memo beantwoording openstaande vragen eerste tussenrapportage 2024

Datum: 12 juli 2024 Aan: gemeenteraad Van: college B&W Onderwerp: beantwoording openstaande vragen Eerste Tussenrapportage

Geachte raad, Maandag 8 juli is de eerste tussenrapportage besproken in de kamer Bestuur en Middelen. Hier was niet het gehele college bij aanwezig. Daarom konden niet alle vragen ter plekke worden beantwoord. De ontbrekende antwoorden treft u aan in deze memo. Allereerst een reactie over de vertegenwoordiging van het college bij de bespreking. De tussenrapportage en de zomernota zijn stukken die in het verleden tegelijk werden besproken. De uitkomsten van de tussenrapportage zijn immers ook input voor de zomernota. Daarom was het college bij voorgaande besprekingen altijd voltallig aanwezig. De bespreking is deze ronde uit elkaar gehaald. Doordat er aan de voorkant nauwelijks technische vragen op de inhoud zijn gesteld, er ook bij de griffie geen signalen kwamen van de wens voor brede bespreking, is de inschatting gemaakt dat de bespreking zich zou beperken tot financiële vragen. De vragen van financiële aard hebben we tijdens de bespreking in ieder geval kunnen beantwoorden en zullen naar onze inschatting ook onderwerpen van gesprek zijn bij de raadsbehandeling van de zomernota. In dit document hebben we de overige technische vragen en ook de gevraagde toezeggingen van antwoorden voorzien. Tenslotte zullen we hier in samenhang met de bespreking van de zomernota op reflecteren en hier in de voorbereiding op de bespreking van volgende P&C-producten aandacht voor hebben.

De vragen en antwoorden zijn in de volgorde van bespreking uiteen gezet. CU Vraag: Budget mantelzorg. Houden 94k over, maar komt ook nog een bestedingsvoorstel van 100K mb Spuk-Gala. Hierop had bijgestuurd kunnen worden. Graag reactie wethouder. Antwoord: Voor 2024 is er een budget van ruim € 700.000,- beschikbaar voor mantelzorgondersteuning. Na aftrek van de (structurele) subsidieverplichtingen blijft er ruim € 100,000,- projectruimte over waarvoor jaarlijks projectafspraken worden gemaakt. Te denken valt bijvoorbeeld aan de inzet voor jonge mantelzorgers, scholenprojecten, ervaringsmaatjes en individuele ondersteuningstrajecten. Voor 2024 is deze inzet wederom ingekocht. Deze uitgaven zijn echter, net als vorig jaar, verschoven naar de SPUK-middelen. Deze verschuiving lijkt echter van tijdelijke aard. Zoals per brief d.d. 9 juli jl. aan uw raad geïnformeerd, neemt het college in het derde kwartaal van 2024 een besluit over de wijze waarop de SPUK middelen worden ingezet.

Vraag : Op pagina 19 staat dat er een urgentieverordening wordt gemaakt, wat houdt dat in en op welke termijn kunnen we hier iets op verwachten? Antwoord: We werken momenteel op Twents niveau aan de urgentieverordening. Dit voortkomend uit de verwachte wettelijke verplichting in de wet versterken regie volkshuisvesting. De planning was initieel dit zelf te doen en dit jaar nog af te ronden. Doordat we in gezamenlijkheid hebben besloten dit regionaal op te pakken loopt dit uit de tijd. We verwachten in ieder geval 2025 en wellicht ook nog een deel van 2026 hiervoor nodig te hebben. PVV Vraag: De tussenrapportage geeft een tegengesteld en onverenigbaar beeld tussen de ontwikkeling van het huisartsentekort en de gewenste groei naar 170.000 inwoners. Graag meer uitleg over aanpak huisartsen tekort. Antwoord: Bij fysieke ontwikkelingen wordt de toegankelijkheid van zorg in de buurt ook meegewogen. Daarnaast is de gewenste groei naar 170.000 inwoners ook onderdeel van de gesprekken en aanpak die we samen met Menzis, huisartsenorganisatie SHT-THOON en huisartsen op dit moment vormgeven. Daarbij is bijvoorbeeld multidisciplinaire samenwerking binnen huisartsenpraktijken een onderwerp. Om zo toe te werken naar meer taakdifferentiatie, met als gevolg meer tijd/ruimte voor de huisarts. Maar ook inzet van digitalisering waar dat kan.

Vanuit de gemeente kunnen we vooral iets betekenen op het gebied van huisvesting, vestigingsklimaat en ondersteuning van huisartsen met bijvoorbeeld de inzet van praktijkondersteuners jeugd en het nieuwe project ‘welzijn op recept’, waarbij we wijkteammedewerkers aan de praktijken koppelen. Zoals toegezegd in onze brief van 10 juni jl. houden we uw raad op de hoogte van de ontwikkelingen rondom het huisartsentekort. Voor verdere informatie verwijzen wij u ook naar de inhoud van die brief van 10 juni. Vraag: Het na-scheiden van afval is effectiever en het scheelt veel geld. Waarom doen we dat niet? Antwoord: We volgen de lijn zoals die lokaal en regionaal is ingezet en hebben in de grondstoffenvisie een ambitie afgesproken om het aantal kilogram restafval te beperken, mede door afvalstromen gescheiden in te zamelen. We monitoren dit continu en stellen daar waar mogelijk en wenselijk het beleid en de interventies bij. De grondstoffenvisie die dit jaar aan de raad wordt voorgelegd, is een moment om hier met elkaar over te spreken. D66 Vraag: Bij de clustering sportvelden staat een groen bolletje. Past het groene bolletje bij de voortgang, want er is vertraging op de uitvoering Antwoord: Het klopt dat de planning naar achteren is geschoven in relatie tot eerdere ambitie. Inmiddels maken we echt meters en worden ontwerpschetsen gemaakt voor verschillende parken.

De voortgang toch op groen gezet omdat we voortdurend in gesprek zijn met de betrokken voetbalverenigingen over proces en inhoud. Het proces om tot goede onderlinge samenwerking te komen en een PvE op te stellen waarin alle clubs zich kunnen vinden kost tijd. De clubs prefereren liever een duurzaam en zorgvuldig proces boven snelheid. Vraag: We willen graag meer inzicht krijgen in de ontwikkeling van clustering. Dit is aan het begin gepresenteerd als een bezuiniging, maar het vraagt steeds meer geld. Hoe ziet de wethouder dit en hoe kunnen we dit in de toekomst voorkomen? Antwoord: Het is nog steeds een onderdeel voor bezuiniging op sportparken, we gaan immers 5 sportparken afstoten en door de clustering efficiënter gebruik maken van de sportparken. Op de lange termijn verdien je een groot deel van de investering terug door de huuropbrengsten. Vraag: Er worden hogere kosten gemeld voor de openbare verlichting vanwege de energiekosten. Waarom zetten we de verlichting niet vaker uit? Antwoord: Om de energiekosten te besparen, worden de lampen waar dat kan al vervangen door energiezuinige ledverlichting. Door de toepassing van ledverlichting is het in ieder geval mogelijk om meer maatwerk te leveren. Zo wordt op straten afhankelijk van tijd, weer een drukte het licht al gedimd.

Sociale veiligheid is naast financiën een belangrijk afwegingskader, hierdoor wordt de verlichting niet alleen op financiële gronden uitgezet Vraag: We zien in de tussenrapportage en ook bij de zomernota, dat de grootste problemen structureel van aard zijn en de grootste meevallers incidenteel van aard zijn. Er worden nu boekhoudkundige keuzes om de begroting sluitend te maken en geen inhoudelijke keuzes. Hoe ziet de wethouder dit? Antwoord: Conform het begrotingsadvies van de VNG, is de focus van het college op het sluitend maken van de begroting van 2025. Hier waren ook de incidentele meevallers voor nodig. De tekorten 2026 tot en met 2028 hebben we zichtbaar gemaakt, conform het VNG advies. De uitkomsten van het BOB-traject zijn nodig om bij de zomernota van volgend jaar inhoudelijke keuzes te maken voor het sluitend te maken van de begrotingen vanaf 2026. Ondertussen blijven we volop investeren in de lobby naar Den Haag. Vraag: (D’66 en PvdA) Ten aanzien van de eigen energiemaatschappij is gesteld dat het tijdrovend en complex. De nu voorgestelde route om te onderzoeken een ontwikkelbedrijf op te zetten met meerdere partners is wel de goede.

Kan de wethouder toelichten hoe dit verder gaat? Antwoord: Uit het gedane verkenningsonderzoek naar het oprichten van een gemeentelijke energiemaatschappij, bleek dat het oprichten van een eigen energiemaatschappij inderdaad een slimme keuze kan zijn voor de gemeente Enschede. Vervolgens is gekeken welke energieprojecten we zouden kunnen ontwikkelen en exploiteren. Helaas hebben we geconstateerd dat er op dit

moment geen projecten zijn die we direct kunnen exploiteren. Hierdoor is het momenteel niet mogelijk om zelf energie op te wekken en te verkopen. Wat we echter wel kunnen doen, en al doen, is het ontwikkelen van energieprojecten. Solarparking is daar een voorbeeld van. Het voorstel is nu om in te zetten op een organische ontwikkeling van een eigen energiemaatschappij. Dit betekent dat we zelf gaan kijken welke projecten we kunnen ontwikkelen samen met partners. De rapportage over het oprichten van een eigen energiemaatschappij is afgerond. We zijn nu de laatste hand aan het leggen aan een raadsbrief met bijbehorend collegevoorstel. De verwachting is dat deze na het zomerreces zal worden aangeboden aan de raad PVDA Vraag: We zien in de rapportage ontwikkelingen bij OZJT gemeld. We vinden dat we hier als raad meer bij betrokken moeten worden en vragen de wethouder een toezegging om de raad per kwartaal bij te praten. Antwoord: Met de nieuwe WGR is er een verplichting voor een GR om de informatievoorziening naar Raden te verbeteren. SamenTwente geeft hier ook invulling aan, dit heeft al geleid tot meer informatie die beschikbaar wordt gesteld aan de gemeenteraad, dat moet u de komende tijd ook duidelijker gaan merken. Daarbij zijn de besluiten van AB's gericht op uitvoering van vastgesteld beleid.

Via de gebruikelijke voortgangsrapportages en IPC-producten wordt informatie gedeeld en verantwoording afgelegd over die uitvoering. Het per kwartaal bijpraten op OZJT (of regionale samenwerking in zijn geheel) zou veel tijd en capaciteit vragen. Het college is daar geen voorstander van. Vraag: Op pagina 10 wordt een overschot gemeld op de inkomensondersteuning. We willen graag een toezegging dat er een toelichting komt in de kamer EWIO om hier inhoudelijk over door te praten Antwoord: Dit is akkoord. PvdA Vraag: Op het gebied van sport en preventie: waarom wordt er niet extra ingezet? Er zijn ideeën genoeg. Antwoord: Op 10 juni jl. is het beleidskader Gezond Enschede vastgesteld door uw raad. Dit beleidskader is op 27 mei jl. door wethouder Vedder toegelicht in de stedelijke commissie Sociaal. Daarin is ook aangegeven dat er vanuit het beleidskader gewerkt wordt aan een uitvoeringsstrategie die vorm en invulling geeft aan de besteding van de middelen. Deze uitvoeringsstrategie wordt uiterlijk in oktober 2024 opgeleverd. Eind 2024 starten we met de uitvoering. Vraag: Ten aanzien van de gebiedsstrategie kennispark wordt gesteld niet meer wachten op Techbank/hall en garage. Gevraagd wordt dit in de stadsdeelcommissie noord te bespreken. Wij investeren wel, andere kennelijk niet. Hoe zit het met de risico's? Antwoord:

Heel kort is hier uitstel naar onze verwachting geen afstel. We hebben tijdens de rondgang bij de stadsdeelcommissie van 4 juni ook kunnen zien dat onze investeringen zeker ook leiden tot investeringen van andere partijen. We zullen voor de volgende stadsdeelcommissie Noord een korte memo aanbieden met een update en de laatste stand van zaken. Vraag: Ten aan zien van het wegverkeer Oostweg ontbreekt de financiering voor de tunnel. Hoe nodig is dit? Antwoord: De autotunnel Oostweg bij de Keppelerdijk en de ongelijkvloerse aansluiting van de Oostweg-N35 worden gezien als voorwaarden voor de ontwikkeling van Eschmarkerveld en Leuriks en voor veilig fietsverkeer en een goede doorstroming van autoverkeer. Er zijn in de begroting middelen beschikbaar voor de ongelijkvloerse aansluiting. Deze kunnen deels ook voor de tunnel worden gebruikt. Vraag: We zien allerlei overschrijdingen bij GR-en zoals kennispark en Novel-T. Hier moeten we wat over afspreken. We komen er bij de bespreking van de zomernota ook op terug. Antwoord: Wij hebben de GR-en inmiddels ook aangeschreven. Dit met de opdracht om in hun volgende kaderbrief aan te geven hoe zij een bijdrage gaan leveren in de financiële opgave waar gemeenten voor staan. Die kaderbrieven verwachten we begin 2025. Vraag: Het recreatieschap heeft extra middelen gevraagd voor beschoeiing.

Dat moet toch in de planning zitten bij het recreatieschap, dat hoeft toch geen extra bijdrage voor de gemeente te zijn? Antwoord: Het college is het met u eens dat voor dit soort zaken normaal gesproken gereserveerd moet worden. We hebben hier te maken met een negatieve erfenis van de ontvlechting van de Regio, waarbij geen geld richting het recreatieschap is meegegaan voor dit soort groot onderhoud. De kosten van het onderhoud worden door de verschillende deelnemende gemeenten naar rato opgepakt. Het onderhoud is nodig voor het waarborgen van de veiligheid en ervaring van bezoekers. VVD Vraag: Hoe rijmen we de tussenrapportage en de zomernota met elkaar? Structurele tekorten worden gedekt met incidentele meevallers Antwoord: Het college heeft de inzichten uit deze tussenrapportage meegenomen bij het opstellen van de zomernota. Verder verwijzen we naar het antwoord op de soortgelijke vraag van D’66. Vraag: Is er gekeken naar andere dekkingsvormen dan de reserves voor de 2,6 milj? Antwoord:

Dit betreft slechts een tussenrapportage met de stand 1 april. Het is dus een geprognotiseerd tekort. In de loop van het jaar gaat er nog veel veranderen. We hoeven op dit moment niet al de dekking te benoemen. Dat doen we aan het eind van het jaar met de jaarrekening. Volt Vraag: Wat houdt het 'Investeringsplan preventie' uit de 1e Tussenrapportage precies in? Er staat op blz. 10: 'minder uitgaven op de intensiveringsbudget preventie (+2,1 miljoen euro)'. Antwoord: In de tussenrapportage wordt gesproken over ‘het intensiveringsbudget preventie’. Hiermee wordt gedoeld op het budget dat meerjarig is opgenomen in de gemeentebegroting onder het product sport en gezondheid t.b.v. de uitvoering van het beleidskader Gezond Enschede (vastgesteld door uw raad op 10 juni jl.). Het gaat om een budget van 2.560.500 euro in 2024 en 2.318.500 euro vanaf 2025, naast de reguliere budgetten voor de diverse beleidsterreinen (waaronder de wettelijke taken voor gezondheid) Het beleidskader Gezond Enschede is op 27 mei jl. door wethouder Vedder toegelicht in de stedelijke commissie Sociaal. Daarin is ook aangegeven dat er vanuit het beleidskader gewerkt wordt aan een uitvoeringsstrategie die vorm en invulling geeft aan de besteding van de middelen. Deze uitvoeringsstrategie wordt uiterlijk in oktober 2024 opgeleverd. Eind 2024 starten we met de uitvoering.

We hopen u hiermee uw aller vragen naar tevredenheid te hebben beantwoord.