Reactienota advies BAS

POSTADRES

Postbus 20 7500 AA ENSCHEDE

BEZOEKADRES

Hengelosestraat 51 TELEFOONNUMER

Bewoners Adviesraad Sociaal (BAS)

14053

DATUM

ONS KENMERK

BEHANDELD DOOR

1 juni 2021

2100047843

J.G. Koier

UW ADVIES VAN

UW KENMERK

DOORKIESNUMMER

Geachte leden van de BAS, 12 mei 2021

(053) 481 51 84

ONDERWERP

advies met betrekking tot aanpak laaggeletterdheid

U heeft op 12 mei uw advies uitgebracht over de aanpak van laaggeletterdheid in Enschede. Wij danken u hiervoor hartelijk. Uw advies heeft als input gediend voor het Uitvoeringsprogramma Laaggeletterdheid dat het College aan de gemeenteraad aanbiedt ter vaststelling. Veel van de elementen uit uw advies komen terug in het programma of onderschrijven de lijn die in het programma uiteen is gezet. Tegelijkertijd bevat uw advies ook veel concrete punten, die niet allemaal een plekje hebben gekregen in het programma maar wel worden meegenomen in de bespreking met de stuurgroepen IKC en Taalsamenwerking. Wij geven hieronder onze reactie op de hoofdlijnen van uw advies. De adviesvraag was geconcretiseerd in twee deelvragen: 1. Waar moeten accenten liggen in de aanpak en monitoring van laaggeletterdheid? 2. Hoe kunnen we laaggeletterden motiveren om hun basisvaardigheden te verbeteren? ad 1 Waar moeten accenten liggen in de aanpak en monitoring van laaggeletterdheid? 1.1 Preventie: voorkomen is beter dan genezen De beschreven insteek onderschrijven wij van harte. In het Uitvoeringsprogramma is hoofdstuk 3 volledig gewijd aan het voorkomen van laaggeletterdheid en de inzet op onder meer voorschoolse educatie. U benadrukt ook het belang om ouders te betrekken. Dat belang onderkennen wij volledig.

Het aanbod van VVE Thuis, het “Ei van Columbus” zoals dat wordt aangeboden voor ouders van IOK De Globe en op IKC Bastion en ook de Voorleesexpress sluiten daar bijvoorbeeld goed op aan. Deze aanpak verder versterken maakt onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma.

DATUM

ONS KENMERK

PAGINA

1 juni 2021

2100047843

2/4

1.2 Signaleren: zorg dat laaggeletterdheid herkend wordt U onderstreept het belang van het trainen van medewerkers in het signaleren van laaggeletterdheid en het doorverwijzen. U geeft daarbij ook aan dit relevant is voor een breed scala aan organisaties. Wij delen die opvatting en zijn ook voornemens om hier samen met Alifa, M-Pact en de bibliotheek nadrukkelijk op in te zetten. 1.3 Oplossen doe je samen: Praat niet over, maar met U geeft aan dat een werkgroep van laaggeletterden zou moeten komen om mee te denken in de aanpak en in de evaluatie van activiteiten. Wij hebben dat ook voorzien, in het bijzonder bij de modernisering van onze gemeentelijke website. We zullen uw suggestie oppakken om dat voor meer acties uit het uitvoeringsprogramma te doen. Via de Stuurgroep Taalsamenwerking is al een breed scala aan partijen betrokken. Ten aanzien van uw suggestie om een concrete doelstelling te hanteren voor het verminderen van het percentage laaggeletterden geven wij in het uitvoeringsprogramma aan dat dit erg lastig is, omdat de gebruikelijk gehanteerde cijfers voor laaggeletterdheid schattingen zijn op basis van bevolkingsstatistieken. Het succes van lokale maatregelen om basisvaardigheden van mensen te bevorderen is daarin niet terug te vinden.

Daarom gaat het uitvoeringsprogramma er van uit de voortgang van activiteiten te monitoren aan de hand van een aantal andere indicatoren. ad 2 Hoe kunnen we laaggeletterden motiveren om hun basisvaardigheden te verbeteren? 2.1 Maak het aanbod toegankelijk Ga versnippering tegen Naar uw idee is nu sprake van een versnipperd aanbod en u pleit voor meer verbinding. Hierin ligt een gezamenlijke uitdaging voor alle deelnemers van de Stuurgroep Taalsamenwerking. De partners van de Taalsamenwerking willen zich gezamenlijk naar buiten profileren en doen dat vanaf 2019 via het Huis voor Taal en Meedoen ook daadwerkelijk. Vanwege corona was het echter niet gemakkelijk om hier volop in te zetten, maar dat gaat gebeuren zodra de situatie het toelaat. De communicatie over en presentatie van het diverse aanbod kan zeker nog beter en is in het uitvoeringsprogramma ook als aandachtspunt benoemd. Betrek ervaringsdeskundigen Wij nemen uw suggestie om ervaringsdeskundigen te betrekken ter harte. Wij hebben hier al deels in voorzien, bijvoorbeeld bij de modernisering van de gemeentelijke website en ook in het opstellen van nieuw informatiemateriaal over voorschoolse educatie en taalontwikkeling. Deze aanpak kan echter verbreed worden.

Dichtbij mensen organiseren U geeft aan dat het aanbod dicht bij de inwoners aangeboden moet worden, laagdrempelig en herkenbaar moet zijn, met ruimte voor maatwerk. Ook hiervoor geldt dat dit een gezamenlijke uitdaging is voor de partners van de Stuurgroep Taalsamenwerking. Wij pakken die handschoen samen met hen graag op.

DATUM

ONS KENMERK

PAGINA

1 juni 2021

2100047843

3/4

Zorg voor duidelijke communicatie U doet een hele serie concrete suggesties om de communicatie te verbeteren. Wij hebben ook in het uitvoeringsprogramma vastgesteld dat er op dit vlak een verbeterslag mogelijk en nodig is. Wij zijn reeds een traject gestart om onze informatievoorziening rondom voorschoolse educatie en taalontwikkeling eigentijds te maken en veel begrijpelijker voor de beoogde doelgroep(en). We zijn ons bewust dat de informatievoorziening ook al heel vroeg van belang is, vanaf – en zelfs voor – de zwangerschap. Uw voorbeeld van de Belgische folder met tips over tweetalig opvoeden is inmiddels gedeeld met lokale partners en wordt bekeken op bruikbaarheid – eventueel met enige aanpassing voor de Enschedese praktijk. Wij zijn inmiddels ook trainingen gestart voor Integrale Kindcentra in Enschede in het herkennen van laaggeletterdheid en het creëren van bewustzijn en waar nodig aanpassen van de communicatie van school of kinderopvang aan ouders. Een aantal scholen maakt daardoor al meer gebruik van filmpjes in plaats van of in aanvulling op traditionele nieuwsbrieven. Professionalisering van de communicatie van het Huis voor Taal en Meedoen is ook benoemd in het uitvoeringsprogramma.

Werken aan taal is leuk U geeft aan dat het belangrijk is om het werken aan taal geen verplichting te laten zijn, maar dat de aansluiting gezocht zou moeten worden bij datgene dat mensen intrinsiek motiveert. Wij delen uw opvatting en tegelijkertijd is het een behoorlijke uitdaging. Samen met onder andere de bibliotheek, de onderwijs – en kinderopvangpartners zijn wij voornemens om in ieder geval de komende periode een stevige impuls aan het lezen te geven, onder de noemer “versterken leesplezier”, inclusief bijpassend campagnemateriaal. Doorgaande leerlijn Naar uw opvatting is er nog onvoldoende sprake van een doorgaande leerlijn, met een logische overgang van de ene naar de andere stap en een goede mix van groepsgericht en individueel aanbod. Naar ons idee is dat aanbod er wel, in verschillende vormen en op verschillende niveaus. Uw vaststelling onderstreep voor ons dat de communicatie en presentatie hiervan in ieder geval voor verbetering vatbaar is. Kwaliteit verhogen U suggereert dat meer professionals betrokken zouden moeten worden bij het aanbod van taaltrainingen. Naar ons idee is er op dit moment sprake van een op zich redelijke mix van formeel aanbod door professionals en non-formeel aanbod door (getrainde!) vrijwilligers.

In het uitvoeringsprogramma onderschrijven wij echter het belang van kwaliteitsbewaking- en bevordering en voorzien wij onder meer een professionaliseringsslag voor het Huis van taal en Meedoen, verder investeren in het trainen van vrijwilligers en het monitoren van de klanttevredenheid. 2.2 Taboe doorbreken U adviseert in te zetten op het doorbreken van de schaamte rondom laaggeletterdheid en doet diverse suggesties om daaraan in campagnevorm aandacht te besteden. Deze ideeën kunnen worden meegenomen in de professionalisering van het Huis voor Taal en Meedoen. Tot slot: het advies over de aanpak van laaggeletterdheid was uw eerste advies als Bewoners Adviesraad Sociaal (BAS). Wij hebben veel respect voor de inhoud en uitgebreidheid van uw advies en de snelheid waarmee het tot stand is gekomen. In plaats van een advies te geven aan de hand van een concept-voorstel heeft u nu meegedacht op basis van een probleemschets en een opdracht die het College van de Enschedese gemeenteraad heeft meegekregen. Die betrokkenheid aan de voorzijde van het proces past bij de nieuwe werkwijze die met uw adviesraad is afgesproken. U heeft de invulling daarvan met verve vorm gegeven.

DATUM

ONS KENMERK

PAGINA

1 juni 2021

2100047843

4/4

Het is duidelijk dat de leden van de BAS met veel energie en bevlogenheid de voorbereiding van het advies ter hand hebben genomen. Wij spreken daar onze oprechte waardering voor uit. Wij zijn u erkentelijk voor het bruikbare advies en kijken uit naar toekomstige adviezen van uw raad. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Enschede, de loco-Secretaris, de Burgemeester,

(E.A. Smit)

(dr. G.O. van Veldhuizen)