thema in Walstraat. Hoewel scooters en motoren niet meer toegestaan zijn wat rust ten goede komt, biedt dit podium voor snelle e-bikes die veel stiller zijn. Wellicht hier maatregelen voor nodig.
de Z-terrassen moeten een open karakter blijven houden en mogen niet
•
Opzet terrassenvisie zoals gedeeld wordt ondersteunt.
naar ieders smaak en believen ‘dichtgetimmerd’ worden. Zie voorbeeld Café
•
Bas deelt de Walstraatvisie met Walter.
Friends. •
niet aan de orde zijn. De regels voor W-terrassen en Z-terrassen zijn vastgelegd is het beeldkwaliteitsplan waarvan de regels volgens ons nog steeds gelden. I.v.m.
•
W-terras willen gebruiken is dit voor de wijkraad bespreekbaar, onder strikte
Terrastyperingen Oude Markt: Winter-terras, en Zomer-terras plus het tijdelijke: Corona-terras.
kader ligt.
Als ondernemers i.v.m. opgelopen coronaschade het Z-terras voorlopig ook als
het voetgangersverkeer en de doorgang van hulpdiensten gegarandeerd blijven en de kwaliteit van de leefomgeving van omwonenden niet mag wordt aangetast.
kleine optredens en dergelijke.
Walstraat
Indien beschutting tegen weersomstandigheden gewenst is zou deze op
Bas Linders
uniforme, transparante en kwalitatief goed vormgegeven uitgevoerd moeten
•
2 augustus 2021
Focus voor dit gesprek ligt op Walstraat en wensen die er vanuit de onder-
Fietsersbond
2 augustus 2021
worden.
nemers leven. Ondernemers hebben eerder visie opgesteld voor de straat.
Wim Koolhoven
Eventuele investeringskosten van ondernemers mogen geen argument zijn
Belangrijke pijler is ‘instagrammable’ maken van straat. Door toevoegen
•
om de C-terrassen na opheffing van de 1,5 m regel te normaliseren.
elementen waardoor doorstroming wordt bevorderd, evt. in combi met kunst
worden omdat hierdoor conflicten ontstaan met fietser. Dit geldt niet in
en cultuur. Bijv. oude lantaarns retour, nieuw lampenkampen. Sinds corona
algemene zin maar met name op straten die ook een belangrijke door-
komen daar grotere terrassen bij. Nagedacht over groen in de straat.
stroomfunctie hebben voor de fiets. Dit wordt versterkt door aanwezigheid
Niet relevante argumenten van de horeca om de extra meters C-terras na beëindiging van de coronamaatregel in de zomermaanden te handhaven zijn:
Overlast door afval en fietsen. Afval doorn in oog m.n. rondom inzamel-
reclameborden. Nieuwe regels moeten handhaafbaar zijn en gehandhaafd
Tegemoetkomen willen komen aan de wens van consument die meer en meer
punt. Veel afval rondom invalpunt. Is bij gemeente bekend. Daarnaast
worden.
buiten te willen eten en drinken.
wildparkeren van fietsen waaronder oude fietsen die niet meer in gebruik
•
C-terrassen (lees extra stoelen) nodig hebben voor gezonde bedrijfsvoering.
zijn. Bewegwijzering t.b.v. doorstroming. De vraag die leeft is om eerste stuk
Van belang is dat zij de fiets in het zicht hebben staan omdat dit voor hen het
•
Zaken zonder grote terrassen zouden in de toekomst geen bestaansrecht
Walstraat als voetgangersgebied in te richten (tussen Mazza en Kleine Bistro).
enige vervoersmiddel is. Dit conflicteert met de horeca die dit liever niet heeft.
hebben.
Dilemma hierbij is brandveiligheid. Is eerder onderzocht maar was toen vanuit
Hiervoor heeft de fietsersbond niet de oplossing maar dit is een aandachts-
brandveiligheid niet haalbaar. Er worden ook gesprekken gevoerd met brand-
punt. Dit zelfde geldt voor winkelbezoek.
•
•
Terrassen langs aanloopstraten rondom Oude Markt moeten niet te groot
Duurzaamheid Belangrijk aandachtpunt in het kader duurzaamheid is extra energieverspilling als gevolg van het verwarmen van uitbreiding buitenruimte.
weer en politie. Komt dan zeker weer aan de orde. •
•
•
De groep fietsers is erg divers waaronder mensen die slecht ter been zijn.
Om binnenstad aantrekkelijker te maken, moet fietser die niet in centrum zelf
Als referentie wordt Valkenburg genoemd. De inkijk in de straat is daarbij
hoeft te zijn, verleid worden om het centrum heen te fietsen. Door op de juiste
essentieel. Wil ik deze straat inlopen: zitten er mensen, is de aankleding van de
plekken nietjes te plaatsen kunnen bezoekers gestimuleerd worden de fiets
terrassen op orde? Sleutelwoorden: eenheid, veel mensen, reuring met hoge
op de juiste te parkeren. In andere steden zijn er goede voorbeelden waarbij
Openbare ruimte
kwaliteit. Hierbij is er balans tussen de rust van de eenheid en de kunst van de
De wijkraad pleit voor een in stedenbouwkundig opzicht, kwalitatief goede verde-
diversiteit. Ook terrasopstelling speelt hierbij een rol hoewel er in Walstraat
ling van de openbare ruimte op de Oude Markt. Ook voor mensen die niet op een
ook andere ondernemers actief zijn. Kwaliteit is sleutelwoord. Ondernemers
terras willen of kunnen zitten moet het mogelijk blijven te kunnen genieten van
investeren voor lange termijn. Hiervoor is wel van belang dat er dan helder
fietsparkeerplekken van bovenaf uitgelicht worden. •
De fietsersbond schuift de 23e aan en zal zich met name richten op de leidraad openbare ruimte.
29
Vastgoedpartners
•
terrassen.
2 augustus 2021
Erik Kottink, Paul Stolker
Vraag is of er eenduidigheid moet komen in (reclamevrije) aankleding van
•
Exploitanten moeten naast helderheid ook ruimte krijgen om te ondernemen. Teveel belemmeringen (verhoging precario, te gedetailleerde regels) helpen hier niet bij.
Paul: cruciaal is horizontale en verticale architectuur. Panden moeten verticaal mooi zijn en horizontaal op een goede wijze worden gekoppeld. Tweede belang-
•
Bouw prikkels in om ondernemers kwaliteitsslag te laten maken.
rijke element is zichtlijnen. Terrassen moeten geen zicht- en looplijnen blokkeren.
•
Probleem bij (deel) horecaondernemers is realiseren overkappingen in de
Terrassen Oude Markt moeten niet te groot worden omdat dit ten koste gaat van
winter. Gemeente wil dit vanuit esthetisch oogpunt niet terwijl er wel een
levendigheid in de kleinere staten. Dit is overigens geen gezamenlijk standpunt
duidelijke behoefte is vanuit comfort. Terrassenvisie moet hier op ingaan.
vanuit de Vereniging commercieel vastgoed.
•
Monumentencie
19 juli 2021
Paul van Wijk (via de mail)
Onder punt 3 van de visie binnenstad wordt gesproken over zicht op monumenten. Goed punt, het overdacht gebruik van doorzichtige schermen kan dit bevorderen. Aandacht voor vandalisme (wildplassen/bekladden/vernielen muren van monumentale gebouwen) is tevens aan te bevelen.
Op Oude Markt staan plaszuilen voor heren, maar dames kunnen nergens terecht. Moet worden meegenomen in het verhaal, draagt bij aan gastvrije stad. Geldt breder in hele stadserf. Openbare toiletten schieten tekort.
Erik: zit met twee petten op. Vanuit Grolsch: belang dat binnenstad zo aantrekkelijk mogelijk is voor horecabezoekers. Dan nemen zij eerder plaats op de terrassen.
•
bestemmingsplanwijziging -die nodig zal zijn om nieuwe terrassenvisie te
Als pandeigenaar: de stad moet zo aantrekkelijk mogelijk zijn voor bezoekers.
effectueren - kan worden meegenomen.
Gemeentelijke overheid moet duidelijkheid en helderheid creëren en bereikbaarheid faciliteren zodat bezoekers op een veilige manier naar de stad kunnen komen.
Gemeente gaat wel rigide om met invulling horeca. Wellicht dat dit in de
•
Horeca / winkels zijn conjuctuurgevoelig. Bestemmingsplannen zijn hier niet
De binnenstad moet plezierig zijn om te bezoeken. Terrassen worden zoveel
op toegerust. Terrassen zijn seizoensgevoelig. Dit vraagt wellicht ook om meer
mogelijk toegejuicht. Dit heeft wel geleid tot wildgroei waar niet op gehandhaafd
hybride kaders in bestemmingsplannen en/of terrassenvisie.
werd. Maakt stad wel aantrekkelijker. Grolsch heeft met name panden rondom Oude Markt in eigendom. Oude Markt
Jos Smits (via de mail)
moet horecaplein zijn van Enschede. Belangrijk om te leren van 1,5 jaar Covid en ruimere mogelijkheden die er aan terrassen zijn gegeven. Enerzijds leidde
Jos: wat betreft de zomerterrassen zouden we terug moeten naar de oude situatie,
dit tot meer levendigheid en anderzijds rommeligheid en conflicten met andere
dus zoals deze waren ingedeeld voor Corona. Dit met het oog op de straten en de
binnenstadsbezoekers.
horecabedrijven in de periferie, die nadeel gaan ondervinden door minder aanloop/bezetting. Ik heb met diverse ondernemers buiten de Oude Markt hierover
•
Nieuw beleid moet voor vastgoedeigenaren en exploitanten helderheid en
gesproken en op grond van deze gesprekken mijn mening bepaald. Óók deze
duidelijkheid geven. Horecaondernemers zoeken randen op en gemeente
straatjes maken de binnenstad aantrekkelijk en veiliger als er meer beweging is.
handhaaft niet. Dit leidt tot onderlinge frictie. • 30
Niet toestaan van reclame op terrassen. 31
Conclusie gespreksthema’s voorgesprekken: In de meeste gesprekken is door de deelnemers aangegeven dat ze zich kunnen vinden in de opzet van de terrasvisie zoals deze is meegezonden met de uitnodiging voor het gesprek. Op de onderwerpen en gesprekspunten in dit document zijn aanvullingen en aanscherping gedaan. Hieronder is een totaaloverzicht gemaakt van de aanvaarde en aangereikte thema’s: Ambitie/doel 1.
Bevorderen van kwalitatieve uitstraling.
2.
Bevorderen van ruimtelijke afstemming verschillende gebruikers (winkelend publiek, mindervaliden [miva], hulpdiensten, bewoners, enz.). Denk hierbij aan doorstroming en toegankelijkheid.
3.
Uniformiteit van permanente constructies.
4.
Zicht op monumenten handhaven.
5.
Bevorderen van goed stedelijk klimaat en belevingswaarde. Aantrekkelijk, sfeer en beleving, drukte en reuring geeft gezelligheid.
6.
Horecagebieden aantrekkelijk voor publiek, dit verlengt de verblijfsduur en verhoogt de besteding van de bezoeker.
7.
Duidelijke en conrete criteria.
8.
Uitvoerbare, simpele, heldere en handhaafbare terrasregels.
9.
Van grof naar fijn werken -- eerst een visie, daarna uitvoeringsdocumenten.
10. Duidelijke en vaste communicatiestructuur tussen ondernemers en ambtenaren. 11. Bevorderen van veiligheid. 12. Bevorderen van duurzaamheid. 13. Reclamebeleid (handhaven). 14. Prikkelen om kwaliteit te maken.
32
Visie openbare ruimte
27. Reclame
15. Zitplaatsen voor niet-terrasbezoekers in evenwicht brengen met (betalende)
28. Ruimte om te ondernemen
terrassen. 16. Door het ronde centrum zit alles dicht bij elkaar waardoor de binnenstad een ‘open air shoppingmall’ is. Deze grote kwaliteit behouden.
29. Flexibiliteit Stadserf - gevelterras/eilandterras 30. Specifieke locaties betekent maatwerk
17. Beleid voor e-bikes.
31. Denk aan veiligheid
18. Fietsparkeren op de juiste plaatsen situeren.
32. Uitstraling terrassen
19. Fietsparkeren voor miva (dichtbij onderneming).
a.
eenduidigheid
20. Meer openbare toiletten -- ook voor dames.
b.
diversiteit (in de juiste verhouding)
21. Zicht(lijn) de straat in moet kwaliteit bevatten.
33. Reclame
22. De kwaliteit van de architectuur uitlichten. Overlast [dit onderwerp is een toevoeging] Kwaliteiteisen terras
34. Afval
Oude Markt - winter-/zomerterrassen
35. Fietsparkeren
23. XL terrassen
36. Snelle e-bikes
a.
voortzetten in de toekomst
b.
laten vervallen nadat de 1,5 meter regel vervalt -- dit gaat ten koste van de
37. Vandalisme
openbare ruimte 24. Nieuwe trend: bezoekers willen meer buiten verblijven, ook in de winter a.
winterterrassen uitbreiden met meer stoelen -- dit geeft ook in de winter meer levendigheid/reuring.
b.
winterterrassen niet uitbreiden met meer stoelen -- milieutechnisch is het slecht buitenvoorzieningen te willen maken (terrasheaters enz.).
25. Uitstraling terrassen a.
eenduidigheid
b.
diversiteit (in de juiste verhouding)
26. Wildgroei a.
aantrekkelijk rommelig
b.
onderlinge conflicten tussen vestigingen en bezoekers 33
Soorten terras - kenmerken
Procesplaat
2 participatie bijeenkomst 23-08-2021 In zes gesprekken hebben er circa 40 personen input gelevert die een bijdrage leverend aan de tot stand koming van de terrassenvisie. Meer dan de helft van de aanwezigen waren binnenstad ondenemers. Daarnaast waren er enkele bewoners, vastgoedeigenaren en andere betrokkenen.
•
Thema
ambtenaren - inclusief de de stadsbouwmeester - aangeschoven.
Q4 2021
Q2 2022
Participatiedag 23 augustus 2021
Winterterras
Meningen / visies / standpunten ophalen bij bewoners, eigenaren en gebruikers stadserf
Namens gemeente waren Henry Huiskamp en Moniek Otten (HO) bij alle gesprekken, Wanda Roskam bij vier gesprekken en zijn verschillende gemeentelijke
Q3 2021
Hoe willen we ons als binnenstad ontwikkelen?
KENMERKEN
Actieprogramma herstel na Corona Uitvoeringsacties die de komende 2 jaar worden uitgevoerd om de binnenstad vitaal te houden.
mag het hele jaar aanwezig zijn
•
maximale breedte ->
gevelbreedte horeca
•
maximale diepte ->
volgt uit participatie
•
overkapping ->
volgt uit participatie
•
afbakening ->
volgt uit participatie
•
afsluitbaar in de winter - >
volgt uit participatie
KENMERKEN
op panelen. Door de deelnemers zijn met memo’s toelichtende opmerkingen geplaatst. Op de volgende pagina’s zijn de besproken panelen, de opgehaalde informatie met geplaatste opmerkingen en een samenvatting van de gevoerde gesprekken te zien.
is direct verbonden met de gevel van de horeca
•
Zomerterras
Vaststelling door college B&W
Tijdens de gesprekken is het gesprek gevoerd aan de hand van vragen en stellingen
•
Leidraad openbare ruimte
Hoe richten we de openbare ruimte in het stadserf in?
•
is uitbreiding van - en heeft relatie met - het winterterras
•
is buiten seizoen volledig verwijderbaar
•
maximale breedte ->
gevelbreedte horeca
•
maximale diepte ->
volgt uit participatie
•
zonnewering ->
volgt uit participatie
•
afbakening ->
volgt uit participatie
Integrale visie op de inrichting van de openbare ruimte van het stadserf Vaststelling door college van B&W
Gevelterras KENMERKEN
1. Wijziging bestemmingsplan Legt omvang en bouwmogelijkheden voor terrassen vast Zienswijzen + beroep
Hoe gaan we om met onze terrassen en welke kwaliteit streven we na?
Terrassenvisie Nieuw kader voor de terrassen en grondslag voor subsidie.
Vaststelling door college van B&W
•
is direct verbonden met de gevel van de horeca
•
is buiten seizoen volledig verwijderbaarn
•
maximale breedte ->
gevelbreedte horeca
•
maximale diepte ->
volgt uit participatie
•
zonnewering ->
volgt uit participatie
•
afbakening ->
volgt uit participatie
Vaststelling door gemeenteraad
2. Nieuw beeldkwaliteitplan Geeft richtlijnen / handvatten voor kwaliteit en materialisering, meubilair, overkappingen, etc. Mogelijkheid tot inspraak
3. Aanpassing Verordening Kwaliteit Leefomgeving waaronder ‘Nadere regels terrassen bij horecabedrijven’ Biedt ruimte om te kunnen sturen op reclame-uitingen, plantenbakken, aankleding.
Vaststelling door gemeenteraad Mogelijkheid tot inspraak
Eilandterras KENMERKEN •
staat op enige afstand van de gevel van de horeca
•
is buiten seizoen volledig verwijderbaar
•
maximale breedte ->
gevelbreedte horeca
•
maximale diepte ->
volgt uit participatie