Presentatie Gemeentebegroting 2023.pdf

INFORMERENDE SESSIE BEGROTING 2023 -2026 KAMER BESTUUR EN MIDDELEN, 10 OKTOBER 2022, NICKY BIJEN, RALPH MEIJERS, KARIN LIGTHART

INHOUD Introductie Deel 1 - inhoudelijke begroting - Karin ❖ Basis: lange, middellange en korte termijn ❖ Moties die je terugvindt in de begroting ❖ Begroting in 1 oogopslag Deel 2 – Financiële begroting – Nicky & Ralph ❖ Toelichting op hoofdstuk 2

P&C cyclus 2022 - 2023

Begroting opgebouwd via de strategische opgaven: lange termijn (1030 jaar). Waar willen we naartoe?

Coalitie akkoord: middellange termijn (4 jaar), hoe gaan we werken aan de opgaven? Acties begroting: korte termijn (1 jaar): wat gaan we concreet doen om te werken aan de opgaven?

Lessen uit motie “Enschede sterker uit de crisis als strategische opgave”: ❖ Groen herstel, anticyclisch investeren (o.a. via investeringsagenda) en plannen op de plank (klaar als subsidies of fondsen beschikbaar komen) ❖ Investeer in zaken die bijdragen aan meerdere opgaven/brede welvaart

❖ Na-corona acties: jeugd en binnenstad ❖ Samenwerking steeds belangrijker om opgaven te realiseren (bv samenwerking met Hengelo op spoorzone) ❖ Perspectief bieden (van coronamaatregelen naar brede welvaart)

Toetsingskader voor strategische groei naar 170.000 inwoners Aanzet tot Koersdocument (maart 2022) Staat van de stad (website) (maart 2022) Begroting 2023: - Nieuwe doelenboom met aangescherpte opgaven - Indicatoren meer gericht op de lange termijn (ambities deels ook terug te vinden in het coalitie akkoord)

opgave inclusief Enschede decentralisaties

aantrekkelijk Enschede Enschede specifiek

groen en duurzaam Enschede

doelen Elke inwoner heeft de mogelijkheid tot financiële zekerheid en stabiliteit Elke inwoner heeft de mogelijkheid om keuzes te maken die gezond leven makkelijker maken Elke inwoner heeft de kans zich optimaal te ontwikkelen Enschede heeft veel baankansen talent wordt aangetrokken, vastgehouden en ontwikkeld In Enschede kun je prettig en gezond wonen en leven Enschede is klimaatneutraal

Enschede is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht

Mondiale opgave

Enschede is groen en biodivers Enschede is circulair

open Enschede Veranderende rol overheid/burger, democratische transitie

Enschede is een mensgerichte gemeente

Enschede is een netwerkende en responsieve gemeente

Enschede is in toenemende mate een digitale gemeente

Lange termijn : strategische opgaven als basis begroting

Belangrijkste uitgangspunten: ❖ De doelenboom is van “de hele stad” ❖ De opgaven en doelen zijn inclusief (niet voor een bepaalde doelgroep) ❖ Positieve bewoordingen, vanuit een wenkend perspectief geformuleerd ❖ Doelenboom gekoppeld aan verhaal van de stad, kwaliteiten ❖ Basis van opgaven: vergroten veerkracht

Historie

April 2022 - Basis maartbrief Rijk - Start van coalitieonderhandeling

Juli 2022 - Basis meicirculaire 2022 - Uitgangspunten voor de begroting

2.1 Middelenkader 2023-2026

2.2 Ontwikkeling rijksmiddelen Meicirculaire 2022 • Stijging van het accres doordat gemeenten trap-op gaan met de gestegen Rijksuitgaven; • Stijging van het accres doordat het Rijk rekent met flink hogere loon- en prijsontwikkeling dan waarmee was gerekend in de vorige circulaires; • Herijking van het gemeentefonds wordt ingevoerd vanaf 2023 waarbij Enschede een voordeel heeft oplopend van 1,2 miljoen euro in 2023 naar 6,0 miljoen euro voor 2026 en verder; • Incidenteel vervallen van de opschalingskorting voor de jaren 2023 (4,1 miljoen euro), 2024 (5,5 miljoen euro) en 2025 (7,0 miljoen euro). De opschalingskorting blijft voorlopig voor 2026 e.v. bestaan.

Septembercirculaire 2022 • Wordt conform financiële verordening niet verwerkt in begroting; • Positief effect: • Stijging aantallen bij maatstaf bijstandontvanger (waarschijnlijk fouten in de berekening door Rijk); • Hogere loon- en prijsindex; • Voor 2026 een eenmalige bijdrage van 1 miljard euro;

2.4 Knelpunten O&O

• Toename in omvang en aantallen knelpunten t.o.v. de financiële foto. De helft is toe te wijzen aan gestegen prijzen;

• De tabel in paragraaf 2.4 zijn de onderwerpen met FF (financiële foto) en BG (begroting) weergegeven. • Een toelichting op ieder knelpunt is opgenomen in bijlage 6.8

2.5 Coalitieakkoord – prioriteiten 2023

• Focus op onderwerpen uit coalitieakkoord die al in 2023 uitgevoerd moeten worden; • Richting zomernota 2023 worden resterende onderwerpen financieel ingeschat en integraal afgewogen; • Invulling eigen verdiencapaciteit door afkoop dure lening. Incidentele investering, structurele begrotingsruimte; • Toelichting op de opgenomen onderwerpen is terug te vinden in bijlage 6.9;

2.6 Afschaffen spaarprogramma en instellen structurele dotatie investeringsagenda Voorstel aan de Raad om het spaarprogramma af te schaffen: • Algemene reserve en weerstandsratio zijn weer op goed niveau;

• Financieel verordening staat het toe om het spaarprogramma af te schaffen; • Om te kunnen sparen weinig investeringen afgelopen decennium. Onder andere oorzaak van achterblijvende bevolkingsgroei met een steeds kleiner aandeel gemeentefonds tot gevolg;

• Daarom niet alleen spaarprogramma afschaffen maar investeringsniveau weer op peil brengen door 4 miljoen euro vanaf 2024 structureel aan de investeringsagenda toe te voegen. • Sluitend begrotingssaldo van groter belang dan voorgaande jaren; Daarnaast een incidentele toevoeging van 15 miljoen euro uit algemene reserve in 2023 aan de investeringsagenda.

2.7 Structureel saldo

• Structureel saldo: de jaarlijks terugkerende lasten zijn gedekt door de jaarlijks terugkerende baten. Alle incidentele baten en lasten worden hierbij buiten beschouwing gelaten. • De provincie heeft in haar rol als toezichthouder aangegeven dat in eerste instantie gekeken wordt naar het eerstvolgende begrotingsjaar. Als de begroting in 2023 structureel en reëel sluitend is wordt op de gemeente in principe repressief toezicht toegepast.

2.8 Taakstellingen • Taakstellingen niet haalbaar en daarom afgevoerd -> structureel nadeel 400.000 euro

• Noodzaak om te monitoren niet meer aanwezig. Maatregelen zijn doorgevoerd, budgetten zijn afgeraamd. • Resterende taakstellingen om invulling aan te geven.

Weerstandsvermogen en ratio -> paragraaf 4.2

Samenvattend - Voortvarende start met coalitieakkoord; - Inspelen op actuele maatschappelijke problematiek (impact inflatie); - Structureel investeren op lange termijn opgaven;

- Financiële positie is op orde, het spaarprogramma wordt afgebouwd; - Nieuwe verdeelmodel in het gemeentefonds; - Vervallen opschalingskorting t/m 2025; - Vergroten van de eigen verdiencapaciteit; - 2026: nieuw financieringsstelsel Rijk/gemeenten. Al forse afboeking gemeentefonds; - Samen met VNG lobby om financiële verhouding op orde te houden zonder verzwaring belastingdruk inwoners; - Daarom op dit moment (nog) geen bijsturing.

Afsluiting – Vragen en opmerkingen

• Inloopsessie voor informeel gesprek over begroting 24-10 / 15.00 – 17.00 / kantine Stadhuis

• Vragen? g.gjaltema@enschede.nl