Enschede Accountantsverslag 2022 Was Getekend.pdf

Aan de hand van deze ‘spendanalyse’ worden detailcontroles op de onderliggende contractvoorwaarden uitgevoerd. Vanuit onze controle voeren wij eveneens een aantal dossiercontroles uit. Uit de dossiercontroles die door de ambtelijke organisatie zijn uitgevoerd is een aantal fouten geconstateerd bij een drietal dossiers.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

De omvang van deze onrechtmatigheden door het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels bedraagt circa € 2,9 miljoen. De geconstateerde fouten zien toe op: -

Langere afname dan de looptijd van de overeenkomst, deze contracten zijn in het verleden wel EU-aanbesteed.

-

Uitbreiding van de diensten die initieel niet betrokken waren in de eerdere Europese aanbesteding. Vanwege de financiële omvang van deze diensten hadden deze wel Europees aanbesteed moeten worden.

-

Afname van diensten die door overschrijding van de grens voor leveringen en diensten, wel Europees aanbesteed hadden moeten worden.

Na constatering van de fouten heeft de ambtelijke organisatie direct acties uitgezet en zijn lopende afspraken zover als mogelijk stop gezet en zijn EU-aanbestedingstrajecten gestart. De fouten werken voor een deel door in 2023, omdat contracten pas gedurende 2023 zijn afgelopen c.q. inkopen en leveringen zijn afgerond. Wij verwachten dat de naweeën van deze fouten in de jaarrekening 2023 beperkt zullen zijn. Tevens heeft uw gemeente aangegeven de interne beheersingsmaatregelen zo snel mogelijk aan te scherpen en daarmee tevens invulling te geven aan onze adviezen hierover in onze voorgaande boardletters. Wij benadrukken de noodzaak de juiste interne beheersmaatregelen te implementeren die waarborgen treffen voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels en onderschrijven de reeds gezette acties door de ambtelijke organisatie.

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/22 23063BF4DB/ATG/22

Interne beheersing

23063BF4DB/ATG/23

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Interne beheersing Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022 Boardletter 2022, toegespitst op de interne (financiële) beheersing

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2022 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen.

Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2022 van 31 januari 2023. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2022 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. In de boardletter hebben wij onder andere gerapporteerd over het EU-aanbestedingsproces, de ontwikkelingen op de markt ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie en de automatiseringsomgeving. Over de EU-aanbestedingen en de grondexploitatie hebben wij in het voorgaande hoofdstuk uitgebreid gerapporteerd. Hiernaast gaan wij nader in op de automatiseringsomgeving.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

In 2022 hebben wij een dossierreview uitgevoerd en met uw externe IT-auditor gesproken over de scope van hun opdracht en de uitgevoerde werkzaamheden. Het doel van deze review was om vast te stellen in hoeverre wij gebruik kunnen maken dan wel kunnen steunen op de interne beheersingsmaatregelen in de IT-omgeving van het IT-bedrijf van de gemeente Enschede ten behoeve van de jaarrekeningcontrole. Op basis van de dossierreview en de gesprekken concluderen wij dat de scope, de diepgang van de testwerkzaamheden en de vastlegging hiervan, nog niet voldoende aanknopingspunten bieden voor ons in het kader van de controle van de jaarrekening. Dit ziet met name toe op het ontbreken van een beoordeling van de financiële applicatie. Wij hebben onze detailbevindingen vanuit de dossierreview 2021 besproken met uw ambtelijke organisatie en aandachtspunten voor 2022 meegegeven. Helaas heeft uw externe IT-auditor deze bevindingen en aandachtspunten niet meegenomen in de uitvoering van de IT-audit 2022. Het is daarom op dit moment nog niet mogelijk om te steunen op het ISAE3402 assurancerapport met betrekking tot de IT-omgeving van de gemeente Enschede.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

De – bij eerdere controles geconstateerde – tekortkomingen in de IT-(beheers)omgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het gevolg van deze conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen. Voor onze detailbevindingen en de resterende aanbevelingen inzake de betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking verwijzen wij kortheidshalve naar onze boardletter 2022.

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/24 23063BF4DB/ATG/24

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Interne beheersing Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022 Evaluatie opstel- en controleproces

Vooruitkijken

In 2022 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2021 geëvalueerd, en waar nodig de werk- en planningsafspraken voor de jaarrekening aangescherpt. Het controleproces was voorgaand jaar reeds efficiënter dan in voorgaande jaren en ook dit jaar hebben wij samen met de ambtelijke organisatie het proces verder kunnen optimaliseren.

Wij trekken samen met uw gemeente op in het proces van het verder digitaliseren van de interim- en jaarrekeningcontrole. Tijdens onze controle hebben wij hiertoe diverse tools ingezet, waaronder, een digitale omgeving om documentatie aan te leveren (Deloitte Connect) en tooling om data te analyseren (Spotlight). Daarnaast wordt gebruik gemaakt van een digitale projectmanagement-omgeving (Microsoft Teams) zodat de voortgang op eenvoudige wijze te monitoren is.

De maandelijkse besprekingen tussen de ambtelijke organisatie en ons controleteam heeft hier een belangrijke rol in gehad, en deze gesprekken zullen wij volgend jaar wederom voeren. Hiermee blijven we nauw met elkaar in contact en worden eventuele vraagstukken tijdig met elkaar gedeeld. De uitvoering van de controle is grotendeels conform planning uitgevoerd, behoudens de controle van de EUaanbestedingen. Hierover hebben wij eerder in dit accountantsverslag gerapporteerd. Daarnaast hebben wij geconstateerd dat de aanlevering van de controledocumentatie voor de SiSa-regelingen verder verbeterd kan worden. In de evaluatie 2021 hebben wij stil gestaan bij de vereisten van de SiSa-controle en de controledocumentatie die aangeleverd worden. Desondanks hebben wij gedurende de controle 2022 bij veel regelingen vragen moeten stellen om de controle af te ronden. De organisatie is reeds gestart met een evaluatie van dit onderwerp van het samenstel-proces, waarmee wij verwachten dat ook dit onderdeel volgend jaar spoediger zal verlopen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Medio 2023 evalueren wij – mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2023 – wederom gezamenlijk het proces om te bepalen op welke terreinen/aspecten verdere verbeteringen in het opstel- en controleproces van de jaarrekening mogelijk zijn.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/25 23063BF4DB/ATG/25

Overige aangelegenheden

23063BF4DB/ATG/26

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Overige aangelegenheden Samenvatting overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Enschede een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het college/ambtelijke management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het college/ambtelijk management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/27 23063BF4DB/ATG/27

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/28

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen. (bedragen * 1 miljoen) Aard van de controleverschillen

Rechtmatigheid

Getrouwheid

N.v.t.

N.v.t.

€0

€0

Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout: • Niet van toepassing

€0

€0

(Sub)totaal getrouwheidsfouten

€0

€0

Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten: • Niet van toepassing

€0

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout: • Niet van toepassing

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc.): • Niet voldaan aan EU aanbestedingsrichtlijnen

€ 2.881.149

Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)

€0

Overige rechtmatigheidsfouten

€0

Totaal rechtmatigheidsfouten

€ 2.881.149

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2022 en het normenkader rechtmatigheid 2022, dat op dat op 7 maart 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele nietgeconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/29 23063BF4DB/ATG/29

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage A2 – Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle. Aard van de onzekerheden Onzekerheid rechtmatigheid betreft tevens getrouwheid: Onzekerheid rechtmatigheid is per saldo ook een onzekerheid inzake getrouwheid: (Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid: Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding, Fido, etc. Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid): Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole

Rechtmatigheid

Getrouwheid

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2022 en het normenkader rechtmatigheid 2022, dat op 7 maart 2023 is vastgesteld door de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele nietgeconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/30 23063BF4DB/ATG/30

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

Geen resterende afwijkingen geconstateerd met betrekking tot de toelichting in de jaarstukken.

n.v.t.

n.v.t.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/31 23063BF4DB/ATG/31

23063BF4DB/ATG/32 23063BF4DB/ATG/32

23063BF4DB/ATG/32

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • Getrouwheidsoordeel: goedkeurend • Rechtmatigheidsoordeel: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Fout of onzekerheid

Code

SiSa-regeling

A13

Specifieke uitkering naleving controle CTB 2022

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

C9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls (tranche 1, 2 en 4)

C31

Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

C32

Specifieke uitkering ventilatie in scholen (5 beschikkingen)

C41B

Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

C43

Regeling Reductie Energiegebruik Woningen

C55

Aanpak energie armoede

C56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

C77

Regio Enschede koploperregio huisvesting aandachtsgroepen

Financiële omvang

Toelichting

Subtotaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/33 23063BF4DB/ATG/33

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Fout of onzekerheid

Code

SiSa-regeling

C85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

D8

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

D10

Besluit Specifieke uitkering educatie

D11

Verlening extra financiële middelen specifieke uitkering RMC-functie

D12

Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020–2024

D12A

Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020–2024

D14

Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

D19

Specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

D21

Specifieke uitkering impuls jongerencultuur

E10B

Regeling specifieke uitkering snelfietsroutes (SiSa tussen medeoverheden)

E17B

Regeling specifieke uitkering Maas-pilots (SiSa tussen medeoverheden)

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) (2 beschikkingen)

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022 (2 beschikkingen)

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2022

G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke regeling overbruggingsregeling (Tozo) _gemeentedeel 2022

G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2022

Financiële omvang

Toelichting

Subtotaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/34 23063BF4DB/ATG/34

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Fout of onzekerheid

Code

SiSa-regeling

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire

G13

Regeling specifieke uitkering onderwijsroute

H1

Ministeriële regeling heroïnebehandeling

H4

Specifieke uitkering stimulering sport

H7

Specifieke uitkering Geweld hoort nergens thuis (4 beschikkingen)

H8

Specifieke uitkering voor lokale sportakkoorden en leefstijlinterventies 2022

H12

Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden en preventieaanpakken 2022

H14

Regeling specifieke uitkering instandhouding en doorontwikkeling expertisecentra jeugdhulp 2021

H15

Regeling specifieke uitkering vergroten beschikbaarheid acute jeugdggz capaciteit 2021 - 2022

H20

Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021-2024

H21

Regeling specifieke uitkering Versterken cliëntondersteuning 2021 - 2024

H22

Specifieke uitkering regionaal projectleider aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022

H24

Regeling specifieke uitkering bovenregionale functies aanpak huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties 2022

H25

Specifieke uitkering zwembaden en ijsbanen COVID-19

Financiële omvang

Toelichting

Totaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/35 23063BF4DB/ATG/35

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Enschede Bevestiging onafhankelijkheid

•

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Enschede in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften voldoende is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

•

Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

•

Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

•

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Enschede te rouleren.

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/36 23063BF4DB/ATG/36

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Enschede

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Enschede Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Enschede Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de medewerkers van de gemeente Enschede die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente Enschede of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

23063BF4DB/ATG/37 23063BF4DB/ATG/37

Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte organisatie”). DTTL (hierna ook te noemen “Deloitte Global”) haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichtingen of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteit is aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belasting- en juridische diensten, consulting, financial advisory, and risk advisory diensten aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op zijn meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.

Ontdek hoe de meer dan 345.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2023. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.

23063BF4DB/ATG/38