PPT 20 januari GR TB-TA SC EWIO (1)

Technology Base incl. Twente Airport

Informatiebijeenkomst Stedelijke Commissie EWIO 20 januari 2025

Inhoud 1. Totaalopgave: 500 hectare a. Woonparken b. Werkparken c. Natuurnetwerk Nederland (NNN) d. Technology Base 2. Technology Base: Visie & Aanpak 3. TB – Bedrijvenpark 4. TB - Twente Airport 5. Inzet van marktpartijen & vragen 6. PPS en besluitvorming 7. Defensie 8. Concessie 9. Vragen / gesprek

Woonparken (90 ha) Resultaat • 306 wooneenheden

• Rol GR: afronden / woonrijp maken

Woonparken

Restopgave: woonrijp maken

Werkparken (58 ha) Resultaat • Gebied verkocht aan Van Eck • Bestemmingsplan: vervallen in oude militaire bestemming • Oplossing: per event afwijken van het omgevingsplan (BOPA’s) door de gemeente

• Geen rol meer voor de GR

Werkparken

Natuurgebied (130 ha) Resultaat • Eigendom Provincie Overijssel • Gebruik voor recreatie en onderdeel Natuurnetwerk Nederland (m.n. veldleeuwerik) • Bestemmingsplan: vervallen in oude militaire bestemming

• Geen rol meer voor de GR

Natuurgebied

Samengevat Berenschot (2022)

Vergelijking andere afgestoten defensieterreinen Ø 10 jaar na aanvang heeft de helft van het gebied nieuwe functies en een nieuwe eigenaar Ø Meer dan 300 miljoen aan gerealiseerde particuliere investeringen: een stevige impuls in de regionale bouwkolom

Technology Base: Visie & Aanpak Commissie van Wijzen 2014 (Wientjes) • • • •

Maak van de luchthaven Twente een iconische internationale ontwikkel-, demonstratie- en productiezone voor ‘Advanced Materials and Manufacturing’ & High Tech Systems en Materials Laat gebruik van de baan op een logische manier inhaken bij de gebiedsontwikkeling en toevoeging als vestigingsfactor Twente. Ook voor luchtvaart- en luchthavengebonden bedrijvigheid. Behoud kleinschalige luchthaven (asset voor de regio) Ontwikkel hightech bedrijvenpark

Berenschot 2022: Besluit gemeenteraad en PS • •

Hou vast aan het profiel van de Commissie van Wijzen incl. optimalisaties op bedrijvenpark en luchthaven Behoud sturingsfilosofie van de GR

De provincie voegt daaraan toe • •

Werk in een periode van twee jaar in samenwerking met (boven)regionale partners een duurzaam perspectief voor de kleinschalige luchthaven uit De provincie overweegt uiterlijk in 2025 de provinciale rol in de luchthavenexploitatie

Technology Base (230 ha) Segment

Max opp. footprint in m²

Verhuurd / gerealiseerd in m²

Resteert maximaal m²

Luchthaven gebonden

50.000

9.626

40.374

HTSM / AMM Safety & Security

50.000 19.000

3.335 8.198

46.665 10.802

Unmanned Systems

5.000

570

4.430

Ondersteunend div. Horeca* 1.600

442 -

-

Totaal

22.171

102.271

124.000

*1.600 m² horeca is voor 800 m² onderdeel van de 50.000 m² HTSM/AMM en voor 800 m² onderdeel van de 50.000 m² Luchthaven

TB - Bedrijvenpark (80 ha) Resultaat • Bestemmingsplan gereed • Erfpacht en parkmanagement geregeld • Al het bestaande vastgoed (shelters & hangars) in verhuur • Alles is klaar voor uitgifte van kavels én er is vraag uit de markt! Vastgoedexplotatie Tussen 150K en 200K positief per jaar Belemmeringen (ondanks marktvraag!) • Stikstof / extern salderen • Netcongestie (energie)

Technology Base – bedrijvenpark Grondexploitatie Aankoop rijk, rente & BTW

€ -31,79 mln

Technology Base

€ -10,64 mln

Overige gebiedsdelen

€ 22,51 mln

Totaal

€ -19,92 mln

Verklaringen verlies ontwikkellocatie Technology Base 1. Kosten niet doorgaan burgerluchthaven drukken op grondexploitatie​ 2. Max. 13% kan worden bebouwd​ 3. Netcongestie en stikstof belemmeren uitgifte​ en kosten projectorganisatie en hoge rentelasten lopen door.

TB - Bedrijvenpark

TB – Twente Airport (150 ha) Luchthavenbesluit (MER) • 20.000 vliegbewegingen per jaar • waarvan 1800 zakenvluchten Resultaten • 6000 vliegbewegingen per jaar • waarvan 350-500 zakenvluchten • plus 125-300 niet uitgevoerde zakenvluchten! • vliegtuig-parkeren groeit (grillige markt) Luchthavenexploitatie • Structureel jaarlijks tekort rond 400K

r

0 0 4 -

e p K

a a j r

TB - Twente Airport

TB – Twente Airport Ontwikkelrichtingen (TA Syntheserapport) 1. Elektrisch vliegen 2. Testluchthaven 3. Vliegtuig-parkeren 4. Business aviation 5. Vastgoed (hangar / onderhoud) 6. Events

TB – Twente Airport (TA) Stappen in de PPS 1. Letter of intent (LOI) t/m oktober 2023 2. Verlenging LOI t/m oktober 2024 3. Onderzoeken “businesscase” TA 4. Rapport Verkenning haalbaarheid PPS Twente airport 5. Interesse bedrijfsleven onder voorwaarden: ü Zicht op satellietnavigatie ü Groot onderhoud van de baan 6. Vormgeven van de PPS (deze periode) ü Marktpartijen: exploitatie via aanbesteden concessie ü GR: eigenaar grond en vastgoed

Bedrijfsleven aan het woord

Waarom? De overwegingen van het bedrijfsleven • De eventuele sluiting van de luchthaven is een bedreiging voor de regio; • Bereikbaarheid • Economisch belang • Wij hebben onze hulp aangeboden; gestart met verkenning > afspraken vastgelegd in LOI AIS publications (lvnl.nl)

Het maatschappelijk belang Bereikbaarheid van de regio is de sleutel tot toekomstige economische groei

Het gaat ons om:

• Bereikbaarheid van de regio nu en in de toekomst • De economische ontwikkeling van de regio, denk hierbij aan: • direct en indirecte werkgelegenheid • de cruciale rol van de luchthaven bij toekomstige vervoersvraagstukken • de indirecte rol van de luchthaven voor de ontplooiing van bedrijvenpark Technology Base • de tractie die dit geeft qua beeldvorming van de regio Twente

Doel: Behoud Twente Airport voor de regio Bereikbaarheid van de regio is de sleutel tot toekomstige economische groei Elektrisch vliegen

Zekerheid voor de toekomst Betrouwbare luchthaven: satelliet navigatie

Goede ligging Uniek (rust en ruimte)

Lange baan (3km)

Geen passagiers Lage kosten

De vraag is niet óf het er komt, maar wanneer: Elektrisch vliegen Elektrisch vliegen is dichterbij dan u denkt • Geeft ‘Twente Airport’ bestaansrecht • Elektrisch vliegen biedt: • Vliegen zonder CO2 uitstoot • Vliegen met weinig geluid • Toekomstig openbaar vervoer. • Regionale luchthavens spelen hierin een cruciale rol. Advanced Air Mobility Reality Index (aamrealityindex.com)

Twente Airport: vandaag Hangar 9

C94 C100 VOP’s Platform C

(Vliegtuig Opstel Plaatsen)

VOP’s Platform A

(Vliegtuig Opstel Plaatsen)

2 Verhuurde Shelters Verhuurde Shelters: Vliegclub Zweefclub

Twente Airport: mogelijkheden voor de toekomst

Waar staan we nu? Ondernemers en publieke partijen zien hetzelfde ontwikkelperspectief

• De verkenning heeft aangetoond: • Dat een vorm van PPS mogelijk is • Dat op termijn een positieve exploitatie haalbaar is onder voorwaarden • Gestart met idee om het samen te doen Met name vanwege beleidskaders voor verbonden partijen: Voorkeur van overheden dat marktpartijen ‘alleen’ de exploitatie BV gaan doen

Ons voorstel • De exploitatie van Twente Airport in eigen hand te nemen. • Dit onder voorwaarden: • Zicht op satelliet navigatie • GR draagt zorg voor komend groot baanonderhoud • Exploitatie BV huurt baan met verlichting, opstallen en satelliet navigatie. • Ondernemers brengen in: • Kapitaalsinbreng van EUR 2 miljoen, wij dragen de opstartverliezen • Bekostiging volgend groot baanonderhoud • Ondernemerschap binnen huidige visie • Geen actief dividendbeleid, de opbrengsten vloeien terug in de onderneming.

Waarom zou dit wél lukken? • Geen gemakkelijke business • Vele pijlers van activiteiten die alle nodig zijn • Satelliet navigatie is de aanjager • Ondernemend aan de slag; aanpak ‘start-up’ • Lean & mean operatie • Ondernemerschap inbrengen; focus op de klanten en onze diensten • Creativiteit; kansen creëren

Ons voorstel meer concreet – 4 pijlers 1. Zakelijk vliegen

3. Testen en onderzoek

2. Vliegtuig onderhoud en parkeren

4. Verhuur vastgoed

Ons voorstel meer concreet – Zakelijk vliegen 1. Zakelijk vliegen

• Dit is de onderstroom inkomsten • FBO (Fixed Base Operator) naar Twente Airport halen • Indien bestaanszekerheid + satelliet navigatie > behoefte zakelijke hangars

Ons voorstel meer concreet – Onderhoud en parkeren 2. Vliegtuig onderhoud en parkeren

• Onderhoud > geeft parkeerbehoefte • Grillige markt vanwege capaciteitsgebrek onderhoud • Op zoek naar ruimte! • Vestiging van onderhoudsbedrijf op Twente Airport trekt klanten • Vloot uitfaseringen zijn een kans

Ons voorstel meer concreet – Test en onderzoek 3. Testen en onderzoek • Vele luchtvaart innovaties, behoefte wordt groter • Bredere innovaties, bijv. laser satelliet communicatie • Verdere verdieping met NLR • Defensie oefeningen

Ons voorstel meer concreet – Vastgoed 4. Verhuur vastgoed • Bestaand vastgoed • Ontwikkelpotentie Kruisbestuiving met andere activiteiten: • Onderhoudsbedrijven • Stalling vliegtuigen • Wensen vliegclub • Test faciliteiten • (Elektrische) vliegtuig bouwers

Ons voorstel meer concreet – organisatie

PPS en besluitvorming •

Context 1: besluitvorming provinciale staten over verschillende scenario’s 1. PPS / concessie 2. Voortzetten huidige situatie: exploitatie zonder marktpartijen 3. Stoppen met de luchthaven 4. Verkoop van de luchthaven

•

Context 2: Zicht op satellietnavigatie (lobby richting Defensie) en groot onderhoud van de start- en landingsbaan (besluit PS)

•

Context 3: onderzoek defensie in het kader van het LPRD Jachtvliegtuigen? / Dirtstrip? / Cargo-drones? / Reserveluchthaven? Los van deze contexten bereiden we concessie verder voor zodat op basis van alle noodzakelijke info besluitvorming zomer ‘25 mogelijk is.

Concessie: aanbesteding van de exploitatie van de luchthavenoperatie Basis voor de concessie • Maatschappelijke waarde a. b. c. d. e.

Luchtzijdige bereikbaarheid van Twente Economische en maatschappelijke ontwikkeling van Regio Twente Een innovatief ecosysteem (vestigingsklimaat) Inbedding in regionale netwerken/actoren en bedrijfsleven Faciliteren hulpdiensten en publiek-maatschappelijke vluchten

• Uitvoeren van de luchthavenoperatie • Toekomstperspectief TA (testluchthaven, zakelijk vliegen, drones, onderhoud, elektrisch vliegen) • Samenhang tussen luchthaven en bedrijvenpark • GR blijft eigenaar van de grond en het vastgoed • Exploitant draagt exploitatierisico • Huidige kaders (Omgevingsplan en luchthavenbesluit) en wet- en regelgeving • Looptijd concessie en huurprijs vastgoed

Rol gemeenteraad Eerste juridische analyse wijst uit dat de mogelijkheid van de concessie binnen de bestaande kaders van de GR valt – met name het vastgestelde aanbestedingsbeleid

Gesprek