Rapportage verslavingszorg Enschede
Tekst van het document
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede Auteurs
Patrick Jansen Nikita Buitenhuis Anouk van der Veen
Opdrachtgever
Gemeente Enschede
Kenmerk
NB/24/0164/avsze
Publicatiedatum
Februari 2024 © Bureau HHM
Inhoud Samenvatting ............................................................................................................... 3 1.
Inleiding ............................................................................................................ 4
1.1
Aanleiding............................................................................................................... 4
1.2
Leeswijzer ............................................................................................................... 5
2.
Aanpak .............................................................................................................. 6
2.1
Middelen en gebruikers ...................................................................................... 6
2.2
Data verzameling .................................................................................................. 7
3.
Verslavingsproblematiek ................................................................................ 9
3.1
Probleemgebruikers versus hulpzoekenden in Nederland ....................... 9
3.2
Verslavingsproblematiek regio Enschede ...................................................11
3.3
Leeftijdsanalyse verslavingsproblematiek ....................................................13
4.
Verslavingsproblematiek op gemeente- en wijk niveau .......................... 15
4.1
Kans op verslaving op gemeente niveau ......................................................15
4.2
Kans op verslaving op wijkniveau ...................................................................15
4.3
Verslavingshulp ...................................................................................................16
5.
Ontwikkelingen in de toekomst .................................................................. 18
6.
Risico- en beschermingsfactoren ............................................................... 20
6.1
Algemene risico- en beschermingsfactoren ................................................20
6.2
Risico- en beschermingsfactoren per middel ..............................................21
Bijlage 1:
Cijfers per middel ...................................................................................24
Bijlage 2.
Aantal probleemgebruikers per gemeente .....................................25
Bijlage 3.
Bevolkingsopbouw per gemeente in 2021 en 2035 ......................26
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 2
Samenvatting
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 3
1. Inleiding
1.1
Aanleiding
De centrumgemeente Enschede heeft als taak om het verslavingsbeleid gericht op preventie en maatschappelijke opvang voor de acht
Om effectief beleid en gepaste maatregelen te formuleren, is het van belang
regiogemeenten op te zetten en uit te voeren. Naast gemeente Enschede
om de omvang en aard van de verslavingszorg inzichtelijk te hebben. Door
betreft dit Borne, Dinkelland, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente, Losser
verschillende doelgroepen binnen de verslavingszorg te onderzoeken, kunnen we beter begrijpen welke groepen specifieke aandacht vereisen. Het doel is om in de regio Enschede duidelijk te krijgen welke verslavingszorg er nu en in de toekomst nodig is.
en Oldenzaal. Omdat de verslavingsproblematiek een significante impact heeft op individuen en de samenleving als geheel, is het van belang om de omvang en aard van de verslavingsproblematiek in kaart te brengen. Dit rapport biedt een verkenning van de verslavingsproblematiek in de regio. Door middel van een doelgroep- en probleemanalyse hebben we de omvang van de verslavingsproblematiek in kaart gebracht. Deze analyse dient vervolgens als fundament om te kijken naar de toekomstige zorgvraag; we richten ons op de opkomende trends en de demografische veranderingen die de vraag naar verslavingszorg beïnvloeden. Om een beeld te krijgen van de opgave in de regio Enschede hebben we de volgende onderzoeksvragen geformuleerd: •
Hoeveel mensen met verslavingsproblematiek - uitgesplitst naar doelgroep - wonen er in de regio?
•
Hoeveel mensen ontvangen hulp en ondersteuning bij hun verslavingsproblematiek, uitgesplitst naar doelgroep?
•
Hoe ontwikkelt het aantal mensen met verslavingsproblematiek uitgesplitst naar doelgroep - zich tot 2035?
•
Wat zijn de risico-en beschermingsfactoren voor de verschillende doelgroepen binnen de verslavingsproblematiek?
Deze vragen zijn beantwoord met gebruik van kwantitatieve databronnen zoals het CBS en de WoonZorgwijzer. Daarnaast hebben we gebruikgemaakt van data uit het LADIS en aangeleverde databronnen van Tactus. De bevindingen hebben we besproken in een reflectiesessie met NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 4
vertegenwoordigers vanuit de regio Enschede. De risico- en beschermingsfactoren hebben we onderzocht door in gesprek te gaan met verschillende professionals binnen de verslavingszorg.
1.2
Leeswijzer
Nadat we in hoofdstuk 2 de aanpak van het onderzoek hebben beschreven presenteren we in hoofdstuk 3 een overzicht van het aantal mensen met verslavingsproblematiek in de regio en analyseren we hoeveel van hen daadwerkelijk hulp ontvangen. Hoofdstuk 4 brengt deze problematiek gedetailleerder in kaart op het niveau van gemeenten en wijken, met behulp van gegevens uit de WoonZorgwijzer. Vervolgens beschrijft hoofdstuk 5 de verwachte ontwikkelingen in de toekomst. Hoofdstuk 6 geeft een beeld van de risico- en beschermingsfactoren per doelgroep.
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 5
2. Aanpak
2.1
Middelen en gebruikers
We hebben eerst een selectie gemaakt van de middelen die we met dit onderzoek hebben onderzocht.
In dit hoofdstuk beschrijven we de aanpak die we hebben gehanteerd om
•
Alcohol
de verslavingszorg voor de regio Enschede in kaart te brengen.
•
Tabak
•
Medicijnen: voornamelijk slaap- en kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen)
•
Cannabis
•
Cocaïne: hieronder valt ook snuifcocaïne en crack
•
Opiaten: onder de noemer opiaten vallen veel middelen. Het bekendste middel is heroïne. Sommige pijnstillers zoals morfine, methadon, codeïne, oxycodon en fentanyl vallen ook onder de noemer opiaten.
•
GHB: hieronder valt ook gbl (grondstof voor GHB)
•
XTC (ook wel ecstasy of MDMA genoemd)
•
Speed: amfetamine (werkzame stof)
•
Gedragsverslaving — Gokken; hieronder valt ook kansspelautomaten en casinospelen — Internet gamen: hieronder valt ook een computerverslaving en een
telefoonverslaving •
Overig: ketamine, lachgas, of psychedelica. Ook vallen NPS (New Psychoactive Substances), zoals 3-mmc of 4-mmc hieronder. Daarnaast betreft dit overige gedragsverslavingen, waaronder seksverslaving en eetverslaving.
Daarnaast verschijnen er continu nieuwe vormen van verslaving, zoals bijvoorbeeld het gebruik van e-sigaretten. Momenteel zijn er geen landelijke statistieken beschikbaar die inzicht geven in de omvang van deze verslavingsproblematiek.
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 6
Er worden verschillende definities gehanteerd binnen de verslavingsproble-
2.2
matiek met elk een eigen betekenis. In voorliggende rapportage gaan we uit
Om de onderzoeksvragen te beantwoorden hebben we gebruikgemaakt van
van de volgende termen :
verschillende openbare databronnen waaronder: LADIS kerncijfers, NEMESIS
•
Data verzameling
bij ‘problematisch middelgebruik’ staat het volgende aspect centraal: een
2 en 3, het Trimbos instituut, de Nationale Drugs Monitor, WoonZorgwijzer en
gebruikspatroon dat tot lichamelijke, psychische en/of sociale problemen
CBS. Daarnaast hebben we gebruikgemaakt van data die Tactus heeft
leidt;
aangeleverd
•
gebeurt dit herhaaldelijk, dan kan sprake zijn van misbruik of verslaving;
•
bij verslaving (afhankelijkheid) staan controleverlies en hunkering om te
LADIS
blijven gebruiken centraal;
Het Landelijke Alcohol en Drug Informatie Systeem (LADIS) verzamelt
misbruik is een vorm van problematisch gebruik van een middel waarbij
gegevens over ambulante en klinische verslavingszorg en de verslavingszorg
(nog) geen sprake was van een verslaving.
reclassering. Dit gebeurt in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid
In de nieuwe DSM-5 zijn misbruik en verslaving samengevoegd tot één
Welzijn en Sport (VWS). De verzameling van gegevens gebeurt op landelijk
nieuwe term ‘stoornis in het gebruik van een middel’.
niveau. Instellingen voor verslavingszorg leveren jaarlijks gegevens aan. In de
• •
periode 2016-2021 konden er geen cijfers gepubliceerd worden door het In dit onderzoek maken we onderscheid tussen het aantal probleemgebrui-
ontbreken van een aanvullende wettelijke grondslag. In 2022 heeft een wets-
kers en het aantal hulpzoekenden. Probleemgebruikers vertonen frequent en
wijziging plaatsgevonden waarmee een grondslag is ontstaan voor de
aanzienlijk gebruik van middelen, wat leidt tot fysieke, psychologische of socia-
verwerking van persoonsgegevens, waardoor de gegevensverzameling weer
le problemen. Het is belangrijk op te merken dat deze definitie niet noodzake-
van start kon gaan. In voorliggend onderzoek maken we gebruik van de
lijkerwijs overeenkomt met de behoefte aan hulp zoals ervaren door de ge-
gegevens van de tussenrapportage kerncijfers Verslavingszorg 2016-2021.
bruikers zelf, omdat zij mogelijk geen problemen erkennen of deze niet als relevant beschouwen. Hierdoor kan het daadwerkelijke aantal mensen dat
Trimbos instituut
hulp zoekt aanzienlijk lager zijn dan het aantal probleemgebruikers. Het ver-
Het Trimbos instituut is een onafhankelijk kennisinstituut voor alcohol, tabak,
schil tussen het aantal probleemgebruikers en het aantal mensen dat daad-
drugs en mentale gezondheid. De Nationale Drugs Monitor (NDM) van het
werkelijk hulp zoekt in zorginstellingen wordt aangeduid als de treatment
Trimbos instituut gebruikt gegevens uit het LADIS. De NDM geeft een actueel
gap1.
beeld van het gebruik van drugs, alcohol en tabak in Nederland. In voorliggend onderzoek hebben we de NDM als bron gebruikt om de algemene trends en ontwikkelingen te verduidelijken. De NDM maakt daarnaast gebruik van de resultaten van NEMESIS. NEMESIS is een
1
Prevalentie, zorgaanbod, effectiviteit en trends in de verslavingszorg. (2014). Trimbos Instituut. NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 7
bevolkingsonderzoek dat is gericht op de mentale gezondheid van de
CBS
Nederlandse bevolking.
Vanuit de CBS-data hebben we gebruikgemaakt van de prognosecijfers over de bevolkingsaantallen per gemeente. De basis voor de prognosecijfers is de
Jellinek
situatie per 2021. Het CBS heeft geen data beschikbaar voor de bevolkings-
Jellinek is een instelling voor verslavingszorg in Nederland. Jellinek heeft
ontwikkelingen per leeftijdsgroep. Hiervoor hebben we gebruikgemaakt van
landelijke gegevens verzameld over het aantal verslaafden en het aantal
de bevolkingsontwikkelingscijfers van Regiobeeld. Er kunnen zich in de
mensen in behandeling in Nederland. De cijfers van Jellinek hebben we
toekomst situaties voordoen waardoor het aantal inwoners kan afwijken van
gebruikt om het aantal mensen met verslavingsproblemen in Nederland
de werkelijkheid. In de bevolkingsaantallen zijn uitsluitend personen begrepen
inzichtelijk te maken.
die zijn opgenomen in het bevolkingsregister van een Nederlandse gemeente.
WoonZorgwijzer
Tactus
De WoonZorgwijzer is een model waarmee het vóórkomen van bepaalde
Tactus verslavingszorg is de grootste aanbieder van verslavingszorg in de
aandoeningen of problematiek kan worden voorspeld. Bij de ontwikkeling van
regio Enschede en heeft voor voorliggend onderzoek gegevens aangeleverd
het WoonZorgwijzer-model is ervan uitgegaan dat de vastgestelde relaties
over het aantal cliënten dat hulp en ondersteuning heeft ontvangen in de
tussen de kenmerken van individuen, hun omgeving, en de prevalentie van
periode van oktober 2022 tot oktober 2023. Hulp en ondersteuning bestaan
diverse zorgdoelgroepen in de loop der jaren ongewijzigd blijven. Het actuele
uit begeleiding, behandeling, en beschermd wonen, welke verschillend
model is bijgewerkt per maart 2022. Er is rekening gehouden met zowel
gefinancierd worden. Begeleiding wordt grotendeels gefinancierd uit de Wmo
bevolkingsontwikkelingen als andere demografische factoren, zoals huishou-
(en een klein deel uit de Wlz), de behandeling wordt gefinancierd vanuit de
denssamenstelling. Het model maakt op postcode-6 niveau een schatting van
Zvw en beschermd wonen grotendeels uit de Wlz (en een klein deel Wmo).
het voorkomen van diverse groepen kwetsbare inwoners op basis van
Daarnaast wordt preventie gefinancierd vanuit de Wmo. Het aantal unieke
kenmerken van de bevolking. Voor voorliggend onderzoek gebruiken we data
cliënten dat staat ingeschreven is 1.807. Hierbij zijn alleen cliënten
over het vóórkomen van personen van 19 jaar2 en ouder met verslaving en/of
meegenomen die problematiek ervaren voor de specifieke middelen die in dit
probleemgedrag op regionaal, gemeente- en wijkniveau.
onderzoek zijn geselecteerd.
In de regel zijn de personen die hulp of zorg ontvangen in het kader van de Jeugdwet personen met een leeftijd tot 18 jaar, maar in bepaalde gevallen kunnen personen tot 23 jaar ook hulp of zorg ontvangen. Uit de statistieken blijkt dat in het bijzonder personen van 18 jaar nog geregeld gebruik maken van Jeugdhulp. Voor de uiteindelijke definitie van de groep-jeugdigen in de WoonZorgwijzer is
dan ook uitgegaan van een leeftijd tot 19 jaar (dus inclusief 18-jarigen) omdat die aansluit bij de praktijk en daarmee meer volume is gerealiseerd voor de analyses over de doelgroep jeugdigen.
2
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 8
3. Verslavingsproblematiek
3.1
Probleemgebruikers versus hulpzoekenden in Nederland
Er zijn verschillende landelijke cijfers beschikbaar waaronder de cijfers van het bevolkingsonderzoek NEMESIS 2 en 3, en cijfers van Jellinek. Het Trimbos
In dit hoofdstuk brengen we in beeld hoeveel mensen met verslavings-
Instituut voert het bevolkingsonderzoek NEMESIS onderzoek uit. NEMSIS
problematiek in de regio Enschede wonen en hoe dit zich verhoudt tot het
rapporteert de cijfers in 3 hoofdgroepen; alcoholstoornis, drugsstoornis, en
aantal mensen dat hulp en ondersteuning ontvangt voor verslavingsproblematiek.
cannabisstoornis. In 2019-2022 voldeed 5,4% van de volwassen van 18-75 jaar in het jaar voorafgaand aan het onderzoek aan de diagnose alcoholstoornis (volgens de DSM-5), wat neerkomt op ongeveer 683.600 mensen. Een drugsstoornis kwam bij 2,3% van de volwassen voor, wat neerkomt op ongeveer 291.200 mensen. Van de volwassenen had 1,3% een cannabisstoornis in het jaar voorafgaand aan het onderzoek, dat komt neer op 159.600 volwassenen. Om een nader beeld te geven van het gebruik per middel, hebben we verschillende bronnen gecombineerd in tabel 1. De eerste kolom geeft het aantal gebruikers van 18 jaar en ouder in het afgelopen jaar weer, met daarbij het percentage van de totale Nederlandse bevolking. De tweede kolom geeft het aantal probleemgebruikers weer, ook gevolgd door het percentage probleemgebruikers van de bevolking. Daarnaast bevat de tabel het aantal hulpzoekenden, wat het aantal cliënten weergeeft dat in 2021 een behandeling heeft ontvangen. Tot slot geeft de laatste kolom het percentage probleemgebruikers dat daadwerkelijk hulp ontvangt weer.
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 9
Middel
Het kan voorkomen dat probleemgebruikers meerdere middelen gebruiken.
Gebruikers 18+ afgelopen jaar Aantallen - % (NDM, 2022)
Probleem gebruikers Aantallen - % (Jellinek, 2021)
Aantal hulpzoekenden (LADIS, 2021)
% probleemgebruikers dat hulp zoekt
Alcohol
10.870.000 – 61,0%
477.000 – 2,7%
24.231
5,1%
Tabak
2.650.000 - 14,9%
539.000 – 3,1%
389
0,1%
Cannabis
1.090.000 – 6,1%
70.000 – 0,4%
9.024
12,9%
elektronisch roken. Op dit moment ontbreken hierover landelijke statistieken
50.000 - 0,3%
3.824 – 0,2%
956
25,0%
met betrekking tot de omvang van het aantal probleemgebruikers en
1.320.000 – 7,4%
600.000 – 3,4%
1.053
0,2%
Opiaten*
10.000 - 0,1%
14.000 – 0,1%
6.698
47,8%
Cocaïne
340.000 – 1,9%
38.057 – 0,2%
6.744
17,7%
Speed
200.000 - 1,1%
7.064 – 0,04%
1.766
25,0%
XTC
550.000 - 3,1%
520 – 0,003%
130
25,0%
8.970.000 – 50,4%
79.000 – 0,5%
1.887
2,4%
75%***
16.000 – 0,1%
221
1,4%
leidt tot lichamelijke, psychische en/of sociale problemen. Daarbij wordt
Overig
7.008 – 0,04%
1.752
25,0%
gekeken naar een lijst van 11 kenmerken. Wanneer twee of meer kenmerken
Totaal
1.851.473 – 10,6%
54.851
3,0%
binnen een periode van een jaar optreden, dan is er sprake van
GHB Medicijnen
Gokken** Internet-gamen
Tabel 1: verslavingsproblematiek in Nederland. *Volgens Jellinek en de NDM is de meest recente schatting van problematisch opiaatgebruik in Nederland afkomstig uit een veldonderzoek in 2012. Het aantal gebruikers in het afgelopen jaar is afkomstig uit 2022. Hierdoor ontstaat een onlogisch verschil tussen deze twee getallen (het aantal probleemgebruikers is groter dan het aantal gebruikers).
Hierdoor zal het totaal aantal unieke probleemgebruikers lager liggen dan de 1.851.473 die in de tabel is aangegeven. De cijfers die in de tabel genoemd zijn bij GHB, Speed, XTC, en overig zijn gebaseerd op de aanname dat 25% van het werkelijk aantal probleemgebruikers in behandeling is3. Bovendien ontstaan er nieuwe vormen van verslaving, zoals bijvoorbeeld vapen /
hulpzoekenden. Het aantal gebruikers van een e-sigaret is wel bekend: in 2022 gebruikte 2,8% van de Nederlandse volwassenen regelmatig een esigaret. Van de jongeren (12-25 jaar) gebruikte 21,7% in het afgelopen jaar een e-sigaret.4 Uit tabel 1 blijkt dat het aantal gebruikers dat aangeeft het middel in het afgelopen te hebben gebruikt, veel hoger ligt dan het aantal probleemgebruikers. Probleemgebruikers tonen een gebruikspatroon dat
problematisch gebruik.5 Verder komt naar voren dat ruim 10% van de bevolking een verslavingsprobleem heeft, waarvan maar 3% hulp ontvangt. De drie grootste groepen probleemgebruikers zijn alcohol, tabak en slaap- en kalmeringsmiddelen, waarvan slechts een heel klein gedeelte (0,1-5,1%) hulp ontvangt. Van relatief kleine groepen, zoals opiaten, GHB, speed en XTC
** De Wet kansspelen of afstand (KOA) is op 1 april 2021 in werking gegaan, waardoor het online gokken legaal is geworden. Het Trimbos instituut verwacht hierdoor meer problemen bij deze doelgroep.
ontvangt een relatief groot gedeelte (25-47,8%) hulp.
***Alleen percentage bekend van de scholieren van 12-16 jaar.
wordt ook wel ‘the treatment gap’ genoemd. De treatment gap kan worden
Het verschil tussen het aantal mensen dat problemen heeft en hulp ontvangt
3
Hoeveel mensen in Nederland zijn verslaafd en hoeveel zijn er in behandeling? (2023) Jellinek
5
4
Elektronische Sigaretten (vapes). (2023) Trimbos instituut
aandoeningen/drugsstoornis/
NB/24/0164/avsze
https://cijfers.trimbos.nl/nemesis/verdiepende-informatie-psychische-
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 10
verklaard door verschillende redenen. Ten eerste kan de omvang van de
lingen zijn waardoor de aantallen in de tabellen (die afgeleid zijn van het
groep probleemgebruikers niet nauwkeurig worden vastgesteld, waardoor het
landelijk beeld) niet geheel overeenkomen met de werkelijkheid in de regio.
werkelijke aantal in de praktijk zowel hoger als lager kan zijn. Een tweede
De aantallen geven wel een indicatie van de problematiek in de regio
reden voor de grote treatment gap is dat gebruikers hun problemen mogelijk
Enschede. Daar waar mogelijk hebben we de uitkomsten die afwijken van de
niet durven te uiten vanwege gevoelens van schaamte en schuld. Bovendien
werkelijkheid onderbouwd.
kan het gebruik van middelen genormaliseerd zijn, of de verslaving veroorzaakt bij de gebruiker (nog) geen ernstige problemen, waardoor de probleem-
Figuur 1 toont het aantal probleemgebruikers en hulpzoekenden in de regio
gebruiker geen hulp zoekt.
Enschede. In deze grafiek zijn probleemgebruikers met gelijke problematiek samengevoegd. In bijlage 1 is per middel een uitsplitsing gemaakt. We
Het opvallend hoge aantal probleemgebruikers van medicijnen kan worden
constateren dat in de regio Enschede in totaal ongeveer 40.000 probleem-
verklaard doordat deze middelen voorgeschreven worden door medisch
gebruikers zijn. Probleemgebruikers van tabak, medicijnen en alcohol vormen
professionals. Deze medicijnen hebben bij langer gebruik een verslavend
de grootste groep. Hierbij is het belangrijk op te merken dat de problematiek
karakter. Het aantal dat daadwerkelijk hulp ontvangt voor deze verslaving is
rondom tabak en medicijnen in mindere mate door gemeenten kan worden
erg laag. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat problematisch gebruik van
aangepakt:
deze medicijnen vaak verborgen blijft. Gebruikers kunnen afhankelijk zijn
•
geraakt, zonder dat zelf te beseffen. Wat opvalt is dat bij de groep opiaten de
behandeling door de eerstelijnszorg (zoals de huisarts). De verslavings-
treatment gap relatief klein is, wat mogelijk komt door het feit dat een opiatenverslaving vaak leidt tot functioneringsproblemen. Hierdoor zoeken verslaafden sneller hulp bij verslavingszorg.
Voor roken wordt de preventie op landelijk niveau aangepakt en de zorg behandelt geen personen waar deze problematiek primair is.
•
Problematisch medicijngebruik valt onder de verantwoordelijkheid van medische professionals met een beperkte rol voor de verslavingszorg.
Binnen de verslavingszorg (ofwel het aantal hulpzoekenden) is alcoholproblematiek de grootste problematiek. Het drinken van alcohol is sociaal geaccepteerd in de samenleving, waardoor deze problematiek veelvuldig voorkomt.
3.2
Verslavingsproblematiek regio Enschede
Om het aantal probleemgebruikers in de regio te bepalen, hebben we de landelijke cijfers uit tabel 1 toegepast op de regio. Er is geen reden om bij voorbaat aan te nemen dat de landelijke percentages niet representatief zijn voor de regio Enschede. Echter, er kunnen wel regionale of lokale ontwikkeNB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 11
aantal probleemgebruikers van alcohol waarschijnlijk hoger zijn. Ook volgens
Figuur 1. Aantal probleemgebruikers en hulpzoekenden Regio Enschede
de GGD zijn in de regio Twente meer zware drinkers dan in Nederland 7. In bijlage 2 hebben we de aantallen weergegeven per gemeente. Zowel voor probleemgebruikers van XTC als GHB zien we per gemeente kleine aantallen.
14.000
Dit komt omdat het landelijke gemiddelde ook zeer laag is (0,003% en 0,02%).
12.000
Naast het aantal probleemgebruikers in de regio, hebben we ook gekeken
10.000
naar het verschil tussen het verwachte aantal hulpzoekenden volgens de
8.000
landelijke cijfers (op basis van het percentage in de laatste kolom van tabel 1)
6.000
Deze resultaten hebben we weergegeven in figuur 2.
en het aantal hulpzoekenden wat hulp en ondersteuning ontvangt bij Tactus.
4.000
Als we alleen kijken naar de geselecteerde groep middelen, waarbij we de groep overig niet meetellen, is het totaal verwachte aantal hulpzoekenden
2.000
0
9
24
561
49
209
156
66
155
voor de regio 1.230. In totaal ontvingen er 1.807 mensen hulp en ondersteuning voor deze middelen bij Tactus. Voor de groepen alcohol, cannabis, cocaïne, opiaten, gokken, speed, medicijnen en internet-gamen was het aantal cliënten hoger dan de verwachting. Bij GHB was dit aantal precies gelijk, en bij medicijnen, tabak en XTC was dit aantal lager dan de verwachting.
Aantal probleemgebruikers dat geen hulp zoekt Aantal verwachte hulpzoekenden (LADIS)
In Twente ligt het aantal overmatige drinkers hoger dan in andere regio’s in Nederland 6. Een overmatige drinker is gedefinieerd als wanneer een man meer dan 21 glazen per week drinkt, en een vrouw meer dan 14 glazen per week. Van de gemeentes in Overijssel, staat gemeente Dinkelland op de
Verder is het belangrijk om op te merken dat een laag aantal hulpzoekenden niet betekent dat de problematiek niet belangrijk is. Problematiek rondom deze middelen kunnen wel degelijk invloed hebben op de samenleving. Ter illustratie: het aantal hulpzoekenden met een GHB verslaving is klein, maar deze groep kan wel veel overlast veroorzaken doordat hierbij vaak andere problematiek een rol speelt, zoals mensenhandel en prostitutie.
tweede plek met de meeste overmatige drinkers (12,7%), Hof van Twente staat op plek 3 (10,1%) en Losser op plek 5 (9,3%). In deze gemeentes zal het 6
https://www.afkickkliniekwijzer.nl/alcoholgebruik-overijssel/ NB/24/0164/avsze
7
https://www.twentsegezondheidsverkenning.nl/dashboard/dashboard/alcohol
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 12
3.3
Figuur 2. Verwacht aantal hulpzoekenden versus werkelijk aantal hulpzoekenden bij Tactus Regio Enschede
Leeftijdsanalyse verslavingsproblematiek
In deze paragraaf beschrijven we de gemiddelde leeftijd en de leeftijdsverdeling van hulpzoekenden. Eerst maken we een vergelijking tussen de landelijke gemiddeldes op basis van de cijfers van LADIS, en de gemiddelde leeftijd van de cliënten van Tactus. In de volgende paragraaf beschrijven we de leeftijdsverdeling bij de verschillende middelen.
815
In figuur 3 hebben we per middel de gemiddelde leeftijd van de cliënten van Tactus vergeleken met de landelijke gemiddelde leeftijd van hulpzoekenden.
561
In bijlage 1 hebben we een uitsplitsing gemaakt naar middel. Gemiddeld gezien is de groep gedragsverslaafden het jongst, en de groep alcohol en tabak het oudst. Wat opvalt is dat de gemiddelde leeftijd bij gedrag en drugs
350 209
bij Tactus lager ligt dan het landelijke gemiddelde; dit betekent dat
259 156
verslaafden bij Tactus eerder behandeld worden.
169 155 44
84
41
62
24 25
22 22
9 1
5 18
3 2
Figuur 3. Gemiddelde leeftijd cliënten Tactus versus het landelijke gemiddelde (LADIS) Regio Enschede Gedrag
Verwachting landelijk (LADIS)
Aantal cliënten Tactus
Drugs Alcohol en tabak 0
10
Gemiddelijke Tactus
NB/24/0164/avsze
20
30
40
50
Gemiddelde landelijk (LADIS)
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 13
In aanvulling op de gemiddelde leeftijden in figuur 3 hebben we in figuur 4 per verslaving een beeld gegeven van de leeftijdsverdeling. Voor elk middel presenteren we de percentages in de groepen jonger dan 25, 25 tot 35, 36 tot 55 en 55 jaar en ouder.
Figuur 4. Leeftijdsopbouw cliënten Tactus per verslaving Regio Enschede 0%
De groep internet game verslaafden is de grootste binnen de 25- groep. Een internet-game verslaving komt vaker bij jongeren voor. De gemiddelde leeftijd
20%
40%
60%
80%
100%
Alcohol Cannabis
is 23 jaar. De groep 25-35 is een groep waar de kans groot is op het stichten van een gezin. Kinderen die opgroeien in een gezin met verslavingsproblematiek hebben een verhoogde kans op verslaving. Bij GHB, Gokken en Cannabis, zijn deze groepen groter dan 40%. Van de groep 55+ zijn alcohol en opiaten de grootste, met 31% en 38%.
Cocaïne GHB Gokken Internet-gamen Opiaten
Als we deze cijfers van Tactus vergelijken met de landelijke cijfers van LADIS zien we dat er veel overeenkomsten zijn. Alleen in de groep 55+ zien we kleine verschillen. Het landelijk gemiddelde van 55-plussers verslaafd aan GHB, gokken, internet-gamen, en XTC is hoger dan het gemiddelde bij Tactus.
NB/24/0164/avsze
2525-35 36-55 55+
Medijcijnen Speed XTC
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 14
4. Verslavingsproblematiek
4.1
op gemeente- en wijk niveau
percentage betreft de kans op de aanwezigheid van zelfstandig wonende
In dit hoofdstuk zoomen we in op de verslavingsproblematiek op gemeenteen wijk niveau. Hiervoor hebben we gebruikgemaakt van de Woonzorgwijzer die data bevat over de kans op verslaving en/of probleemgedrag per wijk. Deze gegevens hebben we aangevuld met het percentage inwoners dat verslavingshulp ontvangt.
Kans op verslaving op gemeente niveau
Onderstaand figuur geeft het regionale beeld weer in de regio Enschede. Het personen van 19 jaar of ouder met verslaving en/of probleemgedrag. Uit de gegevens blijkt dat deze kans voor de gemeenten Enschede en Hengelo boven het landelijke en provinciale gemiddelde ligt. Een mogelijke verklaring hiervoor kan zijn dat er in Enschede en Hengelo meer risicofactoren aanwezig zijn, zoals de sociaal economische status en de beschikbaarheid van middelen. Daarnaast zijn er op het platteland meer ‘bierketen’. Veel jongeren die nog geen achttien zijn, drinken op eigen terrein in een keet.
Figuur 5. Kans op verslaving en/of probleemgedrag Regio Enschede 5% 3%
3%
4%
3%
3%
2%
2%
1%
De kans op verslaving en/of probleemgedrag is gebaseerd op de volgende gegevens: sociaal cultureel planbureau voor een schatting van Nederland. Ruimtelijke verdeling op basis van o.a. inkomen, opleiding, werkloosheid, bijstandsafhankelijkheid en overlast voor gedragsproblematiek. Deze kans kan afwijken voor de specifieke middelen (Voor de gemeente Dinkelland ligt de verwachting voor alcoholgebruik bijvoorbeeld hoger, zie paragraaf 3.2).
4.2
Kans op verslaving op wijkniveau
Als we inzoomen op wijkniveau blijkt dat in de gemeente Enschede het aantal wijken met een verhoogde kans op verslaving en/of probleemgedrag het NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 15
grootst is. Figuur 6 geeft een beeld van de regio Enschede waarbij een
Hieronder hebben we per gemeente aangegeven wat de wijken zijn met de
donkere kleur verwijst naar een hogere kans. In enkele wijken is het aantal
hoogste kans:
personen met de kans op verslaving en/of probleemgedrag zo beperkt dat de
•
kans niet nauwkeurig kan worden bepaald (de wijken zonder blauwe kleur).
in Enschede is in de wijk Enschede-Zuid de kans het grootst (6,3%), gevolgd door de wijk Twekkelerveld (5,8%),
•
in Hengelo is in de wijk Noord de kans het grootst (5,8%),
Figuur 6: Kans op wijkniveau op het voorkomen van zelfstandig
•
in Haaksbergen is in de wijk Haaksbergen-Kern de grootste kans (4,65%),
wonende personen van 19 jaar of ouder met verslaving en/of
•
in Losser is de wijk Overdinkel degene met de grootste kans (4,9%),
•
in Oldenzaal zijn er drie wijken waar de kans hoger is dan 4%: Glinde-
probleemgedrag.
Hooiland, Zuid-Berghuizen, en Binnenstad, •
in Hof van Twente is Woolde de wijk met de grootste kans (3%),
•
in Borne hebben alle wijken een lage kans, de wijk Borne heeft de hoogste kans, namelijk 2,2%,
•
Dinkelland heeft van alle regiogemeenten de laagste kans, de wijk Denekamp heeft binnen deze regiogemeente de grootste kans (1,8%).
4.3
Verslavingshulp
In figuur 7 staan de cliënten van Tactus weergegeven per postcode. Het percentage cliënten in verhouding tot inwoners is het grootste in de volgende postcodes: 7514, 7547, 7511, 7551,7513. Vier van deze postcodes liggen in wijken in Enschede (7514, 7547, 7511, 7513), één postcode (7551) ligt in Hengelo. Dit beeld komt overeen met de kans op het voorkomen van verslaving en/of probleemgedrag, zie figuur 6. Van de acht regio gemeenten is deze kans namelijk ook het grootst in Enschede en Hengelo. Het is lastig om een exacte vergelijking te maken in de specifieke wijken, omdat de kans alleen beschikbaar is op wijkniveau, en de cliëntenaantallen van Tactus op postcode 4 niveau. Klik hier om naar de web-versie van de kaart te gaan, waar op het tabblad ‘Kans op verslaving en/of probleemgedrag’ per wijk het exacte percentage is weergegeven.
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 16
Figuur 7: Percentage inwoners per postcodegebied dat bij Tactus verslavingszorg ontvangt.
Klik hier om naar de webversie van deze kaart te gaan, waar op het tabblad ‘Hulpzoekenden Tactus’ per postcode het exacte percentage is weergegeven. We zien dat in de randgemeentes minder cliënten van Tactus wonen. Dit kan verklaard worden doordat de instellingen van Tactus voor de probleemgebruikers zich op grotere afstand bevinden, wat resulteert in een hogere drempel om hulp te zoeken.
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 17
5. Ontwikkelingen in de
Om het aantal inwoners met verslavingsproblematiek in 2035 in kaart te
toekomst
gemeenten in de regio. In tabel 2 hebben we de bevolkingsgroei per
In dit hoofdstuk beschrijven we de verwachte ontwikkeling van het aantal mensen met een verslaving per leeftijdsgroep in de regio Enschede voor 2035.
brengen, maken we gebruik van de bevolkingsgroei van de verschillende gemeente weergegeven. Gemeente Borne, Enschede, Hengelo en Losser gaan groeien, en gemeente Dinkelland, Haaksbergen, Hof van Twente en Oldenzaal gaan krimpen. Centrumgemeenteregio
Bevolkingsgroei tussen 2021 en 2035 (in %)
Enschede Borne
4,46
Dinkelland
-4,37
Enschede
6,92
Haaksbergen
-4,56
Hengelo
1,47
Hof van Twente
-4,87
Losser
4,35
Oldenzaal
-0,38
Totaal
0,38
Tabel 2: bevolkingsgroei per gemeente tussen 2021 en 2035
De verwachte percentages betreffen alleen bevolkingsgroei, waarbij niet zondermeer kan worden geconcludeerd dat het aantal probleemgebruikers in dezelfde mate zal toe- of afnemen. De aantallen binnen de verslavingsproblematiek kunnen namelijk ook worden beïnvloed door preventiemaatregelen. Door bijvoorbeeld meer actieve preventiemaatregelen in de NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 18
regio op te zetten, is het mogelijk dat deze aantallen in 2035 lager uitvallen.
Zoals besproken in hoofdstuk 3, vallen de meeste verslavingen in de groep
Preventiemaatregelen voor het voorkomen van middelengebruik zullen ook
25-55. Deze groep zal in 2035 afnemen. Wel zijn er verschillen in de regio. In
doorwerken op de andere leeftijdsgroepen. Wanneer bijvoorbeeld wordt
gemeente Dinkelland zal deze groep het meest afnemen, met 15%. Mensen
ingezet op preventie in de groep 0-19, dan zal in 2035 de groep 20-64 naar
met verslavingsproblematiek van medicijnen komt vaker bij volwassen voor.
verwachting kleiner zijn. Bovendien is het aantal mensen dat hulp zoekt ook
Indien er geen veranderingen komen in het voorschrijfgedrag bij medische
afhankelijk van de keuzes in preventiebeleid.
professionals, dan zullen er in de toekomst meer ouderen met deze problematiek zijn. Deze groep neemt het meeste toe in gemeente Dinkelland
Met in achtneming van deze nuanceringen hebben we een nadere prognose
(29%) en gemeente Hengelo (19%).
gemaakt van de toekomstige ontwikkelingen waarbij we wel een onderscheid hebben gemaakt naar leeftijdsgroepen (omdat we in hoofdstuk 4 hebben gezien dat er een verschil is in gemiddelde leeftijd per verslavingsvorm). De leeftijdsopbouw van de regio Enschede in 2035 hebben we weergegeven in figuur 7, gebaseerd op de prognoses van Regiobeeld. De leeftijdsgroepen 0-
Figuur 8. Bevolkingsaantallen per leeftijdsgroep in 2021 versus 2035 250.000
19 en 20-64 vertonen een dalende trend. De groep 65-79 en de groep 80+ nemen toe. Deze trend wijst op de vergrijzing in de regio. In bijlage 3 zijn de specifieke gegevens per gemeente beschikbaar.
-7%
200.000 150.000 100.000
+16%
-12%
50.000
+56%
0 0-19
20-64 2021
NB/24/0164/avsze
65-79
80+
2035
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 19
6. Risico- en
6.1
beschermingsfactoren
kans vergroten dat iemand verslavingsproblemen ontwikkelt. Deze factoren
Tot slot hebben we in dit hoofdstuk een overzicht opgenomen van enkele risico- en beschermingsfactoren binnen de verslavingsproblematiek. Inzicht in deze factoren kan een preventieve werking hebben op de verslavingsproblematiek.
Algemene risico- en beschermingsfactoren
Risicofactoren zijn omstandigheden, eigenschappen of gedragingen die de maken iemand kwetsbaarder voor het ontstaan van een verslaving. Tegenover de risicofactoren staan beschermingsfactoren. Deze factoren verminderen de kans op het ontwikkelen van verslavingsproblemen. Ze bieden veerkracht tegen de negatieve invloeden die tot verslaving kunnen leiden. Op de volgende pagina staan beide type factoren uitgewerkt. We hebben hierbij gebruikgemaakt van een landelijk overzicht van deze factoren van het Trimbos Instituut en Onderzoeksinstituut IVO (instituut voor onderzoek naar leefwijzen & verslaving) en een reflectie hierop van professionals uit de praktijk. We hebben een indeling gemaakt op de volgende niveaus: brede sociale omgeving, directe leefomgeving, dag invulling en persoonlijk niveau. Deze risico- en beschermingsfactoren kunnen worden gebruikt bij het maken van preventiebeleid. Om ervoor te zorgen dat de kans op verslaving zo klein mogelijk blijft, moeten risicofactoren verminderd worden en de beschermingsfactoren worden ingezet. Een integrale aanpak, waarbij verschillende maatregelen en interventies in samenhang worden aangeboden is het meest effectief 8.
Een integrale aanpak kan ingezet worden op meerdere van de volgende onderdelen: voorlichting, (vroeg) signalering, deskundigkundigheidsbevordering en training van professionals, regelgeving, toezicht en handhaving, beleid, fysieke omgeving. Verslavingskunde Nederland werkt aan een programma jeugdverslavingszorg en één integraal basispakket verslavingspreventie. De gemeenten worden aangespoord om dit pakket op te nemen in het lokale preventiebeleid, waarbij middelen vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) beschikbaar worden gesteld9.
8
Effectieve interventies en andere mogelijkheden voor preventie van drugsgebruik bij jongeren en
9
Drugspreventie en verslavingszorg, motie 521
jongvolwassenen (2023) Trimbos Instituut NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 20
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 21
6.2
Risico- en beschermingsfactoren per middel
adolescentie. Daarom is het belangrijk om vroegtijdig voorlichting te geven via
Per verslaving kunnen bepaalde risico- en beschermingsfactoren in meer of
schoolprogramma’s, publiekscampagnes of via ouders en zorgverleners.
mindere mate een rol spelen. In de volgende paragrafen gaan we in op deze
Daarnaast kunnen rookvrije ruimtes bijdragen om het gebruik te
factoren voor de specifieke doelgroepen, waarbij we ook de preventieve
verminderen. Zo heeft de gemeente Groningen in de Algemene Plaatselijke
maatregelen beschrijven, zodat partijen hier gezamenlijk mee aan de slag
Verordening vastgelegd dat plekken met een publieke functie aangewezen
kunnen.
kunnen worden als rookvrije zones. Het regionale project ‘Aanpak middelengebruik’ uit het regioplan van Twentse Koers en Twente Beter10 richt zich op
Alcohol en tabak
het ontmoedigen en verminderen van het gebruik van middelen, waarbij de
Bij alcoholgebruik spelen diverse risicofactoren een rol in de sociale omgeving
focus ligt op het terugdringen van alcoholgebruik, een daling van het aantal
en de fysieke omgeving. In de sociale omgeving zijn het gezin, vrienden, leef-
rokers (inclusief e-sigarettengebruik), en bewustwording creëren over de
tijdsgenoten belangrijk en de heersende sociale normen in de maatschappij. In de fysieke omgeving zijn factoren als betaalbaarheid en reclame van belang. Daarnaast is ook het gebruik van andere middelen een risicofactor. Roken en alcoholgebruik gaan bijvoorbeeld vaak samen. Twente scoort slechter dan het landelijke gemiddelde bij alcoholgebruik. Hier zal extra aandacht aan besteed moeten worden in alle leeftijdsgroepen; voorlichting, vroegsignalering en scholing van professionals om overmatig alcoholgebruik te signaleren en te bespreken (professionals uit de jeugdhulp, huisartsen, POH, wijkteams, uit VG-sector, ouderen- en thuiszorg etc). De GGD Twente heeft al diverse initiatieven opgezet in de regio om het gebruik bij jongeren te verminderen, waaronder Team Gezonde School, waar scholen geadviseerd worden over het opzetten van een effectief schoolgezondheidsbeleid. Ook via de JOGG-aanpak wordt de Twentse jeugd gestimuleerd om gezonde keuzes te maken.
negatieve effecten van drugs, vapen en alcohol. Drugs
Bij cannabisgebruik is het belangrijk om te investeren in vroegsignalering en interventie door een goede samenwerking tussen bijvoorbeeld het onderwijs, jeugdprofessionals en de verslavingszorg. Bovendien is het belangrijk om alert te zijn bij algemene vormen van voorlichting en communicatie over cannabis, omdat specifieke voorlichting aan jongeren een tegenovergesteld effect kan hebben op hun cannabisgebruik. Moti-4 is een voorbeeld van een effectieve interventie voor jongeren. Dit is een laagdrempelig traject van gesprekken voor jongeren van 14-24 jaar die in de problemen dreigen te raken. Ook kan geïnvesteerd worden in de ontwikkeling van interventies voor mensen in de omgeving van problematische gebruikers zodat zij steun kunnen bieden bij het minderen of stoppen met cannabis. Een risicofactor van XTC is een laag
Tabakgebruik en vapen kunnen worden beperkt door in te zetten op voorlich-
opleidingsniveau en wekelijks cannabisgebruik.
ting en educatie. Veel rokers zijn begonnen met roken en vapen in de
10
Op basis van het regiobeeld Twente hebben regionale samenwerkingsverbanden Twente Beter
en Twentse Koers een regioplan voor Twente opgesteld Regiobeeld en Regioplan Twente. NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 22
Cocaïnegebruik komt voor in verschillende groepen, waaronder in sociale en
Voor medicijnproblematiek is de gezamenlijke aanpak door huisartsen,
werk gerelateerde settingen. Bij de eerste groep gebruikers speelt informatie-
medisch specialisten, apotheken en verslavingszorg van belang. Over
voorziening een belangrijke rol. Gebruikers komen bijvoorbeeld soms pas na
speedproblematiek zijn geen specifieke beschermingsfactoren bekend.
een lange periode van gebruik erachter dat je als recreatief gebruiker bij verslavingszorginstellingen terecht kunt voor (vrijblijvende) voorlichting, informa-
Gedrag
tie en eventueel het gratis en anoniem laten testen van je cocaïne. In de werk
Belangrijke risicofactoren bij een gameverslaving zijn sociale factoren. Een rijk
gerelateerde setting is het van belang dat werkgevers een alcohol-, drugs- en
sociaal ‘offline’ leven, werkt als een beschermende factor. Omdat een
medicijnbeleid (ADM-beleid) hebben, waarin specifieke aandacht wordt be-
gameverslaving vooral voorkomt bij jongeren, is het belangrijk dat preventie
steed aan het middel cocaïne. Daarnaast is het belangrijk dat werkgevers
op deze doelgroep focust. Daarnaast weten ouders vaak niet goed hoe ze om
weten naar welke hulpkanalen ze kunnen verwijzen. Het gebruik van cocaïne
kunnen gaan met problematisch gamegedrag. Het is belangrijk dat er een
wordt vaak gecombineerd met alcoholconsumptie, wat de kans op agressief
hulpbron beschikbaar is om ouders te ondersteunen.
en gewelddadig gedrag vergroot. Omgekeerd hebben mensen die betrokken zijn bij criminele activiteiten een verhoogd risico op het gebruik van cocaïne.
Het toenemende aanbod van gokmogelijkheden, zowel online als offline, vergroot het risico op het ontwikkelen van een gokverslaving. De
Vroegtijdig ingrijpen bij GHB problematiek is belangrijk, waarmee voorkomen wordt dat de verslaving zich verder ontwikkeld. Het betrekken van het netwerk is hierbij een belangrijke kans.
maatschappelijke acceptatie van gokken draagt bij aan dit probleem. Een grotere bewustwording van de risico's van gokproblemen en een betere bekendheid van beschikbare hulpbronnen kunnen bijdragen aan het beperken van problematisch gokgedrag.
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 23
Bijlage 1:
Cijfers per middel
Figuur 1. Aantal probleemgebruikers en hulpzoekenden Regio Enschede Medicijnen
Figuur 3. Gemiddelde leeftijd cliënten Tactus versus het landelijke gemiddelde (LADIS) Regio Enschede Opiaten
Tabak
Alcohol
Alcohol Gokken
Medicijnen
Cannabis
Tabak
Cocaïne
Cocaïne
Internet-gamen
XTC
Opiaten
GHB
Speed
Speed
GHB
Gokken
3
XTC
9
0
Cannabis 2.000 4.000 6.000 8.000 10.000 12.000 14.000 16.000
Internet-gamen 0
Aantal hulpzoekenden
Aantal probleemgebruikers dat geen hulp zoekt
NB/24/0164/avsze
10 Leeftijd Tactus
20
30
40
50
60
Leeftijd landelijk (LADIS)
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 24
Bijlage 2.
Aantal probleemgebruikers per gemeente
Alcohol
Tabak
Cannabis
Cocaïne
GHB
Medicijnen
Opiaten
Speed
XTC
Gokken
Internetgamen
Totaal
Borne
646
730
95
52
5
812
19
10
1
107
22
2.497
Dinkelland
726
820
107
58
6
913
21
11
1
120
24
2.807
Enschede
4.359
4.925
640
348
35
5.483
128
65
5
722
146
16.855
661
747
97
53
5
832
19
10
1
110
22
2.557
2.212
2.499
325
176
18
2.782
65
33
2
366
74
8.552
Hof van Twente
956
1.080
140
76
8
1.203
28
14
1
158
32
3.697
Losser
625
706
92
50
5
786
18
9
1
103
21
2.415
Oldenzaal
865
978
127
69
7
1.088
25
13
1
143
29
3.345
11.049
12.486
1.622
882
89
13.899
324
164
12
1.830
371
42.726
Haaksbergen Hengelo
Regio
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 25
Bijlage 3.
Bevolkingsopbouw per gemeente in 2021 en 2035
Borne Leeftijdsgroep 0-19
20-64
65-79
80+
Dinkelland
Enschede
Haaksbergen
Hengelo
Hof van Twente
Losser
Oldenzaal
Jaartal
2021
2035
2021
2035
2021
2035
2021
2035
2021
2035
2021
2035
2021
2035
2021
2035
Percentage
23,5%
21,2%
21,9%
20,6%
20,9%
18,4%
21,0%
18,2%
20,7%
18,7%
20,4%
18,8%
21,0%
19,3%
21,7%
18,8%
Aantal
5560
5200
5830
5350
33380
29170
5080
4210
16810
15160
7160
6450
4820
4420
6.890
5700
Percentage
54,4%
50,9%
55,7%
48,5%
61,1%
58,8%
54,2%
49,1%
58,9%
55,7%
54,0%
49,3%
54,9%
50,7%
54,4%
50,8%
Aantal
12870
12450
14830
12590
97630
93150
13140
11340
47710
45250
18940
16920
12560
11600
17.260
15440
Percentage
16,8%
18,1%
16,3%
21,6%
13,6%
16,1%
18,4%
22,0%
15,1%
18,0%
18,6%
21,6%
18,8%
20,6%
17,9%
19,3%
Aantal
3970
4440
4340
5600
21740
25580
4460
5080
12260
14640
6510
7400
4300
4720
5680
5860
Percentage
5,4%
9,7%
6,1%
9,4%
4,4%
6,6%
6,4%
10,7%
5,3%
7,7%
6,9%
10,4%
5,3%
9,3%
5,9%
11,1%
Aantal
1270
2380
1610
2440
6980
10480
1550
2480
4260
6230
2430
3560
1210
2140
1870
3370
NB/24/0164/avsze
Verslavingszorg centrumgemeenteregio Enschede| © bureau HHM 2024 | 26