Raadsvoorstel: Gemeenterekening 2024

Voorstel Gemeenteraad F Onderwerp

Gemeenterekening 2024

Portefeuillehouder

Marc Teutelink agendaletter (F)

Organisatieonderdeel Stuknummer

Cluster Concernstaf

Aangeboden aan Raad Corsanummer

13 mei 2025 2500012216

(invulling door Griffie)

_______________________________________________________________________________________ Wij stellen u voor te besluiten om: 1. De Gemeenterekening 2024 vast te stellen. 2. In te stemmen met: a. de bestemmingsvoorstellen voor een bedrag van 317 duizend euro b. een onttrekking aan de algemene reserve van 16,6 miljoen euro 3. In te stemmen met: a. toevoegingen van 97,3 miljoen euro en onttrekkingen van 69,5 miljoen euro in de reserves, resulterend in een toename van de reserves met 27,7 miljoen euro b. de reserve Gezond Meedoen convenant Menzis op te heffen

Inleiding en voorgeschiedenis Volgens de Gemeentewet legt het college verantwoording af aan de Raad over het door haar gevoerde bestuur, door middel van de jaarrekening en het jaarverslag (gemeenterekening). Het college zendt de vastgestelde gemeenterekening aan Gedeputeerde Staten binnen twee weken na vaststelling door de gemeenteraad, maar in ieder geval vóór 15 juli. De gemeenterekening is dan voorzien van een controleverklaring van de accountant. Het college legt over het verslagjaar 2024 voor het tweede jaar zelf verantwoording af over de rechtmatigheid. Dit gebeurt in de jaarrekening via een standaardmodel zoals opgenomen in de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV. De accountant stelt vervolgens vast of de verantwoording getrouw oftewel goed is opgenomen. Publieksvriendelijke samenvatting We sluiten het jaar 2024 af met een nadeel van 16,3 miljoen euro. Daar tegenover staat een voordelig effect van 15,8 miljoen euro. Dit incidentele geld ontvingen we uit de circulaires gemeentefonds. In voorgaande jaren namen we dit op in de jaarrekening. De gemeenteraad heeft bij de eerste tussenrapportage echter besloten dit voortaan toe te voegen aan de algemene reserve. Dat doen we omdat we daarmee een nauwkeuriger beeld hebben van het werkelijke resultaat van de taken die we uitvoeren.

Het effect op de algemene reserve is uiteindelijk hetzelfde, namelijk een nadeel van 0,5 miljoen euro. Bij de komende begroting wegen we integraal af wat de bestemming hiervan is. Ten opzichte van de begroting 2024 is er vooral een fors structureel nadeel op jeugdhulp. Verder zijn er nadelen op WMO lokaal en versterken economische structuur. Daartegenover zijn voordelen gerealiseerd op de centrumtaak beschermd wonen, sport en gezondheid en hogere rentebaten schatkistbankieren. De komende jaren wacht ons een flinke financiële opgave. Dat komt vooral doordat het Rijk een forse korting op het gemeentefonds doorvoert. Gewenst effect van het besluit in relatie tot de strategische opgaven Met de gemeenterekening wordt inzicht gegeven in de resultaten en de financiële positie van de gemeente over het afgelopen jaar en leggen Burgemeester en Wethouders daarover verantwoording af. Doel is een betrouwbare en voor lange termijn houdbare financiële huishouding.

CST-Strategie en Control GH Oude Nijhuis

Argumenten 1.1 volgens de gemeentewet stelt de raad de jaarrekening en het jaarverslag vast. In de Gemeentewet (artikelen 197 t/m 201) is de verantwoordelijkheid ten aanzien van de gemeenterekening geregeld. Met de gemeenterekening 2024 legt het college inhoudelijke en financiële verantwoording af aan de Raad over het jaar 2024. De Raad stelt de gemeenterekening vast in het jaar volgend op het begrotingsjaar om deze vervolgens vóór 15 juli naar de provincie te sturen. 2.1 de Raad gaat over de bestemming van het jaarrekeningresultaat Jaarrekeningresultaat De gemeente Enschede sluit 2024 af met een negatief jaarrekeningresultaat van 16,3 miljoen euro. Bij de begroting 2024 werd nog een nadeel van 4,7 miljoen euro verwacht. Bedragen in 1.000 euro's

Begroting (na wijziging) 2024

Programma

Realisatie 2024

Resultaat

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Vitaal en sociaal

192.281

527.688

-335.407

212.377

557.510

-345.133

-9.726

Duurzaam wonen, leven en werken

127.858

223.272

-95.414

123.405

224.153

-100.748

-5.334

Samenleving en bestuur

12.676

53.190

-40.514

13.542

56.484

-42.942

-2.428

Financiën en organisatie

636.070

164.735

471.335

633.810

161.319

472.491

1.156

Resultaat

968.885

968.885

-

983.134

999.466

-16.333

-16.333

Dit nadelige resultaat over 2024 is opgebouwd uit voor- en nadelen op de verschillende producten. Het gaat dan om nadelen op Jeugdhulp (18,9 miljoen euro), Versterken economische structuur (3,8 miljoen euro) door verslechtering van de grondexploitatie luchthaven, Stelpost onderuitputting Vitaal & sociaal (3,5 miljoen euro), Algemene inkomsten (3,4 miljoen euro) door het achterwege laten van de onttrekking aan de algemene reserve van het begrote tekort, Ondersteuning lokaal WMO (2,6 miljoen euro), Stadsdeelgewijs werken (1,3 miljoen euro) door extreme regenval en overstroming in de wijken Pathmos en Stadsveld en het nadeel op het product Bestemmen/vergunnen/toezicht/handhaving (1,0 miljoen euro). Hiertegenover zijn ook voordelen te constateren, zoals op Ondersteuning centrumtaken WMO (5,1 miljoen euro) voor de taak Beschermd wonen, Sport en gezondheid (4,4 miljoen euro), Rente & treasury (2,6 miljoen euro) door hoge rentebaten schatkistbankieren, Inkomensondersteuning (2,3 miljoen euro), Sociale werkplaats en nieuw beschut (1,7 miljoen euro), Onderwijsvoorzieningen (1,6 miljoen euro) door lagere kapitaallasten, Algemene bijstand levensonderhoud (1,5 miljoen euro) door een hoger rijksbudget BUIG en het product Parkeerbeheer (1,1 miljoen euro) door hogere baten en lagere lasten.

Voor een nadere toelichting op de cijfers wordt verwezen naar paragraaf 8.2 van de gemeenterekening (Analyse op afwijkingen tussen begroting en overzicht baten en lasten). Bestemming van het jaarrekeningresultaat In 2024 is sprake van een nadelig resultaat van 16,3 miljoen euro. Dit resultaat wordt aan de algemene reserve onttrokken. Daarnaast kunnen bedragen specifiek worden bestemd als het gaat om voorstellen, die:  voortkomen uit wetgeving, Raadsbesluiten, aangenomen moties/amendementen of  betrekking hebben op niet bestede incidenteel beschikbare middelen die er volgend jaar niet meer zijn, maar nodig zijn voor de uitvoering c.q. afronding van activiteiten. Gerealiseerd nadelig resultaat * € 1.000

16.333

Bestemmingsvoorstellen : 1

Makelpunt Vastgoedbedrijf

125

2

Urgentieverordening

100

3

Inclusief beleid

77

4

Bestrijding identiteits- en documentfraude publieksbalies

15

5

Onttrekking algemene reserve

CST-Strategie en Control GH Oude Nijhuis

16.650

Voorgesteld wordt om het nadelig jaarrekeningresultaat van 16,3 miljoen euro, plus het saldo van bovengenoemde specifieke bestemmingsvoorstellen van 0,3 miljoen euro, aan de algemene reserve te onttrekken. Toelichting specifieke bestemmingsvoorstellen: 1. Makelpunt Vastgoedbedrijf (125.000 euro) De raad heeft begin 2024 incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de periode 2023-2025 voor het opzetten van een Makelpunt, 1 ingang voor vraag en aanbod van maatschappelijke ruimtes. Door een vertraagde introductie is het project Makelpunt pas in februari 2024 van start gegaan en in september 2024 ging de website live. Door deze vertraging zijn er minder middelen gebruikt en waren de kosten voor 2024 minder hoog dan vooraf ingeschat. Voorgesteld wordt om de niet bestede middelen over te hevelen naar 2025. 2. Urgentieverordening (100.000 euro) In de begroting 2024 heeft de raad een bedrag van 100.000 euro toegekend voor het opstellen van een urgentieverordening. Een urgentieverordening wordt met de nieuwe wet versterking regie volkshuisvesting verplicht. Het opstellen van de verordening wordt regionaal opgepakt. Dit loopt tot en met 2025. Daarom wordt voorgesteld om het bedrag over te hevelen naar 2025. 3.

Inclusief beleid (77.000 euro) In de gemeentebegroting 2023 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor een bedrag van 100.000 euro voor inclusief beleid en anti discriminatie. Deze gelden zijn in 2023 grotendeels niet tot besteding gekomen door gebrek aan capaciteit. Daarom zijn de resterende middelen van 93.000 euro met een bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2023 overgeheveld naar 2024. Hiervan is in 2024 ongeveer 16.000 euro gebruikt voor de implementatie van activiteiten ter bevordering van inclusie en diversiteit, zoals bijvoorbeeld de Expo Oud Roze, promotiemateriaal en de Gemeente Iftar. Door personele wisselingen en langdurige uitval is een bedrag van 77.000 euro echter opnieuw niet besteed. Voor 2025 ligt nu een uitvoeringsplan voor van in totaal 53.000 euro. De resterende middelen zijn begroot om in te zetten voor uitvoering van de Lokale Inclusie Agenda. We stellen nu overheveling voor, omdat er verder geen middelen in de begroting 2025 zijn opgenomen om te besteden aan inclusief beleid. Terwijl er het afgelopen jaar wel stevig is gewerkt aan het opzetten en onderhouden van een maatschappelijk netwerk, en daar ook verwachtingen leven ten aanzien van het vervolg. Zonder middelen is er echter geen reëel vervolg mogelijk. 4.

Bestrijding identiteits- en documentfraude aan de publieksbalies (15.000 euro) In de gemeentebegroting 2023 zijn incidenteel middelen toegekend voor de implementatie van nieuwe technologie ter bestrijding van identiteits- en documentfraude aan de publieksbalies. Dit bedrag is met een bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2023 overgeheveld naar 2024. Deze middelen zijn afgelopen twee jaar niet besteed vanwege een landelijke discussie met de autoriteit persoonsgegevens. Die maakte geen verschil in gezichtsvergelijking en herkenning. Er is bewust gewacht met de implementatie, totdat hierover duidelijkheid was. Die is er nu en we kunnen overgaan tot implementatie. Dit bedrag is nodig, omdat hiervoor geen middelen in de begroting 2025 zijn opgenomen. De ratio weerstandsvermogen komt eind 2024 nog uit op 1,83. Eind 2027 komt deze ratio met 0,76 onder de door de raad vastgestelde wenselijke bandbreedte van 1,0 - 1,4. Dit als gevolg van al in vorige begrotingen geplande mutaties op deze reserve. Voor een nadere toelichting op het weerstandsvermogen wordt verwezen naar paragraaf 3.2 van de gemeenterekening (Weerstandsvermogen en risicobeheersing). 3.1 de verslaggevingsvoorschriften schrijven voor dat de bestemming van reserves aan de Raad is voorbehouden.

Volgend uit artikel 43 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en artikel 15 van de financiële verordening, dient de Raad goedkeuring te verlenen voor de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Deze goedkeuring wordt vooraf gegeven bij de vaststelling van de begroting. Hiermee geeft de Raad invulling aan haar budgetrecht. Met de jaarrekening wordt hier vervolgens achteraf verantwoording over afgelegd. Hieronder volgt een toelichting.

CST-Strategie en Control GH Oude Nijhuis

Bestemming Toevoeging Onttrekking 31-12-2024 2023

Bedragen x € 1.000

1-1-2024

Algemene reserve

88.708

14.421

37.344

15.439

125.035

Bestemmingsreserve - Egalisatie

9.995

0

13.582

13.774

9.803

Bestemmingsreserve Kapitaallasten

16.532

0

8.247

5.352

19.427

Bestemmingsreserve - Overige

106.702

197

38.102

28.568

116.430

Totaal reserves

221.937

14.617

97.275

63.133

270.695

Gerealiseerd resultaat 2023

21.033

-14.617

0

6.416

0

Totaal reserves

242.970

0

97.275

69.549

270.695

De reservepositie in 2024 laat een toename zien van 27,7 miljoen euro. Dit bedrag bestaat uit toevoegingen van in totaal 97,3 miljoen euro en onttrekkingen van in totaal 69,5 miljoen euro. Het totaal van de reserves per eind 2024 bedraagt 270,7 miljoen euro en bestaat uit een algemene reserve van 125,0 miljoen euro en bestemmingsreserves van 145,7 miljoen euro. De algemene reserve is in 2024 vooral toegenomen door de toevoeging van de bestemming van het saldo jaarrekeningresultaat 2023 van 14,4 miljoen euro en de voordelige effecten van de circulaires gemeentefonds van 15,8 miljoen euro. In komende jaren zal de reserve afnemen door het nadelig rekeningresultaat 2024 en de geplande tekorten in de toekomstige begrotingsjaren. In dit overzicht is nog geen rekening gehouden met de hierboven vermelde resultaatbestemming 2024. In lijn met artikel 15 van de financiële verordening wordt de Raad ook gevraagd om in te stemmen met de opheffing van de reserve Gezond Meedoen convenant Menzis. Deze bestemmingsreserve vervult geen functie meer en het saldo per eind 2024 van 839 euro kan in 2025 vrijvallen. Voor een specificatie en het verloop van de reserves wordt verwezen naar paragraaf 10.1 van de gemeenterekening (Staat van reserves). Risico’s Bij het voorstel van de gemeenterekening gaat het om een verantwoordingsdocument richting gemeenteraad en is dit aspect niet van toepassing.

Kosten en financiële dekking van het voorstel Bij het voorstel van de gemeenterekening gaat het om een verantwoordingsdocument richting gemeenteraad en is dit aspect niet van toepassing. Afweging en alternatieven Door niet in te stemmen met de specifieke resultaatbestemmingen kunnen deze activiteiten geen doorgang vinden. Participatie Bij het voorstel van de gemeenterekening gaat het om een verantwoordingsdocument richting gemeenteraad en is dit aspect niet van toepassing. Communicatie Er is een persbericht opgesteld en na de collegebehandeling zal een persgesprek plaatsvinden. Vervolg Na de raadsbehandeling vinden de laatste redactionele (technische) aanpassingen aan de jaarrekening plaats, zoals de toevoeging van de tekst van de controleverklaring. Vervolgens wordt de gemeenterekening door het college naar de provincie gestuurd.

CST-Strategie en Control GH Oude Nijhuis

Bijlagen Gemeenterekening 2024 Raadsbesluit gemeenterekening 2024 Persbericht gemeenterekening 2024 Concept Accountantsverslag 2024

Burgemeester en Wethouders van Enschede, _______________ de loco-Secretaris, de Burgemeester,

E.A. Smit

R.W. Bleker

CST-Strategie en Control GH Oude Nijhuis