CConstaterende datenschede
Koppel je AI →
Document · PDF

ENS Gemeentebegroting 2027-2030

Raadsvergadering 9 november 2026, gemeente enschedeBij agendapunt: Gemeentebegroting 2027-203062.039 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 7 van 8

Voor de begroting 2027-2030 zijn de volgende grondslagen en uitgangspunten gehanteerd: Grondslagen voor begroting Waarden Lonen en sociale lasten 3,55 % Prijzen 2,10 % Algemene uitkering Meicirculaire 2026 Onroerendezaakbelasting 3,5 % Overige lokale heffingen: - Afvalstoffenheffing - Overige heffingen Inflatiecorrectie & maximaal kostendekkend Tarieven Kostendekkend Omslagrente 1,5% Aantal inwoners 162.317 Aantal woningen (exclusief recreatie) 77.059 blz. 135 (van 163) 6.2. Overzicht baten en lasten In onderstaande overzichten is de financiële begroting samengevat. Hierin wordt zichtbaar welke baten en lasten zijn geraamd voor de verschillende begrotingsprogramma’s. Deze financiële overzichten volgen de landelijke BBV-voorschriften. Daardoor worden sommige kosten en baten, zoals overhead en algemene dekkingsmiddelen, afzonderlijk gepresenteerd. Hierdoor kunnen de bedragen afwijken van de financiële overzichten die eerder bij de programma’s zijn opgenomen. Baten en lasten - vergelijk vorig, lopend en begrotingsjaar Overzicht baten en lasten (x 1.000 | Baten | Lasten | Saldo euro) Programma | JR. | 2025 | BEG. | 2026 | BEG. | 2027 | JR. | 2025 | BEG. | 2026 | BEG. | 2027 | JR. | 2025 | BEG. 2026 | BEG.

| 2027 4.1 Stedelijke ontwikkeling | 59.846 | 88.539 | 62.782 | 92.148 | 125.671 | 103.922 | 32.302 | 37.132 | 41.141 4.2 Economie & werk | 19.219 | 16.059 | 11.921 | 77.340 | 74.436 | 71.612 | 58.120 | 58.377 | 59.691 4.3 Leefomgeving | 66.792 | 56.595 | 63.009 | 85.282 | 82.995 | 89.740 | 18.490 | 26.400 | 26.731 4.4 Samenleven & voorzieningen | 54.983 | 63.183 | 59.363 | 156.923 | 183.390 | 180.899 | 101.939 | 120.207 | 121.536 4.5 Rondkomen | 118.517 | 118.810 | 118.729 | 147.087 | 152.465 | 149.329 | 28.570 | 33.656 | 30.600 4.6 Jeugdzorg | 5.744 | 2.496 | 2.496 | 118.084 | 107.339 | 112.719 | 112.340 | 104.844 | 110.223 4.7 Maatschappelijke ondersteuning | 6.324 | 6.343 | 6.469 | 128.703 | 140.501 | 140.613 | 122.379 | 134.158 | 134.144 4.8 Openbare orde & veiligheid | 8.123 | 10.018 | 9.107 | 29.216 | 31.376 | 32.165 | 21.093 | 21.358 | 23.059 4.9 Dienstverlening, bestuur & organisatie | 4.973 | 4.850 | 4.876 | 25.051 | 19.674 | 20.915 | 20.078 | 14.824 | 16.039 Subtotaal | 344.520 | 366.892 | 338.751 | 859.833 | 917.848 | 901.915 | 515.313 | 550.956 | 563.164 Algemene dekkingsmiddelen | 619.950 | 619.664 | 643.712 | 10.940 | 11.466 | 10.180 | -609.010 | -608.198 | -633.531 Overhead | 21.146 | 21.599 | 20.946 | 95.762 | 100.254 | 103.477 | 74.615 | 78.655 | 82.531 Heffing VPB | 0 | 0 | 0 | 320 | 395 | 251 | 320 | 395 | 251 Onvoorzien | 1.304 | 0 | 0 | -9.501 | -8.094 |

-8.257 | -10.805 | -8.094 | -8.257 Subtotaal | 642.400 | 641.263 | 664.657 | 97.521 | 104.021 | 105.652 | -544.879 | -537.242 | -559.006 Saldo baten en lasten | 986.920 | 1.008.155 | 1.003.408 | 957.354 | 1.021.869 | 1.007.566 | -29.566 | 13.714 | 4.158 4.1 Stedelijke ontwikkeling | 827 | 6.790 | 1.003 | 14.089 | 14.970 | 14.425 | 13.262 | 8.180 | 13.422 4.2 Economie & werk | 7.428 | 2.184 | 763 | 9.298 | 1.868 | 945 | 1.870 | -316 | 182 4.3 Leefomgeving | 126 | 1.241 | 377 | 1.371 | 7 | 6 | 1.245 | -1.234 | -371 4.4 Samenleven & voorzieningen | 5.252 | 10.892 | 5.081 | 4.949 | 2.131 | 2.111 | -303 | -8.762 | -2.971 4.5 Rondkomen | 4.148 | 1.157 | 500 | 686 | 311 | 1 | -3.462 | -846 | -499 4.6 Jeugdzorg | 305 | 333 | 0 | 9.163 | 0 | 0 | 8.858 | -333 | 0 4.7 Maatschappelijke ondersteuning | 16.999 | 3.015 | 2.559 | 16.333 | 0 | 0 | -666 | -3.015 | -2.559 4.8 Openbare orde & veiligheid | 126 | 164 | 174 | 0 | 796 | 0 | -126 | 632 | -174 4.9 Dienstverlening, bestuur & organisatie | 19.170 | 28.158 | 34.695 | 28.057 | 20.136 | 23.506 | 8.887 | -8.022 | -11.189 Saldo mutatie reserves | 54.381 | 53.933 | 45.152 | 83.947 | 40.219 | 40.994 | 29.566 | -13.714 | -4.158 Resultaat | 1.041.301 | 1.062.088 | 1.048.560 | 1.041.301 | 1.062.088 | 1.048.560 | 0 | 0 | 0 Baten en lasten – meerjarenbegroting Overzicht baten en lasten (x 1.000 | Baten | Lasten | Saldo euro) Programma | BEG.

| 2028 | BEG. | 2029 | BEG. | 2030 | BEG. | 2028 | BEG. | 2029 | BEG. | 2030 | BEG. | 2028 | BEG. | 2029 | BEG. | 2030 4.1 Stedelijke ontwikkeling | 47.402 | 41.493 | 37.545 | 88.130 | 84.358 | 80.636 | 40.728 | 42.865 | 43.091 4.2 Economie & werk | 12.904 | 11.803 | 11.256 | 69.340 | 67.109 | 65.583 | 56.436 | 55.307 | 54.326 4.3 Leefomgeving | 62.949 | 61.500 | 62.344 | 83.325 | 81.687 | 82.479 | 20.376 | 20.187 | 20.135 4.4 Samenleven & voorzieningen | 57.752 | 58.331 | 55.539 | 178.557 | 177.794 | 175.486 | 120.805 | 119.463 | 119.947 4.5 Rondkomen | 118.618 | 118.487 | 118.374 | 149.126 | 149.119 | 149.117 | 30.508 | 30.632 | 30.743 4.6 Jeugdzorg | 610 | 0 | 0 | 103.476 | 102.870 | 102.870 | 102.866 | 102.870 | 102.870 4.7 Maatschappelijke ondersteuning | 6.466 | 6.466 | 6.466 | 135.591 | 126.175 | 126.928 | 129.125 | 119.708 | 120.462 4.8 Openbare orde & veiligheid | 9.107 | 9.107 | 7.340 | 31.825 | 31.825 | 30.058 | 22.719 | 22.719 | 22.719 4.9 Dienstverlening, bestuur & organisatie | 4.721 | 3.432 | 3.432 | 20.735 | 19.446 | 19.446 | 16.014 | 16.014 | 16.014 Subtotaal | 320.528 | 310.619 | 302.297 | 860.104 | 840.382 | 832.602 | 539.577 | 529.763 | 530.305 Algemene dekkingsmiddelen | 642.863 | 649.317 | 670.751 | 9.677 | 9.389 | 9.121 | -633.186 | -639.928 | -661.631 Overhead | 20.069 | 19.771 | 19.566 | 98.839 | 96.676 | 96.611 | 78.770 | 76.906 | 77.045 Heffing VPB |

0 | 0 | 0 | 251 | 251 | 251 | 251 | 251 | 251 Onvoorzien | 0 | 0 | 0 | 11.769 | 30.002 | 48.214 | 11.769 | 30.002 | 48.214 Subtotaal | 662.932 | 669.088 | 690.318 | 120.537 | 136.319 | 154.197 | -542.395 | -532.769 | -536.121 Saldo baten en lasten | 983.460 | 979.707 | 992.614 | 980.642 | 976.701 | 986.799 | -2.818 | -3.006 | -5.816 4.1 Stedelijke ontwikkeling | 969 | 2.060 | 2.274 | 14.012 | 12.967 | 13.145 | 13.043 | 10.907 | 10.871 4.2 Economie & werk | 813 | 882 | 882 | 1.548 | 872 | 899 | 736 | -10 | 17 4.3 Leefomgeving | 175 | 44 | 43 | 6 | 0 | 0 | -169 | -44 | -43 4.4 Samenleven & voorzieningen | 5.372 | 4.114 | 4.673 | 1.483 | 1.401 | 1.402 | -3.889 | -2.713 | -3.270 4.5 Rondkomen | 244 | 244 | 244 | 1 | 1 | 1 | -244 | -244 | -244 4.6 Jeugdzorg | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4.7 Maatschappelijke ondersteuning | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4.8 Openbare orde & veiligheid | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4.9 Dienstverlening, bestuur & organisatie | 25.081 | 20.043 | 21.733 | 18.421 | 15.153 | 20.218 | -6.660 | -4.891 | -1.515 Saldo mutatie reserves | 32.653 | 27.388 | 29.849 | 35.471 | 30.394 | 35.665 | 2.818 | 3.006 | 5.816 Resultaat | 1.016.113 | 1.007.095 | 1.022.464 | 1.016.113 | 1.007.095 | 1.022.464 | 0 | 0 | 0 blz. 137 (van 163) Algemene dekkingsmiddelen In bovenstaande tabellen zijn de algemene dekkingsmiddelen benoemd.

Dat zijn de vrij besteedbare inkomstenbronnen van de gemeente. Het grootste deel hiervan bestaat uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Daarnaast ontvangt de gemeente inkomsten uit lokale belastingen, dividenduitkeringen en de financieringsfunctie. Hieronder zijn de details daarvoor weergegeven. Algemene dekkingsmiddelen | Baten | Lasten | Saldo Programma (x 1.000 euro) | JR | BEG | BEG | JR | BEG | BEG | JR | BEG | BEG 2025 | 2026 | 2027 | 2025 | 2026 | 2027 | 2025 | 2026 | 2027 OZB | 64.082 | 64.354 | 70.914 | 0 | 0 | 0 | -64.082 | -64.354 | -70.914 Hondenbelasting | 894 | 910 | 945 | 0 | 0 | 0 | -894 | -910 | -945 Precariorechten | 422 | 450 | 466 | 0 | 0 | 0 | -422 | -450 | -466 Reclamebelasting | 166 | 392 | 392 | 0 | 0 | 0 | -166 | -392 | -392 Vermakelijkheden retributie | 0 | 0 | 100 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -100 Belastingopbrengsten - Totaal | 65.563 | 66.106 | 72.817 | 0 | 0 | 0 | -65.563 | -66.106 | -72.817 Algemene uitkeringen | 539.441 | 540.329 | 556.983 | 0 | 0 | 0 | - | - | - 539.441 | 540.329 | 556.983 Dividend | 3.480 | 2.737 | 2.737 | 0 | 0 | 0 | -3.480 | -2.737 | -2.737 Saldo financieringsfunctie | 11.465 | 10.492 | 11.175 | 10.940 | 11.466 | 10.180 | -526 | 974 | -994 Overige | 554.387 | 553.558 | 570.895 | 10.940 | 11.466 | 10.180 | - | - | - dekkingsmiddelen - Totaal | 543.447 | 542.092 | 560.714 Geheel - Totaal | 619.950 | 619.664 | 643.712 |

10.940 | 11.466 | 10.180 | - | - | - 609.010 | 608.198 | 633.531 Overhead In bovenstaande tabellen is overhead benoemd. Conform de voorschriften van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de kosten van overhead afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Hierdoor ontstaat een transparant beeld van de kosten van de ondersteu | ning en sturing van de gemeentelijke organisatie, los van de kosten die direct samenhangen met de uitvoering van gemeentelijke taken. Voor de raad biedt dit inzicht in de omvang en ontwikkeling van de bedrijfsvoeringskosten | van de gemeente. Hierdoor wordt zichtbaar welk deel van de beschikbare middelen wordt ingezet voor de ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Onder overhead vallen onder meer de kosten van management, bedrijfsvoering, huisvesting, financiën, | ICT, personeelszaken, juridische ondersteuning en overige organisatiebrede | ondersteuning. In onderstaande tabel is het overzicht van de overheadkosten opgenomen. Daarbij is zowel een uitsplitsing naar programma’s als naar de volgende kostensoorten zichtbaar. • Personeelskosten hebben betrekking op de medewerkers die zich bezighouden met de sturing en ondersteuning van de organisatie, zoals management, bedrijfsvoering, financiën, HR, juridische zaken en ICT.

• Kapitaallasten bestaan uit afschrijvings | - en rentelasten van investeringen die voor de bedrijfsvoering zijn gedaan, bijvoorbeeld in huisvesting, ICT | -systemen en werkplekken. • Materiële uitgaven omvatten overige uitgaven voor de bedrijfsvoering, zoals bijvoorbeeld huur en exploitatie van gebouwen, softwarelicenties of facilitaire dienstverlening. Overhead (x | Baten | Lasten | Saldo 1.000 euro) Programma | JR. | 2 | BEG. | BEG. | JR. | 2 | BEG. | BEG. | JR. | 2 | BEG. | BEG. 025 | 2026 | 2027 | 025 | 2026 | 2027 | 025 | 2026 | 2027 4.1 Stedelijke ontwikkeling 4.2 Economie & werk 4.3 Leefomgeving 4.4 Samenleven & voorzieningen 4.5 Rondkomen 4.6 Jeugdzorg 4.7 Maatschappelijke ondersteuning 4.8 Openbare orde & veiligheid 4.9 Dienstverlening, | 21.146 | 21.599 | 20.946 | 95.762 | 100.254 | 103.477 | 74.615 | 78.655 | 82.531 bestuur & organisatie Totaal | 21.146 | 21.599 | 20.946 | 95.762 | 100.254 | 103.477 | 74.615 | 78.655 | 82.531 Kapitaallasten | 0 | 0 | 0 | 2.071 | 2.276 | 1.988 | 2.071 | 2.276 | 1.988 Materiële kosten | 0 | 0 | 0 | 30.708 | 30.435 | 32.333 | 30.708 | 30.435 | 32.333 Overige | 21.146 | 21.599 | 20.946 | 62.982 | 67.543 | 69.156 | 41.836 | 45.944 | 48.210 blz. 139 (van 163) 6.3. Incidentele baten en lasten Voor een gezonde financiële positie is het van belang dat structurele uitgaven zoveel mogelijk worden gedekt door structurele inkomsten.

Daarom wordt hieronder inzicht gegeven in het structurele begrotingssaldo. Dit saldo laat zien in hoeverre de gemeente | haar reguliere taken en ambities duurzaam kan financieren. Structureel saldo (x 1.000 euro) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo baten en lasten | -4.158 | 2.818 | 3.006 | 5.816 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | -8.373 | -11.234 | -9.891 | -9.397 Begrotingssaldo na bestemming | -12.531 | -8.415 | -6.885 | -3.581 Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) | 15.289 | 12.704 | 9.469 | 10.333 Structureel begrotingssaldo | 2.758 | 4.288 | 2.584 | 6.752 Onderstaande overzicht toont voor de post “incidentele baten en lasten (saldo)” de verdieping naar programmaniveau. Het gaat hier om posten in de begroting die een tijdelijk of eenmalig karakter hebben. Denk aan tijdelijke rijksbijdragen, projectsubsidies, verkoopbaten, incidentele investeringsbijdragen of eenmalige uitvoeringskosten. Incidentele baten en lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma (x 1.000 euro) | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 1. Stedelijke ontwikkeling | 11.272 | 12.979 | 4.912 | 5.046 | 2.740 | 2.740 | 1.555 | 1.555 2. Economie & werk | 433 | 433 | 303 | 303 | 243 | 243 3. Leefomgeving | 3.787 | 4.064 | 2.746 | 2.746 | 147 | 147 4. Samenleven & voorzieningen | 5.423 | 7.439 | 2.706 | 3.514 | 3.126 | 3.126 5. Rondkomen | 160 6. Jeugdzorg 7.

Maatschappelijke ondersteuning | 600 8. Openbare orde & veiligheid 9. Dienstverlening, bestuur & | 3.735 | 1.425 organisatie Totaal incidentele baten en lasten | 20.915 | 29.410 | 10.667 | 13.034 | 6.256 | 6.256 | 1.555 | 1.555 Incidentele reservemutaties | 24.572 | 30.559 | 15.756 | 26.202 | 11.578 | 20.738 | 15.570 | 25.707 Totaal inclusief reservemutaties | 45.469 | 60.757 | 26.147 | 38.851 | 17.224 | 26.693 | 16.378 | 26.711 15.289 | 12.704 | 9.469 | 10.333 Hieronder is ook het overzicht van alle posten opgenomen die als incidenteel zijn aangemerkt. Deze worden onder de tabel nader toegelicht. Incidentele baten en lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Prog. | Omschrijving | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 1 | 1. Omgevingswet - | 539 Voldoen aan wettelijke taken en basis op orde krijgen 1 | 2. SPUK | 726 | 726 Energiearmoede blz. 140 (van 163) 1 | 3. SPUK Lokale | 3.969 | 3.969 aanpak isolatie 1 | 4. SPUK | 3.566 | 3.566 | 1.901 | 1.901 | 1.185 | 1.185 Volkshuisvestingsfonds Hanenberglanden 1 | 5. SPUK | 3.011 | 3.011 | 3.011 | 3.011 | 1.555 | 1.555 | 1.555 | 1.555 Volkshuisvestingsfonds Twekkelerveld 2 | 6. Binnenstad | 243 | 243 | 243 | 243 | 243 | 243 Investeringszone 2 | 7. Next Tech Twente | 190 | 190 | 60 | 60 1 | 8. Afboeking | 1.168 | 134 strategische grondaankopen Grondbedrijf 3 | 9. Onderhoud | 150 Enschede 3 | 10.

Wijkgerichte | 277 aanpak tegen bijplaatsingen en illegale afvaldump 3 | 11. SPUK Bodem | 3.787 | 3.787 | 2.746 | 2.746 | 147 | 147 4 | 12. Cultuurnota | 1.260 | 560 4 | 13. Inpassen | 80 evenementenkader 4 | 14. Onderzoek Joodse | 80 cultuurhistorie NIOD 4 | 15. Tijdelijke units | 70 | 101 SVV91 4 | 16. Sportclustering | 526 | 147 Glanerbrug 4 | 17. SPUK middelen | 2.247 | 2.247 | 2.706 | 2.706 | 3.126 | 3.126 AZWA akkoord 4 | 18. SPUK | 3.176 | 3.176 transformatiemiddelen IZA & AZWA 5 | 19. Toeslagenaffaire | 160 7 | 20. Projecten | 600 Vrouwenopvang 9 | 21. Zaakgericht werken | 1.000 | 500 op orde 9 | 22. Wet Open | 150 | 385 Overheid 9 | 23. | 280 Wetgevingsprojecten 9 | 24. Informatie | 155 Investeringsplan blz. 141 (van 163) blz. 142 (van 163) 9 25. Modernisering Bedrijfsvoering applicaties 2.150 540 Totaal 20.915 29.410 10.667 13.034 6.256 6.256 1.555 1.555 Toelichting 1. Omgevingswet - Voldoen aan wettelijke taken en basis op orde krijgen Doordat systemen sinds de invoering van de Omgevingswet niet goed werken en onvoldoende op elkaar aansluiten, gaat veel tijd verloren aan het handmatig ophalen en verwerken van informatie. Hierdoor kunnen toezichthouders niet efficiënt werken en komen wettelijke taken onder druk te staan. Daarnaast is tijdelijke extra inzet nodig in 2027 voor het verbeteren van de systemen in samenwerking met leveranciers en IT.

De hiermee gemoeide kosten hebben een incidenteel karakter, omdat deze voortkomen uit de implementatie van de Omgevingswet en de huidige systeemproblemen. Het betreft daarmee frictie- en implementatiekosten die noodzakelijk zijn om de basis op orde te krijgen. Zodra de systemen naar behoren functioneren en de werkprocessen zijn gestabiliseerd, verval t de noodzaak voor deze extra inzet en inhuur in 2027. 2. SPUK Aanpak Energiearmoede Het Rijk heeft de gemeente Enschede een Specifieke Uitkering toegekend voor de aanpak van energiearmoede. De uitkering is verstrekt onder de voorwaarde dat deze middelen worden besteed aan ondersteuning van huishoudens (huurders en eigenaar bewoners) met een laag besteedbaar inkomen die te maken hebben met hoge energielasten. Dit als gevolg van gestegen energieprijzen in combinatie met de lagere energetische kwaliteit van de woningen. Deze regeling loopt tot eind 2029. 3. SPUK Lokale aanpak isolatie In het kader van het Nationaal isolatieprogramma hebben we vanuit het Rijk een specifieke uitkering ontvangen voor het opzetten van een lokale aanpak isolatie, gericht op woningeigenaren die ondersteuning nodig hebben bij het verduurzamen van hun slecht geïsoleerde woning. Deze regeling loopt tot eind 2030. 4. Subsidie VHF Hanenberglanden Dit betreft het project Volkshuisvestingsfonds Hanenberglanden.

De middelen van het Volkshuisvestingsfonds zijn primair bestemd voor de verbetering van de woningen van de particuliere eigenaar die onvoldoende in staat is om zelf te investeren. Daarnaast ko mt een deel van de middelen ten goede aan het proces voor de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte en extra inzet op participatie en communicatie. De activiteiten opgenomen in het Volkshuisvestingsfonds maken onderdeel uit van de integrale wijkaanpak Hanenberglanden. Het betreft een regeling dat uiterlijk eind 2033 afgerond dient te worden. 5. Subsidie VHF Twekkelerveld Dit betreft het project Volkshuisvestingsfonds Twekkelerveld. De middelen van het Volkshuisvestingsfonds zijn primair bestemd voor de verbetering van de woningen van de particuliere eigenaar die onvoldoende in staat is om zelf te investeren. De activiteite n opgenomen in het Volkshuisvestingsfonds maken onderdeel uit van de integrale wijkaanpak Twekkelerveld. Het betreft een regeling dat uiterlijk eind 2034 afgerond dient te worden. 6. Binnenstad investeringszone Dit betreft een tijdelijke regeling die afloopt in 2029 waarbij een extra heffing voor ondernemers in de binnenstad wordt ingezet voor extra ontwikkelingen in de binnenstad via de stichting Vastgoedeigenaren Binnenstad Enschede. De heffing vervalt na 2029. blz. 143 (van 163) 7.

Next Tech Twente Dit betreft een tijdelijk project voor de ontwikkeling van Topwerklocaties in Twente waarin Enschede participeert samen met Twenteboard, Almelo, Hengelo en partijen uit onderwijs en bedrijfsleven. 8. Afboeking strategische grondaankopen Grondbedrijf Bij de aankoop van strategische grond wordt de aankoopprijs en dus boekwaarde afgewaardeerd tot de lagere marktwaarde. Dat aankopen en afboeken vindt incidenteel plaats als zich een kans voordoet. De afboeking tot lagere marktwaarde betreffen dan incidente le lasten. 9. Onderhoud Enschede In het kader van de verdere professionalisering van de samenwerking tussen Onderhoud Enschede en de gemeente Enschede worden verbetermaatregelen doorgevoerd op het gebied van governance, processen en sturing. De implementatie hiervan vraagt op korte termijn om tijdelijke niet structurele inzet en expertise, wat leidt tot incidenteel lasten. 10. Wijkgerichte aanpak tegen bijplaatsingen en illegale afvaldump Dit is een driejarig project om verrommeling te voorkomen. We leveren in 2025, 2026 en 2027 extra inspanningen om dumping en bijplaatsingen bij containers te verlagen. Tot deze tijdelijke wijkgerichte aanpak is in 2025 besloten naar aanleiding van gedragso nderzoek. 11. SPUK Bodem Voor taken op het gebied van bodemsanering zijn er incidentele middelen ontvangen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. 12.

Cultuurnota Dit betreft een tijdelijke extra middelen impuls vanuit de vastgestelde cultuurnota bedoeld voor het culturele middenkader in Enschede waarmee extra activiteiten door instellingen uit het culturele middenveld worden uitgevoerd die afwijken van het reguliere culturele aanbod. Dit extra aanbod komt na 2028 te vervallen. 13. Inpassen evenementenkalender In verband met de implementatie van het nieuwe evenementenbeleid moeten er aanpassingen worden gemaakt in voorschriften en regelgeving voor een overgangsperiode totdat de formele wetgeving hiervoor van kracht is. Voor deze overgangsperiode worden eenmalige kosten gemaakt. 14. Onderzoek Joodse Cultuur Historie Dit betreft eenmalige middelen die worden ingezet voor een eenmalig onderzoek door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie ( NIOD) naar de gemeente Enschede in de context van bezetting, bevrijding en nasleep. 15. Tijdelijke units SVV91 In 2025 heeft de raad besloten om middelen beschikbaar te stellen voor de jaren 2025 en 2026 voor de aanschaf van tijdelijke units voor SVV op sportpark Wesselerbrink Zuid. Dit was noodzakelijk om het Horstmanpark vrij te spelen. De tijdelijke units zijn noodzakelijk tot de oplevering van de nieuwe accommodatie. Voor de jaren 2027 en 2028 zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld. 16. Sportclustering Glanerbrug blz.

144 (van 163) Dit betreft incidentele lasten (periode 2026-2028)ten behoeve van het beschikbaar stellen van een subsidie aan ESC Glanerbrug voor het slopen van opstallen, de nieuwbouw van een kantinegebouw en de aanleg van een kunstgrasveld. En het beschikbaar stellen v an een verhuisvergoeding aan ESC Glanerbrug voor het verhuizen van 2 verenigingen. Dekking van deze middelen volgt uit de reserve Strategische Investeringsagenda. 17. SPUK middelen AZWA akkoord Dit betreft door het Rijk incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor de jaren 2027 tot en met 2029. Het betreft een specifieke uitkering aan elke gemeente voor activiteiten in het kader van de ambities zoals gesteld in het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) 18. SPUK transformatiemiddelen IZA & AZWA Dit betreft door het Rijk incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor de jaren 2026 en 2027. Het betreft een specifieke uitkering transformatiemiddelen IZA & AZWA 2024-2028 (Integraal Zorgakkoord en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) van het Rijk. De uitkering is bedoeld voor de uitvoering van activiteiten die onderdeel uitmaken van het door de zorgverzekeraars goedgekeurde transformatieplan en de bijbehorende begroting. Met het transformatieplan werken wij aan doelen uit het Integraal Zorgakkoord. 19.

Toeslagenaffaire: Betreft de tijdelijke inzet van medewerkers voor het begeleiden van ouders die slachtoffer zijn geworden van de Toeslagenaffaire via dekking vanuit de reserve Toeslagenaffaire. 20. Projecten Vrouwenopvang Op het terrein van de Vrouwenopvang worden drie tijdelijke projecten uitgevoerd te weten: Ontwikkelen van het toekomstscenario voor kind en gezin, Ontwikkelen van regiovisie en Lokale initiatieven. Hier zijn incidentele middelen voor gereserveerd maar deze zijn nog niet uitgevoerd. Uitvoering vindt plaats in 2027. Na afloop hiervan wordt duidelijk of en hoe deze projecten worden geborgd in de reguliere werkwijze binnen Vrouwenopvang. 21. Zaakgericht werken op orde De activiteiten ten behoeve van het inrichten en implementeren van zaakgericht werken vinden plaats in 2027 en 2028. Daarnaast richten we een lijnorganisatie in op informatiebeheer en werken we de achterstanden in de archivering weg. 22. Wet Open Overheid In 2027 en 2028 vinden de activiteiten plaats ten behoeve van de implementatie van de wet Open Overheid. 23. Wetgevingsprojecten In 2027 en 2028 uitvoeren van wetgevingsprojecten met een informatiecomponent, zoals onder andere de Wet Digitale Overheid (WDO), Single Digital Gateway (SDG), Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WEMBV), Kunstmatige Intelligentie (AI) en de cyberbeveiligingswet (NIS2).

Deze projecten hebben een tijdelijk karakter, waarvoor na 2028 geen kosten worden gemaakt. 24. Informatie Investeringsplan Incidenteel zijn middelen beschikbaar gesteld als cofinanciering voor informatie- investeringsprojecten. Voorbeelden van projecten waarvoor in 2027 cofinanciering beschikbaar is vanuit het Informatie Investeringsplan zijn BASE en de koppeling van systemen die projectmatig worden opgepakt. 25. Modernisering Bedrijfsvoering applicaties Het huidige HR en salarissysteem worden vervangen. Het systeem in verouderd en instabiel. Daarnaast is het oude systeem onrechtmatig ingekocht. Door het opnieuw aan te besteden, wordt dit gecorrigeerd en is de verwachting dat er efficiëncy-voordelen behaald kunnen worden. De aanbesteding voor de vervanging van het HR systeem wordt opgestart in 2026, de afronding ervan en implementatie staat gepland voor 2027. Daarna wordt het inkoopsysteem vervangen door een nieuwe oplossing die bijdraagt | aan een betere ondersteuning van het inkoopproces en faciliteert bij de implementatie van de gemeentebrede inkoop. Structurele stortingen en onttrekkingen Vanuit BBV zijn we verplicht om ook te laten zien welke structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden gedaan. Onderstaand is dit overzicht opgenomen.

Structurele toevoegingen en | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 onttrekkingen bestemmingsreserves (x 1.000 Euro( | + | - | + | - | + | - | + | - FB - Werkplekinrichting | 605 | 814 | 605 | 872 | 605 | 749 | 605 | 749 Onderwijshuisvesting | 6.334 | 3.661 | 6.919 | 3.661 | 7.226 | 3.661 | 7.777 | 3.661 Reserve kapitaallasten | 1 | 0 | -24 | 0 | -24 | 0 | -24 | 0 Reserve kapitaallasten | 0 | 45 | 0 | 45 | 0 | 44 | 0 | 43 SDB Reserve kapitaallasten | 6 | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 havens Vastgoed | 950 | 2.574 | 572 | 2.987 | 574 | 3.155 | 575 | 4.318 Vervanging ICT | 1.751 | 974 | 1.576 | 1.192 | 1.576 | 1.926 | 1.576 | 2.674 Geheel - totaal | 9.647 | 8.068 | 9.655 | 8.758 | 9.956 | 9.535 | 10.508 | 11.446 Saldo structurele | 1579 | 897 | 421 | -938 reservemutaties 6.4. Overzicht taakvelden Het BBV schrijft voor dat gemeenten hun baten en lasten presenteren volgens een landelijke indeling in taakvelden. Deze indeling maakt het mogelijk om financiële informatie tussen gemeenten onderling te vergelijken en geeft inzicht in de lasten en baten va | n afzonderlijke gemeentelijke taken. Taakvelden | 2027 | Programma (x 1.000 euro) | Baten | Lasten | Saldo 0.1 Bestuur | 92 | 8.942 | 8.851 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.2 Burgerzaken | 4.784 | 9.788 | 5.004 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden | 13.255 | 16.483 | 3.227 | 4.

Samenleven & voorzieningen 0.4 Overhead | 20.946 | 103.477 | 82.531 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie blz. 145 (van 163) 0.5 Treasury | 13.912 | 10.180 | -3.731 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.61 OZB woningen | 31.736 | 2.014 | -29.721 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.62 OZB- niet woningen | 39.179 | 0 | -39.179 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.63 Parkeerbelasting | 5.104 | 0 | -5.104 | 1. Stedelijke ontwikkeling 0.64 Belastingen Overig | 1.903 | 170 | -1.733 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.7 Algemene uitkering en overige | 556.983 | 0 | - 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie uitkeringen Gemeentefonds | 556.983 0.8 Overige baten en lasten | 0 | -8.257 | -8.257 | 9. Dienstverlening, bestuur & organisatie 0.9 Vennootschapsbelasting [VpB] | 0 | 251 | 251 | 1. Stedelijke ontwikkeling 0. Bestuur en ondersteuning | 687.893 | 143.049 | - 544.844 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer | 0 | 17.431 | 17.431 | 8. Openbare orde & veiligheid 1.2 Openbare orde en Veiligheid | 9.107 | 14.734 | 5.628 | 8. Openbare orde & veiligheid 1. Veiligheid | 9.107 | 32.165 | 23.059 2.1 Verkeer en vervoer | 2.062 | 25.525 | 23.463 | 1. Stedelijke ontwikkeling 2.2 Parkeren | 11.698 | 13.476 | 1.778 | 1. Stedelijke ontwikkeling 2.4 Economische Havens en waterwegen | 41 | 333 | 292 | 3. Leefomgeving 2.

Verkeer, vervoer en waterstaat | 13.802 | 39.334 | 25.533 3.1 Economische ontwikkeling | 0 | 4.672 | 4.673 | 2. Economie & werk 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 5 | 1.051 | 1.046 | 2. Economie & werk 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 482 | 3.149 | 2.667 | 2. Economie & werk 3.4 Economische promotie | 1.037 | 1.891 | 854 | 2. Economie & werk 3. Economische zaken | 1.524 | 10.763 | 9.239 4.2 Onderwijshuisvesting | 922 | 11.330 | 10.408 | 4. Samenleven & voorzieningen 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 15.709 | 25.729 | 10.020 | 4. Samenleven & voorzieningen 4. Onderwijs | 16.631 | 37.059 | 20.428 5.1 Sportbeleid en activering | 1 | 2.396 | 2.396 | 4. Samenleven & voorzieningen 5.2 Sportaccommodaties | 0 | 10.513 | 10.513 | 4. Samenleven & voorzieningen 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | 4.443 | 22.879 | 18.436 | 4. Samenleven & voorzieningen cultuurparticip 5.4 Musea | 0 | 2.692 | 2.692 | 4. Samenleven & voorzieningen 5.5 Cultureel erfgoed | 0 | 267 | 267 | 4. Samenleven & voorzieningen 5.6 Media | 0 | 3.846 | 3.846 | 4. Samenleven & voorzieningen 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | 640 | 20.717 | 20.077 | 3. Leefomgeving recreatie 5. Sport, cultuur en recreatie | 5.083 | 63.310 | 58.227 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 19.610 | 40.418 | 20.808 | 4. Samenleven & voorzieningen 6.21 Toegang en eerstelijnsvrz WMO | 0 | 5.049 | 5.049 | 4.

Samenleven & voorzieningen 6.22 Toegang en eerstelijnsvrz Jeugd | 0 | 6.852 | 6.852 | 4. Samenleven & voorzieningen 6.23 Toegang en eerstelijnsvrz Integraal | 0 | 14.854 | 14.854 | 4. Samenleven & voorzieningen 6.3 Inkomensregelingen | 118.729 | 149.329 | 30.600 | 5. Rondkomen 6.4 WSW en beschut werk | 9.799 | 37.237 | 27.438 | 2. Economie & werk 6.5 Arbeidsparticipatie | 597 | 23.613 | 23.015 | 2. Economie & werk 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) | 2.113 | 10.345 | 8.232 | 7. Maatschappelijke ondersteuning blz. 146 (van 163) 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) | 0 | 27.877 | 27.877 | 7. Maatschappelijke ondersteuning 6.712 Begeleiding (WMO) | 0 | 28.775 | 28.775 | 7. Maatschappelijke ondersteuning 6.713 Dagebesteding (WMO) | 0 | 9.235 | 9.235 | 7. Maatschappelijke ondersteuning 6.714 Overig maatwerkarrangementen | 0 | -2.958 | -2.958 | 7. Maatschappelijke ondersteuning (WMO) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig | 0 | 0 | 0 | 6. Jeugdzorg 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig | 0 | 0 | 0 | 6. Jeugdzorg 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 610 | 16.991 | 16.381 | 6. Jeugdzorg 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 0 | 35.902 | 35.902 | 6. Jeugdzorg 6.753 Jeugdhulp ambutant landelijk | 0 | 40 | 40 | 6. Jeugdzorg 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 0 | 1.769 | 1.769 | 6. Jeugdzorg 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 0 | 41.489 | 41.489 | 6.

Jeugdzorg 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 0 | 3.259 | 3.259 | 6. Jeugdzorg 6.791 PGB WMO | 0 | 2.427 | 2.427 | 7. Maatschappelijke ondersteuning 6.792 PGB Jeugd | 0 | 471 | 471 | 6. Jeugdzorg 6.811 Beschermd wonen (WMO) | 602 | 32.826 | 32.224 | 7. Maatschappelijke ondersteuning 6.812 Maatschappelijke en vrouwenopvang | 3.753 | 28.293 | 24.540 | 7. Maatschappelijke ondersteuning (WMO) 6.821 Jeugdbescherming | 0 | 6.197 | 6.197 | 6. Jeugdzorg 6.822 Jeugdreclassering | 0 | 1.220 | 1.220 | 6. Jeugdzorg 6.91 Coordinatie en Beleid WMO | 0 | 3.793 | 3.793 | 7. Maatschappelijke ondersteuning 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd | 1.885 | 5.379 | 3.493 | 6. Jeugdzorg 6. Sociaal domein | 157.700 | 530.683 | 372.983 7.1 Volksgezondheid | 5.423 | 17.592 | 12.168 | 4. Samenleven & voorzieningen 7.2 Riolering | 25.152 | 21.529 | -3.623 | 3. Leefomgeving 7.3 Afval | 32.670 | 30.783 | -1.888 | 3. Leefomgeving 7.4 Milieubeheer | 3.789 | 15.067 | 11.278 | 3. Leefomgeving 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 716 | 1.312 | 595 | 3. Leefomgeving 7. Volksgezondheid en milieu | 67.751 | 86.282 | 18.531 8.1 Ruimte en leefomgeving | 14.219 | 22.351 | 8.132 | 1. Stedelijke ontwikkeling 8.2 Grondexploitatie (niet | 23.846 | 24.532 | 686 | 1. Stedelijke ontwikkeling bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 5.851 | 18.038 | 12.187 | 1. Stedelijke ontwikkeling 8.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening | 43.917 | 64.921 | 21.004 en stedelijke vernieuwing Totaal | 1.003.408 | 1.007.566 | 4.158 6.5. Uiteenzetting financiële positie Naast inzicht in de baten en lasten is het voor de raad van belang om zicht te hebben op de financiële positie van de gemeente. De financiële positie laat zien over welke bezittingen de gemeente beschikt, welke schulden en verplichtingen daar tegenover sta | an en hoe het eigen vermogen zich ontwikkelt. blz. 147 (van 163) Deze paragraaf geeft inzicht in de verwachte ontwikkeling van de balans, het eigen vermogen, de reserves, voorzieningen en de financieringspositie van de gemeente. Daarmee ontstaat niet alleen inzicht in de begroting van het komende jaar, maar ook in de fi | nanciële draagkracht en weerbaarheid van de gemeente op langere termijn. De opgenomen prognoses zijn gebaseerd op de vastgestelde begroting, de meerjarige investeringsplanning en de huidige inzichten in de ontwikkeling van activa, schulden, reserves en voorzieningen. Het overzicht ondersteunt de raad bij het beoordelen van de f | inanciële gezondheid en de houdbaarheid van het gemeentelijke beleid. Geprognosticeerde balans De geprognosticeerde balans geeft inzicht in de verwachte ontwikkeling van de bezittingen, schulden en het eigen vermogen van de gemeente.

Voor de raad laat dit overzicht zien hoe investeringen, financiering, reserves en voorzieningen doorwerken in de financiële positie van de gemeente. De prognose is gebaseerd op de vastgestelde begroting, de meerjarige investeringsplanning en de verwachte ontwikkeling van activa en passiva. De balans laat zien dat de totale waarde van de gemeentelijke bezittingen de komende jaren toeneemt. Dit is het gevolg van het hoge investeringsvolume. Daartegenover staan een toenemende financieringsbehoefte en een ontwikkeling van reserves en voorziening | en conform de vastgestelde begroting. Activa | Eind | Eind | Eind | Eind | Eind | Passiva | Eind | Eind | Eind | Eind | Eind (x 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | (x1.000 euro) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 euro) (Im)materiële | 567.862 | 683.546 | 760.521 | 793.077 | 762.247 | Eigen | 270.283 | 266.124 | 268.943 | 271.949 | 277.765 vaste activa | vermogen Financiële | 28.382 | 27.502 | 26.642 | 25.702 | 24.955 | Voorzieningen | 49.050 | 49.318 | 49.835 | 51.967 | 52.370 vaste activa Vaste | 211.285 | 193.174 | 190.015 | 206.797 | 223.797 schulden Vast | 596.244 | 711.048 | 787.163 | 818.779 | 787.202 | Vast | 530.618 | 508.617 | 508.793 | 530.713 | 553.932 Voorraden | 17.333 | 21.097 | 18.845 | 15.195 | 11.436 Vorderingen | 204.458 | 194.077 | 193.358 | 197.298 | 194.911 (uitzettingen) Liquide | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |

Vlottende | 200.418 | 328.975 | 399.263 | 411.579 | 349.977 middelen | schulden Overlopende | 58.909 | 62.284 | 62.924 | 61.372 | 62.193 | Overlopende | 145.908 | 150.914 | 154.234 | 150.352 | 151.833 activa | passiva Vlottend | 280.700 | 277.458 | 275.127 | 273.865 | 268.540 | Vlottend | 346.326 | 479.889 | 553.497 | 561.931 | 501.810 Totaal | 876.944 | 988.506 | 1.062.290 | 1.092.644 | 1.055.742 | Totaal | 876.944 | 988.506 | 1.062.290 | 1.092.644 | 1.055.742 activa | passiva Toelichting op individuele balansposten: 1. (Im)materiële vaste activa: Deze balanspost bestaat uit de gemeentelijke bezittingen die langdurig worden gebruikt, zoals gebouwen, infrastructuur, voertuigen en ICT | - systemen. De prognose is gebaseerd op de stand volgens de meest recente jaarrekening, aangevuld met de geplande investeringen uit deze begroting en verminderd met de verwachte afschrijvingen op bestaande en nieuwe activa. Hierdoor wordt zichtbaar hoe de waarde van de gemeentelijke bezittingen zich gedurende de begrotingsperiode naar verwachting ontwikkelt. blz. 148 (van 163) blz. 149 (van 163) 2. Financiële vaste activa: Deze bestaan uit langlopende financiële bezittingen, zoals verstrekte leningen en deelnemingen. De prognose van deze balanspost is opgesteld op basis van de gegevens uit de leningenadministratie en de verwachte ontwikkeling van deze financiële belangen. 3.

Voorraden: Deze bestaan voornamelijk uit bouwgrond in exploitatie en voorraden grond- en hulpstoffen. De prognose is gebaseerd op het Meerjaren Perspectief Grondbedrijf (MPG) en de daarin opgenomen ontwikkelingen van de grondexploitaties. 4. Vorderingen: Deze balanspost betreft bedragen die de gemeente nog van derden tegoed heeft, zoals belastingen, bijdragen en overige ontvangsten. De prognose is gebaseerd op de gemiddelde stand van de afgelopen drie jaren. 5. Liquide middelen: Deze bestaan uit de direct beschikbare geldmiddelen van de gemeente, zoals bank- en kassaldi. De omvang van deze post is afhankelijk van het saldo van alle overige activa- en passivaposten en fluctueert daardoor gedurende de begrotingsperiode. 6. Overlopende activa: Onder deze activa vallen vooruitbetaalde bedragen en nog te ontvangen inkomsten die betrekking hebben op verschillende begrotingsjaren. De prognose is gebaseerd op de gemiddelde stand van de afgelopen drie jaren. 7. Eigen vermogen: Dit bestaat uit de reserves van de gemeente en vormt een belangrijk onderdeel van de financiële weerbaarheid. De ontwikkeling van deze post is gebaseerd op de vastgestelde toevoegingen en onttrekkingen uit de reserves conform besluitvorming van de raad. Een nadere specificatie is opgenomen in de Staat van Reserves. 8.

Voorzieningen: Dit zijn middelen die zijn gereserveerd voor toekomstige verplichtingen, risico’s of uitgaven waarvoor al een financiële verplichting bestaat. De prognose is gebaseerd op de verwachte stortingen en bestedingen volgens de begrotingsadministratie. De prognose in de geprognosticeerde balans wijkt met € 10.857 af van de Staat van Voorzieningen. Deze afwijking wordt veroorzaakt doordat de voorziening Negatieve GREX in de geprognosticeerde balans is opgenomen onder de voorraden. Een nadere specificatie is opgenomen in de Staat van Voorzieningen. 9. Vaste schulden: Deze bestaan uit langlopende leningen die zijn aangetrokken voor de financiering van investeringen en andere gemeentelijke activiteiten. De prognose is opgesteld op basis van de gegevens uit de leningenadministratie en de verwachte financieringsbehoefte. 10. Vlottende schulden: Deze balanspost bevat de kortlopende schulden van de gemeente, zoals crediteuren en andere verplichtingen met een looptijd korter dan één jaar. De prognose is gebaseerd op de gemiddelde stand van de afgelopen drie jaren en bevat daarnaast het saldo van de overige geprognosticeerde balansposten. 11. Overlopende passiva: Hieronder vallen vooruit ontvangen bedragen en nog te betalen verplichtingen die betrekking hebben op verschillende begrotingsjaren. De prognose is gebaseerd op de gemiddelde stand van de afgelopen drie jaren. blz.

150 (van 163) EMU-saldo In het Verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een bij de euro aangesloten land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag bedragen. Het EMU-saldo wordt bepaald door een gezamenlijk saldo van het Rijk, lokale overheden en sociale fondsen. Gemeenten dienen in de begroting een raming van het eigen EMU -saldo op te nemen. De Nederlandse gemeenten mogen gezamenlijk maximaal 0,38% van het tekort veroorzaken. Dit is vastgelegd in de Wet Houdbare Overheidsfinanciën. In de onderstaande tabel is het EMU-saldo van Enschede berekend. In de septembercirculaire 2026 zijn de individuele referentiewaarden per gemeente opgenomen. Het EMU-saldo voor 2026 blijft ruimschoots onder de referentiewaarde voor Enschede die 49,747 miljoen euro bedraagt. Dit betreft de referentiewaarde van 2026. Op het moment van opstellen van de Gemeentebegroting 2027-2030 was de referentiewaarde voor 2027 nog niet bekend. EMU-berekening | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Exploitatiesaldo voor toevoegingen | 13.714 | -4.148 | 2.827 | 3.016 | 5.826 c.q. onttrekkingen aan reserves -/- Mutaties (Im)materiële vaste | 79.533 | 115.684 | 76.975 | 32.556 | -30.830 activa +/- Mutaties voorzieningen | -9.918 | 268 | 517 | 2.132 | 403 -/- Mutatie voorraden (incl.

| 1.617 | 3.764 | -2.252 | -3.650 | -3.759 bouwgronden in exploitatie) -/- Verwacht boekwinst/verlies bij | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 verkoop financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede afwaardering van financiële vaste activa Berekend EMU-saldo | -77.354 | -123.328 | -71.379 | -23.759 | 40.818 Investeringen Voor het onderdeel investeringen verwijzen naar hoofdstuk 5.9 Investeringen. Financiering Voor het onderdeel financiering verwijzen wij naar hoofdstuk 5.4 Financiering. Arbeidskostengerelateerde verplichtingen Arbeidskostengerelateerde verplichtingen hebben betrekking op toekomstige uitgaven voor personeel die voortvloeien uit bestaande arbeidsvoorwaarden. Voor de raad is inzicht hierin van belang omdat deze verplichtingen weliswaar niet altijd zichtbaar zijn op de balans, maar wel invloed hebben op de toekomstige financiële ruimte van de gemeente. Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt op grond van het BBV geen voorziening gevormd. De lasten worden verwerkt in de exploitatie van het jaar waarin de uitbetaling plaatsvindt en de dekking hiervan is opgenomen in de meerjarenbegroting. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om opgebouwde verlof- en spaarverlofaanspraken. Deze aanspraken leiden normaal gesproken niet tot directe uitbetaling, tenzij medewerkers uit dienst treden.

De waarde van de opgebouwde verlofsaldi bedraagt circa 7,5 miljoen euro (gemiddelde van de afgelopen vier jaar). Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen waarvan de omvang per jaar niet gelijkmatig verloopt of waarbij sprake is van een specifieke toekomstige verplichting, wordt wel een voorziening gevormd of een verplichting op de balans opgenomen. Een voorbeeld hiervan is de pensioenvoorziening. blz. 151 (van 163) 6.6. Staat van reserves Reserves vormen een belangrijk onderdeel van de financiële positie van de gemeente. Zij bieden ruimte om risico’s op te vangen, investeringen mogelijk te maken en incidentele baten en lasten tussen jaren te verevenen. Daarnaast kunnen reserves worden ingez | et om tijdelijke beleidsdoelen te financieren zonder dat hiervoor structurele middelen nodig zijn. Onderstaand overzicht toont de verwachte ontwikkeling van de reserves, inclusief de voorgenomen toevoegingen en onttrekkingen gedurende de begrotingsperiode. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten reserves. De algemene reserves vormen het vrij beschikbare eigen vermogen van de gemeente en dienen onder meer als buffer voor financiële risico’s en tegenvallers. De bestemmingsreserves zijn gekoppeld aan een specifiek doel.

Binnen deze groep wordt onderscheid gemaakt tussen: • Egalisatiereserves: bedoeld om ongewenste schommelingen in tarieven, lasten of baten tussen jaren op te vangen. • Reserves kapitaallasten: bedoeld om de afschrijvings- en rentelasten van investeringen te dekken. • Overige bestemmingsreserves: middelen die door de raad zijn gereserveerd voor specifieke beleidsdoelen, projecten of investeringen. Soort | Eind- | Eind- | Eind- | Eind- | Eind- Bedragen x 1.000 Euro | reserves | stand | + | - | stand | stand | stand | stand 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve grondbedrijf | Alg | 40.887 | 1.470 | 1.492 | 40.865 | 39.844 | 38.452 | 36.762 Weerstandvermogen | Alg | 75.719 | 11.358 | 23.627 | 63.451 | 55.293 | 48.661 | 45.328 Totaal - Algemene Reserves | 116.606 | 12.828 | 25.119 | 104.316 | 95.137 | 87.113 | 82.090 Egalisatiereserve Beschermd | BR Egal | 5.802 | 0 | 0 | 5.802 | 5.802 | 5.802 | 5.802 Wonen Reserve parkeren | BR Egal | 2.851 | 0 | 0 | 2.851 | 2.335 | 1.833 | 1.375 Totaal - Bestemmingsreserve - Egalisatie | 8.652 | 0 | 0 | 8.652 | 8.137 | 7.635 | 7.177 FB - Werkplekinrichting | BR Kap | 2.750 | 605 | 814 | 2.542 | 2.274 | 2.131 | 1.987 Onderwijshuisvesting | BR Kap | 13.377 | 6.334 | 3.661 | 16.050 | 19.308 | 22.873 | 26.989 Reserve kapitaallasten | BR Kap | 2.940 | 1 | 0 | 2.941 | 2.917 | 2.893 | 2.869 Reserve kapitaallasten havens | BR Kap | 30 | 6 | 0 | 36 |

42 | 42 | 42 Reserve kapitaallasten SDB | BR Kap | 581 | 0 | 45 | 536 | 492 | 448 | 404 Vastgoed | BR Kap | 5.294 | 1.816 | 3.714 | 3.397 | 365 | -2.114 | -5.402 Vervanging ICT | BR Kap | 6.233 | 1.751 | 974 | 7.009 | 7.392 | 7.041 | 5.943 Totaal - Bestemmingsreserve - | 31.206 | 10.513 | 9.208 | 32.511 | 32.790 | 33.313 | 32.832 Kapitaallasten BR Versterking gem | BR Ov | 2.097 | 0 | 171 | 1.926 | 1.926 | 1.926 | 1.926 dienstverlening Dienstreserve DCW | BR Ov | 189 | 0 | 27 | 162 | 135 | 108 | 81 Flankerend beleid | BR Ov | 2.323 | 0 | 155 | 2.168 | 2.168 | 2.168 | 2.168 Gebiedsontwikkeling | BR Ov | 2.379 | 5 | 0 | 2.385 | 2.894 | 2.894 | 2.894 Herstel opgebroken bestrating | BR Ov | 256 | 0 | 0 | 256 | 256 | 256 | 256 Implementatie wetgeving informatie | BR Ov | 994 | 1.030 | 1.430 | 594 | 239 | 269 | 299 Integratie AZC in de wijk | BR Ov | 52 | 0 | 0 | 52 | 52 | 52 | 52 Investeringsreserve Sociaal | BR Ov | 143 | 0 | 340 | -197 | -197 | -197 | -197 Domein blz.

152 (van 163) IT - Gem.brede software | BR Ov | 1.190 | 2.389 | 2.829 | 750 | 331 | 75 | 92 IT Transitiefonds | BR Ov | 3.016 | 0 | 650 | 2.366 | 2.366 | 2.366 | 2.366 Nog uit te voeren werkzaamheden | BR Ov | 4.922 | 250 | 495 | 4.676 | 3.736 | 3.486 | 3.486 Raadsimpulsen | BR Ov | 100 | 0 | 0 | 100 | 100 | 100 | 100 Re-Integratie en Inburgering | BR Ov | 100 | 0 | 100 | 0 | 0 | 0 | 0 Rekeningresultaat lopend jaar | BR Ov | 161 | 0 | 0 | 161 | 161 | 161 | 161 Res Alleenverdienersprobl. Belast. | BR Ov | 426 | 0 | 43 | 383 | 383 | 383 | 383 Res exploitatieresult | BR Ov | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 bouwvergunning Res Gemeentelijkesociale | BR Ov | 124 | 0 | 30 | 95 | 65 | 36 | 6 huisvesting Res Maat.

opvang en | BR Ov | 2.884 | 0 | 1.400 | 1.484 | 1.484 | 1.484 | 1.484 verslavingzorg RES Strategische | BR Ov | 41.850 | 11.228 | 762 | 52.316 | 64.328 | 75.788 | 87.391 investeringsagenda Reserve Drugsbestrijding | BR Ov | 239 | 0 | 0 | 239 | 239 | 239 | 239 Reserve duurzaamheid | BR Ov | 1.773 | 0 | 0 | 1.773 | 1.773 | 1.773 | 1.773 Reserve entree Muziekkwartier | BR Ov | 636 | 83 | 0 | 719 | 802 | 802 | 802 Reserve herv.agenda | BR Ov | 6.651 | 0 | 123 | 6.528 | 6.528 | 6.528 | 6.528 expl.ontw.jeugd Reserve Impl Wet kwaliteitsborging | BR Ov | 448 | 0 | 0 | 448 | 448 | 448 | 448 Reserve Implementatie | BR Ov | 332 | 0 | 0 | 332 | 332 | 332 | 332 Omgevingswet Reserve infrastructuur WSW | BR Ov | 2.524 | 823 | 11 | 3.336 | 4.123 | 4.934 | 5.772 Reserve Loon- en prijscompensatie | BR Ov | 4.580 | 0 | 0 | 4.580 | 4.580 | 4.580 | 4.580 Reserve mobiliteit | BR Ov | 18.600 | 1.727 | 500 | 19.827 | 20.462 | 19.949 | 19.510 Reserve Monumentenbeleid | BR Ov | 67 | 0 | 0 | 67 | 67 | 67 | 67 Reserve Muziekfonds | BR Ov | 21 | 0 | 0 | 21 | 21 | 21 | 21 Reserve Noodfonds | BR Ov | 237 | 0 | 24 | 213 | 213 | 213 | 213 Reserve regionaal onderwijsbeleid | BR Ov | 1.448 | 0 | 0 | 1.448 | 1.448 | 1.448 | 1.448 Reserve regionale arbeidsmarkt | BR Ov | 5.369 | 116 | 0 | 5.485 | 5.676 | 5.676 | 5.676 Reserve stadsverfraaiing | BR Ov | 265 | 0 | 0 | 265 | 265 | 265 | 265 Reserve Stim.fonds

Binnenstad | BR Ov | 253 | 0 | 0 | 253 | 253 | 253 | 253 E'de Reserve TOZO | BR Ov | 282 | 0 | 28 | 254 | 254 | 254 | 254 Reserve Vroegsignalering | BR Ov | 1.438 | 0 | 215 | 1.223 | 1.008 | 793 | 578 Reserve Vrouwenopvang | BR Ov | 4.332 | 0 | 1.159 | 3.173 | 3.173 | 3.173 | 3.173 Reserve wijkbudgetten | BR Ov | 428 | 0 | 0 | 428 | 428 | 428 | 428 Reserve Woonoverlast | BR Ov | 192 | 0 | 174 | 18 | 18 | 18 | 18 ResHersteloperatie | BR Ov | 497 | 0 | 160 | 337 | 337 | 337 | 337 Toeslagenaffaire Totaal - Bestemmingsreserve - Overige | 113.818 | 17.653 | 10.826 | 120.645 | 132.878 | 143.888 | 155.666 Eigen vermogen | 270.283 | 40.994 | 45.152 | 266.124 | 268.943 | 271.949 | 277.765 + = storting en - = onttrekking, Alg=algemeen, Egal=egalisatie, Kap=kapitaal, Ov=overig blz. 153 (van 163) 6.7. Staat van voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen, risico’s of toekomstige uitgaven waarvan de omvang en/of het tijdstip voldoende betrouwbaar kunnen worden ingeschat. Anders dan reserves zijn voorzieningen niet vrij besteedbaar, zij zijn gekoppeld aan een | specifiek doel of een bestaande verplichting. Voor de raad geeft de staat van voorzieningen inzicht in de toekomstige financiële verplichtingen waarvoor middelen zijn gereserveerd en de ontwikkeling daarvan in de komende jaren.

Daarmee biedt het overzicht inzicht in de mate waarin toekomstige lasten a | l financieel zijn afgedekt en welke ontwikkelingen van invloed zijn op de financiële positie van de gemeente. Onderstaand overzicht toont de verwachte ontwikkeling van de voorzieningen, inclusief de toevoegingen, onttrekkingen en de geraamde stand gedurende de begrotingsperiode. Staat van voorziening | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (x1.000 Euro) | Eind | + | - | Eind | Eind | Eind | Eind Verliesvoorziening Particulier GREX | Verpl | 883 | 0 | 0 | 883 | 883 | 883 | 883 Verliesvrz GREX negatieve | Verpl | 10.857 | 0 | 0 | 10.857 | 10.857 | 10.857 | 10.857 balanswrde Voorz DCW | Verpl | 2.169 | 0 | 0 | 2.169 | 2.169 | 2.169 | 2.169 Voorz Grondwatermonitoring | Verpl | 450 | 0 | 0 | 450 | 450 | 450 | 450 Voorziening ADT | Verpl | 13.051 | 0 | 0 | 13.051 | 13.051 | 13.051 | 13.051 Voorziening Claims | Verpl | 800 | 0 | 0 | 800 | 800 | 800 | 800 Vrz. oud wethouders (pensioen) | Verpl | 9.354 | 485 | 300 | 9.539 | 9.724 | 9.909 | 10.094 Vrz. personeel | Verpl | 3.514 | 270 | 132 | 3.653 | 3.791 | 3.930 | 4.068 01. Voorziening voor verplichtingen, | 41.079 | 755 | 432 | 41.402 | 41.726 | 42.049 | 42.372 verliezen en risico s FB VRZ.

Onderhoud | Egal | 1.829 | 257 | 226 | 1.860 | 1.934 | 2.063 | 1.502 Onderhoud havens | Egal | 1.913 | 176 | 3 | 2.086 | 2.326 | 2.590 | 2.854 Onderhoud parkeergarages | Egal | 3.425 | 863 | 1.026 | 3.262 | 3.437 | 2.318 | 1.002 Vastgoed | Egal | 2.428 | 9.099 | 10.101 | 1.425 | 3.061 | 6.744 | 9.145 Voorziening Riolering | Egal | 2.008 | 1.065 | 0 | 3.074 | 3.643 | 3.444 | 3.686 Vz gr onderh infrastruct kunstwerken | Egal | 410 | 67 | 0 | 477 | 477 | 477 | 477 02. Voorziening ter egalisatie van de | 12.014 | 11.527 | 11.357 | 12.184 | 14.878 | 17.636 | 18.666 kosten Voorziening Afvalstoffen | Verv | 6.664 | 0 | 226 | 6.439 | 3.939 | 2.989 | 2.039 Voorziening duurzame mobiliteit | Verv | 150 | 0 | 0 | 150 | 150 | 150 | 150 Voorziening vervanging Riolering | Verv | 0 | 8.685 | 8.685 | 0 | 0 | 0 | 0 03. Voorziening voor bijdragen aan | 6.814 | 8.685 | 8.911 | 6.589 | 4.089 | 3.139 | 2.189 toekomstige vervangingsinvesteringen Totaal voorzieningen | 59.907 | 20.967 | 20.699 | 60.175 | 60.692 | 62.824 | 63.227 + = storting en - = onttrekking. Verpl = Voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico’s, Egal = Voorziening ter egalisatie van kosten, Verv = Voorziening voor bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen. blz. 154 (van 163) blz. 155 (van 163) 7. Bijlagen 7.1. Definities en bronnen strategisch indicatoren Indicator Toelichting Bron 1.

Reistijd invalswegen Index van reistijden op belangrijke invalswegen van en naar Enschede. NDW (Nationaal Dataportaal Wegverkeer) / jaarlijks 2. Banen in Enschede Ontwikkeling van het totaal aantal banen in Enschede. BIRO / jaarlijks 3. Banen op topwerklocaties Totaal aantal banen op Kennispark, Binnenstad/Stadscampus en Technology Base. BIRO / jaarlijks 4. Netto toegevoegde woningen Nieuwbouw en transformatie minus sloop. CBS / jaarlijks 5. Tevredenheid inwoners met de buurt Waarderingscijfer van inwoners voor hun woonbuurt. Waarstaatjegemeente.nl (burgerpeiling)/ jaarlijks 6. Misdrijven Aantal misdrijven per 10.000 inwoners. Waarstaatjegemeente.nl (openbare orde en veiligheid)/ jaarlijks 7. Weekbezoekers binnenstad Gemiddeld aantal bezoekers van de binnenstad tijdens winkeltijden. Locatus / jaarlijks 8. Bezoekers culturele instellingen Aantal betalende bezoekers van Wilminktheater, Metropool, Concordia, Museumfabriek en Rijksmuseum. Ticketverkoop instellingen / jaarlijks 9. Leegstand binnenstad Aandeel leegstaande winkel- en bedrijfspanden in de binnenstad. Locatus / jaarlijks 10. CO2-uitstoot Totale CO2-uitstoot (kton) in sectoren elektriciteit, gebouwde omgeving, industrie, landbouw, landgebruik en mobiliteit. Berenschot (o.b.v. CBS en Klimaat- en Energieverkenning) / jaarlijks (vertraging van twee jaar) 11.

Woningvoorraad met slecht energielabel (D t/m G) Aantal woningen met een slecht geregistreerd energielabel (D t/m G) binnen de woningvoorraad. RVO / jaarlijks 12. Woningen duurzaam verwarmd Percentage woningen met duurzame hoofdverwarmingsinstallatie (elektriciteit of warmtenet) binnen de woningvoorraad. CBS / jaarlijks 13. Herinrichtingsprojecten gestegen klimaatlabel Percentage projecten dat minimaal één klimaatlabel is verbeterd. Gemeente Enschede / jaarlijks 14. Locaties maatregelen wateroverlast Percentage urgente locaties waar maatregelen tegen wateroverlast zijn getroffen. Gemeente Enschede / jaarlijks 15. Groen-indicator Indicator voor groen wordt landelijk ontwikkeld. n.n.b. 16. Groene dooradering Toename van groene landschapselementen die leefgebieden met elkaar verbinden. Landschapselementenregister / jaarlijks blz. 156 (van 163) 17. Blauwe dooradering & retentie Toename van water- en retentie-elementen die bijdragen aan biodiversiteit en waterbeheer. Landschapselementenregister / jaarlijks 18. Plannen agrariërs en landgoederen Aantal en omvang van toekomstplannen die bijdragen aan toekomstbestendig buitengebied. Gemeente Enschede / jaarlijks 19. Huishoudens onder inkomensgrens Percentage huishoudens met een inkomen onder 120% van het wettelijk sociaal minimum. CBS / jaarlijks 20.

Jeugd (0-18) in armoede Percentage kinderen in huishoudens met een inkomen onder 120% wettelijk sociaal minimum. CBS + eigen bewerking / jaarlijks 21. Huishoudens met problematische schulden Percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden. CBS / jaarlijks 22. Kinderen groep 3 zonder achterstand Indicator voor een goede start van de schoolloopbaan; operationalisering volgt nog. Nog te bepalen 23. Nieuwe voortijdige schoolverlaters Het aandeel jongeren zonder startkwalificatie dat het VO of MBO verlaat en op 1 oktober van het daaropvolgende schooljaar niet opnieuw staat ingeschreven in een opleiding, uitgedrukt als percentage van alle jongeren zonder startkwalificatie die op 1 oktober van het schooljaar in het VO of MBO staan ingeschreven. Kennispunt Twente / jaarlijks 24. Jeugd met geïndiceerde jeugdhulp Percentage jeugdigen (0-17 jaar) dat gespecialiseerde jeugdhulp ontvangt. Rapportage OJOZ / jaarlijks 25. Omgang in de buurt Percentage inwoners dat positief oordeelt over onderling vertrouwen en saamhorigheid in de buurt. Burgerpeiling / jaarlijks 26. Levensverwachting Verwachte leeftijd (in jaren) die een pasgeborene zal bereiken. Dashboard Gezondheid Enschede / jaarlijks 27. Zorgkosten per inwoner Gemiddelde zorgkosten per inwoner van Enschede. CBS / jaarlijks 28.

Betrouwbaarheid van de gemeente Enschede Geeft weer hoe betrouwbaar inwoners het handelen van de gemeente ervaren. Kennispunt / jaarlijks 29. Digitale toegankelijkheid Geeft weer hoe digitaal toegankelijk de gemeentelijke websites zijn. Dienstverlening Gemeente / jaarlijks 30. Reactietijd kanalen Geeft inzicht in reactietijden en beschikbaarheid van telefoon, e-mail, post, website en contactverzoeken ten opzichte van servicenormen. Dienstverlening Gemeente / jaarlijks 7.2. Wettelijk verplichte indicatoren In hoofdstuk 2 zijn de strategische indicatoren uit het strategiewiel opgenomen. Daarmee sturen we op de lange termijn ontwikkeling van de stad. Naast deze indicatoren zijn gemeenten op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht om e en vaste set indicatoren op te nemen in de begroting. Deze wettelijk voorgeschreven indicatoren geven inzicht in de prestaties van de gemeente op verschillende beleidsvelden en zorgen voor onderlinge vergelijkbaarheid tussen gemeenten. De indicatoren zijn lan | delijk uniform vastgesteld en gebaseerd op openbare bronnen. Hierdoor kunnen de uitkomsten worden vergeleken met andere gemeenten, onder andere via Waarstaatjegemeente.nl. De indicatoren hebben primair een signalerende en vergelijkende functie en vullen da | armee de sturingsinformatie uit het strategiewiel aan.

Wettelijke indicatoren | Jaar | Score | Bron Beleidsveld 0. Bestuur en ondersteuning 1. Formatie (fte per 1.000 inwoners) | 2027 | 10,2 | Eigen gegevens 2. Bezetting (fte per 1,000 inwoners) | 2026 | 10,6 | Eigen gegevens 3. Apparaatskosten (euro per inwoner) | 2027 | 1.111 | Eigen begroting 4. Externe inhuur (kosten als % van totale | 2027 | 4,4 | Eigen begroting loonsom + totale kosten inhuur externen) 5. Overhead (% van totale lasten) | 2027 | 8,2 | Eigen begroting Beleidsveld 1. Veiligheid 6. Verwijzingen Halt (# per 10.000 jongeren) | 2025 | 120 | Bureau Halt 7. Winkeldiefstallen (# per 1.000 inwoners) | 2025 | 3,1 | CBS 8. Geweldsmisdrijven (# per 1.000 inwoners) | 2025 | 4,9 | CBS 9. Diefstallen uit woning (# per 1.000 inwoners) | 2025 | 1,7 | CBS 10. Vernielingen en beschadigingen (in de | 2025 | 7,2 | CBS openbare ruimte) (# per 1.000 inwoners) Beleidsveld 3. Economie 11. Functiemenging (%) | 2025 | 55,4 | LISA 12. Vestigingen (van bedrijven) (# per 1.000 | 2025 | 151,2 | LISA inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar) Beleidsveld 4. Onderwijs 13. Absoluut verzuim (# per 1.000 inwoners 5-18 | 2024 | 15,3 | DUO/Ingrado jaar) 14. Relatief verzuim (# per 1.000 inwoners 5-18 | 2024 | 20 | DUO/Ingrado jaar) 15. Voortijdige schoolverlaters zonder | 2024 | 2,7 | DUO/Ingrado startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers 12 - 23 jaar aan het VO en MBO onderwijs) Beleidsveld 5.

Sport, cultuur en recreatie 16. Niet-sporters (%) | 2024 | 40,2 | Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen (GGD, CBS, RIVM) Beleidsveld 6. Sociaal domein 17. Banen (# per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 | 2025 | 877,7 | LISA – 74 jaar) blz. 157 (van 163) 18. Jongeren met een delict voor de rechter (% | 2023 | 1 | Verwey Jonker 12- t/m 21-jarigen) | Instituut - Kinderen in Tel 19. Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot | 2024 | 9 | CBS 18 jaar) 20. Netto arbeidsparticipatie (% van de | 2025 | 70 | CBS werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking) 21. Werkloze jongeren (%16 t/m 22 jarigen) | 2024 | 2 | CBS 22. Personen met een bijstandsuitkering (# per | 2025 | 493,5 | CBS 10.000 inwoners) 23. Lopende re-integratievoorzieningen (# per | 2025 | 219,2 | CBS 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar) 24. Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren | 2025 | 15,3 | CBS tot 18 jaar) 25. Jongeren met jeugdbescherming (% van alle | 2025 | 1,7 | CBS jongeren tot 18 jaar) 26. Jongeren met jeugdreclassering (% van alle | 2025 | 0,6 | CBS jongeren 12 tot 23 jaar) 27. Cliënten met een maatwerkarrangement | 2025 | 1.040 | CBS Wmo (# per 10.000 inwoners) Beleidsveld 7. Volksgezondheid en milieu 28. Omvang huishoudelijk restafval (Kg/inwoner) | 2024 | 93,6 | CBS 29. Hernieuwbare elektriciteit (%) | 2024 | 23,3 | RWS Beleidsveld 8.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 30. Gemiddelde WOZ waarde (x1.000 euro) | 2025 | 301 | CBS 31. Nieuw gebouwde woningen (# per 1.000 | 2024 | 8,4 | BAG woningen) 32. Demografische druk (%) | 2025 | 63,0% | CBS 33. Gemeentelijke woonlasten | 2025 | 1.033 | COELO eenpersoonshuishouden (euro) 34. Gemeentelijke woonlasten | 2025 | 1.061 | COELO meerpersoonshuishouden (euro) 7.3. Sustainable development goals Een einde aan extreme armoede, ongelijkheid, onrecht en klimaatverandering. Dat is de kern van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's). De lidstaten van de Verenigde Naties (VN) hebben deze ontwikkelingsagenda voor 2015 - 2030 vastgesteld. Deze bestaat uit 17 doelen 1. Uitbannen van alle vormen van (extreme) armoede 2. Einde aan honger, zorgen voor voedselzekerheid en duurzame landbouw 3. Gezondheidszorg voor iedereen 4. Inclusief, gelijkwaardig en kwalitatief onderwijs voor iedereen 5. Gelijke rechten voor mannen en vrouwen en empowerment van vrouwen en meisjes 6. Schoon water en sanitaire voorzieningen voor iedereen 7. Toegang tot betaalbare en duurzame energie voor iedereen blz. 158 (van 163) blz. 159 (van 163) 8. Inclusieve, economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen 9. Infrastructuur voor duurzame industrialisatie 10. Verminderen ongelijkheid binnen en tussen landen 11.

Maak steden veilig, veerkrachtig en duurzaam 12. Duurzame consumptie en productie 13. Aanpak klimaatverandering 14. Beschermen en duurzaam gebruik van de oceanen en zeeën 15. Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit 16. Bevorderen van veiligheid, publieke diensten en recht voor iedereen 17. Versterken van het mondiaal partnerschap om doelen te bereiken De Sustainable Development Goals (SDG’s) gebruiken we als referentiekader, maar niet als kapstok voor de begroting. De SDG’s zijn generiek en gericht op mondiale opgaven, terwijl de begroting stuurt op de ambities en opgaven van Enschede. Daarom is ons str ategiewiel leidend. Dit wiel omvat wel alle dimensies van SDG’s (sociaal, economisch en ecologisch) en sluit daarmee aan op de kern ervan. Zo dragen we bij aan mondiale doelen, zonder dat deze leidend worden in onze sturingsstructuur. Hieronder is de relatie inzichtelijk gemaakt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1f5cde33-26c4-439c-919b-da83702803c3?agendaItemId=8057d826-ecae-4dae-a82b-2fa671177f93