Coalitieakkoord_2026-2030_DEF
Tekst van het document
Door vergroening van particuliere terreinen, schoolpleinen, bedrijventerreinen en woningbouwlocaties te stimuleren, vergroten wij gezamenlijk de veerkracht van onze stad. BUITENGEBIED EN DORPEN Onze dorpen en het buitengebied vormen een onmisbaar onderdeel van de identiteit van Enschede. De kracht van Lonneker, Glanerbrug, Boekelo en Usselo zit in hun eigen karakter, sterke gemeenschappen en hoge leefkwaliteit. Die eigenheid koesteren wij en willen wij verder versterken. Wij hechten grote waarde aan het Twentse coulisselandschap dat onze stad omringt. Het buitengebied is een kernkwaliteit van Enschede en verdient bescherming. Daarom behouden wij het open landschap, versterken wij natuur, biodiversiteit en recreatie en bieden wij ruimte aan ontwikkelingen die passen bij het karakter van het gebied. De kaders van de Visie Landelijk Gebied en de Gids Buitenkans blijven daarbij onverminderd van kracht. Tegelijk houden wij ruimte voor gerichte uitbreiding aan de stadsranden, mits deze ruimtelijk en beleidsmatig verantwoord is. Zo combineren wij bescherming van ons landschap met de ruimte die nodig is voor de ontwikkeling van onze stad. Leefbare dorpen vragen om meer dan alleen behoud. Daarom zetten wij in op een toekomstbestendig voorzieningenniveau, goede bereikbaarheid en voldoende ruimte voor wonen, ontmoeten, ondernemen en verenigen.
Jongeren moeten in hun eigen dorp kunnen blijven wonen en ouderen moeten er zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven leven. Voorzieningen zoals dorpshuizen, sportverenigingen, basisscholen en ontmoetingsplekken spelen daarbij een cruciale rol. Daarom ontwikkelen wij deze periode de Ontmoetingsplek Glanerbrug, waarmee een belangrijke impuls wodt gegeven aan de leefbaarheid, sociale samenhang en vitaliteit van het dorp. Met deze aanpak investeren wij niet alleen in het behoud van onze dorpen en het buiten- gebied, maar ook in hun toekomst. Dorpen moeten niet achteruitgaan, maar aantrekkelijk blijven voor huidige én nieuwe generaties inwoners. Het buitengebied blijft een plek waar wonen, werken, recreëren, landbouw en natuur in balans met elkaar kunnen bestaan. 25
COALITIEAKKOORD 2026-2030 26 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 7. DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMSTBESTENDIGHEID Wij committeren ons aan de ambitie om Enschede in lijn met het Klimaatakkoord in 2050 klimaatneutraal en circulair te maken, met oog voor betaalbaarheid, leveringszekerheid en draagvlak voor inwoners. We proberen minder energie te gebruiken, meer energie op te slaan en duurzamer energie op te wekken. Ook voor andere grondstoffen gebruiken we deze denkwijze: we gaan verspilling tegen, gaan bewust om met natuurlijke hulpbronnen en intensievere onze circulaire economie. Daarbij kiezen wij voor een realistische en haalbare aanpak waarin duurzaamheid hand in hand gaat met economische ontwikkeling, innovatie en een sterke leefomgeving. Voor groei en verdere ontwikkeling van Enschede is energie nodig op alle fronten. Daarbij is het uitgangspunt dat duurzaamheid een middel is om de biodiversiteit, leefbaarheid en toekomstbestendigheid van onze leefomgeving te vergroten.
Daarnaast, en minstens zo belangrijk, zijn lagere energiekosten direct merkbaar in de portemonnee van onze inwoners. Energie die niet wordt verbruikt, hoeft immers ook niet te worden opgewekt. COALITIEAKKOORD 2026-2030 26
COALITIEAKKOORD 2026-2030 27 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 7.1 7.2 NETCONGESTIE TOPPRIORITEIT Het zoeken naar oplossingen voor netcongestie is topprioriteit in deze periode. Bij nieuwe ontwik-kelingen nemen we beschikbaarheid van energie en netcapaciteit vanaf het begin mee. We zetten in op het verminderen van piekbelasting op het energienet en op het beter benutten van de beschikbare netcapaciteit. In gebiedsontwikkelingen reserveren we ruimte voor energie-infrastructuur. Samen met netbeheerders, bedrijven en kennisinstellingen werken we aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet en het versnellen van noodzakelijke investeringen in de energie- infrastructuur. Bij het versnellen van de netuitbreiding zijn het Rijk en de provincie belangrijke partners. Voor innovatieve pilots en experimenten creëren we ruimte.
SLIM OMGAAN MET ENERGIE Slimme energieopslag, het verder verduurzamen van woningen, maatschappelijke voorzieningen en bedrijven, en betere isolatie zijn middelen waar we maximaal op inzetten. Bij nieuwe ontwikkelingen combineren we waar mogelijk zonnepanelen met slimme energiesystemen die bijdragen aan een efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet. Daarnaast ontwikkelen wij een gemeentelijke zonnekaart met kansen voor zonnepanelen, energieopslag en laadinfrastructuur. De kaart geeft inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties inzicht in de mogelijkheden voor duurzame energieopwekking en ondersteunt de gemeente bij gebiedsontwikkeling, woningbouw en vergunningverlening. We streven naar een verantwoorde balans tussen leveringszekerheid, betaalbaarheid en keuzevrijheid voor inwoners. Niemand mag voor de keuze komen te staan tussen het verwarmen van zijn woning en het doen van boodschappen. Door energie dichter bij huis op te wekken en slim te benutten, houden we meer regie op onze energievoorziening en worden we minder afhankelijk van externe energiebronnen. Wij ondersteunen inwoners actief bij het verduurzamen van hun woning en benutten beschikbare Rijksmiddelen maximaal voor isolatie- en energiebesparende maatregelen. Met woningcorporaties maken wij afspraken om de verduurzaming van sociale huurwoningen verder te versnellen.
Ons gemeentelijk vastgoed verduurzamen wij waar mogelijk versneld en maken wij toekomstbestendig en energiezuinig. 27
COALITIEAKKOORD 2026-2030 28 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 7.5 7.47.3 DUURZAME BEDRIJVENTERREINEN EN ENERGY HUBS Wij stimuleren duurzaamheidsmaatregelen bij bedrijven en zetten nadrukkelijk in op slim energiegebruik. Op bedrijventerreinen stimuleren wij smart energy hubs, gezamenlijke batterijopslag en samenwerking tussen bedrijven om energie slimmer op te wekken, op te slaan en te gebruiken. Waar mogelijk benutten wij restwarmte en nieuwe technieken die bijdragen aan een betrouwbare en duurzame energievoorziening. Daarbij blijven wij openstaan voor innovaties en onderzoeken wij welke rol onder andere waterstof en andere energiedragers kunnen spelen in de energietransitie. We onderzoeken met bedrijventerreinen hoe duurzaamheidsmaatregelen gestimuleerd of mogelijk verplicht gesteld worden.
GEMEENTELIJK DUURZAAMHEIDSFONDS Wij richten een gemeentelijk revolverend duurzaamheidsfonds op waarmee investeringen in energiebesparing, verduurzaming, energieopslag en innovatieve energieoplossingen kunnen worden ondersteund. Terugbetalingen vloeien terug in het fonds, waardoor middelen steeds opnieuw kunnen worden ingezet voor nieuwe projecten. Zo creëren wij een blijvende impuls voor de verduurzaming van woningen, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen in Enschede. Hier-naast blijven we gebruik maken van isolatiebonnen. Energie die niet ‘verdampt’ hoeft immers ook niet opgewekt te worden. WARMTE EN TWENCE Om onze stad blijvend een prettig woonklimaat te hebben (warm in de winter en koel in de zomer) werken we op dit moment al volop aan de warmtetransitie. In wijken waar dat aantoonbaar betaalbaar, betrouwbaar en logisch is, versnellen we daarom het uitrollen van het warmtenetten. Kwetsbare en kansrijke wijken zijn daarbij het eerst aan de beurt: daar rendeert elke geïnves-teerde euro immers het meest. Warmteoplossingen moeten voor inwoners betaalbaar, betrouwbaar en uitlegbaar zijn. Twence is voor Enschede een belangrijke partner in de verduurzaming en loopt voorop in innovaties zoals een CO2-afvanginstallatie en is een belangrijke versneller van de energietransitie.
Het hergebruik van restwarmte van Twence speelt een belangrijke rol bij het verduurzamen van bedrijfsprocessen en van woningen en het verminderen van de uitstoot van CO₂. Door warmte die anders verloren zou gaan nuttig in te zetten, versterken we zowel de circulaire economie als de leveringszekerheid van onze energievoorziening.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 29 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID voorkeur aan gebieden waar de impact op natuur, landschap en leefomgeving beperkt blijft en alternatieven beschikbaar zijn. Tegelijkertijd nemen wij verantwoordelijkheid voor de energietransitie. Daarom gaan wij met het nieuwe provinciebestuur in gesprek over het alternatief in het havengebied. Daarbij gaan wij uit van een alternatief met windturbines van maximaal 150 meter hoog. Deze locatie sluit beter aan bij de ruimtelijke en economische structuur van Enschede, ligt op grotere afstand van kwetsbare natuurgebieden en beschikt over goede aansluitmogelijkheden op de bestaande energie-infrastructuur. Het havengebied zien wij nadrukkelijk als alternatief voor de door de provincie aangewezen locaties en niet als een aanvullende locatie voor windenergie binnen Enschede. COALITIEAKKOORD 2026-2030 29 7.6 WINDENERGIE Wij zijn tegen de plaatsing van grootschalige windturbines in of nabij kwetsbare natuurgebieden.
Het Aamsveen is een uniek natuurgebied van (inter)nationale betekenis en geen geschikte locatie voor grootschalige windenergie. Daarom zetten wij de juridische procedures tegen de door de provincie aangewezen windlocatie bij het Aamsveen onverminderd voort en blijven wij ons verzetten tegen de daadwerkelijke plaatsing van windturbines op deze locatie. Duurzame energieprojecten moeten kunnen rekenen op draagvlak bij inwoners en passen binnen de kwaliteit van de leefomgeving. Daarom zijn wij kritisch op de ontwikkeling van megawindturbines die een onevenredig grote impact hebben op landschap, natuur en woonomgeving. Bij de keuze voor locaties geven wij nadrukkelijk de
COALITIEAKKOORD 2026-2030 30 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 8.1 8. ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP Als het goed gaat met onze lokale en regionale economie, dan gaat het goed met onze stad. We blijven de economie stimuleren waar we dat kunnen en waar werk zekerheid biedt en waarde toevoegt. We blijven ons ook de komende jaren inzetten voor een gezond vestigings- en ondernemingsklimaat, een bruisende binnenstad en voldoende aanbod van kunst en cultuur. We investeren in werk en innovatie, met ruimte voor ondernemerschap. INVESTEREN IN RUIMTE VOOR WERK: STRATEGISCHE INVESTERINGSAGENDA Als stad moeten we continu blijven investeren en in goede tijden de basis leggen voor de toekomst. De strategische investeringsagenda waarmee we om die reden zijn gestart, zetten we voort. Deze agenda dient ook als spaarpot voor cofinanciering: geld dat we zelf inleggen als we provincie, Rijk of Europa om bijdragen vragen.
We reserveren binnen de Strategische Investeringsagenda nadrukkelijk middelen voor economie en werken. Daarmee kunnen we herstructurering, transformatie en schuifruimte (ruimte om bedrijven tijdelijk of definitief te verplaatsen) op werklocaties aanjagen. We onderzoeken de vorming van een revolverend herstructureringsfonds, waarmee verouderde locaties kunnen worden aangepakt, bedrijven waar nodig kunnen worden verplaatst en opbrengsten opnieuw worden ingezet voor economische gebiedsontwikkeling. Zo geven we bedrijventerreinen en werklocaties een kwaliteitsimpuls en voorkomen we dat economische groei vastloopt door gebrek aan ruimte. We zetten in op publiekprivate samenwerking, zodat ondernemers, andere partijen en gemeente elkaar kunnen helpen.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 31 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 8.2 TOEKOMSTBESTENDIGE WERKLOCATIES EN BETAALBARE WERKPLEKKEN We investeren in voldoende en toekomstbestendige werklocaties. Nieuwe (doorgroei-) bedrijventerreinen moeten veilig, aantrekkelijk en duurzaam zijn. Tegelijk benutten we bestaande bedrijventerreinen slimmer en intensiever. We stimuleren de samenwerking tussen ondernemers in een gebied. Voor jonge ondernemers en starters creëren we meer betaalbare werkplekken, bijvoorbeeld door oude kantoorpanden en bedrijfshallen strategisch aan te kopen of te transformeren. o houden we talent in de stad en bieden we ruimte aan nieuwe bedrijvigheid, met name binnen techniek, innovatie en creatieve maaksectoren, vanuit de voor Twente zo belangrijke sleuteltechnologieën: technologieën die bepalend zijn voor de economie van de toekomst. We zetten ons in voor het maximale behoud van onze maakindustrie. De samenwerking in Novel-T en met Twenteboard zetten we voort.
Tegelijk onderzoeken we waar en hoe de samenwerking effectiever kan. COALITIEAKKOORD 2026-2030 31 8.3 KENNISPARK, VREDESTEIN EN TECHNOLOGYBASE Kennispark Twente ontwikkelen we verder tot een nationaal en internationaal herkenbaar innovatiecluster. De focus ligt op sleuteltechnologieën waar Twente sterk in is, kennisontwikkeling, hoogwaardige technologische maakindustrie en samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 32 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 8.4 8.5 We onderschrijven het belang van een geplande en in ontwikkeling zijnde fotonische chipfabriek (foundry) op Kennispark: New Origin. Samen met onze partners, waaronder de provincie Overijssel, Oost NL, de Universiteit Twente en het bedrijfsleven, zetten we ons in om dit tot een succes te maken en knelpunten op te lossen. Wij willen dit samen doen met het Rijk en voeren hier-voor een actieve lobby. HAVENKWARTIER EN PARKWEG Het Havenkwartier en de Parkweg krijgen een nieuwe economische en stedelijke betekenis. Aan de oostkant zetten we in op verkleuring (een ander soort gebruik van het gebied) naar een aantrekkelijke mix van recreatie, horeca, wonen, groen en kleinschalige innovatieve bedrijvigheid. Daarmee ontstaat een gebied waar economie, verblijfskwaliteit en stedelijke ontwikkeling elkaar versterken. Daarbij zetten we in op minder vervuilende bedrijven.
INNOVATIEF ENSCHEDE Enschede kiest voor een actieve overheid die innovatie mogelijk maakt. We gaan concreet aan de slag met testen, experimenteren en launching customership: de gemeente als eerste klant van nieuwe producten. We willen dat Enschede bekend staat als een stad waar nieuwe ideeën niet alleen worden besproken, maar ook daadwerkelijk worden uitgeprobeerd en toegepast. We geven ruimte aan circulaire ondernemers. Nieuwe regels maken we zo eenvoudig mogelijk, en alleen als ze echt nodig zijn. Waar het kan, zetten we duurzaamheid in als motor voor innovatie en werkgelegenheid. De Vredesteinlocatie biedt daarbij een unieke kans om het Kennispark substantieel te versterken en uit te breiden als werklandschap van de toekomst. De noodzakelijke planologische stappen die hiervoor nodig zijn, pakken we met voortvarendheid op. Technology Base Twente krijgt prioriteit als strategische ontwikkel- en testlocatie voor Enschede. Samen met het bedrijfsleven werken we aan een toekomstbestendige positionering van Technolybase (vliegveld) met ruimte voor Defensie, luchtvaartgerelateerde innovatie, unmanned systems en dronetechnologie. We onderzoeken samen met verschillende partners, zoals Oost NL, Defensie en de provincie Overijssel, of en hoe Kennispark, inclusief het terrein van Vredestein, hier aanvullend een rol in kan vervullen.
Enschede wil zich verder ontwikkelen als de dronehoofdstad van Nederland. Dit versterkt onze positie op het gebied van veiligheid, weerbaarheid, innovatie en hoogwaardige werkgelegenheid. COALITIEAKKOORD 2026-2030
COALITIEAKKOORD 2026-2030 33 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 8.6 TALENT, VAKMANSCHAP, ARBEIDSMARKT EN INFORMEEL WERK Een sterke economie vraagt om voldoende talent. Daarom verbeteren we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt met meer opleidingen die bestaan uit leren en werken tegelijk, stagegaranties en hoogwaardige leerwerktrajecten. Leven Lang Ontwikkelen maken we tot economische pijler, met extra aandacht voor digitalisering, techniek, zorg, mbo-vakmanschap, zij-instroom en leerwerktrajecten. Internationale studenten zien we als blijvende economische kracht: we begeleiden hen actief naar werk, ondernemerschap en het zoeken naar passende woonruimte in Enschede. We stimuleren spin-offs (nieuwe bedrijven die voortkomen uit onderzoek) en innovatie van het ROC, hogescholen en de Universiteit Twente. De samenwerking met de kennisinstellingen vinden wij van groot belang voor de toekomst van onze stad. Deze zetten wij voort op basis van bestaande bestuurlijke afspraken.
Werk in de informele sfeer, zoals vrijwilligerswerk bij House of Joy en Stichting Vluchtelingenwerk, stimuleren we. Ook zien we hierin een mogelijkheid een nieuw sociaal netwerk op te bouwen. Dit draagt bij aan het nemen van verantwoordelijkheid en kan de opstap zijn naar een nieuwe toekomst. Arbeidsmigranten leveren een belangrijke bijdrage aan de Enschedese economie en samenleving. Daarom zetten we in op goede arbeidsomstandigheden, eerlijke beloning en veilige huisvesting van goede kwaliteit. Misstanden zoals uitbuiting, slechte woonomstandigheden en afhankelijkheidsrelaties tussen werk en wonen pakken we actief aan. Dit doen we waar het nodig is in samenwerking met onze buurgemeente Gronau (Duitsland). De expertise van het Kenniscentrum arbeidsmigranten zetten we in waar het kan. Overlastgevende arbeidsmigranten pakken we hard aan. We verwachten van werkgevers dat zij hun verantwoordelijkheid nemen voor de mensen die zij naar Enschede halen. Samen met werkgevers, woningcorporaties en maatschappelijke organisaties werken we aan duurzame oplossingen voor huisvesting, begeleiding en integratie.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 34 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 8.7 EEN LEVENDIGE STAD VOOR INWONERS, BEZOEKERS EN ONDERNEMERS Tot slot versterken we de aantrekkelijkheid van de stad voor bezoekers, inwoners en ondernemers. Dit draagt bij aan een levendige binnenstad, vitale winkelcentra, meer bezoekers en meer kansen voor ondernemers. Het Ondernemersloket van de gemeente is hierin een belangrijke spil. We blijven werken aan een gezellig en onderscheidend centrum met aantrekkelijke winkelstraatjes, veel groen, gevel- tuintjes, goede verblijfskwaliteit en culturele verrassingen. De binnenstad moet niet alleen een plek zijn om te winkelen, maar ook om te ontmoeten, te wonen, te werken, cultuur te beleven en te ondernemen. Waar mogelijk leggen we hierbij de koppeling met onze onderwijsinstellingen als het gaat over podiumkunsten. We maken het actieprogramma binnenstad structureel.
De afgelopen periode is gebleken dat gemeente en ondernemers samen met relatief beperkte middelen veel impact kunnen maken. Via het stimuleringsfonds investeren ondernemers zelf fors mee in projecten, zoals vergroening en tijdelijke verbeteringen in de openbare ruimte. Om ook na 2026 financiële slagkracht en regie te houden, reserveren we structurele middelen voor de binnenstad. We stellen een meerjarenplan openbare ruimte binnenstad op. Dat doen we bovenop de bestaande afspraken rond openbare ruimte. In dit plan bundelen we budgetten vanuit verschillende beleidsvelden. De coördinatie beleggen we bij het team economie. Zo maken we niet alleen plannen, maar zorgen we ook voor uitvoering en middelen. Onderdeel hiervan zijn heldere afspraken over vergroening, terrassen, uitstallingen, reclame, afval, vergunningverlening en handhaving. Samen met ondernemers zorgen we voor een nette, toegankelijke en aantrekkelijke binnenstad. We vergroenen de binnenstad en maken haar beter bestand tegen hitte en extreme regenval. We werken aan plannen voor onder andere het Van Heekplein, Kruispunt de Graaff, Achter ’t Hofje/Windbrugstraat en de Klokkenplas. De Klokkenplas zien we als een ruwe diamant met de potentie om uit te groeien tot een van de mooiste verblijfplekken van de binnenstad: een groene, intieme plek met de sfeer van een klein stedelijk plein.
Voor afloop van de pilot evalueren we de Nachtraad en kijken we hoe we de waarde ervan voor de binnenstad vast kunnen houden. WIJ WILLEN HET AANTAL HOTELKAMERS IN ENSCHEDE LATEN TOENEMEN.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 35 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 8.8 We maken meer werk van publiekprivate samenwerking. We onderzoeken de invoering van een stadsbreed ondernemersfonds en verkennen de oprichting van een wijkontwikkelmaatschappij voor de binnenstad. Daarin kunnen gemeente, vastgoedeigenaren, corporaties, bewonersorganisaties en private partijen samen investeren in gebiedsontwikkeling, leefbaarheid en sociale programma’s. Zo ontstaat meer slagkracht om leegstand en verloedering aan te pakken. We trekken actief nieuwe bedrijvigheid aan. Vanuit het Ondernemersloket stellen we een acquisi-tieplan op voor de binnenstad. Daarnaast organiseren we praktische initiatieven, zoals Mix & Match-bijeenkomsten waarin vastgoedeigenaren en nieuwe ondernemers of initiatieven aan elkaar worden gekoppeld. Voor straten met veel leegstand, zoals de Haverstraatpassage, maken we gerichte plannen om nieuwe functies, ondernemers en bezoekers aan te trekken.
We maken tijdelijke broedplaatsen, plekken voor lokale kunstenaars en pop-ups mogelijk. Daarbij gaat het niet alleen om initiatieven met een commercieel oogmerk, maar bijvoorbeeld ook om een pop-upmuseum of een tentoonstelling. Op verschillende plekken zien we verloedering van panden en een afnemende uitstraling aan de radialen en invalswegen. We zetten in op een kwaliteitsimpuls, waarbij pandeigenaren actief worden begeleid om te investeren in hun gevels, panden en uitstraling. De stadsbouwmeester kan hierbij een belangrijke rol spelen. Zo worden deze straten weer aantrekkelijker om te bezoeken, te wonen en te ondernemen. We verkennen de mogelijkheden voor streetart om te zorgen voor een verfrissende uitstraling. We willen inzetten op aantrekkelijke winkelcentra in wijken en een aantrekkelijke entree van de stad via de radialen. We werken aan een visie om winkel leegstand op cruciale plekken in de stad tegen te gaan. En we kijken in hoeverre we kunnen sturen op een aantrekkelijk winkelaanbod. Succesvolle lessen die we geleerd hebben voor een aantrekkelijke binnenstad breiden we uit naar de rest van de stad. OPENINGSTIJDEN SUPERMARKTEN We zijn kritisch op de 24-uurseconomie. De bestaande beperkingen van openingstijden op zondagen blijven gelden. Er komt een uitzondering voor supermarkten.
Op de feestdagen (1e paasdag, 1e kerstdag, 1e pinksterdag en nieuwjaarsdag) blijven alle winkels dicht. Parkeren op zon-dagochtend blijft tot 13:00 gratis.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 36 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 9.1 9. MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN We zien mobiliteit als randvoorwaarde voor economische groei, sterke wijken en sociale samenhang. Zonder aandacht voor bereikbaarheid kan Enschede niet verder groeien. Daarom investeren we in goede doorstroming en slimme infrastructuur voor alle vormen van vervoer: lopen, fietsen, openbaar vervoer en de auto en houden we het STOMP-principe, het prioriteren van vervoersmidddelen als uitgangspunt. TWEEDE RINGSTRUCTUUR De groei van Enschede vraagt om een goede bereikbaarheid van de stad en haar economische kerngebieden. Daarom zetten we de ontwikkeling van de tweede ringstructuur voort. Hiermee bouwen we verder op de investeringen en voorbereidingen die de afgelopen jaren al zijn ingezet.
Dit draagt bij aan een betere bereikbaarheid, ondersteunt de schaalsprong die we als stad willen maken en zorgt voor een robuuste verkeersstructuur die verkeer beter verdeelt, de singels en woonwijken ontlast en belangrijke economische locaties, zoals Kennispark, de Universiteit Twente, bedrijventerreinen en de binnenstad, goed bereikbaar houdt. Voor deze doorontwikkeling maken we ruimte in de Strategische Investeringsagenda. In deze bestuursperiode geven we prioriteit aan drie cruciale schakels in deze open ringstructuur: ▬ De realisatie van de verbinding tussen de Deurningerstraat en de Hengelosestraat via een tracé ten noorden van het Ledeboerpark en ten zuiden van de Universiteit Twente. Daarbij blijft de groene wig het Ledeboerpark verbinden met het buitengebied voor natuur, biodiversiteit, fietsers en voetgangers. Waar nodig treffen we aanvullende maatregelen voor recreatie, natuurontwikkeling en verkeersveiligheid. Deze tracéweg is primair bedoeld als stadsontsluiting en niet voor doorgaand vrachtverkeer. De maximumsnelheid bedraagt 50 km/u, met 30 km/u op de delen die door woongebieden lopen. ▬ De aansluiting van de Oostweg op de Zuid Esmarkerrondweg. Hiermee realiseren we een volwaardige verbinding tussen Oost-Enschede, Glanerbrug, het Euregio- bedrijventerrein en Zuid-Enschede en versterken we de samenhang van de tweede ringstructuur.
▬ Een actieve lobby richting Rijk en provincie voor een aansluiting van de Broekheurnerrondweg op de N35 ter hoogte van de Helmerhoek. COALITIEAKKOORD 2026-2030 36
COALITIEAKKOORD 2026-2030 37 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 9.2 Aanvullend zetten we in op een tweede ontsluiting van Glanerbrug. Daarom werken we samen met onze Duitse partners aan een verbinding via Duitsland richting de B54 en de N35. Dit vergroot de bereikbaarheid van Glanerbrug, versterkt de verkeersveiligheid en zorgt voor een robuuster wegennet aan de oostzijde van Enschede. Wij voeren een lobby voor de verbreding van de N35 en de N18. Bij de verdere uitwerking houden we nadrukkelijk aandacht voor verkeersveiligheid, fietsverbindingen, natuurwaarden, woningbouw en de kwaliteit van de leefomgeving. Nieuwe infrastructuur moet de ontwikkeling van woningen en voorzieningen ondersteunen en mag toekomstige woningbouwlocaties niet onnodig beperken. Daarbij betrekken we bewoners, ondernemers, de Universiteit Twente en andere belanghebbenden vanaf het begin bij de planvorming.
OPENBAAR VERVOER, FIETS EN PARKEREN De binnenstad moet bereikbaar blijven voor inwoners en bezoekers. Ook de bereikbaarheid van het Medisch Spectrum Twente en het Stadskantoor houdt onze voortdurende aandacht. We ontwikkelen Park & Ride-locaties aan de randen van de stad, gecombineerd met goede verbindingen met het openbaar vervoer. Daarnaast zetten we in op meer OV- fietsen op het station, beter fietsparkeren in de binnenstad en rondom het station en tijdelijke of flexibele fietsparkeeroplossingen op locaties waar de druk groot is. Parkeren moet eerlijk, betaalbaar en voorspelbaar blijven. We houden vast aan de huidige parkeernormen, behouden de voordelige avondtarieven in de gemeentelijke parkeergarages en breiden betaald parkeren alleen uit wanneer daarvoor aantoonbaar draagvlak bestaat onder inwoners van de betreffende wijk. Daarnaast werken we aan een ondergrondse parkeeroplossing bij het station voor zowel auto’s als fietsen. Hiermee verbeteren we de bereikbaarheid van de noordzijde van de binnenstad, versterken we de functie van het station als mobiliteitsknooppunt en creëren we ruimte voor de verdere ontwikkeling van het Stationskwartier. De ingezette lijn uit de Fietsvisie zetten we door. Dat geldt ook voor de verdere ontwikkeling van de F35 als hoogwaardige fietsverbinding door Twente. We maken fietsen veiliger en aantrekkelijker.
Daarom realiseren we waar mogelijk vrijliggende fietspaden langs de belangrijke invalswegen binnen de bebouwde kom, en zorgen we ervoor dat fietsers en snelverkeer elkaar zo min mogelijk kruisen. Bij nieuwe infrastructuurprojecten staat verkeersveiligheid voor fietsers nadrukkelijk centraal. De eerste resultaten van het lokaal ingestelde fatbikeverbod zijn positief. Daarom zetten we deze lijn voort. COALITIEAKKOORD 2026-2030
COALITIEAKKOORD 2026-2030 38 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 9.4 9.3 REGIONALE BEREIKBAARHEID Een goed bereikbaar Enschede vraagt om sterke verbindingen met de regio, Nederland en Duitsland. Daarom zetten we ons in voor een volwaardige 2x2-verbinding van de N18, N35 en B54. Wij zetten in op Bus Rapid Transit (BRT) tussen Enschede en Hengelo. Met snelle, frequente en betrouwbare verbindingen versterken we de bereikbaarheid van beide steden en creëren we een aantrekkelijk alternatief voor de auto. Daarnaast zetten we in op de ontwikkeling van de Zwolle-Twente-Münsterverbinding, elektrificatie van het spoor naar Gronau, snelle verbindingen met de Randstad en een goede aansluiting op Schiphol. Ook blijven we ons inzetten voor het behoud en de verdere ontwikkeling van de nachttrein. Een goede frequentie van het openbaar vervoer en snelle verbindingen met omliggende stedelijke netwerken zijn cruciaal voor de verdere ontwikkeling van onze stad en regio.
We blijven hierover actief in gesprek met provincie, Rijk, vervoerders en buurgemeenten en trekken waar mogelijk gezamenlijk op. VERKEERSVEILIGHEID EN SOCIALE VEILIGHEID IN DE OPENBARE RUIMTE In de wijken blijft de balans tussen verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid een belangrijk aandachtspunt. Daarom stellen we wijkverkeersplannen op waarin deze belangen zorgvuldig worden afgewogen. Sluipverkeer pakken we aan en verkeersonveilige situaties worden aangepakt. Daarbij geven we extra prioriteit aan veilige routes rondom scholen, sportverenigingen en andere drukbezochte voorzieningen. Ook de verkeers- veiligheid op de Brinkstraat blijft een prioriteit. Samen met bewoners werken wij aan een veilige en leefbare straat. Ook sociale veiligheid speelt een belangrijke rol in de openbare ruimte. Daarom investeren we in goede verlichting langs fietspaden, wandelroutes, tunnels en andere plekken waar inwoners zich onveilig kunnen voelen. Daarnaast houden we aandacht voor goed begaanbare voetpaden, veilige oversteekplaatsen en een openbare ruimte die uitnodigt om te lopen, fietsen en elkaar te ontmoeten. De Commissie Enschede Toegankelijk Commissie Toegankelijkheid is een onmisbare gesprekspartner bij het toegankelijk maken en houden van onze stad en haar voorzieningen.
Wij willen de commissie eerder en structureler betrekken bij ruimtelijke ontwikkelingen, beleid en gemeentelijke projecten. Samen werken we aan een toekomstbestendige invulling van haar rol, zodat de stem van inwoners voor wie toegankelijkheid essentieel is blijvend wordt gehoord. Blokkade van rolstoeltoegankelijke routes naar OV-haltes door nieuwe deelhubs mag vanzelfsprekend niet meer voorkomen.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 39 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 10.1 10.2 Een stad die wil groeien en gaat voor brede welvaart moet blijven investeren in cultuur, sport en ecreatie. En zuinig zijn op het Enschedese erfgoed. Het is onze opdracht om Enschede aantrekkelijk te houden. Dat kan alleen met een goed vestigingsklimaat. Kunst en cultuur, sport, bewegen en trots zijn op ons erfgoed zorgen voor ontmoetingen en dragen bij aan het welzijn van onze inwoners, bedrijven en bezoekers. We benutten elkaar beter en vertellen het verhaal van de stad. 39 10. CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED CULTUUR Cultuur is zuurstof voor de samenleving. Het verbindt mensen, geeft Enschede kleur en identiteit en versterkt tegelijk het vestigingsklimaat. We willen dat cultuur toegankelijk is voor iedereen: voor kinderen, gezinnen, jongeren, makers, verenigingen en bezoekers van onze stad.
Daarom investeren we in een breed cultureel aanbod, in ruimte voor lokaal talent en in plekken waar ontmoeting, creativiteit en verbeelding samenkomen. CULTUUR VOOR KINDEREN EN GEZINNEN We organiseren jaarlijks een Enschedese Museumdag, waarbij gezinnen actief worden uitgenodigd om kennis te maken met onze musea. De bibliotheek blijft een plek voor lezen, ontmoeten en leren. Het rijksbeleid hierover voeren we uit. We blijven cultuureducatie stimuleren.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 40 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 10.3 10.4 CREATIEVE BROEDPLAATSEN EN RUIMTE VOOR MAKERS We zetten sterker in op creatieve broedplaatsen. Dit zijn plekken waar creatieve inwoners, onderwijs en bedrijfsleven elkaar ontmoeten en waar nieuwe ideeën kunnen ontstaan. We onderzoeken ook in regionaal verband de manier waarop we deze langjarig kunnen (co)financieren. Broedplaatsen dragen bij aan innovatie, talentontwikkeling en de aantrekkings- kracht van Enschede. Daarom willen we zorgen voor vaste en betaalbare huisvesting, zodat deze plekken duurzaam kunnen groeien. We geven amateurs de ruimte binnen de bestaande subsidies en zorgen daarbij dat het bereik van de subsidies groter wordt zodat deze beter kunnen worden benut. Ook kijken we of er aanvullend creatieve werkruimte en ateliers nodig zijn. INITIATIEVEN UIT DE STAD We geven meer ruimte aan initiatieven uit de stad. Ideeën van inwoners, makers en culturele organisaties ondersteunen we actief.
Daarbij verlagen we drempels, werken we vanuit vertrouwen en bieden we ondersteuning waar dat nodig is. We stimuleren kleine evenementen en activiteiten. Daarbij onderzoeken we meerjarige vergunningen voor kleinschalige evenementen om administratieve lasten te beperken. Amateurkunst blijft voor ons een belangrijk onderdeel van het culturele ecosysteem. Verenigingen, koren, orkesten en gezelschappen zorgen voor ontmoeting, talentontwikkeling en leefbaarheid in wijken en buurten. Daarom blijven we amateurkunst structureel stimuleren en ondersteunen. We gaan samen met de scholen verbindingen leggen tussen amateurkunst, verenigingen en scholen. Verder willen we lokaal muziektalent meer podium geven bij evenementen en activiteiten in de stad. Zo geven we talent de kans om door te groeien. Waar mogelijk sluiten we hierbij aan op bestaande initiatieven. Daarmee bouwen we aan een stad waar talent niet alleen ontstaat, maar ook zichtbaar wordt en zich verder kan ontwikkelen.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 41 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 10.5 10.7 BIS INSTELLINGEN, AKI EN CULTUURSUBSIDIES Enschede kent vijf culturele instellingen die deel uitmaken van de landelijke Culturele Basisinfrastructuur (BIS): Nederlandse Reisopera, Phion (Orkest van Gelderland en Overijssel), Theater Sonnevanck, organisatie Planetart en Tetem. We blijven ons ervoor inzetten dat dit ook de komende jaren zo blijft. Al decennialang vormt AKI een onmisbare pijler onder het culturele, creatieve en innovatieve woon- en werkklimaat van Enschede en Twente. De kunstenaars, vormgevers, mediaprofessionals, ontwerpers en andere creatieve makers die hier zijn opgeleid, spelen een essentiële rol in ons cultureel ecosysteem en onze regionale economie. Op dit moment ligt er een advies over de toekomst van de kunstopleidingen in Enschede.
Om de noodzakelijke versterking en doorontwikkeling te realiseren, blijft intensieve en structurele samenwerking tussen onderwijs, het bedrijfsleven, culturele instellingen en regionale partners nodig. Het gemeentebestuur van Enschede blijft zich hiervoor inzetten. De lobby voor een herkenbare en zichtbare investering in de doorontwikkeling van het huidige aanbod aan kunstopleidingen, met stevige verankering in Enschede, zetten we voort. We blijven de komende jaren inzetten op het verstrekken van cultuursubsidies. Dat doen we op basis van onze eerder vastgestelde cultuurnota. De evaluatie voor het verstrekken van nieuwe cultuursubsidies voeren we versneld uit. KERKENVISIE We hebben aandacht voor de huisvestingsvraag van groeiende kerkgenootschappen en ondersteunen waar mogelijk. We koppelen dit onder andere aan de eerder opgestelde kerkenvisie, waar we verder invulling aan geven. Onze inzet is om kerkgebouwen zoveel mogelijk voor hun oorspronkelijke bestemming te behouden. Als dat niet mogelijk is, dan zetten we in op een mooie en respectvolle invulling van het religieuze culturele erfgoed in de stad. 10.6 HUISVESTING CULTUUR: HET WARENHUIS We zetten de plannen door van het nieuwe Warenhuis: de culturele huiskamer van de stad en het gezamenlijke thuis van Bibliotheek Enschede, Concordia en Theater Sonnevanck. We kopen het Warenhuispand (oude V&D) versneld aan.
Het Warenhuis wordt een plek om te ontmoeten, ontdekken en creëren, van vroeg tot laat. Met een veelzijdig aanbod voor gezinnen, studenten, makers en cultuurgenieters versterkt het de binnenstad en draagt het bij aan een levendige, aantrekkelijke en toekomstbestendige stad.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 42 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 10.8 10.9 42 SPORT Sport is leuk, gezond, draagt bij aan het welzijn en welbevinden en heeft ook een belangrijke maatschappelijke functie. Het zorgt voor binding in wijken en buurten en brengt mensen met diverse achtergronden bij elkaar. Beweging en veilig toegankelijke sport zijn de komende vier jaar een belangrijk aandachtspunt. We blijven sporten en bewegen stimuleren. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om te sporten, kinderen in het bijzonder. Ook kinderen uit een gezin met een kleine portemonnee of mensen met een beperking. We zetten sport ook preventief in. De wens voor een extra sporthal in Enschede is groot; We maken gebruik van de koppelkans slim te investeren in een nieuwe breedtesporthal in combinatie met onderwijshuisvesting om onze sportverenigingen meer (passende) ruimte te bieden.
BSS NOTA De astgestelde nota Bewegen, Sporten en Spelen (BSS) blijft ook de komende jaren het kader voor het uitvoeren van dit beleid. Op basis van de buurtplannen kijken we wat nodig en financieel mogelijk is om alle ambities te realiseren. Daarbij kijken we of er slimme combinaties in de wijken zijn te maken van verschillende voorzieningen; ook dichtbij, bijvoorbeeld door schoolpleinen open te stellen voor het spelen van kinderen na schooltijd. Bij onderhoud van parken kijken we naar de mogelijkheid van het plaatsen van buitenspeeltoestellen. We blijven onze inwoners actief informeren over mogelijkheden die er zijn om te sporten en te bewegen. We werken samen met partners in de stad, onder andere waar het gaat om de toegankelijkheid van sport.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 43 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 10.11 10.12 10.13 10.10 FC TWENTE FC Twente als betaald voetbalorganisatie zien we als de trots van onze stad en de regio. De sociaal-culturele impact is groot. Zowel de heren als de dames van FC Twente laten sportieve prestaties zien. Samen met FC Twente realiseren we op het Diekmanterrein een topsportcampus. De sociaal-maatschappelijke projecten van FC Twente voor inclusie en kansen voor iedereen (Scoren in de Wijk) juichen we toe. Ook andere verenigingen in onze stad zetten Enschede op de kaart. Daar zijn we trots op. Deze trots blijven we delen door sportevenementen naar onze stad te halen. COALITIEAKKOORD 2026-2030 IJSBAAN TWENTE Om de toekomst van de IJsbaan Twente veilig te stellen, heeft de gemeente Enschede in 2025 het beheer en de exploitatie voor minimaal tien jaar gegund aan sportorganisatie Optisport.
Omdat het hier een regionale voorziening betreft vinden we dat ook regiogemeenten op de een of andere manier zouden moeten bijdragen aan deze voorziening. We onderzoeken de mogelijkheden hiertoe. OPDRACHT SES We financieren de SES (Stichting Enschedese Speeltuinen). De SES heeft de opdracht om de beheerde speeltuinen te besturen. We werken op basis van een vast te stellen realisatieplan aan het moderniseren en verbeteren van speeltuinen, zodat ze toekomstbestendig zijn. MULTIFUNCTIONELE SPORTCOMPLEXEN EN CLUSTERING SPORTPARKEN Ook de komende periode blijven we het belang van toekomstbestendige, duurzame en multifunctionele sportcomplexen onderschrijven. De onder het vorig college ingezette koers om het aantal sportparken terug te brengen, de zogeheten clustering, zetten we voort. De toekomst van de sportaccommodaties en -voorzieningen in Enschede heeft onze aandacht. We zien hierin in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van de verenigingen zelf. De gemeente is bereid hierbij faciliterend op te treden. De bestuurlijke opdracht naar een toekomstbestendige sportinfrastructuur wordt uitgevoerd.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 44 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 10.16 10.15 10.14 RECREATIE Enschede is een echte fietsstad waarbij de stad en het buitengebied zich prima lenen voor fietsen. We blijven investeren in versterking en betere ontsluiting van recreatieve netwerken zoals fiets- en wandelroutes, met de nadruk op de verbinding tussen het stedelijk centrum en ons buitengebied. Waar nodig kijken we hoe we het Rondje Enschede langs de groene randen van de stad en door het centrum, met diverse pleisterplekken en recreatieve locaties SPORTAAL Sportaal vervult een belangrijke rol in de breedtesport in onze gemeente. Zij voert de opdracht uit om ruimte te bieden aan onze inwoners om te sporten en te bewegen. We verlengen de opdracht met Sportaal. Daarbij willen we dat Sportaal zich ook de komende jaren verder ontwikkelt als een klantgericht bedrijf dat hierop aanspreekbaar is.
Daarbij vragen we nadrukkelijk aandacht voor het samen met de gemeente nastreven van de doelen uit de BSS-nota. Daaronder verstaan we ook het stimuleren van sporten en bewegen in onze wijken en buurten. We zien nu geen reden om de taken weer bij de gemeente zelf onder te brengen. ERFGOED We koesteren het erfgoed van Enschede. De verhalen van onze stad vormen een bron van trots en inspiratie voor de toekomst. Door erfgoed te behouden en verhalen zichtbaar te maken, versterken we de identiteit van Enschede. Als een integrale erfgoedvisie kan bijdragen aan het behoud en beheer van erfgoed en monumenten, gaan we hiermee aan de slag. We zoeken een herkenbare plek in de stad voor de gerestaureerde tram, zodat we dit bijzondere Enschedese erfgoed voor en in Enschede behouden en zichtbaar maken.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 45 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 11.1 Een sterke stad die wil groeien doet dit vanuit het besef dat de gemeente er is voor inwoners, niet andersom. Een sterk bestuur is zichtbaar in de wijken, luistert naar inwoners en neemt verantwoordelijkheid voor duidelijke keuzes in en buiten de stad Dat vraagt om gezonde gemeentelijke financiën. 11. BESTUUR EN FINANCIËN DE GEMEENTE ALS PARTNER VAN INWONERS We bouwen aan een overheid die naast inwoners staat in plaats van tegenover hen. Minder bureaucratie, korte lijnen en snel handelen zijn daarbij het uitgangspunt. Initiatieven vanuit de samenleving krijgen ruimte en ondersteuning. De gemeente denkt mee, helpt vooruit en werkt vanuit vertrouwen.
Daarom: ▬ Reageren we snel op aanvragen en meldingen; ▬ Communiceren we helder en begrijpelijk; ▬ Maken we gemeentelijke informatie beter vindbaar en toegankelijk; ▬ Verbeteren we de digitale dienstverlening; ▬ In het kader van rechtsbescherming willen we toegang tot sociale raadslieden bieden, ▬ Versterken we wijkgericht werken en stadsdeelmanagement. ▬ Kijken we waar maatwerk mogelijk is. COALITIEAKKOORD 2026-2030 45
COALITIEAKKOORD 2026-2030 46 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 11.2 11.3 MEER ZEGGENSCHAP VOOR INWONERS Inwoners weten zelf het beste wat er speelt in hun straat, buurt of dorp. Daarom versterken we inwonersparticipatie en geven we wijk- en dorpsraden een stevigere positie. Wijkbudgetten blijven behouden en worden ingezet voor initiatieven die zichtbaar bijdragen aan leefbaarheid, ontmoeting en sociale samenhang. We kiezen voor: ▬ Waar mogelijk en wenselijk rechtstreeks gekozen wijk- en dorpsraden; ▬ Meer ruimte voor bewonersinitiatieven; ▬ Online én fysieke participatie; ▬ Duidelijke verwachtingen vooraf over inspraak en besluitvorming; ▬ Een gemeente die zichtbaar aanwezig is in de wijk. We zien de toegevoegde waarde van wijk- en dorpsraden en het belang van stadsdeelcommissies en participatie in diverse vormen. Ook buurtkringen zijn voor onze inwoners van waarde. Dat vraagt om een toegankelijke en begrijpelijke gemeente, die uitlegt welke afwegingen achter besluiten zitten.
We versterken daarom de communicatie en maken besluitvorming inzichtelijker. Inwoners hebben het recht om te weten waarom een keuze wordt gemaakt, niet alleen dát die wordt gemaakt. Die helderheid houden we vast tot en met de uitvoering. INTERNATIONALE KWESTIES EN LOKALE VERANTWOORDELIJKHEID We hebben respect voor de zorgen en emoties die internationale gebeurtenissen oproepen. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om eerlijk en duidelijk te zijn over de rol van de lokale politiek. Het gemeentebestuur doet daarom geen uitspraken over internationale conflicten en geopolitieke kwesties die geen raakvlak hebben met de bedrijfsvoering, het beleid of het bestuur van Enschede. Die vraagstukken horen thuis op landelijk en internationaal niveau. Dit staat los van de rol van de burgemeester als burgervader: het bijstaan van onze inwoners bij leed in oorlogslanden waarmee zij een binding hebben. We richten ons op de taken en verantwoordelijkheden waarvoor inwoners ons hebben gekozen: een veilige, leefbare, duurzame, sociale en sterke stad voor iedereen. COALITIEAKKOORD 2026-2030 46
COALITIEAKKOORD 2026-2030 47 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 11.4 SAMENWERKEN WAAR HET LOONT Enschede staat sterker door samen te werken binnen Twente, in de Euregio, met andere overheden en partners zoals als onderwijs en bedrijfsleven. Intergemeentelijke samenwerking is essentieel voor de aanpak van veel stedelijke en regionale opgaven, doelstellingen en ambities. ‘Twente’ is het grotere geheel waar we onderdeel van uitmaken. De ontwikkeling van het stedelijk gebied is belangrijk voor de ontwikkeling van heel Twente. Als Enschede nemen we samen met de andere Twentse steden de verantwoordelijkheid en willen we de motor, aanjager en voortrekker zijn zonder het brede Twentse belang uit het oog te verliezen. Hoe effectiever de samenwerking is tussen de steden Enschede, Hengelo en Almelo, des te beter we in staat zijn de ambities en doelstellingen voor de hele regio te bereiken.
Dit geldt voor veel onderwerpen, zoals stedelijke bereikbaarheid, stedelijke cultuur, stedelijke ontwikkeling, gezondheid, het sociaal domein, energiearmoede en lobby. De afgelopen periode is door de steden Enschede, Hengelo en Almelo geïnvesteerd in de Europese samenwerking door onder andere een gezamenlijke EU-agenda. De komende periode gaan we hiermee door. Dat geldt ook voor de intensieve samenwerking met Duitsland en de Euregio. In het bijzonder zetten we hierbij in op de samenwerking met onze partnerstad Münster en onze buurgemeente Gronau. Twente kent ook een lange historie in gezamenlijk investeren door overheid, onderwijs en ondernemers. Sinds de oprichting van de Twenteboard is deze triple-helixsamenwerking nog verder geïntensiveerd en geformaliseerd. Dit zetten we door. Dit draagt bij aan de sociaaleconomische structuurversterking van Enschede en Twente. We zetten de bestuurlijke samenwerking tussen de gemeenten voort. We zien het bestuurlijk overleg tussen de gemeenten (BOSS) als dé plek voor afstemming tussen de gemeenten op tal van gebieden. Dit mag niet leiden tot te veel bestuurlijke drukte en het loslaten van de gemeentelijke autonomie. De positie van Twente in het nationale programma vitale regio’s (NPVR) verzilveren we met een uitvoeringsprogramma waarover Twente met het Rijk langjarige afspraken maakt.
Het lopende investeringsprogramma Agenda voor Twente wordt in deze collegeperiode geëvalueerd. Op basis daarvan en met de kansen die er vanuit het Rijk liggen en nog komen, nemen we een besluit over de toekomstige bijdrage aan de Twenteboard en een mogelijke nieuwe Agenda voor Twente en een uitvoeringsprogramma NPVR. Voor de taken die we als gemeente in regionaal verband oppakken, organiseren we passende informatievoorziening en betrokkenheid van de gemeenteraad. Waar dit kan, gebruiken we daarvoor de Twenteraad. De samenwerking met de provincie Overijssel we vanzelfsprekend. Met het toekomstig bestuur van de provincie willen we tot concrete samenwerkingsafspraken komen.
COALITIEAKKOORD 2026-2030 48 WONEN EN VOLKS- HUISVESTING EEN BETROUW- BAAR BESTUUR DAT LEVERT BESTAANSZEKERHEID, MEEDOEN, WELZIJN EN ZORG JEUGD, ONDERWIJS EN KANSENGELIJKHEID LEEFOMGEVING, OPENBARE ORDE EN GROEN & AFVAL DUURZAAMHEID, ENERGIE EN TOEKOMST- BESTENDIGHEID ECONOMIE, WERK, INNOVATIE EN ONDERNEMERSCHAP MOBILITEIT, BEREIKBAARHEID EN PARKEREN CULTUUR, SPORT, RECREATIE EN ERFGOED BESTUUR EN FINANCIËN VEILIGHEID, HANDHAVING, OPENBARE ORDE EN SOCIALE VEILIGHEID 11.6 11.5 11.7 48 PUBLIC AFFAIRS EN LOBBY Als we in Enschede succesvol willen zijn, is het noodzakelijk om tijd en energie te steken in public affairs (het beïnvloeden van besluitvorming) en meer specifiek in lobby. Zowel bestuurlijk als ambtelijk. We stellen een jaaragenda op, brengen sturing en focus aan en zorgen voor doorzettingsmacht in de organisatie. Met partners in de regio waaronder de Twenteboard maken we afspraken over de lobby die we samen doen. Uitgangspunt is: met één geluid naar Den Haag en Brussel. DIGITALISERING EN DATASOEVEREINITEIT Als groeiende stad kan Enschede niet om AI (kunstmatige intelligentie) heen. We zien het als een grote kans en tegelijk ook als een groot risico. We gaan verantwoord om met de mogelijkheden die techniek ons dagelijks biedt. Menselijke maat en menselijk contact blijven voor de gemeente de basis van het dagelijks werk.
Dat neemt niet weg dat voor die onderdelen van het werk waar menselijk contact minder relevant is, AI een uitkomst kan zijn. Daarbij is het belang van privacy altijd zwaarwegend en wordt een beslissing over personen altijd door mensen genomen. Om de bereikbaarheid van de gemeente te garanderen, blijft het mogelijk om niet alleen digitaal, maar ook via andere kanalen in contact te komen met de gemeente. Fysieke loketten zijn daarbij onmisbaar. Daarnaast vinden we dat de keuze voor digitale afhandeling, binnen de wettelijke kaders, moet kunnen worden gemaakt. Digitaal inzicht in aanvragen is een aandachtspunt. We spannen ons ervoor in dat inwoners aanvragen voor producten of vergunningen steeds beter digitaal kunnen volgen. Kopenhagen en Aarhus in Denemarken laten zien hoe datasoevereiniteit (zelf de baas blijven over je gegevens) goed georganiseerd kan worden. Door het gebruik van open standaarden en transparante afspraken houden zij grip op data en het gebruik daarvan. Dit versterkt het vertrouwen en beschermt belangen. We zien dit als een voorbeeld voor Enschede en we willen daar zo snel mogelijk actie op ondernemen. FINANCIEEL GEZOND EN VERANTWOORD De afgelopen jaren heeft het gemeentebestuur een prudent en beheerst financieel beleid gevoerd, gericht op behoud van een structureel sluitende begroting.
We zetten deze lijn voort met een solide, evenwichtig en toekomstgericht financieel beleid, waarbij we ook heel gericht blijven investeren in onze stad. Dit vraagt ook de komende jaren om een strakke financiële beheersing. Nieuwe ambities moeten financieel onderbouwd zijn en structurele lasten worden structureel gedekt, zonder deze doorschuiven naar toekomstige generaties. We geven alleen geld uit dat beschikbaar is. Structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. Gemeenschapsgeld zetten we in waar de maatschappelijke impact het grootst is. Daarbij zoeken we steeds manieren om slimmer en beter te werken. We betrekken partijen in de stad, waaronder ondernemers, bij het verbeteren van de doelmatigheid en doeltreffendheid van onze begroting.
We blijven ons krachtig inzetten richting Rijk en provincie voor een eerlijk en toereikend | (IN MILJOENEN EURO’S) | 2027 | 2028 | 2029 2030 gemeentefonds. De prominente rol van Enschede in de lobby naar Den Haag voor voldoende geld voor onze taken zetten we voort. Tegelijkertijd borgen we dat de | Begrotingssaldo voor coalitieprogramma | -19,2 | -14,1 | -4,2 | 2,9 financiële positie van de gemeente stabiel en robuust blijft. | Intensiveringen | -8,7 | -9,8 | -9,8 | -9,8 Opschaling investeringsagenda | -3,7 | -3,7 | -3,7 | -3,7 Daarom: | Mobiliteitssysteem passend bij groeiende stad | -2,0 | -2,0 | -2,0 | -2,0 ▬ | We voeren een investeringsgerichte OZB-stijging toe in de eerste twee jaar. De extra | Uitvoeringskracht stedelijke ontwikkeling | -1,2 | -1,2 | -1,2 | -1,2 OZB-opbrengsten vloeien direct door naar de investeringsagenda. Daarna wordt de | Sporthal breedtesport | -1,0 | -1,0 | -1,0 OZB buiten de inflatie om niet meer verhoogd.