CConstaterende datenschede
Koppel je AI →
Document · PDF

Onderbouwing Gasunie

Stadsdeelcommissie Oost 20 oktober 2026, gemeente enschedeBij agendapunt: Aanvraag omgevingsvergunning verleggen gasleiding Oostweg41.861 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Verleggen gasleiding Oostweg te Enschede Goede Onderbouwing van de Fysieke Leefomgeving (GoFlo) N.V. Nederlandse Gasunie 2 juli 2026

Project Verleggen gasleiding Oostweg te Enschede Opdrachtgever N.V. Nederlandse Gasunie Document Goede Onderbouwing van de Fysieke Leefomgeving (GoFlo) Status Definitief Datum 2 juli 2026 Referentie 151781/26-010.228 Classificatie W+B Projectgerelateerd Projectcode 151781 Projectleider S. Hoekstra MSc Projectdirecteur A.M. Springer-Rouwette MSc Auteur(s) L. Volkert MSc Gecontroleerd door S. Hoekstra MSc Goedgekeurd door S. Hoekstra MSc Paraaf Adres Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. | Deventer Hoogoorddreef 15 Postbus 12205 1100 AE Amsterdam +31 (0)20 312 55 55 www.witteveenbos.com KvK 38020751 Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toest emming van Witteveen+Bos, noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is verva ardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Tekst- en datamining van (delen van) dit document, evenals enige verwerking of reproductie ervan door middel van kunstmatige intelligentie technologieën is uitdrukkelijk niet toegestaan, behoudens schri ftelijk anders overeengekomen.

Dit document (of delen ervan) mag niet worden verveelvoudigd en/of anderszins worden gebruikt op enigerlei wijze voor het trainen van kunstmatige in telligentie technologieën, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 5 1.1 Aanleiding 5 1.2 Projectlocatie 5 1.3 Leeswijzer 6 2 BESCHRIJVING VOORNEMEN 7 2.1 Huidige situatie 7 2.2 Toekomstige situatie 7 3 TOETSING AAN HET OMGEVINGSPLAN 9 3.1 Tijdelijk deel van het omgevingsplan gemeente Enschede 9 3.1.1 Bestemmingsplan Buitengebied Zuidoost 9 3.2 Tijdelijk deel van het omgevingsplan Eschmarke zuidwest 11 3.2.1 Bestemmingsplan Eschmarke Zuidwest 11 3.3 Overige bestemmingsplannen 12 3.4 Juridisch kader buitenplanse omgevingsplanactiviteit 12 4 BELEIDSKADER 14 4.1 Rijksbeleid en Rijksregels 14 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 14 4.1.2 Instructieregels Rijk (Amvb’s) 15 4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 15 4.1.4 Provinciale Omgevingsverordening Overijssel 16 4.2 Provinciaal beleid 17 4.2.1 Provinciale Omgevingsvisie Overijssel 17 4.3 Waterschap Vechtstromen 17 4.3.1 Waterschapsverordening waterschap Vechtstromen 18 4.4 Gemeente 18 4.4.1 Omgevingsvisie gemeente Enschede 18 5 FYSIEKE EFFECTEN OP DE LEEFOMGEVING 19 5.1 Niet opgenomen aspecten 19 5.2 Omgevingsveiligheid 20 5.2.1 Toetsingskader 20 5.2.2 Resultaten 21 5.2.3 Conclusie 22 5.3 Natuur 22 5.3.1 Toetsingskader 22 5.3.2 Resultaten 25 5.3.3 Conclusie 28 5.4 Bodem 29 5.4.1 Toetsingskader 29 5.4.2 Resultaten 29 5.4.3 Conclusie 30 5.5 Archeologie 30 5.5.1 Toetsingskader 30 5.5.2 Resultaten 30 5.5.3 Conclusie 30 5.6 Ontplofbare Oorlogsresten 31 5.7 Weging van

het waterbelang 31 5.7.1 Toetsingskader 31 5.7.2 Resultaten 31 5.7.3 Conclusie 32 5.8 Milieueffectrapportage 32 5.8.1 Toetsingskader 32 5.8.2 Resultaten 32 5.8.3 Conclusie 34 6 UITVOERBAARHEID 35 6.1 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 35 6.1.1 Participatie 35 6.2 Financiële uitvoerbaarheid 35 Laatste pagina 35 Bijlage(n) Aantal pagina's I Kwalitatieve Risicoanalyse II Quickscan beschermde soorten III Stikstofonderzoek IV Historisch- en Geohydrologisch onderzoek V Ontplofbare oorlogsresten 27 46 9 33 17 5 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding De gemeente Enschede wil, in het kader van verkeersveiligheid en doorstroming, de kruising Oostweg, Moerasspirealaan en Keppelerdijk ongelijkvloers maken. Dit betekent dat de huidige rotonde komt te vervallen en een autotunnel wordt gerealiseerd in de Oostweg. Op de locatie waar de tunnel wordt gerealiseerd ligt een gasleiding beheert door N.V. Nederlandse Gasunie (hierna: Gasunie). De leiding N-528- 50 vormt een obstakel voor de aanleg van de tunnel. Hiertoe wordt de leiding verlegd naar de westkant van de Oostweg door een nieuwe leiding aan te leggen. Hiervoor heeft de gemeente Enschede een Verzoek tot Aanpassing (VTA) ingediend bij tracébeheer. 1.2 Projectlocatie Het projectgebied bevindt zich ter hoogte van de rotonde aan de Oostweg, bij de kruising Moerasspirealaan en Keppelerdijk in Enschede.

Het gebied bevindt zich in agrarische velden. Het huidige tracé van de leiding kruist de Oostweg ten zuiden van de rotonde. Afbeelding 1.1 geeft de ligging van het projectgebied weer. Het gaat om de percelen:LNK00AA42, LNK00AA41, LNK00AA625, LNK00AA624, LNK00AA623, LNK00AA622, LNK00AA3.150, LNK00AA3.084. in de gemeente Enschede. Afbeelding 1.1: Luchtfoto projectgebied met ligging huidige gasleidingen (bron: Geoportaal)

6 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat een nadere beschrijving van de huidige en toekomstige situatie op de projectlocatie, waarna in hoofdstuk 3 een toetsing volgt van het voornemen aan het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 getoetst aan de relevante ruimtelijk beleidskaders van Rijk, provincie, waterschap en gemeente. In hoofdstuk 5 worden voor alle relevante milieu- en omgevingsaspecten beschouwd wat de effecten zijn van het realiseren van de voorgenomen ontwikkeling. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 de haalbaarheid van het plan toegelicht. 7 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 2 BESCHRIJVING VOORNEMEN In dit hoofdstuk worden de huidige en toekomstige situatie in en om de projectlocatie beschreven. 2.1 Huidige situatie Het beoogde terrein bestaat uit agrarische velden. Momenteel ligt het tracé van de huidige leiding ten oosten van de Oostweg als afgebeeld in afbeelding 2.1. Afbeelding 2.1: Luchtfoto huidige situatie projectlocatie aan de Oostweg te Enschede (bron: Geoportaal) 2.2 Toekomstige situatie De toekomstige situatie betreft een omlegging van de N-528-50-KR-008. De omlegging gaat gebeuren in één fase. De leiding wordt in open ontgraving aangelegd.

De leiding wordt aan de westzijde van de autotunnel in de open gegraven sleuf getrokken omdat er te weinig werkruimte(breedte) is.

8 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Afbeelding 2.2 Nieuwe ligging van de leiding De nieuwe leiding komt in de westelijke berm van het tracé van de nieuwe Oostweg te liggen. De nieuwe leiding kruist de Oostweg zoals zichtbaar in afbeelding 2.2. Voor de uitlegstrook van de gasleidingstracé zijn er opties ten noorden- en ten zuiden van het tracé (zie afbeelding 2.3). Deze werkzaamheden worden zoveel mogelijk afgestemd met de werkzaamheden van de aanleg van de tunnel zodat overlast beperkt blijft. Na afloop van de werkzaamheden voor de gasleiding wordt het werkterrein zo goed mogelijk in oorspronkelijk staat hersteld. Afbeelding 2.3: Weergave werkterrein en locatie HDD-boring en nieuwe koppelschema (bron: Gasunie)

9 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 3 TOETSING AAN HET OMGEVINGSPLAN Ten tijde van het opstellen van de onderbouwing heeft de gemeente Enschede geen vastgesteld omgevingsplan. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn alle bestemmingsplannen, paraplubestemmingsplannen en beheersverordeningen van rechtswege onderdeel geworden van het tijdelijke deel van het omgevingsplan (artikel 4.6 lid Invoeringswet Omgevingswet). Het overgangsrecht van de Omgevingswet regelt de overgang van onder andere de Wro en de Wabo naar de Omgevingswet. In deze paragraaf wordt de voorgenomen tijdelijke ontwikkeling getoetst aan de ruimtelijke plannen die onderdeel zijn van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Daarnaast wordt het juridische kader van een omgevingsvergunning - buitenplanse omgevingsplanactiviteit uiteengezet. 3.1 Tijdelijk deel van het omgevingsplan gemeente Enschede 3.1.1 Bestemmingsplan Buitengebied Zuidoost Het zuidelijke gedeelte van het projectgebied valt binnen het bestemmingsplan Buitengebied Zuidoost gemeente Enschede (d.d. 27 mei 2013 vastgesteld).

De gronden van de projectlocatie zijn aangeduid met: - enkelbestemming ‘Agrarisch’ (artikel 3); - enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden’ (artikel 6); - enkelbestemming ‘verkeer’ (artikel 26); - enkelbestemming ‘Wonen’ (artikel 30); - dubbelbestemming ‘leiding - gas’ (artikel 32); - gebiedsaanduiding ‘Archeologisch onderzoekgebied b’ (artikel 39.1.4); - gebiedsaanduiding ‘geluidzone weg‘(artikel 39.3.1); - gebiedsaanduiding ‘Overig - Stadsrandzone’(artikel 39.5). 10 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Afbeelding 3.1: Bestemmingsplan op locatie van de leiding (bron: regels op de kaart) Relatie met het planvoornemen Het aanleggen van de gasleiding (buisleiding) valt binnen de enkelbestemming uit artikel 26: ‘Verkeer’. Conform artikel 26.1 zijn de voor verkeer aangewezen gronden bestemd voor wegen, voet- en fietspaden en parkeervoorzieningen. Hiernaast valt het aanleggen van de gasleiding (buisleiding) binnen de enkelbestemming uit artikel 3: ‘Agrarisch’. Conform artikel 3.1.1. zijn de voor agrarisch aangewezen gronden bestemd voor weiden van vee en de exploitatie van een grondgebonden agrarisch bedrijf, alsmede het behoud van landschapselementen. Naast de enkelbestemmingen geldt ter plaatse van de huidige leiding de dubbelbestemming uit artikel 32: ‘Leiding-gas’.

De voor 'Leiding - Gas' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de aanleg, instandhouding en bescherming van in totaal vier hogedruk gastransportleidingen, met daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Hiernaast geldt de gebiedsaanduiding ‘Archeologisch onderzoeksgebied B’. Ter plaatse van deze aanduiding mogen, in afwijking van het bepaalde elders in de regels van dit plan, geen bouwwerken worden gebouwd en/of werken, geen bouwwerken zijnde, en/of werkzaamheden worden uitgevoerd die een bodemverstoring veroorzaken dieper dan 50 cm onder het maaiveld en met een bodemverstoringsoppervlakte meer dan 2.500 m². Hier wordt verder op ingegaan in hoofdstuk 5.5 Archeologie. De gebiedsaanduiding ‘Geluidzone weg’ ziet toe op de akoestische effecten van de weg op geluidgevoelige objecten. Deze onderbouwing betreft het verleggen van de gasleiding en niet in veranderingen aan de weg of het toevoegen van geluidgevoelige objecten. De gebiedsaanduiding ‘Overig - Stadsrandzone’ ziet toe op het versterken van de belevingswaarde, landschappelijke warden en inrichten en beheren van de stadsrand. Ook hier is het bouwen van nieuwe bebouwing en nieuwbouw niet toegestaan tenzij onderliggende bestemming dit toestaat. Dit is niet relevant voor het planvoornemen.

11 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Conclusie De nieuwe leiding komt buiten de huidige dubbelbestemmingen ‘Leiding - Gas’ te liggen. De enkelbestemmingen ter plaatse van de nieuwe leiding zijn niet mede bestemd voor (gas)leidingen. Daarom is sprake van strijdigheid met de eerder genoemde enkelbestemmingen. Vanwege strijdigheden met de enkelbestemming moet het voornemen planologisch mogelijk gemaakt worden met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Op termijn moet de nieuwe gasleiding ook planologisch beschermd te worden. Daarvoor moet de dubbelbestemming ‘Leiding - Gas’ worden aangepast in bestemmingsplan Buitengebied Zuidoost. 3.2 Tijdelijk deel van het omgevingsplan Eschmarke zuidwest 3.2.1 Bestemmingsplan Eschmarke Zuidwest Het noordelijke gedeelte van het projectgebied, ter hoogte van de rotonde, valt binnen het bestemmingsplan Eschmarke Zuidwest van gemeente Enschede (vastgesteld d.d. 01 juli 2013). De gronden van de projectlocatie zijn aangeduid met: - enkelbestemming ‘verkeer’ (artikel 11); - enkelbestemming ‘groen’ (artikel 4); - dubbelbestemming ‘leiding - gas’ (artikel 16). Afbeelding 3.2: Bestemmingsplan op locatie van de leiding (bron: Regels op de kaart) Relatie met het planvoornemen Het aanleggen van de gasleiding valt binnen de enkelbestemming uit artikel 11: ‘Verkeer’.

Conform artikel 11.1 zijn de voor verkeer aangewezen gronden bestemd voor: wegen, voet- en fietspaden, parkeervoorzieningen en de bij deze doeleinden behorende gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, straatmeubilair en andere werken.

12 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Conform de dubbelbestemmingen uit artikel 16: ‘leiding - Gas’ zijn de aangewezen gronden, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de aanleg, de instandhouding en bescherming van gasleidingen met de daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Conclusie De nieuwe leiding komt te liggen buiten de huidige dubbelbestemming ‘Leiding - Gas’. De enkelbestemming ter plaatse van de nieuwe leiding is niet mede bestemd voor (gas)leidingen en is er dus sprake van strijdigheid met de eerder genoemde enkelbestemming. Vanwege strijdigheden met de enkelbestemming moet het voornemen planologisch mogelijk gemaakt worden met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Op termijn moet de nieuwe gasleiding ook planologisch beschermd te worden. Daarvoor moet de dubbelbestemming ‘Leiding - Gas’ worden aangepast in bestemmingsplan Buitengebied Zuidoost. 3.3 Overige bestemmingsplannen Binnen het projectgebied gelden ook de volgende bestemmingsplannen. De relatie van deze plannen met het planvoornemen worden hieronder besproken.

Eschmarke zuidwest 2010 - herziening 1 Ter plaatse van de aanduiding ‘overige zone - regel aanpassing groen bestemming’ zijn de gronden tevens bestemd voor ‘bospercelen’ waar het gronden betreft met de bestemming ‘Groen’ zoals bepaald in de regels behorende bij het bestemmingsplan ‘Eschmarke Zuid West 2010’. In het kader van het project zijn er geen regels die raakvlak hebben met bospercelen. Daarmee is dit bestemmingsplan niet relevant voor het project. Bedrijven met Milieuzones (vuurwerk, risicovol, geluid) Dit bestemmingsplan ziet toe op diverse milieuzones rondom bedrijven. Het project heeft geen betrekking op milieuzones van bedrijven. Daarmee is dit bestemmingsplan niet relevant voor het project. Reparatie bouwregels bijbehorende bouwwerken in bestemmingsplannen Dit bestemmingsplan ziet toe op een bouwnorm voor gebouwen. In het kader van het project komen geen gebouwde objecten. Daarmee is dit bestemmingsplan niet relevant voor het project. Parkeren Enschede Dit bestemmingsplan ziet toe op de wijziging van regels die betrekking hebben op het parkeren. In het kader van het project zijn er geen regels aan de orde die betrekking hebben op parkeren. Daarmee is dit bestemmingsplan niet relevant voor het project. Buitengebied - zonnepanelen Dit bestemmingsplan ziet toe op de mogelijkheid om zonnepanelen in het buitengebied te plaatsen op het maaiveld.

In het kader van het project worden geen zonnepanelen geplaatst. Daarmee is dit bestemmingsplan niet relevant voor het project. Cultuurhistorie Dit bestemmingsplan zit toe op een bouwnorm voor gebouwen. In het kader van het project komen geen nieuwe gebouwde objecten. Daarmee is dit bestemmingsplan niet relevant voor het project. 3.4 Juridisch kader buitenplanse omgevingsplanactiviteit De voorgenomen ontwikkeling kan planologisch mogelijk worden gemaakt middels een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan of in strijd is met het omgevingsplan. Het bevoegd gezag mag de vergunning voor een BOPA alleen verlenen als de activiteit voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 8.0a, lid 1, 13 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Bkl). De initiatiefnemer moet aantoonbaar maken/onderbouwen dat wordt voldaan aan de instructieregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), de provinciale en Waterschap verordening en een aanvaarbaard woon- en leefklimaat. Voor een BOPA-aanvraag geldt in veel gevallen de reguliere procedure met een beslistermijn van acht weken met een mogelijkheid van verlenging met zes weken. Daarna volgt een bezwaartermijn van zes weken en is beroep mogelijk.

Indien de voorgenomen ontwikkeling complex of gevoelig is, kan de uitgebreide procedure van toepassing zijn. De uitgebreide procedure kent een beslistermijn van 26 weken. Deze termijn kan eenmalig worden verlengd met een periode van maximaal 6 weken. Dus in totaal kan de beslistermijn maximaal 32 weken bedragen. Daarna volgt een bezwaartermijn van zes weken en is beroep mogelijk. In de meeste gevallen duurt dit traject tussen de zes maanden en een jaar, afhankelijk van de complexiteit van de activiteit en de mate van inspraak en bezwaar. Eventuele beroepsprocedures bij de rechter kunnen de doorlooptijd verder verlengen. De procedurebepalingen staan in de Omgevingswet, het Omgevingsbesluit en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). 14 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 4 BELEIDSKADER In dit hoofdstuk wordt het beleidskader dat relevant is voor de voorgenomen ontwikkeling benoemd en wordt hieraan getoetst. Dit is beleid van hogere overheden waar lagere overheden rekening mee moeten houden, doch gemotiveerd van kunnen afwijken en instructieregels van hogere overheden in omgevingsverordeningen en het Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Bkl). De regels uit het Bkl worden in hoofdstuk 5 van dit rapport gemotiveerd getoetst aan de activiteit. Daarnaast wordt ingegaan op relevant regionaal en lokaal beleid.

4.1 Rijksbeleid en Rijksregels 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de inrichting van de fysieke leefomgeving meer over aan de decentrale overheden en komt de gebruiker centraal te staan. Het Rijk blijft verantwoordelijk voor het systeem van de fysieke leefomgeving. Daarnaast kan een Rijksverantwoordelijkheid aan de orde zijn indien: - een onderwerp nationale baten en/of lasten heeft en de doorzettingsmacht van provincies en gemeenten overstijgt, bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor militaire activiteiten en het stellen van opgaven in de stedelijke regio’s rondom de mainports, brainports, greenports en valleys; - over een onderwerp internationale verplichtingen of afspraken zijn aangegaan, bijvoorbeeld het stimuleren van biodiversiteit, duurzame energie, watersysteemherstel of het beschermen van werelderfgoed; - een onderwerp provincie- of landsgrensoverschrijdend is een ofwel een hoog afwentelrisico kent ofwel in beheer bij het Rijk is.

Bij dit laatste gaat het bijvoorbeeld om de hoofdnetten van weg, spoor, water en energie, maar ook de bescherming van gezondheid van inwoners is op rijksniveau relevant. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1 ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2 duurzaam economisch groeipotentieel; 3 sterke en gezonde steden en regio’s; 4 toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is om combinaties te maken en win-win situaties te creëren, dit is echter niet altijd mogelijk. In die gevallen dienen belangen te worden afgewogen. Hiervoor gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1 combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; 2 kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied.

Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 15 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 3 afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze samenleving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Relatie met planvoornemen Gezien het hoge abstractieniveau van de nationale belangen uit de NOVI, heeft de NOVI geen directe implicaties voor het planvoornemen. 4.1.2 Instructieregels Rijk (Amvb’s) Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en instructieregels van het waterschap het beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als: - de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s; - de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit); - de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.

Het Bkl bevat instructieregels over het beschermen en waarborgen van, onder andere, de volgende aspecten: veiligheid, waterbelangen, gezondheid en milieu (waaronder buitenlucht, geluid, geur, bodemkwaliteit en trillingen), landschappelijke en stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed, behoud van ruimte voor toekomstige functies, staat en werking van infrastructuur en de toegankelijkheid van openbare buitenruimte voor personen. Per instructieregel is het toepassingsbereik bepaald. Daardoor kan het zijn dat een thema waarvoor het Bkl instructieregels bevat, niet geldt voor een specifieke activiteit. Relatie met planvoornemen In hoofdstuk 5 wordt per aspect uiteengezet wat de invloed van de voorgenomen ontwikkeling is op de fysieke leefomgeving. Op voorhand zijn er geen onoverkoombare beperkingen vanuit de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Bkl. 4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Toetsingskader De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel dat het waarborgen van zorgvuldig ruimtegebruik in Nederland tot doel heeft. De instructieregel is verankerd in artikel 5.129g Bkl en is van toepassing op stedelijke ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandel voorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.

De Laddertoets hoeft alleen uitgevoerd te worden als de stedelijke ontwikkeling ‘nieuw’ is. Volgens de instructieregel moet in een omgevingsplan of buitenplanse omgevingsplanactiviteit dat voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling beoordeeld worden of er behoefte is aan die stedelijke ontwikkeling en of de ontwikkeling binnen het stedelijk gebied kan. In artikel 5.129g van het Bkl is geen ondergrens opgenomen voor wat aangeduid kan worden als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Dit is verder ingevuld in de jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State. 16 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Relatie met planvoornemen De voorgenomen ontwikkeling betreft geen nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarmee is toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking niet nodig voor het planvoornemen. 4.1.4 Provinciale Omgevingsverordening Overijssel Op 1 november 2024 is de Omgevingsverordening Provincie Overijssel in werking getreden.

Deze verordening is met het oog op de rode draden van het provinciaal omgevingsbeleid (duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit, sociale kwaliteit en gezondheid) gericht op: - ontwikkeling van een goed woon- en leefklimaat, nu en in de toekomst; - ontwikkeling van een vitale en zichzelf vernieuwende regionale economie met flexibele vestigingsmogelijkheden; - beschermen en ontwikkeling van een gezonde en aantrekkelijke natuur voor mensen; - versterking van de complementariteit van stad en platteland als ruimtelijk, cultureel, sociaal en economisch samenhangend geheel; - bieden van veilige, betrouwbare en vlotte ketenreizen voor personen en goederen van en naar stedelijke netwerken binnen en buiten Overijssel; - watersystemen van een goede ecologische kwaliteit die voor de lange termijn klimaatbestendig, veilig en beleefbaar zijn; - veilig, gezond en schoon kunnen wonen, werken, recreëren en reizen; - betrouwbare, duurzame en betaalbare energievoorziening met beperking van uitstoot van broeikasgassen; en - balans tussen gebruik en bescherming van de ondergrond. De beoogde projectlocatie ligt in diverse provinciaal aangewezen gebieden.

Hieronder in tabel 4.1 volgt per aanduiding of deze van invloed is op de voorgenomen ontwikkeling Tabel 4.1 Aanduidingen in provinciale omgevingsverordeningen en de relatie tot het project Gebiedsaanwijzing Invloed op project bakens in de tijd dit zijn relicten van diverse aard uit verschillende perioden van de wordingsgeschiedenis van Overijssel. Dit wordt verder behandeld in het aspect cultureel erfgoed onder archeologie (paragraaf 5.5) grasland aangezien het planvoornemen gaat om een kortdurende, eenmalige ingreep, waarna de oorspronkelijke maaiveldsituatie wordt hersteld, heeft de voorgenomen ontwikkeling geen effect op het landschap hoogveengebieden (in cultuur gebracht) de hoogveenrestanten worden gekenmerkt door een hoge waterkwaliteit, een hoge waterstand en een hoge natuurkwaliteit. In het kader van het planvoornemen worden hiertoe geen permanente wijzigingen aangebracht informele trage netwerk dit betreft het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie.

Met de voorgenomen ontwikkeling worden geen permanente wijzigingen gedaan aan dit netwerk landbouwgebieden in beekdalen in beheergebieden Vechtstromen aangezien het gaat om een kortdurende, eenmalige ingreep, waarna de oorspronkelijke maaiveldsituatie wordt hersteld, heeft de voorgenomen ontwikkeling geen effect op het landschap nieuwe recreatiewoningen het realiseren van nieuwe recreatiewoningen wordt onder bepaalde voorwaarden toegestaan. In dit planvoornemen worden geen nieuwe recreatiewoningen gerealiseerd en is deze aanwijzing niet relevant recreatieve routes en vaarwegen opzetten van gebiedsgerichte ketens van recreatieve routes en vaarwegen. Het planvoornemen betreft geen (permanente) wijzigingen in deze routes of vaarwegen, en daarmee is deze aanwijzing niet relevant voor het planvoornemen veenkoloniaal landschap het gaat hier om grootschalig open landschappen met een lineaire bebouwings-, verkavelings- en ontwateringsstructuur. Aangezien het planvoornemen gaat om een 17 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Gebiedsaanwijzing Invloed op project kortdurende, eenmalige ingreep, waarna de oorspronkelijke maaiveldsituatie wordt hersteld, heeft de voorgenomen ontwikkeling geen gevolgen voor het landschap verspreide bebouwing het buitengebied bestaat uit erven en losliggende ‘gewone’ burgerwoningen.

Aangezien het planvoornemen gaat om een kortdurende, eenmalige ingreep, waarna de oorspronkelijke maaiveldsituatie wordt hersteld, heeft het project geen invloed op de verspreide bebouwing Relatie met planvoornemen Uit bovenstaande volgt dat de gebiedsaanwijzingen uit de omgevingsverordening geen belemmeringen vormen voor het planvoornemen. Het gaat om een kortdurende, eenmalige ingreep, waarna de oorspronkelijke maaiveldsituatie wordt hersteld. 4.2 Provinciaal beleid De Omgevingsvisie is hét beleidsinstrument voor de fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie is het richtinggevende beleidsinstrument van de Omgevingswet: het benoemt ambities, centrale opgaven en strategie vanuit een samenhangend perspectief op ruimte, milieu, natuur en landschap, water, verkeer en vervoer en cultureel erfgoed. Vanuit deze samenhang zet een Omgevingsvisie ook de koers uit voor ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, voorzieningen en recreatie in de provincie. Een belangrijke trend is de toenemende aandacht voor de nieuwe thema’s zoals veiligheid, gezondheid en duurzaamheid. 4.2.1 Provinciale Omgevingsvisie Overijssel Op 8 november 2023 is de Omgevingsvisie vanaf 2017 geconsolideerd, welke toen is geactualiseerd. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s.

Deze worden vanuit de – overkoepelende – rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit benaderd waarvoor – thema overstijgende – kwaliteitsambities zijn geformuleerd. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Voor duurzaamheid wordt gefocust op klimaatbestendigheid, duurzame energie, circulaire economie en het beter benutten van de bestaande ruimte, bebouwing en infrastructuur. Voor ruimtelijke kwaliteit focussen de kwaliteitsambities op ontwikkelen met natuur en watersystemen, het behouden, herstellen en ontwikkelen van de agrarische cultuurlandschappen en andere landschappen, en ruimte geven voor ruimtelijke identiteiten van onder andere dorpen en steden. Voor de sociale kwaliteit gaat het om het behouden van karakteristieke eigenschappen van de provincie, stimuleren van de culturele identiteit en verbinding zoeken door het actief betrekken van bewoners. Relatie met planvoornemen De voorgenomen ontwikkeling betreft een zodanig specifieke ontwikkeling dat hier in de Omgevingsvisie Overijssel geen beleidslijnen voor zijn vastgelegd. Het verleggen van de leiding staat de realisatie van de provinciale ambities niet in de weg.

Daarom worden er vanuit de Omgevingsvisie Overijssel 2023 geen belemmeringen gezien in relatie tot het planvoornemen. 4.3 Waterschap Vechtstromen Bij een evenwichtige toedeling van functies aan locaties moet zorg worden gedragen voor de waterbelangen. Door middel van een watertoets wordt bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen getoetst wat de 18 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief gevolgen zijn op het waterhuishouden. Onder de Omgevingswet blijft dit proces bestaan, maar dan onder de noemer ‘weging van het waterbelang’. Per waterbeheerder kan het verschillen welke elementen van belang zijn om te toetsen. De beoogde projectlocatie ligt in het beheersgebied van het waterschap Vechtstromen. 4.3.1 Waterschapsverordening waterschap Vechtstromen De Waterschapsverordening waterschap Vechtstromen bevat regels voor activiteiten die in het werkgebied mogen plaatsvinden en onder welke voorwaarden. De Waterschapsverordening onderscheidt de volgende drie activiteiten: - beperkingengebied-activiteiten met betrekking tot waterstaatwerken; - lozingsactiviteiten op een oppervlaktewaterlichaam of een zuiveringtechnisch werk; - wateronttrekkingsactiviteiten. Voor activiteiten kan een zorg-, meld-, of vergunningsplicht gelden. Daarnaast kan het waterschap een maatwerkvoorschrift opleggen voor het uitvoeren van activiteiten.

De betreffende vergunningen en/of meldingen zullen in een separate aanvraag worden ingediend bij het waterschap en maken geen onderdeel uit van de BOPA-procedure. Relatie met planvoornemen Het plangebied bevindt zich in het beheergebied van het waterschap Vechtstromen en bevindt zich niet in beperkingengebieden zoals opgenomen in de Waterschapsverordening. In paragraaf 5.7 van dit rapport volgt de beoordeling van de impact op de waterhuishouding en wordt ingegaan op de effecten op de waterhuishoudkundige situatie. Hier worden geen belemmeringen voorzien. 4.4 Gemeente 4.4.1 Omgevingsvisie gemeente Enschede De gemeente Enschede geeft in de omgevingsvisie ‘hoe zien we de toekomst van Enschede’ (d.d. juli 2025) een overzicht van belangrijke trends en ontwikkeling voor de gemeente en een visie op de toekomst. Dit doet de gemeente op basis van vijf pijlers die steunen op de wettelijk beschermde gebieden in Natuur Netwerk Nederland en Natura 2000. De pijlers zijn: - Bodem en water - natuurlijk systeem en sponswerking; - Erfgoed - beschermen, benutten, beleven; - Bouwen aan een robuust systeem en mens centraal; - Netwerken - zuinig omgaan met de ruimte; - Occupatie - alle functies in balans, evenredige groei.

Relatie met het planvoornemen De voorgenomen ontwikkeling betreft een zodanig specifieke ontwikkeling dat hier in de Omgevingsvisie van gemeente Enschede geen beleidslijnen voor zijn vastgelegd. Gezien het abstractieniveau waarop deze ambities geformuleerd zijn, worden er geen belemmeringen gezien in relatie tot het planvoornemen. 19 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 5 FYSIEKE EFFECTEN OP DE LEEFOMGEVING In het kader van gemeentelijke besluitvorming dient bij een BOPA door middel van een integrale ruimtelijke benadering rekening te worden gehouden met de consequenties van het plan voor de omgeving. Het bevoegd gezag is namelijk verantwoordelijk voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dit gebeurt in het kader van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Het beginsel van de Omgevingswet, een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, is van toepassing op alle ruimtelijke ontwikkelingen. De effecten op de leefomgeving worden in dit hoofdstuk door middel van de behandeling van de voor de ontwikkeling relevante milieu- en omgevingsaspecten in beeld gebracht en afgewogen, en hiermee wordt de uitvoerbaarheid van deze BOPA aangetoond. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de relevante milieu- en omgevingsaspecten.

Daarbij wordt getoetst aan wet- en regelgeving met de volgende thematische onderverdeling: - milieueffectrapportage; - verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren; - luchtkwaliteit; - geluid; - geur; - omgevingsveiligheid; - trillingen; - activiteiten en milieuzonering; - natuur; - bodem; - archeologie en cultuurhistorie; - weging van het waterbelang; - gezondheid en duurzaamheid; - sociale veiligheid. 5.1 Niet opgenomen aspecten In tabel 5.1 zijn de aspecten opgenomen die op voorhand kunnen worden uitgesloten. Deze zijn niet relevant in het kader van het project en zullen daarom niet verder worden behandeld in deze onderbouwing. Het gaat immers om een ondergrondse installatie en het aanleggen ervan betreft een kortdurende, eenmalige ingreep waarna de oorspronkelijke situatie wordt hersteld. 20 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Tabel 5.1 Niet-relevante aspecten Aspect Toelichting verkeersgeneratie, - afwikkeling en parkeren de voorgenomen werkzaamheden zullen geen gevolgen hebben voor de huidige verkeersgeneratie, verkeersafwikkeling en parkeersituatie. Daarmee is het aspect verkeer en vervoer niet relevant voor dit project geluid gezien het plan geen geluidsgevoelig functie betreft en het geluidsniveau niet wordt gewijzigd, hoeft geen formele toetsing plaats te vinden.

Ten tijde van de uitvoering van de werkzaamheden moet worden voldaan aan de gestelde regels in de Algemene Plaatselijke Verordening luchtkwaliteit ten aanzien van de luchtkwaliteit vinden er geen veranderingen plaats aan de huidige situatie. Dit aspect is daarmee niet relevant voor dit project geur er vinden geen veranderingen plaats ten aanzien van geurhinder door het uitvoeren van het planvoornemen. Daarmee is het aspect geur niet relevant voor dit project trillingen het planvoornemen omvat geen wijzingen van spoorverkeer, wegverkeer of industriële activiteiten. Bovendien vinden er geen heiwerkzaamheden plaats en veroorzaken de graafwerkzaamheden geen noemenswaardige trillingen. Het aspect trillingen is daarmee niet relevant voor dit project activiteiten en milieuzonering de nieuwe leiding komt naast de huidige leiding te liggen. Er vinden geen veranderingen plaats in de bedrijvigheid rondom de locatie. Het aspect activiteiten en milieuzonering is daarmee niet relevant voor dit project gezondheid en duurzaamheid aangezien het planvoornemen gaat om een kortdurende, eenmalige ingreep, waarna de oorspronkelijke situatie wordt hersteld, zijn de effecten tijdelijk en is geen sprake van een negatief effect op de fysieke leefomgeving sociale veiligheid het aanleggen van de gasleiding is een kortdurende ingreep en heeft geen gevolgen voor de sociale veiligheid.

Het aspect sociale veiligheid is daarmee niet relevant voor dit project 5.2 Omgevingsveiligheid Het transport, de opslag en productie van gevaarlijke stoffen brengen risico’s met zich mee door de mogelijkheid dat bij een ongeval gevaarlijke lading vrij kan komen. De discipline omgevingsveiligheid houdt zich bezig met het beheersen van de hieraan verbonden risico’s voor mensen die zich in de nabijheid van gevaarlijke stoffen bevinden. Daarnaast horen bij omgevingsveiligheid de risico’s volgend uit het in werking hebben van windturbines en luchthavens. Het Nederlandse omgevingsveiligheidsbeleid is gericht op de bescherming van individuen die zich bevinden in beperkt kwetsbare en kwetsbare gebouwen en locaties en zeer kwetsbare gebouwen. Dit worden ook wel de risico-ontvangers genoemd. In het kader van het vaststellen van nieuwe ruimtelijke plannen zoals een omgevingsplan of afwijking van een omgevingsplan moet worden getoetst of het realiseren van het project een onacceptabel omgevingsveiligheidsrisico oplevert. Hiertoe wordt getoetst aan het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Het groepsrisico wordt onder de Omgevingswet ingevuld door aandachtsgebieden. In deze paragraaf wordt eerst het toetsingskader beschreven met de daarbij behorende definities van het plaatsgebonden risico, het groepsrisico en aandachtsgebieden.

Daarna komen de risicobronnen die zich in het gebied bevinden aan de orde en is getoetst aan de geldende wet- en regelgeving. 5.2.1 Toetsingskader Het doel van het omgevingsveiligheidsbeleid is tweeledig: - de bescherming van personen middels borgen van voldoende afstand tussen (beperkt) kwetsbare objecten, locaties en risicobronnen; - het mogelijk maken om te werken met gevaarlijke stoffen. 21 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief De gevaarlijke stoffen kennen twee verschillende bronnen: - stationaire bronnen, zoals een fabriek of een lpg-vulpunt; - mobiele bronnen, zoals transport van gevaarlijke stoffen over wegen en door leidingen. Voor transport is de 'Wet vervoer gevaarlijke stoffen' van belang. Regeling Basisnet blijft geldend, ook onder de Omgevingswet. Hieruit volgt ook dat de Handleiding Risicoberekeningen Bevt (hierna: HART) geldend blijft. Het plaatsgebonden risico (hierna PR) is de kans dat een persoon, die zich gedurende een jaar onafgebroken en onbeschermd op een bepaalde plaats bevindt, overlijdt als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Dit risico wordt per bedrijf vastgelegd in contouren. Er geldt een contour waarbinnen die kans 10-6 (1 op 1.000.000) bedraagt.

Binnen deze contour mogen in ieder geval geen zeer kwetsbare objecten, of kwetsbare objecten en locaties (onder andere scholen, gebouwen waar zich veel mensen bevinden en gebouwen waar zich minder zelfredzame personen kunnen bevinden) aanwezig zijn of voorzien worden. Er wordt anders omgegaan met het groepsrisico onder de Omgevingswet dan voorheen. Aandachtsgebieden maken zichtbaar waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd kunnen zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Dit dient als een beginpunt om na te denken over veiligheid en maatregelen. Binnen een explosie-, brand- en gifwolkaandachtsgebied kan een gemeente voorschriftgebieden aanwijzen, welke worden opgenomen in het omgevingsplan. In de voorschriftgebieden gelden aanvullende bouweisen voor nieuwbouw volgens artikel 4.90 tot en met 4.96 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Echter, blijft het groepsrisico (GR) nog wel parallel in gebruik. Het GR is de kans dat een groep personen binnen een bepaald gebied overlijdt ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. De oriëntatiewaarde geeft hierbij de indicatie van een aanvaardbaar groepsrisico. 5.2.2 Resultaten Het aanleggen van de buisleiding heeft invloed op de ligging van de PR-contour en de aandachtsgebieden van de buisleiding, daarom moet een nieuwe beschermingszone worden vastgesteld.

De nieuwe buisleiding heeft een geheel ander tracé dan de bestaande leiding. In opdracht van Gasunie is een kwantitatieve risicoanalyse (QRA) uitgevoerd om te bepalen wat de effecten van het nieuwe tracé op omgevingsveiligheid zijn. Ter volledigheid is dit onderzoek toegevoegd als bijlage I. Uit de analyse komt naar voren dat het verleggen van de leiding niet leidt tot een toename van het PR 10-6 per jaar. Hiermee vormt het PR geen belemmering voor het planvoornemen. Ook is gekeken naar het brandaandachtsgebied. Binnen een afstand van 140 m van de nieuwe buisleiding bevinden zich geen zeer kwetsbare gebouwen of locaties. Voor de bestaande leiding is de planologische bescherming geregeld met een dubbelbestemming ‘Leiding - Gas’ in het vigerende tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente Enschede. Om de nieuwe buisleiding planologisch te beschermen dient de dubbelbestemming te worden uitgebreid, zodat de nieuwe leiding binnen de bestemming valt in het omgevingsplan van de gemeente Enschede. Het planologisch beschermen van de leiding vindt daarmee pas plaats wanneer de desbetreffende bestemmingsplannen worden omgezet. Tot die tijd is de nieuwe leiding niet planologisch beschermd wanneer op de locatie nieuwe ontwikkeling worden gerealiseerd.

Gasunie kan via privaatrechtelijke overeenkomsten de bescherming van de leiding vastleggen met de eigenaren van de percelen totdat de aangepaste dubbelbestemming zijn opgenomen in de omgevingsplannen. Daarnaast kan Gasunie in afstemming met de gemeente(n) verkennen of het mogelijk is om de planologische bescherming van de leidingen eerder te bewerkstelligen via bijvoorbeeld een wijziging van het omgevingsplan. Dit moet nader met de gemeenten worden afgestemd. 22 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief 5.2.3 Conclusie De realisatie van de nieuwe gasleiding leidt niet tot een knelpunt voor het plaatsgebonden risico of de aandachtsgebieden. Wanneer het bestemmingsplan wordt omgezet naar het permanente deel van het omgevingsplan van de gemeente Enschede, wordt de leiding planologisch beschermd door de dubbelbestemming ‘Leiding - Gas’ aan te passen. Daarom is vanuit het aspect omgevingsveiligheid sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.3 Natuur In deze paragraaf wordt ingegaan op de evenwichtige toedeling van functies aan locaties van de voorgenomen ontwikkeling vanuit het oogpunt van natuurbescherming. 5.3.1 Toetsingskader Gebiedsbescherming Onder de Omgevingswet maakt natuur onderdeel uit van de fysieke leefomgeving. Hierdoor valt natuur(bescherming) onder de reikwijdte van de Omgevingswet.

De Omgevingswet bevat instrumenten om natuurgebieden te beschermen. De instrumenten zien op Natura 2000-gebieden, NNN-gebieden en aangewezen bijzondere natuurgebieden, landschappen en parken (artikel 2.44 Ow). Natura 2000 Natura 2000 is de benaming voor een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Door middel van Natura 2000-gebieden worden plant- en diersoorten die in Europa bedreigd zijn en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. In juridische zin komt Natura 2000 voort uit twee Europese richtlijnen: de Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn. Elk Natura 2000-gebied wordt vastgesteld door middel van een aanwijzingsbesluit. In dit besluit is, behalve onder andere de begrenzing van het gebied, opgenomen voor welke habitattypen en soorten het gebied is aangewezen en welke doelen hiervoor gelden. Op grond van artikel 5.1 lid 1 sub e van de Omgevingswet (Ow) is een omgevingsvergunning vereist voor een ‘Natura 2000-activiteit’.

Een Natura 2000-actitiviteit wordt gedefinieerd als een ‘activiteit, inhoudende het realiseren van een project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied.’1 Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied, maar ook activiteiten buiten een Natura 2000-gebied kunnen effect hebben op het Natura 2000-gebied. Als gevolg van de formulering zijn activiteiten die geen significante gevolgen hebben voor een Natura 2000-gebied niet vergunningplichtig. Daarnaast benoemt hoofdstuk 11 van het Bal enkele gevallen die een vrijstelling van de vergunningplicht kunnen inhouden (bijvoorbeeld in een omgevingsverordening, ministeriële regeling of programma). Op grond van artikel 8.74b lid 1 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) wordt de omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit alleen verleend als uit een passende beoordeling (als bedoeld in artikel 16.53c lid 1 Ow) de zekerheid is verkregen dat het project de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Bij deze conclusie mag gebruik gemaakt worden van mitigerende maatregelen (zoals extern salderen). 1 Bijlage bij artikel 1.1 Omgevingswet.

23 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Als de vereiste zekerheid dat het project de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten niet is verkregen, dan kan op grond van artikel 8.74b lid 2 Bkl een omgevingsvergunning alleen nog worden verleend, als: - er geen alternatieve oplossingen zijn; - het project nodig is om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en - de nodige compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van Natura 2000 bewaard blijft. Naast de vergunningplicht kent de Omgevingswet ook een specifieke zorgplicht voor de Natura 2000- activiteit. Degene die een activiteit verricht die verslechterende of significant verstorende gevolgen voor een Natura 2000-gebied kan hebben en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor natuurbescherming, is verplicht: - alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen; - voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en - als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd1.

Wat deze zorgplicht in ieder geval inhoudt is nader uitgewerkt in artikel 11.6 lid 2 Bal. Stikstofdepositie Voor het aspect stikstof geldt dat sinds de rechterlijke uitspraak van de Raad van State van 29 mei 20192 de ecologische gevolgen van iedere berekende depositie toename van meer dan 0,00 mol N/ha/jaar beoordeeld moeten worden in de vergunningverlening. Deze voorwaarde geldt voor zowel de aanlegfase als voor de gebruiksfase van een plan of activiteit. De berekening moet uitgevoerd worden met de meest actuele versie van het rekeninstrument AERIUS-calculator. Kader vergunningverlening stikstof Momenteel geldt het volgende kader voor de vergunningverlening in het kader van de gebiedsbescherming van Natura 2000-gebieden: - er is een vergunning vereist voor projecten die een significant gevolg kunnen hebben voor een Natura 2000-gebied3. Dit is dus niet het geval indien significante gevolgen op voorhand zijn uit te sluiten.

Dit is voor stikstof bijvoorbeeld het geval indien er volgens de stikstofberekeningen geen toename van stikstofdepositie plaatsvindt naar aanleiding van het te realiseren plan/activiteit of indien significante gevolgen kunnen worden uitgesloten in de voortoets; - indien niet op voorhand kan worden uitgesloten dat mogelijke significante gevolgen optreden, dient een Passende Beoordeling te worden opgesteld om in beeld te brengen of er daadwerkelijk significante gevolgen aan de orde zijn. In een Passende Beoordeling mogen ook mitigerende maatregelen (zoals interne of externe saldering) betrokken worden. De vergunning kan worden verleend indien (eventueel met toepassing van deze mitigerende maatregelen) de voorgenomen activiteit de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied niet zal aantasten4; - als uit de Passende Beoordeling blijkt dat significante gevolgen niet kunnen worden uitgesloten, kan een vergunning enkel worden verleend indien de ADC-toets succesvol wordt doorlopen5. Besluit bouwwerken leefomgeving (stikstofemissiereductie) Bij het verrichten van bouw- en/of sloopwerkzaamheden dient een initiatiefnemer adequate maatregelen te treffen om de emissie van stikstofverbindingen naar de lucht te beperken, zo volgt uit artikel 7.19a lid 1 Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).

Door deze bepaling dwingt de wetgever initiatiefnemers om de 1 Artikel 11.6 lid 1 Besluit activiteiten leefomgeving. 2 ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL: RVS:2019:1603. 3 Artikel 5.1 Omgevingswet. 4 Artikel 16.53c lid 1 Omgevingswet. Artikel 8.74b Besluit kwaliteit leefomgeving. 5 Artikel 8.74b lid 2 Besluit kwaliteit leefomgeving. 24 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief emissie van stikstof zoveel mogelijk te voorkomen, ook als significante negatieve gevolgen voor Natura 2000-gebieden zijn uit te sluiten. Het betreft activiteiten voor de bouw van een bouwwerk waarvoor een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit of een melding als bedoeld in artikel 2.18 lid 1 Bbl nodig is en op het slopen van een bouwwerk waarvoor een melding als bedoeld in artikel 7.10 lid 1 Bbl is vereist omdat de hoeveelheid sloopafval naar redelijke inschatting meer dan 10 m3 bedraagt1. Bij 'adequaat' gaat het om maatregelen die doeltreffend, doelmatig en proportioneel zijn. De verplichting geldt voor de bouwfase op de bouwplaats en niet voor vervoersbewegingen van en naar de bouwplaats of voor de gebruiksfase. Het bevoegd gezag kan met een maatwerkvoorschrift een invulling geven van de regel over het nemen van stikstofbeperkende maatregelen2.

NNN Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, gericht op de bescherming, instandhouding en zo nodig het herstel van een gunstige staat van instandhouding van: - de aanwezige dier- en plantensoorten; - typen natuurlijke habitats; - leefgebieden van soorten die van nature in Nederland voorkomen. Afdeling 7.3 Bkl bevat instructieregels voor de Omgevingsverordening die de provincie verplichten tot: - het aanwijzen van NNN-gebieden3; - het vastleggen van de wezenlijke kenmerken en waarden in deze gebieden4; en - het stellen van regels (over regels in omgevingsplannen en projectbesluiten), in het belang van de bescherming, instandhouding, verbetering en ontwikkeling van de kenmerken en waarden van NNN- gebieden5. Soortenbescherming Door een groot aantal activiteiten en invloeden staat het voortbestaan van veel dier- en plantsoorten onder druk. Daarom is soortenbescherming een onderdeel van de Omgevingswet. Soortenbescherming is vooral gericht op het reguleren van flora- en fauna-activiteiten. Een flora- en fauna- activiteit wordt gedefinieerd als een ‘activiteit met mogelijke gevolgen voor van nature in het wild levende dieren of planten’6. Nieuwe ontwikkelingen kunnen effect hebben op beschermde soorten.

Door de strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrijwel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving nagegaan worden of er aanwijzingen zijn dat op die plek of in de buurt beschermde soorten of habitats voorkomen. Dit gebeurt door middel van een quickscan. Als blijkt dat er mogelijk beschermde soorten op de planlocatie aanwezig zijn, is nader onderzoek nodig. Door middel van het vervolgonderzoek moet duidelijk worden waar welke soorten voorkomen, of er sprake is van belangrijke leefgebiedsfuncties (voortplantings- of vaste rust- en/of verblijfplaatsen) en moeten de effecten van het voornemen in beeld worden gebracht. Hierbij dient te worden bezien of er een verbodsbepaling wordt overtreden door de betreffende ingreep. Op basis van art. 5.1 lid 2 onder g Ow is een flora- en fauna-activiteit vergunningplichtig voor zover deze als dusdanig is aangewezen op basis van hoofdstuk 11 van het Bal. Hoewel de betreffende artikelen en kaders afhankelijk zijn van de specifieke soorten die betrokken zijn bij de betreffende activiteit, komt het toetsingskader voor alle soorten op hoofdlijnen grotendeels overeen. 1 Artikel 7.19a lid 2 Besluit bouwwerken leefomgeving. 2 Artikel 7.5 lid 4 Besluit bouwwerken leefomgeving. 3 Artikel 7.6 Besluit kwaliteit leefomgeving. 4 Artikel 7.7 Besluit kwaliteit leefomgeving. 5 Artikel 7.8 Besluit kwaliteit leefomgeving.

6 Bijlage bij artikel 1.1 Omgevingswet. 25 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Om een omgevingsvergunning te verkrijgen dient op hoofdlijnen te worden voldaan aan drie criteria: - er bestaan geen andere bevredigende oplossingen dan de betrokken activiteit; - de activiteit is nodig in het kader van een van de in de wet genoemde redenen (bijvoorbeeld de - volksgezondheid of openbare veiligheid); - de voorgenomen activiteit leidt niet tot verslechtering van de staat van instandhouding. Naast de vergunningplicht kent de Omgevingswet ook een specifieke zorgplicht voor de flora- en fauna- activiteit. Iemand die weet of kan weten dat een activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor natuurbescherming, moet: - alle maatregelen nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen; - voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en - als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd1. Wat deze plicht in ieder geval inhoudt is nader uitgewerkt in artikel 11.27 lid 2 Bal. Houtopstanden De bescherming van houtopstanden is onderdeel van de Omgevingswet.

Houtopstanden worden in de Omgevingswet gedefinieerd als een ‘zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend’2. De regels uit de Omgevingswet gelden als sprake is van het (deels) vellen van houtopstanden. Onder vellen wordt verstaan het ‘rooien of verrichten van andere handelingen die de dood of ernstige beschadiging van een houtopstand tot gevolg kunnen hebben’3. Op grond van artikel 11.126 Bal is het verboden om een houtopstand (deels) te vellen zonder eerst een melding te doen. Bij vellen hoort tevens een herbeplantingsplicht4. Daarnaast kan de gemeente in het omgevingsplan regels opnemen voor houtopstanden binnen de bebouwingscontour houtkap. De gemeente kan ook regels stellen over houtopstanden buiten de bebouwingscontour houtkap, als het andere doelen dient dan de doelen uit de Omgevingswet. Bijvoorbeeld ten behoeve van behoud van cultureel erfgoed of veiligheid of als er geen rijksregels over zijn, zoals het aanplanten van houtopstanden zonder dat daarvoor een houtopstand is geveld. 5.3.2 Resultaten Om inzichten te krijgen in de effecten op de natuur is een quickscan beschermde soorten uitgevoerd. Hieronder volgen de resultaten van het onderzoek. Ter volledigheid is de quickscan opgenomen in bijlage II.

Gebiedsbescherming De werkzaamheden voor het verleggen van de leiding kunnen leiden tot diverse storende factoren in het plangebied en het omringende gebied. De aanleg van de nieuwe leiding en verwijderen van de huidige leiding gaan om een kortdurende, eenmalige ingrepen waarna de oorspronkelijke maaiveldsituatie wordt hersteld, waardoor het uitsluitend mogelijke effecten betreft als gevolg van de werkzaamheden tijdens de aanlegfase. In onderstaande alinea's wordt uiteengezet hoe de voorgenomen ontwikkeling effect heeft op de natuurgebieden in het plangebied en dicht bij het plangebied. 1 Artikel 11.27 lid 1 Besluit activiteiten leefomgeving. 2 Bijlage bij artikel 1.1 Omgevingswet. 3 Bijlage bij artikel 1.1 Omgevingswet. 4 Artikel 11.129 Besluit activiteiten leefomgeving. 26 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Natura 2000 Het plangebied ligt buiten de begrenzing van Natura 2000. De dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden zijn Aamsveen op 2 km afstand en Dinkelland op 3 km afstand, zie afbeelding 5.1. Fysieke aantasting of verstoring door de werkzaamheden vanwege geluid, trillingen en/of beweging kan op basis van deze afstand worden uitgesloten. Afbeelding 5.1 Ligging Natura 2000-gebieden ten opzichte van het plangebied Stikstofdepositie Voor de werkzaamheden wordt gebruik gemaakt van materieel met verbrandingsmotoren.

De werkzaamheden leiden daardoor mogelijk tot stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Om dit te kunnen vaststellen is een AERIUS-berekening uitgevoerd; deze is met bijbehorende stikstofnotitie bijgevoegd in bijlage III. Uit de berekeningen blijkt dat de activiteiten niet leiden tot een toename van de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden. Significante effecten op de Natura 2000-gebieden zijn daarom op voorhand uit te sluiten. Natuur Netwerk Nederland (NNN) Het plangebied ligt nabij het NNN-deelgebied Landgoederen en beekdalen Enschede/Hengelo, zie afbeelding 5.2. De werkzaamheden vinden buiten het NNN-gebied plaats en zorgen niet voor aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden van NNN Overijssel. Er is dus geen sprake van een negatief effect.

27 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Afbeelding 5.2 Ligging Natuur Netwerk Nederland ten opzichte van het plangebied Soortenbescherming In onderstaande tabel 5.2 zijn de resultaten ten aanzien van soortenbescherming samengevat. Tabel 5.2 Samenvatting resultaten soortenbescherming Soort komt voor in het plangebied Conclusie flora in de omgeving komen beschermde soorten voor, maar aanwezigheid binnen plangebied is uitgesloten negatieve effecten ten gevolge van de werkzaamheden uitgesloten vleermuizen aanwezigheid van verschillende vleermuissoorten is niet uit te sluiten gebouwen, bomen met holtes en andere groene struwelen blijven onaangetast en onverstoord tijdens de voorgenomen werkzaamheden, waardoor vaste verblijf- of rustplaatsen, foerageergebieden en vliegroutes aanwezig en onverstoord blijven. Aanvullend onderzoek naar vleermuizen is niet noodzakelijk grondgebonden zoogdieren in de omgeving komen beschermde soorten voor, maar aanwezigheid binnen het plangebied is uitgesloten Tijdens de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met boommarter, das, eekhoorn, grote bosmuis en steenmarter in het kader van de zorgplicht broedvogels ja negatieve effecten op vogels met jaarrond beschermde nesten als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden worden uitgesloten.

gedurende het broedseizoen kan het uitvoeren van de werkzaamheden leiden tot beschadiging van nesten van niet- jaarrond beschermde broedende vogels. De bomen of vegetatie binnen de invloedsfeer van de voorgenomen ingreep zullen gedurende de werkzaamheden intact blijven reptielen nee wel biedt het plangebied geschikt voor leefgebied voor de hazelworm en levendbarende hagedis. Deze blijven onaangetast tijdens de werkzaamheden. Nader onderzoek naar

28 | 35 Witteveen+Bos | 151781/26-010.228 | Definitief Soort komt voor in het plangebied Conclusie amfibieën is niet noodzakelijk. Er dient rekening te worden gehouden met de soorten in het kader van de zorgplicht amfibieën nee wel biedt het plangebied mogelijke voortplantingslocaties en overwinteringslocaties voor enkele soorten. Deze blijven onaangetast tijdens de werkzaamheden. Nader onderzoek naar amfibieën is niet noodzakelijk. Er dient rekening te worden gehouden met de soorten in het kader van de zorgplicht vissen nee negatieve effecten ten gevolge van de werkzaamheden uitgesloten Insecten en ongewervelden nee negatieve effecten ten gevolge van de werkzaamheden uitgesloten Gedurende het broedseizoen kan het uitvoeren van werkzaamheden leiden tot beschadiging van nesten van broedende vogels (Bal art. 11.37). Om negatieve effecten ten aanzien van broedvogels te voorkomen, worden de volgende preventieve maatregelen getroffen: - de werkzaamheden worden uitgevoerd buiten het broedseizoen van aanwezige broedvogels. Dat loopt globaal van maart tot en met juli, maar in het kader van de Omgevingswet wordt geen standaardperiode gehanteerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f7ca5d41-edc0-4427-933c-678ad90be58a?agendaItemId=39a27e4a-8b09-4dc3-b33e-1e3835c6b706