Communicatie en procesparticipatieplan

Communicatie- en procesparticipatieplan Zonnepark Klein Boekelerveldweg Enschede (update juni 2023) Communicatie en procesparticipatie staan aan de basis van draagvlak voor en betrokkenheid van omwonenden bij het initiatief Zonnepark Klein Boekelerveldweg in Enschede. Ons doel is dat de hele omgeving het resultaat van een project kan ervaren waarover zij zelf hebben kunnen meedenken. Dergelijke meerwaarde creëer je niet alleen. Het raakt alle stakeholders en verbindt ze. Het is een continu proces waarin burgers, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties samenwerken aan een inclusieve, duurzame en circulaire economie. Door samen te werken krijg je begrip voor elkaar en zie je andere perspectieven. Wat dat betreft is dit communicatie- en participatieplan slechts een voorzet, een aftrap. Meerwaarde creëer je immers niet alleen. Dit communicatie- en procesparticipatieplan beschrijft in dat kader ook de communicatieactiviteiten en -middelen die Vrijopnaam inzet gedurende de projectontwikkeling. Uit dit document blijkt tegelijkertijd op welke wijze Vrijopnaam invulling wil geven aan de (proces)participatie, zowel in aanloop naar als na aanvraag van de omgevingsvergunning. Ook in het traject tussen vergunningverlening en realisatie wil Vrijopnaam omwonenden en andere belanghebbenden zorgvuldig blijven informeren over de voortgang en planning.

Met dien verstande dat communicatie niet zozeer gaat over zenden en ontvangen, maar vooral over begrijpen en verbinden. Stakeholderanalyse De voornaamste doelgroepen van de communicatie rondom Zonnepark Klein Boekelerveldweg zijn in onderstaande diagram weergegeven. Inwoners Enschede

Visvereniging Stokhorstvijver

Gemeente Enschede

Hondenpension Het Hoge Boekel

Buurtkring Esmarke

Enexis

Stadsdeelmanage ment Oost

Fam. Bruintjes / Van de Vanenblikhoeve

Enschede Energie Provincie / Waterschap / Omgevingsdienst

Stakeholders Zonnepark Klein Boekelerveldweg Enschede

1

Stakeholder(s) Inwoners Enschede Gemeente Enschede Buurtkring Esmarke / Stadsdeelmanagement Oost / Enschede Energie Provincie Overijssel / Waterschap Vechtstromen / Omgevingsdienst Twente Fam. Bruintjes / Van de Vanenblikhoeve Enexis Hondenpension Het Hoge Boekel Visvereniging Stokhorstvijver

Rol/belang in project Verwerking wensen in parkontwerp, eerste recht aanschaf Paneelopnaam Verwezenlijking lokale/regionale klimaatdoelen, verstrekker vergunning Katalysatoren tussen project en inwoners en bedrijven/organisaties uit de directe omgeving met als inzet: evenwichtige verdeling lusten en lasten Goede ruimtelijke ordening in overeenstemming met Omgevingsvisie/verordening en andere overheidsbelangen Landeigenaar, goede verstandhouding buurt Eigenaar buurperceel oostzijde, aanleg netaansluiting Gebruiker buurperceel westzijde Gebruiker visvijver zuidzijde projectgebied

Overzicht stakeholders en belang in/bij project Communicatiedoel De centrale boodschap in de communicatie laat zich als volgt samenvatten: “Zonnepark Klein Boekelerveldweg is een zorgvuldig ingepaste ingreep in het landschap die een significante bijdrage levert aan bestaande lokale klimaatdoelen, waarbij omwonenden de gelegenheid krijgen mee te profiteren van het financiële rendement. Een project bovendien dat voorziet in een toename van natuurwaarden met maatschappelijke meerwaarde tot in lengte van jaren.” Communicatiemiddelen Om deze boodschap op het juiste moment in de juiste vorm met de juiste doelgroepen te delen, zet Vrijopnaam de volgende communicatiemiddelen in: - Via persoonlijke gesprekken is bij Vrijopnaam een centraal overzicht ontstaan van belanghebbenden/ omwonenden/geïnteresseerden, hun namen + contactgegevens en hun standpunten/visies/wensen ten aanzien van het projectinitiatief.

Hierbij geldt dat de projectontwikkelaars van Vrijopnaam altijd per telefoon en/of e-mail klaarstaan om af te stemmen over het project; - Via informatiebijeenkomsten zijn zaken als ontwerp, inpassing en participatie voor het voetlicht van verdere omwonenden gebracht, en is het overzicht verrijkt met wensen/voorkeuren/zorgen die omwonenden hebben; - Via een projectwebsite (zie voorbeeld rechts) onder www.vrijopnaamzonneparken.nl blijven de projectinhoud en de stand van zaken qua proces/procedures voor eenieder inzichtelijk op elk gewenst moment; - Periodiek worden nieuwsberichten en andere wetenswaardigheden rondom het projectinitiatief gedeeld via een nieuwsbrief die wordt verzonden naar de belanghebbenden/omwonenden/geïnteresseerden die in het hiervoor genoemde centrale overzicht staan; - Met relevante stakeholders zoals de gemeente en Enexis stemt Vrijopnaam bilateraal af, per telefoon, e-mail of via digitale/fysieke afstemmingsoverleggen; - Rondom de werkelijke realisatie van het zonnepark zal de Paneelopnaampropositie van energieleverancier Vrijopaam onder de aandacht van alle inwoners worden gebracht, bijvoorbeeld via advertenties in lokale media.

Inwoners van Enschede hebben het eerste recht op aanschaf van Panelenopnaam; indien na verloop van tijd blijkt dat nog Panelenopnaam beschikbaar zijn, dan kan het aanbod onder de aandacht van de overige klanten van Vrijopnaam worden gebracht.

2

Voorbeeldweergave projectsite

3

Stappenplan procesparticipatie Vrijopnaam hecht er waarde aan omwonenden tijdig te betrekken bij de planontwikkeling. In deze paragraaf omschrijven we hoe Vrijopnaam de belangen van de direct omwonenden behartigt voorafgaand aan, tijdens en na de realisatie van de zonneweide aan de Klein Boekelerveldweg. Dit gebeurt via een vijfstappenplan zoals hieronder uitgewerkt. De missie hierbij is: volledige/tijdige informatievoorziening en inspraak, onderweg naar realisatie van een breed gedragen project met lokale revenuen. Stap 1: individueel vooroverleg (direct) omwonenden Vrijopnaam zal na het ontvangen van de initiatiefbrief van de gemeente eerst het oor te luister leggen bij het geringe aantal omwonenden direct nabij het perceel waarop het initiatief gesitueerd is. Doel hiervan is de stemming ten aanzien van het initiatief te peilen en van gedachten te wisselen over het inpassingsontwerp. Het gaat dan concreet om de woningen aan de Hoge Boekelerweg 260/262 en Enexis als eigenaar/gebruiker van de locatie met adres Klein Boekelerveldweg 40. De bewoners/gebruikers van de Klein Boekelerveldweg 2/2A/6 zijn de enige anderen met direct zicht op de projectlocatie. Dit zijn evenwel de grondeigenaren van wie Vrijopnaam het perceel huurt en zij zijn dus al bekend met de projectinhoudelijke en procesmatige details.

Vrijopnaam zal richting de gemeente verslag doen van de uitkomst van dit vooroverleg.

Overzicht direct belanghebbenden rondom zonneweide Stap 2: vooroverleg met overige lokale stakeholders Voor het ontwikkelen van breder draagvlak voor en saamhorigheid bij het project heeft Vrijopnaam drie andere belangrijke lokale stakeholders geïdentificeerd. Dit zijn gezien de ligging op de grens van het buitengebied en de woonkern: 1. Buurtkring De Esmarke 2. Stadsdeelmanagement Oost (wijkregisseur N. te Brake) 3. Coöperatie Enschede Energie Met vertegenwoordigers van de twee eerstgenoemde organisaties zal Vrijopnaam een individueel gesprek aangaan over het zonnepark en de participatieopties die verderop in dit plan zijn uitgewerkt. Vrijopnaam hoort tijdens deze gesprekken graag welke aandachtspunten volgens deze organisaties van belang zijn onderweg naar een kansrijke vergunningsaanvraag.

4

Uit het voorgenomen gesprek met Enschede Energie zal Vrijopnaam afleiden of en zo ja welke rol voor deze coöperatie is weggelegd in het vervolg van de planontwikkeling, binnen de kaders van de voorgenomen (financiële) participatie (zie plan voor financiële participatie). Een denkbare vorm van samenwerking zou zijn dat Enschede Energie onder haar leden/achterban participanten werft en dat Vrijopnaam een kickback-vergoeding aan de coöperatie beschikbaar stelt per huishouden dat kiest voor deelname via Paneelopnaam. Een dergelijke vorm van samenwerking is Vrijopnaam eerder succesvol aangegaan rondom de ontwikkeling van andere soortgelijke zonneweides in Nederland. Vrijopnaam zal richting de gemeente verslag doen van de uitkomst van dit vooroverleg. Stap 3: brede inloopavond Op basis van het inpassingsontwerp en de verworven input vanuit stap 1 en 2 zal Vrijopnaam een brede inloopavond organiseren in Enschede (zie het navolgende verslag) waarbij de verdere buurt deelgenoot worden gemaakt van de plannen qua inhoud en proces en de participatiemogelijkheden kort voor het voetlicht worden gebracht. De gemeente Enschede heeft aangegeven graag aangehaakt te willen worden bij dit moment, zodat een gezamenlijk verhaal kan worden gepresenteerd.

Waar nodig past Vrijopnaam de plannen aan en nadien zal de aanvraag voor de omgevingsvergunning en de tijdelijke afwijking van het vigerende bestemmingsplan via het Omgevingsloket worden ingediend. In verband met (uit)zicht op het betreffende perceel stuurt Vrijopnaam een persoonlijke uitnodiging naar de onderstaande adressen. • • •

Noord Esmarkerrondweg: 322, 338, 340, 342 ,344 en 383/385 (i.v.m. camping aan achterzijde); Kolthofhorst: 20, 21, 22, 23, 24, 25, 36, 37, 38, 39, 40, 41 en 43; Visvereniging Stokhorstvijver (dhr. Witvis).

Stap 4: informerende sessie raadsleden Om politiek draagvlak te ontwikkelen, neemt Vrijopnaam graag (vertegenwoordigers van) de diverse raadsfracties mee naar de projectlocatie, zodat zij een concreet beeld kunnen vormen bij het plan waar het college en later de raad haar oordeel over vellen.

Voorbeeld van informerende sessie op locatie voor raadsleden

5

Stap 5: betrokkenheid na vergunningverlening In aanloop naar de bouw van het zonnepark zal Vrijopnaam (na vergunningverlening) nogmaals een gemeentebrede informatiebijeenkomst organiseren in Enschede, waarin zowel informatie over het zonnepark zelf als de participatiemogelijkheden (zie volgende paragraaf) in nader detail worden toegelicht. Voor, tijdens en na deze bijeenkomst wordt deze informatie ook via een projectwebsite digitaal ontsloten; zie ook het Communicatieplan. De doelgroep is dan de inwoners/gebruikers van een grotere zone rondom het plangebied.

Bredere doelgroep voor informatieverstrekking rondom zonnepark Proces bij stap 1 t/m 5: Met de gemeente Enschede is afgestemd over onderstaand indicatief tijdspad voor de (vervolg)ontwikkeling. Voor stap 1 t/m 4 geldt dat deze plaatsvinden voorafgaand aan de aanvraag van de vergunning, dus in de periode maart t/m mei. Voor stap 5 geldt dat dit in het beste geval vanaf april 2024 aan de orde is.

6

Verslag afstemming omwonenden in “0-schil” rond zonneweide (versie april 2023)

Fam. Bruintjes – bewoners/eigenaren Klein Boekelerveldweg 2/2A Fam. Bruintjes is eigenaar van de grond waarop het park is voorzien. Vrijopnaam zal de grond huren van fam. Bruintjes voor de exploitatie van de zonneweide. De gebroeders Bruintjes zijn daarmee zowel bekend met als voorstander van het initiatief. Pension Het Hoge Boekel (R. Zwierstra) – eigenaren/gebruikers Klein Boekelerveldweg 6 Dhr. Zwierstra is de eigenaar/gebruiker van het hondenpension dat de fam. Bruintjes voorheen runde. Heeft een zeer goede verstandhouding met fam. Bruintjes en wil dat graag zo houden. Hij heeft weinig tot geen moeite met de zonneweide en zal ook zeker geen bezwaar maken. Dhr. Zwierstra vroeg zich wel af welke hinder het zou opleveren en of zij ook nog konden profiteren (Paneelopnaam toegelicht). Zicht is sowieso geen bezwaar, want naast de buitenverblijven van de honden spannen ze windschermen om het uitzicht voor honden te beperken ter preventie van prikkels. Fam. Van Kooten – bewoners/eigenaren Hoge Boekelerweg 260/262 Fam. Van Kooten (Esther) waardeert onze afstemming a priori, maar is geen voorstander van de voorgenomen ontwikkeling. Het park ligt in het vrije uitzicht vanaf de woonkavel en dat uitzicht gaat dan verloren. Het gezin woont er zelf en de andere woning op het terrein wordt verhuurd.

Qua inpassing pleit Esther voor een haag aan de noordrand van ons perceel in combinatie met een groene afscheiding aan de zuidrand van hun perceel. Enexis – eigenaar buurperceel E-7152 / Klein Boekelerveldweg 40 Enexis huisvest een gasstation ten oosten van het plangebied. Het weiland(je) ernaast is “een erfenis uit het verleden” en daarmee voor Enexis een enigszins vreemde eend in de bijt; dit blijft vanuit strategisch oogpunt wel in eigendom. Aanhaken bij het zonnepark zelf was niet wenselijk i.v.m. langjarige afspraken met een derde over het gebruik van de grond. Maar met ons project op zich heeft Enexis geen enkel probleem. Omdat het gebouw met de grond eromheen geen verblijfsfunctie kent, is een afscheiding aan de oostrand van onze kavel voor Enexis niet nodig. Gemeente Enschede (wijkbeheerder Ruben Geerlings) – eigenaar/beheerder Stokhorstvijver De gemeente heeft de visvijver recent gerenoveerd/uitgebaggerd. Na een jaarrond rusten is het voornemen om in samenspraak met de gemeentelijke landschapsontwerper te kijken naar de inpassing eromheen, met als doel meerwaarde te creëren voor de biodiversiteit ter plekke. Het spreekt de gemeente aan hierbij te kijken naar mogelijke synergievoordelen die ontstaan vanuit de ontwikkeling van onze zonneweide.

7

Verslag afstemming Enschede Energie (juni 2023)

Met de lokale energiecoöperatie Enschede Energie heeft op 25 april 2023 op positieve wijze afstemming plaatsgevonden over het projectinitiatief, op uitnodiging van Vrijopnaam. Enschede Energie heeft tijdens dit overleg aangegeven voor zichzelf geen rol te zien in de ontwikkeling en exploitatie van het zonnepark aan de Klein Boekelerveldweg. Enschede Energie heeft kenbaar gemaakt te hopen dat Vrijopnaam erin slaagt het project te realiseren, zodat verdere verduurzaming van de regio plaatsvindt. De coöperatie is nadien uitgenodigd voor de informatieavond op 15 mei, maar was hier uiteindelijk niet bij aanwezig. Het verslag van deze avond is wel gedeeld met Enschede Energie.

8

Verslag informatiebijeenkomst Zonnepark Klein Boekelerveldweg Locatie: Restaurant Hoge Boekel, Hoge Boekelerweg 410, 7532 RE Enschede Datum: maandag 15 mei 2023 van 19:30u tot 21:45u Aantal aanwezigen: ca. 25 personen (incl. Vrijopnaam & Gemeente Enschede) Hieronder volgt het verslag van de vragen en antwoorden die ter sprake zijn gekomen tijdens de presentatie van het initiatief van Vrijopnaam i.s.m. gemeente Enschede. Na de presentatie konden vragen worden gesteld bij specifieke tafels (landschappelijke inpassing, participatie, technisch ontwerp en gemeentelijk beleid). De uitkomsten hiervan zijn ook verwerkt. (V) Waarom deze locatie? Het park ligt vrij dicht bij de bebouwde kom. (A) Deze zone staat te boek als een van de kansengebieden voor zonneparken in de gemeente Enschede. De geschiktheid hangt samen met meerdere factoren, zoals landschappelijke inpassing (omwonenden en leefomgeving) en de mogelijkheid tot netinpassing. De gemeente is hier niet de grondeigenaar, maar verstrekt wel de vergunning. De grondovereenkomst en de vergunning gelden voor een exploitatieperiode van 25 jaar. Na die tijd wordt de grond in principe weer teruggebracht in de originele staat conform de vergunningsbepalingen. Enschede ziet voor kleinschalige zonneparken (< 2 hectare) een rol weggelegd in de lokale energietransitie.

De gemeente wil daarbij dat iedereen in de omgeving profijt kan hebben van een dergelijk park. Een aantal bewoners geeft aanvullend aan dat zij graag een visie van de gemeente ziet op de omgeving in een breder perspectief, los van de klimaatopgave. Ze willen niet dat dit zonnepark het begin zal zijn van een veelheid aan (versnipperde) zonneparken in de buurt. (V) Het pad langs het hondenpension, dat zorgt toch voor heel veel prikkels voor de honden? (A) Dit idee is vooraf al 1-op-1 besproken met de eigenaar van het hondenpension. Op dat moment zijn - in eerste instantie - geen directe bezwaren kenbaar gemaakt. Ook de eigenaar van de grond voorzag geen problemen hiermee. Wanneer – en dat blijkt nu – alsnog zorgen bestaan over het wandelpad en de gevolgen daarvan, dan is het prima om daarover het gesprek verder te voeren. (V) (Meneer geeft aan flink te hebben meebetaald aan de kabel van Enexis). Hoezo gaat een bedrijf daar gebruik van maken? (A) Het is zeer onwaarschijnlijk dat het hier dezelfde kabel betreft, omdat het zonnepark op middenspanningsniveau ingepast wordt op het regionale net van Enexis. Dit betreft een ander netvlak dan het laagspanningsnet (LS). Een verzwaring van een stroomaansluiting op LSniveau > 3*80A kan ongelukkig en prijzig uitvallen voor een consument die de kabelmeerlengte tot het meest nabije wijkstation moet betalen.

Zonnepark Klein Boekelerveldweg zal er niet voor zorgen dat consumenten met een LS-aansluiting hier meer of minder gebruik van kunnen maken. Sterker nog, dankzij de opslagvoorziening bij het zonnepark zal de balans in de diverse netvlakken in de regio beter gehandhaafd kunnen worden, wat voordelig kan uitpakken voor consumenten met zonnepanelen op het dak (minder congestie bij piekaanbod). (V) In hoeveel jaar worden de zonnepanelen afgeschreven? (A) Technisch gezien in 25 jaar. Economisch gezien in 15 of 20 jaar.

9

(V) Waarom komt er geen haag aan de kant van het pension, net als aan de noordkant? Dat zou mijn voorkeur hebben. (A) Er is hier al een grote bomenrij en dit zou niet bijdragen aan het open zicht van het groene landschap. Dit punt nemen we wel mee als overweging in het nadere overleg met o.a. de landschapsarchitecten van Vrijopnaam en de gemeente. (V) Krijg ik overlast van het geluid van het zonnepark? (A) Wij houden ons aan alle wettelijke normen met betrekking tot geluidsproductie rondom woningen; dit zal ook aangetoond moeten worden bij de vergunningsaanvraag via een ruimtelijke onderbouwing. Enig geluid is wel te verwachten van de omvormers, de transformator en het batterijsysteem. Mevrouw woont echter ver genoeg van het park om hier niets van te merken. (V) Wat is het verdienmodel van jullie organisatie? (A) De verkoop van de zonnestroom die het zonnepark produceert. Wij maken daarbij een aanbod aan de omwonenden, zodat zij mee kunnen doen. Via onze “Paneelopnaamconstructie” bieden wij iedereen de kans gebruik te maken van zonnestroom uit het park. Om dit voordeel te kunnen ervaren, moet je overstappen naar Vrijopnaam als energieleverancier. De vaste kosten (vastrecht) die je maandelijks aan het energiebedrijf betaalt, vormen het verdienmodel van Vrijopnaam en stellen ons in staat participatie via Paneelopnaam aan te bieden.

(V) De € 0,10 per kWh als maximale vergoeding voor de zonnestroom van een Paneelopnaam, garanderen jullie die ook als de stroomprijs lager ligt? (A) Nee, de vergoeding is wel gebonden aan de marktprijs. Als de stroomprijs € 0,09 zou worden, dan krijg je die prijs voor je opgewekte kWh. De vergoeding van de Panelenopnaam was aanvankelijk € 0,08 per kWh, maar doordat de stroomprijs vorig jaar fors steeg, hielden wij meer over. Wij wilden de vergoeding verhogen, zodat onze klanten mee kunnen profiteren van de stijging van de stroomprijs. Verder koop je de Panelenopnaam bij de Coöperatie Vrijopnaam. Zo ben je ook beschermd wanneer de leverancier Vrijopnaam onverhoopt om zou vallen.

Break-out-sessie: landschappelijke inpassing - Er is vooral een tekort aan parkeerplaatsen voor bezoekers van de visvijver; - Voorzitter van de visvijver: “rust aan de vijver” is gewenst; - Wandelpad is alleen zinvol/haalbaar indien route ook over Enexis-grond kan lopen (zeker aan de kant van de drukke weg); - Liever geen wandelpad langs hondenhotel, wellicht aan de andere kant van park (dan krijg je een zeer kleine extra ronde); - Eigenaar hondenhotel ziet graag groen langs ‘zijn’ hek, het eigen hek met doek waait nu soms weg en het ontbreekt aan ruimte voor andere oplossingen; - Eventueel: alleen een educatief wandelpad inrichten met wetenswaardigheden voor bijvoorbeeld excursies van scholen? Break-out-sessie: financiële participatie - Meneer is vooral geïnteresseerd in Paneelopnaam en hoe dat voor hem zou werken. Hij is benieuwd hoeveel hij dan zou opwekken en wat dat voor zijn energierekening zou betekenen.

10

Break-out-sessie: technisch ontwerp - Geen opmerkingen. Break-out-tafel: gemeentelijk beleid - Geen opmerkingen met betrekking tot zonneweide Klein Boekelerveldweg, behoudens de vraag wat de toekomstplannen zijn voor wat betreft het kleine perceel naast het zonnepark. Dit perceel is in bezit van netbeheerder Enexis. Aan Enexis is (door Vrijopnaam) gevraagd of deze grond ook voor het zonnepark ingezet kan worden, maar daar is afwijzend op gereageerd. Enexis wil de grond in haar bezit houden en zal het perceel in elk geval op de korte termijn agrarisch blijven verpachten, via een lopende overeenkomst hiervoor.

11