Onderbouwing Gasunie
Tekst van het document
Door de afwezigheid van rivieren, beken, meren en estuaria kan de aanwezigheid van kwabaal kan logischerwijs worden uitgesloten in beide plangebieden. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Conclusie Aanvullend onderzoek naar beschermde vissoorten is niet noodzakelijk. 4.8 Insecten en overige ongewervelden Bureaustudie Beschermde insecten en overige ongewervelden stellen specifieke eisen aan hun habitat. Een aantal beschermde soorten kunnen op basis van eerdere waarnemingen worden aangetroffen in of rond de plangebieden, namelijk: grote vos, grote weersschijnvlinder, iepenpage, kleine ijsvogelvlinder, veldparelmoervlinder, teunisbloempijlstaart, beekrombout, gevlekte witsnuitlibel, hoogveenglanslibel, oostelijke witsnuitlibel en sierlijke witsnuitlibel. Veldbezoek Grote vos Grote vos neemt de afgelopen jaren weer sterk toe. De soort is vooral te vinden op warme, zonnige, open maar beschutte plaatsen. Hieronder vallen vochtige, open bossen, bosranden, boomgaarden en andere plekken met grote vrijstaande bomen. Ook moeten er geschikte plaatsen zijn om te overwinteren, zoals holle bomen of stapels hout. De belangrijkste waardplant zijn iep en boswilg. Binnen de plangebieden zijn deze waardplanten niet aanwezig en er worden geen groenstructuren aangetast door de werkzaamheden. Aanvullend onderzoek is hierdoor logischerwijs niet noodzakelijk.
Grote weerschijnvlinder Grote weerschijnvlinder komt met name voor in oudere, vochtige loofbossen, wilgenbroekbossen of bosschages in beekdalen. De belangrijkste waardplanten zijn boswilg en soms grauwe wilg. Binnen beide plangebieden zijn geen wilgen aanwezig. Aanvullend onderzoek is hierdoor logischerwijs niet noodzakelijk. Iepenpage Iepenpage is een zeldzame standvlinder die vooralsnog vooral is waarge nomen in Zuid-Limburg, de Achterhoek en Noord-Brabant. De waardplanten voor deze soort zijn diverse soorten iep, waaronder gladde en ruwe iep en enkele cultivars. Iepenpage komt voor in bossen, bosranden, parken en grotere tuinen maar heeft geen groot NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 34 leefgebied nodig. De aanwezigheid van één iep is soms al voldoende voor een populatie. Binnen beide plangebieden zijn geen iepen aanwezig en worden er geen groenstructuren aangetast . Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Kleine ijsvogelvlinder Is een soort van gevarieerde, vochtige gemengde bossen of loofbossen, zoals elzenbroekbos. Geschikte waardplanten o.a. kamperfoelie en sneeuwbes, groeien doorgaans in de halfschaduw. De kleine ijsvogelvlinder vliegt graag in de halfschaduw en op open plekken, bredere bospaden en langs bosranden. Binnen beide plangebieden zijn geen waardplanten aanwezig en er wordt geen groen aangetast.
Aanvullend onderzoek is hierdoor logischerwijs niet noodzakelijk. Veldparelmoervlinder Veldparelmoervlinder komt voor in kruidenrijke, droge en schrale graslanden met een open, korte, vrij rommelige mozaïekstructuur. Binnen beide plangebieden zijn geen kruidenrijke, droge en schrale graslanden aanwezig. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Teunisbloempijlstaart Teunisbloempijlstaart komt voor in open plekken in vochtige bossen, bosranden en warme open plaatsen. De belangrijkste waardplanten van de soort zijn wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart. Binnen het plangebied zijn geen waardplanten aanwezig van teunisbloempijlstaart. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Beekrombout Beekrombout wordt in uiteenlopende typen stromende wateren aangetroffen, zowel langzaam als snel stromend. Belangrijk is de aanwezigheid van zuurstofrijk water en onbegroeide zandige substraten en niet te rijk zijn aan nitraten en fosfaten. Vaak zijn grote delen van de oever rijkbegroeid en is het landschap in de omgeving kleinschalig met bosjes, houtwallen, hooilanden, heidevelden en ruigten. Door de afwezigheid van stromend water kan de aanwezigheid van voortplantingshabitat van beekrombout logischerwijs worden uitgesloten. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Gevlekte witsnuitlibel Gevlekt witsnuitlibel is meestal te vinden bij verlandingszones van laagveenmoerassen.
Daarnaast kunnen ze voorkomen in bosplassen en verlandingszones van hoogveen- en heidevennen op de hoge zandgronden en randzones van hoogveen. Deze biotooptypen hebben met elkaar gemeen dat het water helder, ondiep (één meter of minder), matig voedselrijk en beschut gelegen is. Zowel vegetatieloze als dichtgegroeide wateren worden gemeden. Door de afwezigheid van laagveenmoerassen en vennen kan de aanwezigheid van voortplantingshabitat van gevlekte witsnuitlibel logischerwijs worden uitgesloten. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Hoogveenglanslibel Hoogveenglanslibel komt zeer zeldzaam voor. De huidige bekende populaties liggen in hoogveengebieden, op locaties vlakbij de Duitse en Belgische grens. Door de afwezigheid van hoogveengebieden kan de aanwezigheid van voortplantingshabitat van hoogveenglansliebel logischerwijs worden uitgesloten. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Oostelijke witsnuitlibel Oostelijke witsnuitlibel is een zeer zeldzame witsnuitlibel, waar in Nederland maar één populatie van bekend is. De soort is waargenomen bij matig voedselarme wateren op zandgronden, meestal vennen, welke een complex vormen in een bosrijke omgeving. Voor de larven is een brede, begroeide, verlandingszone noodzakelijk.
Door de afwezigheid van vennen en een brede verlandingszone kan de aanwezigheid van voortplantingshabitat van oostelijke witsnuitlibel logischerwijs worden uitgesloten. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 35 Sierlijke witsnuitlibel Sierlijke witsnuitlibel komt voor langs beschutte oeverzones van meren en in stilstaande, ongestoorde wateren met een rijke (submerse)watervegetatie, zoals veenplassen, vijvers en dode rivierarmen. De wateren zijn (matig) voedselrijk en doorgaans omgeven door bos. Door het kleine aantal Nederlandse waarnemingen van de soort zijn biotoopomschrijvingen vooral uit andere Europese landen bekend. Door de afwezigheid van vennen, vijvers en dode rivierarmen kan de aanwezigheid van voortplantingshabitat van sierlijke witsnuitlibel logischerwijs worden uitgesloten. Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Conclusie Aanvullend onderzoek naar beschermde insectensoorten is niet noodzakelijk. 4.9 Toetsing zorgplichten Omgevingswet In de Omgevingswet is een algemene zorgplicht opgenomen voor het zoveel mogelijk voorkomen, beperken of ongedaan maken van nadelige gevolgen op de fysieke leefomgeving. Daarnaast zijn er in het Bal specifieke zorgplichten opgenomen met betrekking tot Natura 2000-gebieden, bedreigde flora en fauna en houtopstanden.
Deze specifieke zorgplichten vragen om in beeld te brengen of en welke Natura 2000-gebieden, bedreigde soorten of waardevolle houtopstanden kunnen voorkomen in de invloedsfeer van het project. Als deze voorkomen, wordt gevraagd om nadelige gevolgen te voorkomen of deze gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken door het nemen van maatregelen (zie bijlage 1). Omdat het in beeld brengen van mogelijke nadelige gevolgen voor Natura 2000 -gebieden niet los kan worden gezien van een beoordeling of een kans op significante gevolgen kan worden uitgesloten en deze beoordeling voorbehouden is aan een voortoets Natura 2000, maakt de toetsing aan de specifieke zorgplicht Natura 2000 - gebieden geen onderdeel uit van deze paragraaf. Voor een rechtsgeldige voortoets is tevens een AERIUS - stikstofberekening noodzakelijk. De toetsing gebiedsbescherming en AERIUS-berekening zijn geen onderdeel van deze quickscan. Bureaustudie en veldbezoek Het plangebied herbergt geen geschikte biotopen van bedreigde soortgroepen waardoor de aanwezigheid van deze soortgroepen kan worden uitgesloten. Na de uitvoering van de werkzaamheden is het gebied weer beschikbaar voor eventuele foeragerende dieren. Conclusie In het onderzoeksgebied zijn geen bedreigde soorten of waardevolle houtopstanden aanwezig.
Mogelijk dient het project getoetst te worden aan de speci fieke zorgplicht Natura-2000 gebieden inclusief stikstofberekening, dit is geen onderdeel van deze quickscan beschermde flora & fauna. NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 36 Conclusies + aanbevelingen 5.1 Conclusies Te verwachten soorten in invloedsfeer Beschermde planten, vleermuizen, grondgebonden zoogdieren, amfibieën, reptielen, insecten en vissen en worden niet verwacht binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden van beide plangebieden . Aanvullend onderzoek is niet noodzakelijk. Wel dient er met grondgebonden soorten rekening te worden ge houden in het kader van de zorgplicht: deze dienen te alle tijden de werkputten te kunnen verlaten, bijvoorbeeld door uittredeplanken of flauwe taluds. Aanvullende onderzoeken Algemeen voorkomende broedvogels zijn niet uit te sluiten. Geadviseerd wordt om direct voorafgaand aan de werkzaamheden de directe omgeving van het plangebied te onderzoeken of broedgevallen aanwezig zijn. Vooraf maatregelen nemen om te voorkomen dat broedvogels gaan nestelen is toegestaan, mits er geen sprake is van aanwezigheid van vogels met jaarrond beschermde nesten. Omgevingsvergunning Het is niet noodzakelijk om een omgevingsvergunning Flora en Fauna aan te vragen.
Toetsing zorgplichten Ow In het onderzoeksgebied zijn geen bedreigde soorten of waardevolle houtopstanden aanwezig. 5.2 Aanbevelingen Ecologisch werkprotocol Het wordt aanbevolen een ecologisch werkprotocol op te stellen als richtlijn voor de uitvoering van de voorgenomen ingreep. Daarnaast dient het om voldoende zorg vuldig te werken conform de eisen van de zorgplichten. Het werkprotocol is een document waarin beschreven staat waar en wanneer welke werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden en onder welke voorwaarden. Voortoets Natura-2000 Omdat het in beeld brengen van mogelijke nadelige gevolgen voor Natura 2000 -gebieden niet los kan worden gezien van een beoordeling of een kans op significante gevolgen kan worden uitgesloten en deze beoordeling voorbehouden is aan een voortoets Natura 2000, maakt de toetsing aan de specifieke zorgplicht Natura 2000 - gebieden geen onderdeel uit van deze paragraaf. Voor een rechtsgeldige voortoets is tevens een AERIUS - stikstofberekening noodzakelijk. De toetsing gebiedsbescherming en AERIUS-berekening zijn geen onderdeel van deze quickscan. Doordat de werkzaamheden tegelijkertijd uitgevoerd worden met de werkzaamheden van de gemeente en Heijmans B.V., dient overlegd te worden hoe deze voortoets vormgegeven kan worden met betrekking tot de overlap van de projecten.
Overige aanbevelingen In verband met mogelijk aanwezige grondgebonden zoo gdieren en reptielensoorten in de omgeving van plangebied 1 is de aanbeveling om maatregelen te treffen zodat individuen die bij toeval het plangebied betreden, eventuele geulen of gaten altijd zelfstandig kunnen verlaten. Maatregelen die hierbij toegepast kunnen worden, kunnen uitgewerkt worden in een ecologisch werkprotocol. NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 37 Literatuur Broekhuizen, S., Spoelstra, K et.al. 2016. Atlas van de Nederlandse Zoogdieren. Naturalis Biodiversity Center, Leiden. EIS Kenniscentrum. Insecten en andere ongewervelden, Leiden. Creemers R.C.M. & van Delft J.J.C.W. (2009). De amfibieën en reptielen van Nederland, - Nederlandse fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, European investabrate Survey – Nederland, Leiden Dietz C., O. von Helversen & D. Nill, 2011. Vleermuizen ‘Alle soorten van Europa en Noordwest -Afrika. Vertaling en bewerking P.H.C. Lina. De Fontein/Tirion Uitgevers B.V., Utrecht Netwerk Groene Bureaus (20 23). Soorteninventarisatieprotocollen in het kader van de Omgevingswet. [pdf-document]. Versie november 2023. Netwerk Groene Bureaus (2021). Vleermuisprotocol 2021 geactualiseerd voor de meervleermuis (28 feb 2025) [excel-bestand].
Natura 2000: https://www.natura2000.nl Soortinformatie: http://BIJ12.nl/kennisdocumenten http://zoogdiervereniging.nl/ http://ravon.nl/ http://vlindernet.nl/ http://libellennet.nl/ http://sovon.nl/ Waarnemingen: www.verspreidingsatlas.nl/ NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 38 Bijlage 1 Wetgeving Omgevingswet Vanaf 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. De Omgevingswet vervangt 26 wetten en regels, waaronder de Wet natuurbescherming. De bevoegdheid ligt grotendeels bij de provincies. Zij zijn verantwoordelijk voor de toetsing van werkzaamheden en activiteiten bij bijvoorbeeld Natura 2000 -gebieden (de gebiedsbeschermingsbepalingen) en dier - en plantensoorten (de soortenbeschermingsbepal ingen). Alleen bij ruimtelijke ingrepen waarmee grote nationale belangen zijn gemoeid is het Rijk (Minister van LVVN) bevoegd gezag. De natuurbescherming onder de Omgevingswet is onder te verdelen in verschillende onderdelen: de bescherming van natuurgebieden en landschappen (Natura 2000 -gebieden, Natuurnetwerk Nederland (NNN), bijzonder nationale natuurgebieden, bijzonder provinciale natuurgebieden, bijzonder provinciale landschappen), de bescherming van soorten en de bescherming van houtopstanden.
Bescherming van natuurgebieden en landschappen Bescherming van Natura 2000-gebieden Natura 2000 -gebieden in Nederland zijn onderdeel van een Europees netwerk aan natuurgebieden waar belangrijke flora & fauna en habitattypen duurzaam beschermd worden. Zij bestaan uit de verschillende Speciale Beschermingszones die moesten worden aangewezen vanwege de verplichtingen uit de Vogelrichtlijn (1979) en de Habitatrichtlijn (1992). Al deze gebieden zijn belangrijk om de Europese biodiversiteit van soorten, habitats en leefgebieden te waarborgen. De in Nederland aangewezen Natura 2000-gebieden worden beschermd onder de Omgevingswet, voorheen onder de Wet natuurbescherming . In Nederland zijn er 16 2 natuurgebieden aangewezen als Natura 2000-gebieden. Voor ieder Natura 2000-gebied zijn er een instandhoudingsdoelstellingen opgesteld voor specifieke habitattypen en flora & fauna in het aanwijzingsbesluit. De instandhoudingsdoelen zijn geformuleerd in termen van behoud/uitbreiding van de omvang van het habitattype of leefgebied en behoud/verbetering van de kwaliteit van het habitattype of het leefgebied. Bij vogels is vaak ook een doelaantal opgenomen voor het aantal broedparen of aantal vogels (bij overwinterende soorten). Dit aantal zegt ook vooral iets over de benodigde draagkracht van het Natura 2000-gebied als broed- of rustgebied voor het doelaantal.
Bij soorten is vaak ook een doelstelling voor de populatie opgenomen, in termen van behoud of uitbreiding. In het Natura 2000-beheerplan per Natura 2000 -gebied (soms geclusterd, zoals het Natura 2000 -beheerplan voor de Voordelta) worden de instandhoudingsdo elen in ruimte en tijd uitgewerkt. Deze vormt dan ook een belangrijk onderdeel van de toetsing van negatieve gevolgen op Natura 2000 -gebieden. Zie voor een overzicht van alle Europese Natura 2000-gebieden de Natura 2000 viewer: https://natura2000.eea.europa.eu/ Meer info over de doelstellingen per Natura 2000-gebied in Nederland, is te vinden op de website www.natura2000.nl. Zodra een gebied is aangewezen, dient voor alle projecten die het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen in gevaar kunnen brengen (een significant gevolg) een omgevingsvergunning te worden aangevraagd. Plannen mogen alleen worden vastgesteld als er geen sprake is van een kans op een significant gevolg. Dit geldt niet alleen voor projecten of plannen binnen deze beschermde gebieden, maar ook voor ingrepen daarbuiten als deze een extern (negatief) effect hebben op de instandhoudingsdoelen. Om het effect van een project of plan in beeld te brengen, dient eerst een voortoets te wor den uitgevoerd.
Als een kans op een significant gevolg niet kan worden uitgesloten, is er met betrekking tot een project sprake van een ‘Natura 2000-activiteit’.3 Wat exact de gevolgen zijn en of een significant gevolg door mitigatie kan worden voorkomen, moet worden onderzocht in een Passende beoordeling (artikel 16.53c, eerste lid Ow). Als een significant gevolg niet kan worden voorkomen, dan 3 Een ‘Natura 2000-activiteit’ is volgens de definitie van het begrip zoals uitgewerkt in de bijlage bij artikel 1.1 Omgevingswet een: ‘activiteit, inhoudende het realiseren van een project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied’. NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 39 dient een zogeheten ‘ADC -toets’ te worden uitgevoerd waarin in achtereenvolgende volgorde moet worden beoordeeld of er geen sprake is van een Alternatief, of er sprake is van een Dwingende reden van groot openbaar belang en of de significante gevolgen vooraf kunnen worden geCompenseerd (artikel 8.74b, lid 2 Bkl). Een Natura 2000-activiteit is vergunningplichtig (art. 5.1, lid 1 Ow), tenzij er sprake is van een ‘vergunningsvrij geval’ (art. 11.16 t/m 11.21 Bal).
De vergunning kan en wordt alleen afgegeven al s blijkt dat significante gevolgen door mitigatie kunnen worden voorkomen of als aan de ADC -criteria kan worden voldaan. Activiteiten die nodig zijn voor het beheer van Natura 2000-gebieden (om de doelstellingen te kunnen halen) of geen significante gevolgen hebben, vallen niet onder de regels voor een Natura 2000-activiteit. Een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd via het Omgevingsloket.4 In de regel is de provincie of het Rijk (LVVN) het bevoegd gezag indien een enkelvoudige aanvraag wordt ingediend voor een Natura 2000 - activiteit. Bij een omgevingsvergunning voor meerdere type activiteiten (een meervoudige aanvraag) is de gemeente veelal het bevoegd gezag, afhankelijk van de aangevraagde type activiteiten. Naast een vergunningplicht bij een kans op significante gevolgen, dient altijd rekening te worden gehouden met de specifieke zorgplicht voor Natura 2000 -gebieden en bijzonder nationale natuurgebieden (artikel 11.6 Bal). Iedereen die activiteiten uitvoert die verslechterende of significant verstorende gevolgen voor een Natura 2000- gebied of een bijzonder nationaal natuurgebied kunnen hebben, moet nadelige gevolgen zoveel mogelijk voorkomen, beperken of ongedaan maken.
Er moet worden nagegaan of nadelige gevolgen op voorhand op grond van objectieve gegevens verslechterende of significant verstorende gevolgen voor de instandhoudingsdoelstellingen kunnen worden uitgesloten. Als nadelige gevolgen niet te voorkomen zijn, dan verplicht de specifieke zorgplicht om m et betrekking tot deze gevolgen passende preventieve maatregelen te nemen, of, als dit niet gaat, om passende herstelmaatregelen te treffen. Een stroomschema voor de toetsing van projecten en plannen aan de regels voor Natura 2000 -gebieden is te vinden onder deze link.5 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Het doel van de NNN is om bij te dragen aan het behoud of herstel van de biodiversiteit die van nature in Nederland in het wild voorkomen. Aanwijzing en begrenzing De aanwijzing van het NNN is geregeld in de Omgevingsverordening. De instructieregels voor de aanwijzing, begrenzing en de reikwijdte van het NNN zijn opgenomen in artikel 7.5 en artikel 7.6 Bkl. In de Omgevingsverordening zijn (instructie)regels gesteld v oor Omgevingsplannen van gemeenten en projectbesluiten.
Deze regels zijn gesteld in het belang van de bescherming, instandhouding, verbetering en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN. Wezenlijke kenmerken en waarden De wezenlijke kenmerken en waarden van de NNN worden vastgesteld per Omgevingsverordening door de provincie conform artikel 7.7 Bkl. In de Omgevingsverordening is daartoe een natuurbeheerplan vastgesteld waar in de regel de bestaande natuurwaarden en het a mbitieniveau zijn aangegeven middels natuurbeheertypen. Daarnaast heeft de provincie zelf de ruimte om te bepalen of zij ook potentiële natuurwaarden (en de daarvoor vereiste bodem- en watercondities) meenemen in de definiëring van de wezenlijke kenmerken en waarden (art. 7.7, 2e lid Bkl). 4 https://omgevingswet.overheid.nl/home 5 https://www.natuurinclusief.nl/wp-content/uploads/Stroomschema-toetsing-gebiedsbescherming-Ow.pdf NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 40 Beschermingsregime Het beschermingsregime voor het NNN is uitgewerkt in art. 7.8. Hierin staat dat i n provinciale Omgevingsverordeningen regels moeten worden opgenomen voor omgevingsplannen en projectbesluiten in het belang van de bescherming, instandhouding, verbetering en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van de NNN. In art.
7.8, 2e lid Bkl staat dat deze regels in ieder geval verzekeren “dat de kwaliteit en oppervlakte van het natuurnetwerk Nederland niet achteruitgaan, dat de samenhang tussen de gebieden van het natuurnetwerk wordt behouden en dat, als binnen het natuurnetwerk activiteiten worden toegelaten die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de wezenlijke kenmerken of waarden van het natuur -netwerk, deze gevolgen tijdig worden gecompenseerd, zodanig dat de kwaliteit, oppervlakte en samenhang van het natuurnetwerk behouden blijven.” De daadwerkelijke mate van bescherming van de NNN hangt daarmee erg af van de uitwerking van de regels in de provinciale Omgevingsverordeningen. In de toetsing van een activiteit op de wezenlijke kenmerken en waarden (wkw) moet eerst worden bepaald wat deze wkw volgens de provinciale omgevingsverordening zijn en of alleen naar activiteiten moet worden gekeken binnen of ook buiten de begrenzing van de NNN (verschilt per provincie). Daarnaast is het van belang of een activiteit past binnen de ruimte van het g emeentelijke Omgevingsplan (bestemmingen en functies). Alleen als een activiteit niet past binnen de bestemming en toegestane functies en er een wijziging nodig is (BOPA) of een nieuw omgevingsplan, moet worden getoetst op het effect op de wkw van de NNN.
De toetsing omvat onder meer of er sprake is van oppervlakteverlies, maar ook of er sprake is van aantasting van de kwaliteit van het natuurbeheertype. Deze zijn aangeduid als het beheertype (huidige kwalificatie natuurbeheertype) en het ambitieniveau (het uiteindelijke doel, eveneens aangeduid met een natuurbeheertype). Het effect op beide moet worden getoetst. De kwaliteit is af te lezen aan de kenmerken van het natuurbeheertype, zoals de structuur, het voorkomen van kwalificerende soorten, en eisen aan milieu- en watercondities en ruimtelijke condities. Daarnaast kunnen ook andere factoren spelen als donkerte, beslotenheid, stilte of aardkundige waarden, afhankelijk van de omschrijving van de wkw. Is er sprake van een nadelig gevolg, dan wordt dat alleen toegestaan onder voorwaarden waaronder compensatie. Een deel van de nieuwe Omgevingsverordeningen van provincies zijn (vooralsnog) beleidsneutraal en komen overeen met het beschermingsregime conform het voormalige Barro (‘nee, tenzij’ -principe aan de hand van zogeheten ADC-criteria), een ander deel heeft echter de regels geconformeerd aan de regels in de Ow. Of nieuwe of gewijzigde Omgevingsverordeningen na het loslaten van een beleidsneutrale overgang een ander beschermingsregime zullen bevatten, zal de toekomst uitwijzen.
Meer informatie over de ligging van het NNN en het geldende natuurbeheerplan met de huidige staat en het ambitieniveau van het NNN, is te vinden op de Informatiekaart Natuur. Bijzondere natuurgebieden en landschappen Het Rijk kan op basis van artikel 2.44, lid 2 Ow zogeheten bijzondere nationale natuurgebieden aanwijzen. De bijzondere nationale natuurgebieden kunnen worden aangewezen vooruitlopend op de aanwijzing of begrenzing als Natura 2000-gebied, bijvoorbeeld als het gaat om compensatie voor handelingen die leiden tot een significant gevolg of als het gaat om gebieden die nodig zijn om de doelstellingen van de Vogelrichtlijn of Habitatrichtlijn te bereiken (art. 3.63 Bkl). Daarnaast kan het Rijk ook bijzondere nati onale natuurgebieden aanwijzen als de bescherming van het gebied nodig is voor de instandhouding of herstel van biotopen en leefgebieden van in Nederland van nature in het wild voorkomende soorten genoemd in bijlage I Vogelrichtlijn of Bijlage I, II, IV of V Habitatrichtlijn. In die gevallen bevat het aanwijzingsbesluit instandhoudingsdoelstellingen (art. 3.64 Bkl). Het ministerie van LVVN heeft de taak zorg te dragen dat de maatregelen worden getroffen voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen van deze type natuurgebieden (art. 2.19, lid 5 Ow), tenzij Gedeputeerde Staten is aangewezen om deze taak uit te voeren (art.
2.18, lid 1, onder g, 2°, tweede streepje Ow). Voor de bescherming van bijzondere nationale natuurgebieden geldt, naast een mogel ijke toegangsbeperking, de specifieke zorgplicht zoals genoemd in art. 11.6 Bal (zie hiervoor). NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 41 De provincies kunnen zogeheten bijzondere provinciale natuurgebieden of bijzondere provinciale landschappen aanwijzen, voor zover het gaat om gebieden buiten Natura 2000-gebieden en het NNN (art. 2.44, lid 5 Ow). Niet iedere provincie hanteert dezelfde juridische bescherming. Sommige hanteren alleen een predicaat (voorbeeld: Midden-Delfland in Zuid -Holland), anderen hanteren een soort ADC -criteria (‘nee, tenzij’ -principe, voorbeeld: Overcingel in Drenthe) en daarmee juridische beschermingsregime naast het NNN en Natura 2000. De vigerende regels staan in de provinciale Omgevingsverordeningen. Bescherming van soorten Een ‘flora- en fauna-activiteit’ is volgens de definitie van het begrip zoals uitgewerkt in de bijlage bij art.
1.1 Omgevingswet een: ‘activiteit met mogelijke gevolgen voor van nature in het wild levende dieren of planten’ Anders dan bij een ‘Natura 2000 -activiteit’, waarvan pas sprake is als een activiteit leidt tot een kans op significante gevolgen op beschermde Natura 2000 -gebieden (zie hiervoor), is er al sprake van een ‘flora - en fauna-activiteit’ als het een mogelijk gevolg heeft voor één van nature in het wild levend dier of plant, ongeacht of deze soort beschermd is volgens de Omgevingswet. Doordat in de definitie wordt verwezen naar ‘van nature’ in het wild levende soorten, gaat de definitie niet op voor niet -van nature voorkomende soorten. Met andere woorden, de regels voor flora - en fauna -activiteiten gelden niet voor soorten die buiten het natuurlijk verspreidingsgebied voorkomen of exoten, tenzij specifiek vermeld. Als er sprake is van een flora - en fauna-activiteit, dient er rekening te worden gehouden met de regels in art. 11.27 Bal (specifieke zorgplicht), art. 11.28 Bal (voorkomen onnodig lijden dieren) en de paragrafen 11.2.2 t/m 11.2.5 Bal (vergunningplicht bij schadelijke handelingen, regels vergunningsvrije gevallen). Hoewel de paragrafen 11.2.2 t/m 11.2.5 Bal alleen betrekking hebben op de bij wet beschermde soorten, gelden de artikelen 11.27 en 11.28 ook met betrekking tot de niet-beschermde soorten.
Specifieke zorgplicht flora en fauna In het Bal is een specifieke zorgplicht opgenomen voor onder meer alle ‘flora - en fauna-activiteiten’ die, zoals hiervoor aangegeven, vrijwel alle ruimtelijke activiteiten betreft . Deze specifieke zorgplicht komt in de plaats van de algemene zorgplicht die in de Omgevingswet staat (Afdeling 1.3 Ow). Iedereen die een flora- en fauna- activiteit uitvoert, moet nadelige gevolgen zoveel mogelijk voorkomen, beperken of ongedaan maken. Met betrekking tot de reikwijdte van de zorgplicht is voor flora- en fauna-activiteiten aangegeven dat deze plicht in ieder geval inhoudt dat moet worden nagegaan of er aanwijzingen zijn van de aanwezigheid van een aantal type soorten die kwetsbaar of bedreigd zijn. Deze soorten betreffen in Nederland van nature voorkomende: • Vogelrichtlijn-soorten zoals genoemd in bijlage I Vrl en niet in die bijlage genoemde, geregeld in Nederland voorkomende trekvogelsoorten als bedoeld in artikel 4, 2e lid Vrl; • Habitatrichtlijn-soorten als opgenomen in bijlage II, IV en V Hrl; • nationaal beschermde soorten (bijlage IX Bal); • dieren of planten die staan opgenomen op de Rode Lijsten, vastgesteld door de Minister van LVVN; • voor die soorten belangrijke leefgebieden of natuurlijke habitats.
Als deze aanwijzingen er zijn, moet worden vastgesteld of op voorhand op grond van objectieve gegevens nadelige gevolgen kunnen worden uitgesloten voor dieren van die soorten, hun nesten, hun foerageerplaatsen, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die soorten. Zijn nadelige gevolgen niet uit te sluiten, dan wordt gevraagd om na te gaan welke nadelige gevolgen kunnen optreden en passende preventieve maatregelen te nemen, de activiteit te staken, of, als dat niet kan , passende herstelmaatregelen te nemen. Verder wordt er ook gevraagd om tijdens en na het verrichten van de activiteit na te gaan of de getroffen passende preventieve maatregelen de beoogde effecten hebben. De zorgplicht geldt altijd voor alle in het wild levende soorten, ongeacht een eventueel van toepassing zijnde vrijstelling, gedragscode of vergunning. De zorgplicht voor soorten is bovendien niet beperkt tot de dieren en planten zelf, maar ook tot de dire cte leefomgeving van de soorten. Dat betreft voor dieren de foerageergebieden, rust en vaste verblijfplaatsen en plaatsen voor het grootbrengen van de jongen. NatuurInclusief B.V.
Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 42 Beschermingsregimes soorten Er zijn in de basis van de Omgevingswet 3 soortenbeschermingsregimes van toepassing: • § 11.2.2 Bal: omgevingsvergunning soorten conform de Vogelrichtlijn; • § 11.2.3 Bal: omgevingsvergunning soorten conform de Habitatrichtlijn; • § 11.2.4 Bal: omgevingsvergunning andere soorten volgens eigen Nederlandse regels. De beschermingsregimes en bijbehorende verbodsbepalingen zijn hieronder nader toegelicht. Beschermingsregime Vogelrichtlijn Hieronder vallen alle van nature in Nederland in het wild levende vogels als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn. Schadelijke handelingen die niet mogen worden verricht zonder een geldige omgevingsvergunning (art. 11.37 Bal) zijn: a) het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in art.
1 Vrl; b) het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels; c) het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels; d) het opzettelijk storen van vogels onder a, als het storen van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de vogelsoort (artikel 11.37, lid 3 Bal); De schadelijke handelingen met betrekking tot nesten en rustplaatsen hebben in de regel alleen betrekking op nesten en rustplaatsen die in gebruik zijn. Onder de bescherming van deze plaatsen worden ook de essentiële onderdelen van het leefgebied verstaan die nodig zijn om het nest of rustplaats ecologisch gezien te laten functioneren. De schadelijke handelingen gelden niet als de nesten en rustplaatsen niet meer in gebruik zijn. Voor enkele soorten die ieder jaar terug keren naar hetzelfde nest of van het nest afhankelijk zijn geldt dat deze jaarrond beschermd zijn. Welke soorten dit zijn, hangt af van de lijst vogels met jaarrond beschermde nesten die het betreffende bevoegd gezag hanteert. Een overzicht is te vinden in de Lijst beschermde soorten.6 Onder bepaalde voorwaarden mogen de schadelijke handelingen wel uitgevoerd worden. Er is dan een omgevingsvergunning of vrijstelling nodig. Er zijn vrijstellingen vastgesteld per provinciale omgevingsverordening of ministeriële regeling.
Daarnaast geldt er een vrijstelling als aantoonbaar wordt gewerkt conform een toepasbare en een door de Minister van LVVN aangewezen gedragscode, te vinden in de Omgevingsregeling en op de website van RVO. 7 Gelden er geen vrijstellingen, dan is een omgevingsvergunning nodig om schadelijke handelingen te mogen verrichten. Een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd via het Omgevingsloket. In de regel is de provincie of het Rijk (LVVN) het bevoegd gezag indien een enkelvoudige aanvraag wordt ingediend voor een Flora - en fauna- activiteit. Bij een omgevingsvergunning voor meerdere type activiteiten (een meervoudige aanvraag) is de gemeente veelal het bevoegd gezag, afhankelijk van de aangevraagde type activiteiten. Een omgevingsvergunning kan verkregen worden als er wordt voldaan aan de volgende criteria (art. 8.74j, lid 1 Bkl): a. er geen andere bevredigende oplossing dan het verrichten van de activiteit bestaat; b. de activiteit nodig is: • in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid; • in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer; • ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij of wateren; • ter bescherming van flora of fauna; 6 Zie de Lijst beschermde soorten op de website van NatuurInclusief onder Kennisloket (natuurinclusief.nl/kennisloket/ ).
7 https://www.rvo.nl/onderwerpen/buiten-werken/overzicht-gedragscodes NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 43 • voor onderzoek of onderwijs, het uitzetten of herinvoeren van soorten, of voor de daarmee samenhangende teelt, of • om het vangen, het onder zich hebben of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden selectief en onder strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan; en c. als de activiteit niet leidt tot verslechtering van de staat van instandhouding van deze soort. Beschermingsregime Habitatrichtlijn Soorten die staan in de Habitatrichtlijn bijlage IV, het Verdrag van Bern bijlage I en II en bijlage I van het Verdrag van Bonn. Schadelijke handelingen die niet mogen worden verricht zonder een geldige omgevingsvergunning (art. 11.46 Bal) zijn: a) het in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk doden of opzettelijk vangen van in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onder a, bij de habitatrichtlijn, bijlage II bij het verdrag van Bern of bijlage I bij het verdrag van Bonn (art. 11.46, lid 3 Bal: niet inbegrepen vogels art.
1 Vrl); b) het opzettelijk verstoren van dieren als bedoeld onder a; c) het in de natuur opzettelijk vernielen of rapen van eieren van dieren als bedoeld onder a; d) het beschadigen of vernielen van de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld onder a; en e) het opzettelijk plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onder b, bij de habitatrichtlijn of bijlage I bij het verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied. Belangrijke noot is dat onder de bescherming van voortplantings- en rustplaatsen ook de essentiële onderdelen van het leefgebied worden verstaan die nodig zijn om deze ecologisch gezien te laten functioneren. Onder bepaalde voorwaarden mogen de schadelijke handelingen wel uitgevoerd worden. Er is dan een omgevingsvergunning of vrijstelling nodig. Er zijn vrijstellingen vastgesteld per provinciale omgevingsverordening of ministeriële regeling. Daarnaast geldt er een vrijstelling als aantoonbaar wordt gewerkt conform een toepasbare en een door de Minister van LVVN aangewezen gedragscode, zoals opgenomen in de Omgevingsregeling. Gelden er geen vrijstellingen, dan is een omgevingsvergunning nodig om schadelijke handelingen te mogen verrichten. Een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd via het Omgevingsloket.
In de regel is de provincie of het Rijk (LVVN) het bevoegd gezag indien een enkelvoudige aanvraag wordt ingediend voor een Flora - en fauna- activiteit. Bij een omgevingsvergunning voor meerdere type activiteiten (een meervoudige aanvraag) is de gemeente veelal het bevoegd gezag, afhankelijk van de aangevraagde type activiteiten. Een omgevingsvergunning kan verkregen worden als er wordt voldaan aan de volgende criteria (art. 8.74k, lid 1 Bkl): a. er geen andere bevredigende oplossing voor het verrichten van de activiteit bestaat; b. de activiteit nodig is: • in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats; • voor het voorkomen van ernstige schade aan met name gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom; • in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten; • voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daarvoor benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering van planten; of NatuurInclusief B.V.
Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 44 • om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de omgevingsvergunning vastgesteld aantal van bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, respectievelijk een beperkt bij de omgevingsvergunning vastgesteld aantal van bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben; en c. de activiteit geen afbreuk doet aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan. Beschermingsregime andere beschermde soorten Dit zijn de soorten die genoemd worden in de bijlage IX van het Bal. Onder dit beschermingsregime staan de schadelijke handelingen die niet mogen worden verricht zonder een geldige omgevingsvergunning (art.
11.54 Bal): a) het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in bijlage IX Bal, onder A; b) het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren als bedoeld onder a; en c) het opzettelijk in hun natuurlijke verspreidingsgebied plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van vaatplanten van de soorten, genoemd in bijlage IX Bal, onder B. Voor deze soorten gelden in principe dezelfde vrijstellings- en vergunningscriteria als bij het beschermingsregime Habitatrichtlijn, maar zijn er een groot aantal aanvullende wettelijke belangen opgenomen om vrijstelling of vergunning te kunnen verlenen (artikel 8.74l, lid 1 Bkl) . Provincies hebben de bevoegdheid om bij Omgevingsverordening vrijstelling te verlenen voor andere beschermde soorten. Er is dan geen sprake van een vergunningplicht voor werkzaamheden. Wel blijven de zorgplichten gelden. De vrijstelling verschilt per provincie en geldt in het algemeen voornamelijk voor ruimtelijke ingrepen, bestendig beheer en onderhoud en bestendig gebruik.
De totale Lijst beschermde soorten is te vinden op de website van NatuurInclusief B.V.8 In hele specifieke gevallen zijn bepaalde handelingen bij wet uitgezonderd van de vergunningplicht voor het verrichten van schadelijke handelingen die hiervoor zijn genoemd. Deze gevallen zijn niet in dit beknopte overzicht opgenomen, voor zover niet relevant voor deze toetsing. Bescherming van Houtopstanden Bossen (houtopstanden) en bomenrijen die buiten de bebouwde kom staan, zijn in principe beschermd volgens de regels in de Omgevingswet. Het doel van de regels is om het oppervlak bosareaal en bepaalde bomenrijen in stand te houden door een meldplicht van het voornemen tot kap en een herplantplicht. De meldplicht is bedoeld om, indien nodig, belangrijke boskernen te beschermen door een (tijdelijke) kapverbod. De herplantplicht moet zorg dragen dat het areaal of het aantal bomen dat is gekapt, wordt behouden door herplant op de plek waar de bomen zijn gekapt. De bescherming van houtopstanden heeft betrekking op alle houtopstanden vanaf 10 are, en op rijbeplanting van meer dan 20 bomen. Als er sprake is van het geheel óf gedeeltelijk kappen van een houtopstand vanaf 10 are of een bomenrij van meer dan 20 bomen, zijn de regels voor de meldplicht en herplantplicht van toepassing.
Dit betekent dat ook als een kleiner oppervlak dan 10 are ui t een houtopstand vanaf 10 are groot of als er maar 1 boom wordt gekapt in e en bomenrij van meer dan 20 bomen, de meldplicht en herplantplicht geldt. Bepalend voor het toepassen van de regels is daarmee de grootte of lengte van een houtopstand of bomenrij. Dit geldt voor beplantingen buiten de zogeheten ‘bebouwingscontour houtkap (zie daarvoor het Omgevingsplan van de betreffende gemeente). Binnen de bebouwingscontour houtkap gelden alleen de plaatselijke regels van de gemeente in het Omgevingsplan. 9 Op de meldplicht en herplantplicht zijn wel 8 https://www.natuurinclusief.nl/kennisloket/ 9 Voorheen de Algemene Plaatselijke Verordening, of: APV. Overigens moet worden gezegd dat de plaatselijke regels in het Omgevingsplan ook kunnen gaan over het vellen van houtopstanden of bomen buiten de bebouwingscontour houtkap, NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 45 diverse uitzonderingen in de Ow opgenomen, ook zijn er diverse mogelijkheden om van de meldplicht en herplantplicht af te wijken. Anders dan bij beschermde gebieden en soorten kent de Omgevingswet geen specifieke term voor een activiteit waarbij een houtopstand wordt gekapt. De regels voor de bescherming van houtopstanden en bomenrijen staan opgenomen in Afdeling 11.3 Bal.
De regels gelden niet voor: • Houtopstanden kleiner dan 10 are; • Bomenrijen bestaande uit 20 bomen of minder; • Houtopstanden op erven of in tuinen; • Bomen of struiken voor de teelt van vruchten of noten; • Windschermen om boomgaarden; • Kerstbomen niet ouder dan 20 jaar; • Kweekgoed; • Uit populieren of wilgen bestaande wegbeplantingen, beplantingen langs waterwegen of eenrijige beplantingen langs landbouwgronden; • Dunningen; • Beplantingen van populieren, wilgen, essen of elzen voor productie van biomassa, die tenminste eens in de 10 jaar worden geoogst, bestaan uit minstens 10.000 stoven/ha/be-plantingseenheid en die zijn aangelegd na 1 januari 2013. De bebouwingscontour houtkap moet worden aangewezen in een omgevingsplan (art. 5.165b Bkl) en is daarin terug te vinden (of een voorloper daarvan, bijv. de bebouwde kom Wet natuurbescherming of bebouwde kom Boswet). Specifieke zorgplicht houtopstanden Nieuw ten opzichte van de Wnb is de specifieke zorgplicht in het Bal (art. 11.116 Bal) die geldt voor het vellen van houtopstanden, het herbeplanten van grond of nadat een houtopstand op een andere manier teniet is gegaan. Zoals hiervoor aangegeven komt de specifieke zorgplicht in de plaats van de algemene zorgplicht die in de Omgevingswet staat.
De specifieke zorgplicht voor vellings- en herbeplantingsactiviteiten en handel in en bezit van hout, stelt dat als zo’n activiteit nadelige gevolgen heeft voor de oogmerken voor de regels voor deze activiteiten (art. 11.112 Bal), degene die deze verricht verplicht is om nadelige gevolgen te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken of achterwege te laten. De oogmerken zoals hiervoor aangegeven zijn de doelstellingen voor de regels over het vellen en herbeplanten van houtopstanden. Deze doelstellingen zijn natuurbescherming, de instandhouding van het bosareaal en het beschermen van landschappelijke waarden. In tegenstelling tot de specifieke zorgplicht met betrekking tot gebieden en soorten, is de specifieke zorgplicht in art. 11.116 Bal niet nader uitgewerkt. Wel is ook deze specifieke zorgplichtbepaling zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk handhaafbaar. Zo kan er bijvoorbeeld beter worden gehandhaafd tegen illegale kap. Om aantoonbaar aan de specifieke zorgplicht te hebben voldaan, is het raadzaam dat de toetsing aan de zorgplichtbepalingen in een rapportage wordt vastgelegd. Meldplicht en herplantplicht In het Bal staan de regels voor het vellen en herplant van een houtopstand. Het is verboden om zonder een melding een houtopstand te vellen. De velling moet ten minste 4 weken tot maximaal 1 jaar vooraf worden gemeld (art. 11.126 Bal).
Middels een maatwerkvoorschrift in een Omgevingsverordening kan GS een kapverbod opleggen voor de bescherming van bijzondere natuur- of landschappelijke waarden, voor ten hoogste 5 jaar (art. 11.128 Bal). bijvoorbeeld met als doel het behoud van cultureel erfgoed, veiligheid, of de gevallen die zijn uitgezonderd van de rijksregels in het Bal. NatuurInclusief B.V. Quickscan beschermde soorten Ow Oostweg te Enschede - Gasunie 46 Als een houtopstand geheel of gedeeltelijk is geveld, dan geldt een herplantplicht. De opstand moet dan binnen 3 jaar op dezelfde grond op bosbouwkundige wijze worden herbeplant (art. 11.129 Bal). Als de herbeplanting binnen 3 jaar niet is aangeslagen, wordt deze vervangen. Uitzonderingen of afwijkingen melding- en herplantplicht De provincie heeft de bevoegdheid om maatwerkvoorschriften op te stellen over de melding- en herplantplicht (art. 11.119 Bal). Op die wijze kan de provincie een vergunning verlenen van deze plichten, zodat kan worden afgeweken van de melding- of herplantplicht waaronder bijvoorbeeld de termijnen voor een melding of herbeplanting. Met een maatwerkvoorschrift kan de provincie ook herbeplanting op andere grond toestaan als de herbeplanting voldoet aan de eisen in de Omgevingsverordening, voor zover de provincie bevoegd gezag is, of als wordt voldaan aan de eisen in art.
11.130, onder b, voor zover de Minister van LVVN bevoegd gezag is. De meldplicht en herplantplicht geldt niet voor het periodiek vellen van griend- of hakhout (art. 11.126, lid 2 en art. 11.129, lid 1 Bal). Verder gelden een aantal uitzonderingen van de meld- en herplantplicht (art. 11.131 Bal) voor vellingen: • in het kader van instandhoudings- of passende maatregelen om de Natura 2000-doelstel-lingen te kunnen bereiken; • ter uitvoering van via een maatwerkvoorschrift of maatwerkregel verplichte preventieve of herstelmaatregelen voor het bereiken van de Natura 2000-doelstellingen; • ter uitvoering van via een maatwerkvoorschrift verbonden aan een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit of flora- en fauna-activiteit; • ter uitvoering van regels gesteld in een ministeriele regeling of omgevingsverordening; • voor de aanleg en onderhoud van brandgangen; • uitgevoerd conform een bij ministeriele regeling aangewezen gedragscode; • in het kader van Natura 2000-activiteiten of flora- en fauna-activiteiten van nationaal belang en voldoet aan de eisen in art. 11.131, lid 1, onder e Bal. Een gedragscode moet voldoen aan de eisen die zijn opgenomen in art.
11.131, lid 2 Bal, en waarborgt dat er geen afbreuk wordt gedaan aan bijzondere natuurwaarden of landschappelijke waarden, de houtopstanden geen deel uitmaken van een boskern, de herbeplanting op een bosbouwkundige manier plaatsvindt, op een grond die ten minste dezelfde kwaliteit heeft en ten minste een gelijk oppervlak heeft. Bevoegd gezag De Gedeputeerde Staten is het bevoegd gezag voor het vellen en beheren van houtopstanden (art. 11.113 Bal), tenzij het gaat om activiteiten van nationaal belang. Dan is de Minister van LVVN het bevoegd gezag (art. 11.114 Bal). Meer informatie Voor de van toepassing zijnde lokale uitgewerkte regels en maatwerk (bijv. voor de geldende bebouwingscontouren houtkap), wordt verwezen naar het Omgevingsloket en de Informatiekaart Natuur. Voor een mogelijk beeld van de natuurwaarde of landschappelijke waarde van een houtopstand of bomenrij, kan onder meer de gemeentelijke Omgevingsvisie worden geraadpleegd of bijvoorbeeld de digitale kaart Groen Erfgoed of de Erfgoedatlas. Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Bijlage III | Definitief III BIJLAGE: STIKSTOFONDERZOEK
Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Bijlage IV | Definitief IV BIJLAGE: HISTORISCH- EN GEOHYDROLOGISCH ONDERZOEK N.V. NEDERLANDSE GASUNIE HISTORISCH- EN GEOHYDROLOGISCH ONDERZOEK VERLEGGING OOSTWEG ENSCHEDE (N-528-50- KR-007) 5 MEI 2026 WSP NEDERLAND B.V. SLAUERHOFFWEG 13 8912 BH LEEUWARDEN wsp.com PROJECTNUMMER SOL031624HO en GH DOCUMENTNUMMER SOL031624HO en GH -Definitief- Historisch en geohydrologisch onderzoek N-528-50 Enschede, versie 1.0
Historisch- en geohydrologisch onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) N.V. Nederlandse Gasunie WSP 5 mei 2026 pagina 2/12 COLOFON OPDRACHTGEVER N.V. Nederlandse Gasunie Concourslaan 17 9727 KC Groningen CONTACTPERSOON OPDRACHTGEVER De heer B. Oost PROJECTNUMMER GASUNIE R.010147.40.CX.01 CONTACTPERSOON WSP NEDERLAND B.V. Mevrouw ing. A.J.M. Heddes Tel: 06-22915110 Email: anita.heddes@wsp.com AUTORISATIE PROJECTNUMMER DOCUMENTNUMMER VERSIE STATUS SOL031624HO en GH SOL031624HO en GH -Definitief- Historisch en geohydrologisch onderzoek N-528-50 Enschede 1.0 Definitief OPGESTELD DOOR FUNCTIE DATUM PARAAF De heer ing. R.M. Dijkstra Senior adviseur 5 mei 2026 GEVERIFIEERD EN GOEDGEKEURD DOOR FUNCTIE DATUM PARAAF Mevrouw A.J.M. Heddes Senior Adviseur 5 mei 2026 Historisch- en geohydrologisch onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) N.V.
Nederlandse Gasunie WSP 5 mei 2026 pagina 3/12 INHOUDS- OPGAVE 1 INLEIDING 4 1.1 Aanleiding, doel en opzet van het onderzoek 4 1.2 Kwaliteit 5 2 VOORONDERZOEK 6 2.1 Beschrijving van de locatie 6 2.2 Bevindingen vooronderzoek 7 2.3 Conclusie historisch onderzoek 9 3 GEOHYDROLOGISCH ONDERZOEK 10 3.1 Veldwerkzaamheden 10 3.2 Zintuiglijke waarnemingen 10 3.3 Grondwaterbemonstering 10 3.4 Chemische analyses 11 3.5 Analyseresultaten grondwater 11 OVERZICHT BIJLAGE(N) Bijlage 1 — Regionale ligging van de onderzoekslocatie Bijlage 2 — Situatietekeningen Bijlage 3 — Profielbeschrijvingen Bijlage 4 — Analysecertificaten grond en grondwater Historisch- en geohydrologisch onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) N.V. Nederlandse Gasunie WSP 5 mei 2026 pagina 4/12 1 INLEIDING In opdracht van N.V. Nederlandse Gasunie heeft WSP Nederland B.V. een historisch- en geohydrologisch onderzoek uitgevoerd ter plaatse van de verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007). De ligging van de locatie en de situatietekening zijn opgenomen in bijlagen 1 en 2. 1.1 AANLEIDING, DOEL EN OPZET VAN HET ONDERZOEK De aanleiding voor dit onderzoek wordt gevormd doordat de gemeente Enschede, in het kader van verkeersveiligheid en doorstroming, de kruising Oostweg – Moerasspirealaan - Keppelerdijk ongelijkvloers dient in te richten.
De bestaande rotonde komt daarbij te vervallen en wordt vervangen door een autotunnel in de Oostweg. De RTL -leiding N-528-50 kruist de Oostweg ter hoogte van de huidige rotonde en vormt daarmee een knelpunt. Het doel is om het knelpunt vrij te maken door de gasleiding te verleggen via een nieuw tracé. De leiding N-528-50 wordt verlegd door middel van open ontgraving. Het doel van het historisch bodemonderzoek is vast te stellen of ter hoogte van de voorgeenomen werkzaamheden sprake is van een voor bodemverontreiniging verdachte locatie gebaseerd op de NEN 5725. Het doel van het geohydrologisch onderzoek is inzicht te krijgen in de bodemopbouw als ook de kwaliteit van het grondwater voorafgaand aan een eventuele bronnering. Onderstaand een afbeelding met daarin weergegeven de aan te leggen en de te verwijderen gasleiding.
1.2 | KWALITEIT WSP Nederland B.V. is gecertificeerd door | SGS INTRON Certificatie B.V. in het kader van de Regeling Kwalibo voor de BRL SIKB 1000 (partijkeuringen), 2000 ((water)bodemonderzoek) en 6000 ( | milieukundige begeleiding saneringen). WSP Nederland B.V. is door DNV Business Assurance USA Inc. | gecertificeerd voor de ISO 9001 (kwaliteitsmanage | - ment), ISO 14001 (milieu | management) en ISO 45001 | (gezond en veilig werken). Verder is WSP Nederland B.V. gecertificeerd voor het asbestcertificatie | schema en de CO2-prestatieladder trede 5. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door WSP Nederland B.V. conform de onderstaande protocollen: − | Protocol 2001 “Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen”. − | Protocol 2002 “Het nemen van grondwatermonsters”. WSP Nederland B.V. is hiervoor gecertificeerd (certificaatnummer VB-086) volgens de BRL SIKB 2000 “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” en door het Ministerie van Infrastructuur en | Waterstaat erkend. De veldmede- werkers die zijn ingezet beschikken over de in de BRL gestelde ervarings | eisen en staan geregistreerd als erkend persoon bij Rijkswaterstaat Leefomgeving voor tenminste de voor dit project relevante protocollen. De analyses zijn uitgevoerd door | SGS Environmental Analytics B.V.
| Dit laboratorium is geaccrediteerd conform de EN-ISO 17025:2017 en de AS3000 “Laboratoriumanalyses voor milieuhygiënisch bodemonderzoek”. De analyses zijn, waar mogelijk, verricht conform de AS3000. De onderzoekslocatie is geen eigendom van WSP Nederland B.V., daaraan gelieerde ondernemingen of overige bij de uitvoering van het onderzoek betrokken partijen. Derhalve voldoet het onderzoek aan de onafhankelijkheidseisen uit de Regeling bodemkwaliteit 2022 en het procescertificaat BRL 2000. Disclaimer Bodemonderzoek betreft per definitie een steekproef. Het hanteren van de actuele normen en protocollen draagt in grote mate bij aan het verkrijgen van een correct beeld van de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Het steekproefsgewijze karakter van het onderzoek maakt het echter onmogelijk om garanties te geven ten aanzien van de resultaten van het onderzoek. WSP Nederland B.V. accepteert geen aansprakelijkheid voor eventuele beslissingen die opdrachtgever of derden op basis van dit onderzoek nemen. Historisch- en geohydrologisch onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) | WSP SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) | 5 mei 2026 N.V. Nederlandse Gasunie | pagina 5/12 2 | VOORONDERZOEK In het kader van het onderzoek is een vooronderzoek | uitgevoerd overeenkomstig de | NEN 5725. De volgende bronnen zijn geraadpleegd: − | N.V. Nederlandse Gasunie.
− | Gemeente Enschede. − | Historisch kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl). − | Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). − | Terreininspectie. In dit hoofdstuk worden de resultaten van het vooronderzoek besproken. Dit resulteert in een | conclusie over de mogelijke verontreinigingssituatie op de onderzoekslocatie. | De resultaten van het vooronderzoek zijn in onderstaande paragrafen opgenomen. 2.1 | BESCHRIJVING VAN DE LOCATIE In onderstaand overzicht zijn de algemene gegevens van de locatie opgenomen: Tabel 1: Algemene gegevens verkennend bodemonderzoek Algemene informatie Adres onderzoekslocatie | Oostweg te Enschede Coördinaten (volgens Rijksdriehoeksmeting) | X: | 261.050 | Y: | 470.415 Kadastrale gegevens | Kadastrale gemeente Lonneker, sectie AA, nummers 35, 41, 42, 622, 623, 625, 626, 1815, 1817, 3083, 3084 en 3150 Bodemkwaliteitskaart (https://www.enschede.nl/bodemonderzoek); percelen 35 (deels), 41 (deels), 622, 623, 625 (deels), 3083, 3084 en 3150 Toepassingskaart | Landbouw/natuur Ontgravingskaart | Bovengrond: | Landbouw/natuur | Ondergrond: | Landbouw/natuur Bodemkwaliteitskaart (https://www.enschede.nl/bodemonderzoek); percelen 35 (deels), 41 (deels), 42, 625 (deels), 626, 1815 en 1817 Toepassingskaart | Bovengrond: | Wonen | Ondergrond: | Landbouw/natuur Ontgravingskaart | Bovengrond: | Wonen | Ondergrond: | Landbouw/natuur Historisch- en geohydrologisch
onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) | WSP SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) | 5 mei 2026 N.V. Nederlandse Gasunie | pagina 6/12 Historisch- en geohydrologisch onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) N.V. Nederlandse Gasunie WSP 5 mei 2026 pagina 7/12 2.2 BEVINDINGEN VOORONDERZOEK N.V. Nederlandse Gasunie Door N.V. Nederlandse Gasunie is een bodeminformatiesysteem (Geoportaal) opgezet waarin zij alle beschikbare bodeminformatie omtrent Gasunielocaties hebben ondergebracht. Uit raadpleging van het Geoportaal blijkt dat ter hoogte van de huidige onderzoekslocatie geen relevante bodeminformatie bekend is. Wel is door N.V. Nederlandse Gasunie onderstaand bodemonderzoek aangeleverd: − Verkennend (asbest)bodemonderzoek, funderingsonderzoek en bodemlevenonderzoek, Heijmans Infra B.V., kenmerk 25.0075, d.d. 2 juli 2025. De aanleiding voor het uitvoeren van het verkennend (asbest)bodemonderzoek en funderingsonderzoek is de voorgenomen aanleg van een autotunnel en de reconstructiewerkzaamheden die daar verband mee houden. Onderstaand een afbeelding van de begrenzing van het door Heijmans uitgevoerde onderzoek. Het door Heijmans uitgevoerde bodemonderzoek omvat het gehele tracé van de aan te leggen gasleiding als ook een deel van de te verwijderen leiding.
Uit het door Heijmans verrichte vooronderzoek volgt dat in de grond en het grondwater geen tot maximaal overschrijdingen van de voormalige achtergrond - en streefwaarden worden verwacht. Uit het onderzoek van Heijmans volgt dat ter hoogte van de aan te leggen gasleiding als ook het door Gasunie te verwijderen leidingdeel in de grond en het grondwater geen tot maximaal overschrijdingen van de voormalige achtergrond- en streefwaarden zijn gemeten. Het onder het asfalt aanwezige puin- of betongranulaat is op basis van een samenstellings- en uitloogonderzoek toepasbaar.
Historisch- en geohydrologisch onderzoek verlegging Oostweg Enschede (N-528-50-KR-007) SOL031624HO en GH, versie 1.0 (Definitief) N.V. Nederlandse Gasunie WSP 5 mei 2026 pagina 8/12 Er is in de funderingslagen geen asbest aangetoond boven de normen voor nader onderzoek en daarmee de interventiewaarde. Het hoogst gemeten gehalte aan asbest is 0,445 mg/kg. d.s. Op basis van de onderzoeksresultaten is vastgesteld dat de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd onder de basishygiëne conform de CROW-400. Opgemerkt wordt dat op één punt in de bovengrond een matig verhoogd gehalte aan minerale olie is aangetoond. Dit meetpunt bevindt zich niet ter hoogte van de door Gasunie voorgenomen werkzaamheden. Gemeente Enschede en N.V. Nederlandse Gasunie Uit raadpleging van de digitaal beschikbare bodeminformatie volgt dat ter hoogte van de onderzoekslocatie en in de directe omgeving (tot 25 meter), naast hetgeen is beschreven in het door Heijmans uitgevoerde bodemonderzoek, geen aanvullende relevante bodeminformatie bekend is. Historisch kaartmateriaal Bij beschouwing van het historisch kaartmateriaal afkomstig van www.topotijdreis.nl zijn geen bijzonderheden aangetroffen die kunnen duiden op de aanwezigheid van een bodemverontreiniging.
Invasieve exoten Voorafgaand aan de veldwerkzaamheden is de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd op het (mogelijk) voorkomen van invasieve exoten (zoals de Japanse duizendknoop) ter hoogte van de onderzoekslocatie. Uit de geraadpleegde informatie is naar voren gekomen dat er in de afgelopen tien jaar geen invasieve exoten zijn waargenomen. Terreininspectie Tijdens de terreininspectie ter plaatse van de onderzoekslocatie zijn geen waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de mogelijke aanwezigheid van bodemverontreiniging. Er zijn tevens geen waarnemingen gedaan van exemplaren van de Japanse duizendknoop ter hoogte van de onderzoekslocatie. Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) In vrijwel heel Nederland zijn (zeer) licht verhoogde gehalten aan PFAS verbindingen in de grond aanwezig als gevolg van atmosferische depositie. De stoffengroep PFAS is in de afgelopen jaren door veel gemeenten toegevoegd aan de bodemkwaliteitskaarten waarmee grondverzet mogelijk is binnen de gemeente zonder aanvullend onderzoek, mits er geen verdachte (punt)bronnen aanwezig zijn. De onderhavige onderzoekslocatie is gelegen in een gemeente met een bodemkwaliteitskaart met PFAS. Uit het verrichte vooronderzoek komt naar voren dat de onderhavige locatie onverdacht is op het voorkomen van verhoogde gehalten aan PFAS.