Herontwikkeling locatie de Kwekerij schetsontwerp
Tekst van het document
De Stadskas Twente Schetsontwerp en visie | 01-09-2025
VOORWOORD
Voor u ligt ons schetsontwerp voor de nieuwbouw voor uw nieuwe Stadskas in Enschede. Hartelijk dank voor de uitnodiging om hier op in te schrijven. Wij hebben met erg veel enthousiasme gewerkt aan de kansen die de opgave biedt. Het echte ontwerpen begint samen aan tafel. Dit schetsontwerp is dan ook nog geen uitgewerkt plan, maar een vertrekpunt waar we enthousiast over zijn. Het schetsontwerp zal gezamenlijk worden gevormd tot het uiteindelijke ontwerp voor de nieuwe Stadskas Twente. Hiervoor is de input vanuit u als opdrachtgevers, gebruikers, ondernemers en bezoekers onmisbaar. Wij zijn ervan overtuigd u met deze inschrijving een juiste eerste invulling op uw vraag te geven en kijken ernaar uit om met u samen dit ontwerp verder te brengen tot een prachtig en goed functionerend gebouw. Een gebouw dat het DNA van DCW in zich heeft en haar kwaliteiten en ambities laat zien.
2
Ons team bestaat uit communicatief en sociaal vaardige specialisten met veel ervaring in complexe utilitaire projecten, die u graag bij de hand nemen in het hele ontwerptraject. Wij streven naar een optimaal integraal plan, waarin exterieur en interieur onlosmakelijk verbonden zijn. Ook het landschap zien wij als integraal onderdeel. Wij kijken dan ook uit naar de samenwerking met als doel het gebouw en het
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
landschap elkaar te laten versterken. Als u ons team selecteert bent u verzekerd van een kwalitatief, onderhoudsarm en functioneel gebouw, dat er ook na jaren nog goed uit ziet en dat binnen budget gerealiseerd wordt. Wij ontwerpen het gebouw SAMEN met u waardoor u, als u het eenmaal in gebruik heeft, geen verbeterpunten zult ontdekken. Want dat is ons doel. Een gebouw waar werknemers en bezoekers jarenlang prettig kunnen werken, ontspannen en ontmoeten Een gebouw waar iedereen in Enschede trots op is!
BDG Architecten Wilco Scheffer
INHOUDSOPGAVE
VISIE + SCHETSONTWERP GUNSTIGE EXPLOITATIE EN ONDERHOUDSKOSTEN DUURZAAMHEIDSASPECTEN HERIJKING SCHETSONTWERP
3
VISIE + SCHETSONTWERP SCHETSONTWERP GEBOUWEN INPASSING IN HET LANDSCHAP De locatie aan de noord-oost kant van Enschede is bijzonder gelegen tussen een landgoed, met lange wandelroutes, en een groene woon(zorg)wijk. De nieuwe Stadskas ligt op een fantastische groene plek, die samen met de kas en de kweektuin een geheel eigen rol in deze omgeving inneemt. De locatie met bebouwing van Deze Combinatie Werkt vervult de behoefte aan een geheel eigen beschutte plek voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hier hoort een passend gebouw te staan; passend in de zin van dat je je er thuis voelt, er plek is voor iedereen, je uitgedaagd wordt maar ook beschermd. Een plek waar je graag komt, waar je mensen kunt ontmoeten en waar van alles te doen is. Met een open uitstraling en een functioneel karakter. De relatie tussen de gebruikers en de landschappelijke kwaliteit van de locatie is voor ons het startpunt. We zien een uitnodigend gebouw voor ons die zich voegt in de groene ruimte eromheen. De bezoekers zien bij aankomst de kas en het entreegebouw en worden door het groen naar de entree geleid. Besproken massastudie
4
Na de gedeeltelijke sloop blijft de kas goed zichtbaar vanaf de Blijdesteinbleekweg. De nieuw te bouwen functies worden aan de noordzijde, met een sprong, tegen de kas aan geplaatst. Hiermee is een optimale verbinding tussen beide gebouwen gerealiseerd. Er is onderzoek nodig om te bepalen of de bestaande technische ruimte mee verhuist of op de huidige locatie blijft functioneren. De vormgeving van de nieuwbouw maakt door middel van sprongen ruimte voor plekken aan de gevels; terassen, entreegebieden, groen. Daarnaast sluit de nieuwe gevel door de overgenomen maatvoering aan bij de bestaande kas.
0 Bestaande situatie
TROTSE MEDEWERKERS DCW
‘’De bestaande kas is de drager van het gebied; het weerspiegeld de schaal van het oorspronkelijke”
1 De nieuwe massa werkt samen met de kas
Als medewerker van DCW ben je de belangrijkste gebruiker en werk je in een eigen beschutte ruimte in het gebouw. De productie-units liggen aan het groen en hebben afstand tot de straat. De eigen entree geeft direct toegang tot de productieruimte en de woonkamer. Vanuit de productieruimten zijn de eigen woonkamer, het kantoor en de spreekruimte te zien.
In de algemene ruimten is plek voor alles waar de medewerkers trots op mogen zijn. Het bezoek loopt langs de etalage van de winkel waar eigen gemaakte producten te koop zijn. Eenmaal binnen is het lab te zien waar wordt gewerkt aan experimentele projecten. De koffiedroes- en stekruimte openen zich naar de hal. En direct vanuit de hal is de kas zichtbaar en bereikbaar.
Vanuit deze units zijn binnendoor de algemene ruimten te bereiken. Ook de medewerkers van de moestuinen hebben direct toegang tot het hoofdgebouw via de brug. De centrale keuken ligt in het hart en stimuleert het contact tussen de verschillende bezoekers en de medewerkers.
2 De sprongen accentueren de entrees en maken plekken
3 De architectuur werkt samen met het landschap
VISIE + SCHETSONTWERP VISIESCHETS
5
VISIE + SCHETSONTWERP LANDSCHAPPELIJKE VISIE
beleeftuin
huiskamer DCW spreekruimten
keuken kantoren
lab met aquaponics
stekken koffiedroes
kas
moestuinen >
Fysieke as en zichtlijn; dwars door de nieuwbouw en de kas, verbindt het landschap met de gebouwen
VEILIGE GESCHEIDEN ROUTES
DE KWEEKVELDEN EN GLAZEN KAS ALS DRAGERS
6
We kijken uit naar de samenwerking met de landschapsarchitecte om het landschap en het gebouw een optimale samenhang te geven. Onze visie geeft ruimte aan het onderling versterken van het gebouw en het omliggende landschap.
De lijnen dwars hierop verbinden onder andere de lager liggende parkeerplaatsen met de entree. De lijnen zorgen voor logische looplijnen langs de gevels waar de toegangen naar de productie-units en de terassen liggen.
De eerste functionele laag die wij willen laten zien in het landschap is de oorspronkelijke laag; bestaande uit de lange lijnen tussen de orthogonale kweekvelden. Deze structuur zetten wij om in zicht- en looplijnen die goed aansluiten bij de schaal van de bestaande kas. De kweekvelden hiertussen worden afwisselend ingevuld met fruitbomen, kruiden en bloemen.
Een tweede landschappelijke laag bestaat uit meanderende paden die de orthogonale structuur doorkruisen. Deze paden voegen een zogenaamd ‘belevingspad’ toe aan de locatie. Door het hoogteverschil in het landschap en in de begroeing ontstaat er een ‘belevingsroute’. De route loopt langs de bijen, de fruitbomen en tussen de pluk- en kruidentuinen door.
De lange lijnen als paden verbinden de Blijdensteinbleekweg met de kas en het gebouw waaronder de rechte laan naar de entree. Dwars door het entreegebouw zet de zicht- en looplijn zich door, door de kas, over de brug, naar de achtergelegen moestuinen. De medewerkers van deze moestuinen worden zo uitgenodigd naar het hoofdgebouw te komen.
‘’Het functionele gebruikslandschap aangevuld met een laag van plezier, trots en beleving”
+ A het functionele landschap
De bevoorrading en distributie blijft op de bestaande inrit aangesloten. Door deze route opnieuw vorm te geven ontstaat er een ruime strook grond aan de oostzijde met een potentiële andere bestemming, als woningbouw, in de toekomst. Het laaddok ligt in het hart van het gebouw, aan het magazijn. De distributie kan door de bredere ruimte aan de ooszijde goed worden afgeschermd van de omgeving en heeft zo ruimte om veilige te functioneren; De overlast en het zicht op deze functie vanaf de omgeving is zo minimaal te houden door afscherming met hoger groen. De parkeerplaatsen van de bezoekers sluiten aan bij de lager gelegen Blijdensteinbleekweg aan de noord-west zijde. De verschillende verkeersstromen zijn zo veilig gescheiden aanlegd. De bestaande inrit kan voor de bezoekers worden ingezet en voordat de gemeenteopslag wordt bereikt met een hek worden afgesloten. De gevraagde 75 parkeerplekken zijn hier verdiept aangelegd en sluiten aan op de hoofdstructuur van de locatie. Er is in de maatvoering en aanleg rekening gehouden met een eventuele uitbreiding naar meer parkeerplekken in de toekomst.
+ B het beleef-landschap
Door de verdiepte ligging van het parkeren ten opzichte van het maaiveld kijkt men vanaf de locatie over de auto’s heen en neemt het groen de overhand. Door de lange paden is er een voor iedereen geschikte route die de hoogteverschillen overbrugd realiseerbaar. AANKOMST BIJ DE STADSKAS De bezoekers met de auto komen via de paden aan bij het transparante entreegebouw. De fietsers en voetgangers komen vanaf de Blijdensteinbleekweg, zonder de autoroute te kruisen, bij De Stadskas. De glazen gevel en het terras zorgen voor een aantrekkelijke aankomst. Bij de entree liggen de winkel en woonkamer in het zicht achter de glazen gevels. Het groen wat buiten langs de paden ligt loopt ‘mee’ naar binnen en zorgt voor een sterke verbinding tussen het landschap en de binnenruimten.
+ C veilige routing
D
potentiële woningbouw aan woonstraat mogelijke uitbreiding parkeerplaatsen
VISIE + SCHETSONTWERP VISIE LOCATIE
1
moestuin
1
2 beleefpad
6
3 kruidentuin
13
4 fruit boomgaard 5 blote voetenpad
14
6 vogelstuiken
22 21
7 oesterzwammen kwekerij 8 egelstruiken
10 bijenveldje 11 kippenren
13 brug naar moestuinen 14 optie technische ruimte 15 hekwerk terrein Onderhoud Enschede 16 distributie 17 fietsparkeren
21
16
8 6
7
20 19 2 10
23
18 terras huiskamer DCW 19 Terras productie unit schoon 20 Terras productie unit ambachtelijk 21 75 bezoekersparkeerplaatsen 22 Uitbreidlocaties bezoekersparkeren 23 entreepad
7
12
9 pluktuin
12 kijkgroen
15
11
4
18
8
3
21 22
17 5 6
9
VISIE + SCHETSONTWERP VISIESCHETS
8
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
VISIE + SCHETSONTWERP BEELDKWALITEIT LOCATIE
‘’rondom het gebouw ontstaat een ruim landschap waar beleving en groen samengaan” De belevingsroute geeft een extra aantrekkingskracht aan de locatie
9
Langs de routes zijn de verschillende functies te zien; bijen, fruitbomen, pluktuin, etc.
Langs de gevels liggen groenstroken en terassen
VISIE + SCHETSONTWERP FUNCTIONELE STADSKAS
Lab in het zicht
1
Het magazijn centraal 16
2
17
4
10 12
18 6
entree expeditie
18
9
Trap naar kantoren
19 17
13 7
Zicht op woonkamer
18 lift
8
5
Productieruimten
11 VERDIEPING
10
14 3
15
BEGANE GROND Woonkamers aan terras
hoofdentree
1. Kweken 2. Stekwerkplekken 3. Winkel 4. Kantoorruimtes 5. Spreekkamers 6. Magazijn/expeditie- en transport 7. Productie-unit ambachtelijk 8. Productie-unit schoon 9. Innovatie lab Groen (start ups)
10. Koffiedroes 11. Huiskamer DCW 12. Educatie & evenementen 13. Productiekeuken (groot) 14. Terras 15. Entree / receptie 16. Techniekruimte 17. Bergruimte 18. Sanitaire ruimtes 19. Was- en kleedruimtes
RUIMTELIJK PROGRAMMA VAN EISEN Vanaf de Blijdensteinbleekweg is De Stadskas optimaal bereikbaar. Met de fiets en te voet via het entreeplein en met de auto aan de westzijde via een korte wandelroute door het groen. In het hoge glazen entreegebouw is de hoofdtoegang duidelijk zichtbaar. Bij binnenkomst zie je dwars door het gebouw de kas liggen. Er loopt een route vanaf de hoofdentree, door het entreegebouw, langs de keuken en het lab, via de kas naar de brug die de achterliggende moestuinen met het hoofdgebouw verbindt. De beleving van het landschap buiten wordt binnen doorgetrokken door plantenvakken in het interieur toe te passen. Zo loop je tussen de kruiden door naar de huiskamer of de kantoren. Via de entree loop je langs de receptie de huiskamer binnen. Met de huiskamer zijn veel verschillende functies zichtbaar verbonden; de keuken, winkel, spreekruimten, trap en lift naar de kantoren, het lab en
evenementenruimten. Buiten ligt een terras aan de westzijde van het gebouw. De keuken heeft een centrale rol. Er is een relatie met de huiskamer, de educatie- en evenementeruimten en het is gekoppeld aan een berging en terras buiten. Deze positie is niet alleen praktisch maar laat je je ook welkom voelen. Het zicht vanaf de receptie en de keuken door de centrale ruimten zorgen voor een veilige werkomgeving. De kantoren liggen boven de centrale keuken. Vanaf deze verdieping is zicht op de huiskamer van DCW, de spreekkamers en de entree. De kantoren zijn bereikbaar met een trap en een plateaulift. Verdiept in het dak liggen de kantoorgevels met daaraan gekoppeld een compact dakterras. Wanneer je werkt in een van de productie-units kom je via een eigen entree in de voorgevel binnen. Hier ligt ook de huiskamer met een klein terras beschut tussen het groen. De productie-unit schoon ligt aan de winkel geschakeld. De productie-unit ambachtelijk heeft een
praktische extra uitgang naar de expeditie-zijde van het gebouw. Het magazijn ligt in het hart van het gebouw, . gekoppeld aan de verschillende productieruimten en bereikbaar via het laaddok. De koffiedroes- en stekwerkplekken liggen aan de kweekkas. In het hart liggen de wasruimte, toiletten en berging , goed bereikbaar vanuit de omliggende ruimten. Er zijn verschillende bergingen en er is een technische ruimte gekoppeld aan het magazijn. Er is nader onderzoek nodig om te beoordelen hoe de bestaande technische ruimte en/of installatietechniek het beste in de nieuwe plannen in te passen is. Er is in het plan ruimte aan de zuid-oost zijde gereserveerd in de nieuwbouw.
Besproken vlekkenplan
VISIE + SCHETSONTWERP DIRECTE VERBINDING MET DE KAS BIJ BINNENKOMST
11
VISIE + SCHETSONTWERP BEELDKWALITEIT INTERIEUR
WARM WELKOM Er is aandacht voor de sfeer en veiligheid van de ruimten, zowel bij de algemene ruimten als bij de productie-units. De materialisering, het groen, het daglicht en de goede orientatie door gebruik van glas maken de ruimten prettig, overzichtelijk en aangenaam. De waarden die we hebben kunnen ervaren en bespreken bij de rondleiding bij DCW hebben wij vertaald in een plattegrond met de volgende eigenschappen:
12
•
Bij binnenkomst is zicht op diversiteit aan functies
•
Landschap loopt door in het gebouw door groen
•
Huiskamer DCW met multifunctioneel karakter
•
Het lab met een mogelijke ‘etalage’ naar de hal
•
Directe verbinding vanuit zoveel mogelijk ruimten met de bestaande kas
•
Zicht vanaf entree in de kas en op het landschap
•
Kantoren apart gelegen op de verdieping
•
‘Publieke’ functies centraal zoals de winkel en huiskamer DCW
•
Sterke relatie met buiten vanuit iedere ruimte
•
Hoogte en licht bij de entree
•
Verschillende spreekruimten goed bereikbaar
•
Uitstraling naar buiten met winkel, huiskamer en terras
•
Keuken multifunctioneel in het hart van het gebouw
•
Spreekkamer en kantoor grenzend met glas
•
Magazijn in het hart van het gebouw
•
Hoog magazijn met stellingen
•
Verschillende doeleinden
•
Toiletten goed bereikbaar op verschillende posities
•
Heldere plattegrondstructuur flexilbel indeelbaar.
bergingen
aan
voor
ambachtelijke details herkenbare materialen
groen in het interieur ook bij de kantoren
productie-unit
verschillende
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
elke ruimte heeft zijn eigen sfeer
VISIE + SCHETSONTWERP ARCHITECTUUR VAN DE STADSKAS
Gekozen referentiebeelden
HOUTEN TOPGEVEL In de verschijningsvorm van het gebouw geven we uitdrukking aan het functionele en uitgestrekte karakter van de productieruimten en oorspronkelijke kas. Het nieuwe gebouw heeft geen massief volume. Het is een gebouw dat is opgedeeld in meerdere bouwdelen met een heldere functionele vormentaal; uitnodigend en transparant.
Het hogere transparante entreegebouw heeft een landelijk karakter door de grote eigenzinnige kap en zorgt voor herkenbaarheid in de uitstraling. De materialisering van het entreegebouw doet denken aan de oorspronkelijke bebouwing in Twente met topgevels en geveldelen van hout of vlechtwerk. De knik in het dak is een verwijzing naar de kapvormen van oorspronkeljke twentse boerderijen. De uitwerking in glas en houten of bamboe latten zorgt voor een warme, beschutte, uitnodigende en eigentijdse uitstraling.
13
‘compact gebouw op centrale plek met divers landschap dat uitnodigt tot
VISIE + SCHETSONTWERP BEELDKWALITEIT ARCHITECTUUR BESCHUTTING LANGS DE GEVELS De verschillende volumes van de productieruimte en het entreegebouw worden verbonden door de horizontale belijning en materialisering. De maatvoering en het ritme in de gevels sluiten aan bij de bestaande kas en zorgen voor een verschaling, de menselijke maat, van de gevels.
THEMA’S DCW De entrees van de verschillende productieruimten liggen aan de voorgevels in het groen. De transparante gevels met overstekken zorgen voor lichte binnenruimten met zachte overgangen van openbaar naar prive. In de productieruimten is een gevoel van beschutting en privacy en wordt opwarming en storende lichtinval voorkomen. Aan de woonkamers liggen beschutte buitenruimten in het groen.
In de gevels zijn de thema’s van DCW vertaald in ambachtelijke en maakbare details van circulaire materialen, passend bij het karakter van DCW. • • • • • •
ambachtelijk handwerk circulair duurzaam lokaal groen
ambachtelijk
handwerk
14
lokaal
groen
circulair duurzaam
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
VISIE + SCHETSONTWERP VISIESCHETS
15
VISIE + SCHETSONTWERP VISIE OP KANSEN SAMEN ONTWERPEN EN BOUWEN De inspiratie voor kansen is ontstaan tijdens de bezoeken en de gesprekken bij DCW. De verhalen over de gezamenlijke inspanning van en voor de medewerkers met vele voorbeelden laat een grote saamhorigheid zien, die wordt versterkt door DCW! Hoe mooi zou het zijn dat dit ‘collectief meedenken en meehelpen’ op gang komt rond de komst van de nieuwe Stadskas? We zien hiervoor concrete kansen. Met als meerwaarde hoge betrokkenheid en eigendomsgevoel bij de medewerkers en omwonenden. Er zit veel talent bij DCW. We zouden daarom willen onderzoeken of het mogelijk is om delen van de afbouw in het landschap en aan het gebouw te realiseren in samenwerking met de medewerkers. Hoe bijzonder zou het zijn eigen creaties aan en om de nieuwe huisvesting te kunnen toevoegen. Een goed voorbeeld is het mozaieken bankje naar aanleiding van het 50 jarige bestaan van DCW. Maar we kunnen ook denken aan houten onderdelen aan en in het gebouw en bewerkte staptegels in het terrein. Vrijwilligers en medewerkers kunnen hier een belangrijke rol in spelen. Dit gezamenlijke project versterkt de gemeenschapszin en zorgt ervoor dat de nieuwe Stadskas ‘van iedereen wordt’.
16
Hierbij is het streven herbruikbare materialen uit de omgeving en afkomstig van de sloop van een deel van de kas toe te passen. Wij maken graag een rondgang om waardevolle materialen te inventariseren. Deze kunnen we dan direct inzetten in het ontwerpproces. We kunnen bijvoorbeeld oude plafondplaten hergebruiken als isolatiemateriaal en betontegels toepassen in de zitjes op het terrein.
Hergebruik en circulariteit willen we ook breed bekijken. Heeft de gemeente nog andere donorgebouwen ter beschikking? En wat kunnen de DCWers zelf nog aandragen dat bruikbaar is in en om het gebouw? Bewoners kunnen bijvoorbeeld oude spijkerbroeken en matrassen inleveren. Die zetten we dan in voor isolatie en absorptiepanelen. Ook kan het NK Tegelwippen een aanleiding zijn om kostbaar materiaal te verzamelen. Gemeente Enschede doet hieraan mee en staat op het moment van schrijven op de 12e plek (3.0734 tegels). Enschedeers kunnen hun tuintegels inleveren, zodat deze kunnen worden ingezet voor een amfitheatertje of tribune in het landschap.
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
referentie BDG ‘Windesheim Almere’
REMONTABELE HOUTBOUW Het gebouw wordt niet alleen energieneutraal. We willen inzetten op bouwmaterialen die geen CO² uitstoten maar juist per saldo zorgen voor een negatieve invloed op de CO²-balans. We zien kansen om de hoofddraagconstructie van het gebouw kostenneutraal (TCO: hogere restwaarde) uit te voeren in geprefabriceerde houtbouw. Op dit moment zijn de kosten per volume-eenheid van hout hoger dan die van bijvoorbeeld beton of staal. Houtbouw heeft echter voordelen ten aanzien van traditionele bouw in staal doordat er door lichter bouwen in veel gevallen bespaard kan worden op de kosten voor fundering. Slim prefabriceren is daarnaast een bijkomend voordeel omdat er bespaard kan worden op bouwtijd en verkeersbewegingen op de bouwplaats. Dit heeft een zeer positief effect op de stikstofreductie. We ontwerpen het gebouw op een eenvoudig basisgrid met een repeterende basisstructuur in de hoofddraagconstructie. Hierdoor houden we ontwerp eenvoudig en kan en snel gebouwd worden.
Talenten in verschillende vakgebieden
DCW in actie
houtbouw als sfeervolle drager
Hout -1.055.288 kg CO2
De voordelen van houtbouw: → gunstige milieuimpact; CO² vastleggen i.p.v. uitstoten → constructie is volledig remontabel en heeft in vergelijking met staal of beton een hoge restwaarde; hogere vastgoedwaarde* → houtbouw geeft een natuurlijke en prettige basis; vermindering stress. De herkenbare houten constructie is van buitenaf goed zichtbaar en versterkt het natuurlijke beeld → gezonder binnenklimaat en een goede natuurlijke vochtregulatie → lichte hoofddraagconstructie: besparen op fundering → mogelijkheid om snel te bouwen → stikstofreductie * De technische eigenschappen van gelamineerd hout nemen niet of minimaal af gedurende de levensduur van een gebouw, waardoor deze zeer geschikt is voor hergebruik (Rose, 2018). Machinale verwerking is eenvoudig waardoor onder meer gebruik als halffabricaat CLT zeer geschikt is (E. Bronsvoort, T. Veldboer, A. te Slaa, T. Kaptein (Circle Economy), 2020). Als inschatting van de restwaarde van het gelamineerde hout wordt uitgegaan van een inkoopprijs van hout. De handelsprijs van Europees beuken of grenen van € 700/m³ (Inlands Hout van Leersum, 2021) wordt gereduceerd met 20% winst- en risicomarge van de houthandelaar om de waarde van het halffabricaat te bepalen, € 700/m³ (excl. BTW) × 80% = € 560/m³. De kosten van het “delven” worden geschat op 50% van deze prijs.
Van de liggers en kolommen zal ten gevolge van de verbindingen circa 15% snijverlies wegvallen. Op basis van deze waarden is de geschatte restwaarde van de houtconstructie voor het sportgebouw: 350m³ × € 560 × 0,5 × 0,85 = € 83.300,- en daarmee ruim drie maal hoger dan van die van een staalconstructie. Dit laat zien dat de keuze voor houtbouw als investering weliswaar hoger is, maar dat op TCO deze keuze kostenneutraal gemaakt kan worden.
Beton +527.644 kg CO2
Staal +21.765.315 kg CO2
•
meerwaarde gunstige impact milieu, sfeer en gezondheid; lagere stikstofuitstoot
•
impact budget kostenneutraal TCO: hogere investeringskosten, en hogere restwaarde
•
impact planning bouwtijd op locatie inkorten door prefabricage; geschatte winst: 1-2 maanden
•
impact kwaliteit gezond binnenklimaat, prettige omgeving, zichtbaar duurzaam gebouw (voorbeeld stellen)
•
processtap ontwerp/realisatie vanaf start met ontwerpteam gezamenlijke ambitie vaststellen; ervaring houtbouw prefabricage meenemen in selectie bouwteamaannemer vanaf DO met aannemer zorgvuldig concretiseren en engineeren.
GUNSTIGE EXPLOITATIE EN ONDERHOUDSKOSTEN EXPLOITATIEKEUZES VANUIT TCO
Door slim te ontwerpen kunnen we besparen op kosten in de gebruiks-/exploitatiefase van deze nieuwe Stadskas. In onze visie hebben we veel van deze kansen al opgenomen. Onderstaand een opsomming van specifieke exploitatiekeuzes die we mee willen nemen in het ontwerpproces. De verschillende thema’s zullen we bespreken in de SO en VO-fase, zodat we samen met jullie vroegtijdig de goede keuzes vanuit TCO zullen maken. EXTERIEUR
INTERIEUR
→ Onderhoudsvrije geanodiseerde aluminium kozijnen; → Onderhoudsvrije houten /bamboe geveldelen; → Overstekken rondom gebouw: beschermen gevel tegen vervuiling en UV. Opwarming wordt sterk beperkt waardoor er minder koeling nodig is; → Nachtventilatie: door in warme maanden ‘s-nachts koele en frisse lucht het gebouw in laten, besparen we op koeling; → Veel natuurlijk daglicht (op het noorden) beperkt het gebruik van de hoeveelheid kunstlicht. Glasoppervlakte op de zuidkant zo veel mogelijk beperken en overstekken hier waar nodig. Ook hierdoor is de koellast lager; → Groendak: natuurlijke koeling en waterbuffering; → Compact gebouw: Minder gevel, dus minder warmteverlies. Minder vloeroppervlakte, dus minder schoonmaak. Ruimten dichter bij elkaar en geen verre verstopte hoeken, dus minder viezigheid in het gebouw (zicht op elkaar); → Eenvoudige rechte volumes met uitzondering van het entreegebouw; → Besparing gevel ter plaatse van koppeling aan de bestaande kas;
→ Aluminium plinten; geen stofophoping en geen schilderwerk; → Lambrisering op de wanden; stootvast tot 1.200+; → Schraaproosters voor de buitendeuren; ergste vuil wordt buiten al opgevangen; → Grote schoonloopzones t.p.v. entrees; veel stappen zetten op borstelmat voorkomt vuil in het gebouw → Heldere zonering tussen ‘schone’ en ‘vuile’ zones; → Stootvaste stalen binnenkozijnen; geen extra hoekbeschermers en schilderwerk in MJOP; → Binnendeuren uit de hoek houden met stevige deurstoppers; wanden blijven beschermd; → Gietvloeren met rechte holplinten in kleedruimten, keuken en sanitair; eenvoudige schoonmaak en geen vieze voegen in tegelwerk.
Veel natuurlijk daglicht
17
Deze aanpak biedt meerwaarden naast de gunstige exploitatie en onderhoudskosten. •
Het gebouw blijft lang in goede staat en mooi
•
Het schoon houden is eenvoudig
•
Door de lage koellast is een besparing realiseerbaar op de installaties
Natuurlijke koeling en waterbuffering door groendak
Dakoverstek voorkomt opwarming
DUURZAAMHEIDSASPECTEN BDG DUURZAAMHEIDSWAAIER
GEZAMENLIJK AMBITIES BEPALEN Binnen BDG Architecten geloven wij dat duurzaamheid integraal en in alle ontwerpfasen geintegreerd moet worden in het ontwerpproces. Hierbij bekijken wij duurzaamheid in de breedste zin van het woord en delen dit onder in maar liefst twaalf thema’s: klimaatadaptatie, biodiversiteit, energie, materiaal, circulariteit, mobiliteit, gezondheid, sociaal, inclusief, context, innovatie en toekomstwaarde. Samen DCW bepalen we, a.h.v. de BDG Duurzaamheidswaaier (‘Fan of Sustainability’), ambities per thema: een duurzaamheidsraamwerk, specifiek voor deze opgave. Dit doen we in een vroeg stadium.
Zo weten we voor elk thema op welke wijze we maatregelen kunnen treffen met grote impact, zonder het budget en de haalbaarheid uit het oog te verliezen. De thema’s zijn in een later stadium uit te werken in het technische programma van eisen .
“Samen met jullie bepalen we de belangrijkste duurzaamheids thema’s in de SO-fase!”
Daarnaast vinden we het belangrijk in en om het gebouw duurzaamheid zichtbaar te maken voor de gebruiker om bewustwording omtrent dit thema te vergroten. Zeker voor de brede doelgroep is dit een kans die we graag benutten.
18
Klimaat adaptief
Biodivers
Energie
Materiaal
Circulair
Mobiliteit
Gezondheid
Sociaal
Inclusief
Context
Innovatie
Toekomst waarde
Bijschrift in afbeelding = paragraph style: bijschrift De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
DUURZAAMHEIDSASPECTEN DUURZAME STADSKAS
DEMONTABELE BOUW ZICHTBARE DUURZAAMHEID
CIRCULAIRE MATERIALEN GROENE DAKEN EN PV
PASSIEVE ZONWERING VEEL DAGLICHT
19
GEZOND BINNENKLIMAAT FLEXIBILITEIT & TOEKOMSTWAARDE
RUIMTE VOOR PLANTEN EN DIEREN OP EN ROND HET GEBOUW STIMULEREN VAN BEWEGING TOEGANKELIJK
HERIJKING SCHETSONTWERP GEWIJZIGDE RUIMTESTAAT
20
Programma van Eisen Schetsontwerp Kweken binnentuin Stekwerkplekken Winkel Kantoorruimtes spreekkamers Magazijn/expeditie/transportruimte; 10m hoog Productie-unit ambachtelijk Productie-unit ‘schoon’ Koffiedroes Huiskamer DCW Educatie & evenementen Productiekeuken (Groot) Entree/receptie Techniekruimte Bergruimte Sanitaire ruimtes Was- en kleedruimtes jongeren training centrum Huiskamer werkplekken verkeersruimten bouwkundige elementen Terras totaal nieuwbouw met kas De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
6.000 500 250 50 200 100 600 605 645 50 300 230 90 20 65 75 45 15 400 50 600 60 4.450 10.950
2
HERIJKING SCHETSONTWERP
PVE
GEWIJZIGD PLATTEGROND
1
1. Kweken 2. Stekwerkplekken 3. Winkel 4. Kantoorruimtes 5. Spreekkamers 6. Magazijn/expeditie- en transport 7. Productie-unit ambachtelijk 8. Productie-unit schoon 9. Verkeersruimte 10. Koffiedroes
11. Huiskamer DCW 12. Educatie & evenementen 13. Productiekeuken (groot) 14. Terras 15. Entree / receptie 16. Techniekruimte 17. Bergruimte 18. Sanitaire ruimtes 19. Was- en kleedruimtes 20. Jongeren trainingcentrum 21. Huiskamer werkplekken
16
2
12
21
20 4
entree expeditie
6
10
21
19
18 9 13
5
7
17 18 lift
8 11 4
3
14
15 hoofdentree
BEGANE GROND
VERDIEPING
22
2
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
23
De Stadskas Twente Enschede | schetsontwerp | 01-09-2025
bdg architecten Grote Voort 5
Pedro de Medinalaan 3a
Randstad 21-10
8041 AM Zwolle
1086 XK Amsterdam
1314 BL Almere
T 038 421 33 37
T 020 237 92 00
T 036 533 33 82
E info@bdgarchitecten.nl I bdgarchitecten.nl