Brief aan de raad inz. ontwikkelingen De Kop.pdf

POSTADRES

Postbus 20 7500 AA ENSCHEDE

BEZOEKADRES

TELEFOONNUMMER

Aan de Gemeenteraad

14053

DATUM

ONS KENMERK

BEHANDELD DOOR

10 november 2022

2200100151

A.B. van den Heuvel - Jacobs

UW BRIEF VAN

UW KENMERK

DOORKIESNUMMER

(053) 481 51 73 ONDERWERP

Ontwikkelingen De Kop

Geachte leden van de Raad, In 2018 hebben de gemeente Enschede en LIFE een samenwerkingsovereenkomst getekend om De Kop te ontwikkelen. Hierin hebben de partijen afspraken gemaakt voor een totaal nieuw grootstedelijk woongebied midden in het centrum van Enschede. Na jaren van onderhandeling heeft de gemeente besloten om deze samenwerking voor 1 van de 4 deelplannen voort te zetten. Voor de overige deelplannen stopt de gemeente de onderhandelingen en trekt het de regie weer naar zich toe. In deze brief treft u een nadere toelichting op dit besluit. Voorgeschiedenis De Kop is een van de belangrijkste centrumontwikkelingen van Oost-Nederland en één van de laatste grote binnenstedelijke ontwikkellocaties in het centrum van Enschede. In 2018 hebben de gemeente en I LOVE NEW ENSCHEDE (hierna LIFE) een Samenwerkingsovereenkomst gesloten voor het project De Kop. In datzelfde jaar heeft LIFE aangegeven geen uitvoering te kunnen geven aan deze overeenkomst. Sinds 2019 is de gemeente met LIFE in gesprek over aanpassing van de overeenkomst en het onderliggende ontwikkelplan. In de loop van 2019 heeft LIFE het bouw- en ontwikkelbedrijf Ten Brinke als partner in het project betrokken.

De gemeente heeft de afgelopen jaren getracht om met LIFE en daarna LIFE/Ten Brinke een goed en nieuw evenwicht te vinden tussen een financieel haalbaar en kwalitatief goed plan dat past bij de vraag van de Enschedese woningmarkt, de stedenbouwkundige kenmerken van het gebied en de politieke wensen en randvoorwaarden. De gemeente heeft voortdurend aangegeven wat voor de gemeente de minimale basiskwaliteitseisen zijn waaraan het plan moet voldoen.

DATUM

ONS KENMERK

PAGINA

10 november 2022

2200100151

2/4

Partijen zijn niet tot overeenstemming gekomen De werking van de Samenwerkingsovereenkomst is meerdere keren door de gemeente verlengd. De laatste verlenging liep af per 1 december 2021. Hoewel partijen begin 2022 nog een laatste poging hebben gedaan om in goed overleg tot overeenstemming te komen, is dit helaas niet gelukt. Op grond van de Samenwerkingsovereenkomst kan de gemeente de overeenkomst eenzijdig ontbinden. Didam arrest Daarnaast heeft de Hoge Raad in het zogeheten Didam arrest uitgesproken dat gemeenten slechts onder bijzondere omstandigheden gronden één op één kan verkopen. Op grond van het Didam arrest is de gemeente verplicht het gelijkheidsbeginsel toe te passen bij haar vastgoedtransacties. Hierdoor is de gemeente verplicht om ten aanzien van de gemeentegronden behorend tot deelplannen 2, 3 en 4 van De Kop mededingingsruimte te creëren. De gemeente mag de betreffende gronden hierdoor niet één-op-één verkopen aan LIFE of Ten Brinke Stopzetten groot deel onderhandelingen Ondanks alle inspanningen van de afgelopen vier jaren is het niet gelukt om te komen tot aangepaste afspraken voor het project De Kop. Partijen zijn niet in staat geweest de verschillen te overbruggen en tot overeenstemming te komen over het sluiten van nieuwe overeenkomsten, ondanks de inzet van een mediator en diverse bestuurlijke interventies.

Het college heeft zodoende besloten om de Samenwerkingsovereenkomst uit 2018 te ontbinden en de onderhandelingen voor deelplan 2, 3 en 4 af te breken. De gemeente is wel bereid om de gesprekken met Kop Land I BV over een anterieure exploitatieovereenkomst voor de ontwikkeling van deelplan 1 van De Kop voort te zetten. Kop Land 1 BV is eigenaar van de gronden van deelplan 1. De verwachting is dat partijen hierover wel tot overeenstemming kunnen komen. Financiële consequenties Door ontbinding van de samenwerkingsovereenkomst valt juridisch de onderbouwing onder de grondexploitatie weg. De gronden worden niet op korte termijn verkocht en het ontwikkelplan wordt niet gerealiseerd. Als gevolg hiervan dient de grondexploitatie gesloten te worden. Het tekort van de grondexploitatie is op dit moment circa € 800.000. Hiervoor is reeds een voorziening getroffen en daarmee is dit tekort afgedekt. De verwachting is dat het afsluiten van de grondexploitatie zal leiden tot een additioneel tekort van circa € 2.100.000, welke ten laste zal komen van de Reserve Grondbedrijf. Dit wordt verwerkt in het MPG 2023. Bij het openen van een nieuwe grondexploitatie op basis van een nieuw ontwikkelplan en een nieuwe ontwikkelstrategie voor deelplan 2, 3 en 4 kunnen we dit verlies (deels) weer goedmaken.

Dit grotere tekort wordt veroorzaakt door het afboeken van historische rente-, beheer- en plankosten die nu niet terugverdiend worden met grondverkoop en een uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) volgend boekhoudkundig verlies op de grondposities. Er wordt onderzocht wat het stopzetten van de onderhandelingen met LIFE/Ten Brinke betekent voor de subsidie van de Woningbouwimpuls. Hierover gaan we in gesprek met het Rijk.

DATUM

ONS KENMERK

PAGINA

10 november 2022

2200100151

3/4

Gevolgen voor herinrichting openbare ruimte De gemeente heeft de afgelopen vier jaar de aanloopstraten naar het gebied De Kop aangepakt. De Ripperdastraat, de Haaksbergerstraat, De Ruyterlaan en de Nijverheidstraat zijn heringericht. De straten zijn veiliger, groener en duurzamer geworden en nood- en hulpdiensten kunnen in geval van calamiteiten sneller de binnenstad bereiken. De sloop van het voormalig SLO gebouw is dit najaar gestart en wordt eind januari 2023 afgerond. Het terrein wordt aangevuld met grond en ingezaaid met gras. Ondertussen denken we na over een goede tijdelijke invulling van deze plek. Er wordt gekeken hoe deze plek ingezet kan worden ten behoeve van gemeentelijk (promotie)beleid. De lopende investeringen worden afgerond. De overige investeringen en het daarmee gepaard gaande krediet zullen vooralsnog ‘on hold’ gezet worden. Het gaat dan onder meer om de investering in het realiseren van een verlengde ondergrondse verbinding naar de westelijke entree van de Van Heekgarage en de herinrichting van de Piet Heinstraat. Een nieuwe investeringsstrategie en eventueel investeringskrediet zal dan ook onderdeel uitmaken van de nog op te stellen ontwikkelingsstrategie. Vervolg Het afbreken van de onderhandelingen met LIFE staat los van de ambities die de gemeente heeft met De Kop.

Integendeel, de gemeente heeft nog steeds de ambitie om het gebied van de Kop tot ontwikkeling te brengen, zodat hier een hoogwaardig stedelijk woonmilieu komt. Door het afbreken van de onderhandelingen verlaat de gemeente de faciliterende rol (waarbij de ontwikkelaar regie heeft) en schuift zij op naar een meer actieve rol. Hierdoor krijgt de gemeente meer regie en heeft zij meer sturing op de kwalitatieve ontwikkeling van De Kop. De gemeente zal hiertoe een nieuw ontwikkelplan en een nieuwe ontwikkelstrategie opstellen voor deelplan 2, 3 en 4. Uw raad wordt hier op verschillende momenten bij betrokken. Samen met de gemeenteraad worden de (nieuwe) uitgangspunten voor de ontwikkeling van De Kop opgesteld. En het nieuwe ontwikkelplan dat hieruit volgt wordt voorgelegd aan uw gemeenteraad inclusief financieel kader. Voor deelplan 1 worden de onderhandelingen met Kop Land 1 BV voortgezet. De onderhandelingen met ING worden ook voortgezet. De gemeente is in goed gesprek met ING over verwerving van het pand. We zijn uiteraard van harte bereid uw raad nader te informeren over de huidige ontwikkelingen van het project De Kop en het proces dat hierop volgt. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Enschede, de loco-Secretaris, de Burgemeester,

(E.A. Smit)

(R.W. Bleker)

Bijlage: - Overzicht deelplannen De Kop

DATUM

ONS KENMERK

PAGINA

10 november 2022

2200100151

4/4

Bijlage 1: overzicht deelplannen De Kop