BM 10 april 2021.pdf

Binnenstad MAGAZINE

2e kwartaal 2021 Wijkraad Binnenstad Enschede

verwezenlijkt haar • Sandra Vasquez Burbano verwezenlijkt droom in de Walstraat

• Binnenstad, Euregionale City(web)shop • Wachtkamerkunst van Bart van der Linde

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

IN MEMORIAM

INHOUD

SAMEN SCHERVEN OPRUIMEN

Als iemand begin vorig jaar zou hebben beweerd dat na een korte tussenperiode het centrum een jaar op slot zou gaan, had niemand het geloofd. Toch werd het de realiteit. En nog steeds verkeren de binnenstadondernemers in economisch zwaar weer. Hoewel ze hun best doen met allerlei creatieve initiatieven nog een beetje omzet te genereren, is dat natuurlijk bij lange na niet voldoende om de kachel brandend te houden. Toch zijn hun initiatieven van groot belang om de binnenstad zo vitaal mogelijk te houden. Betreurenswaardig was het dat een aantal ondernemers, na de rellen bij het ingaan van de avondklok, genoodzaakt was hun pand dicht te timmeren om herhaling van vernielingen te voorkomen. Des te verheugender was het

dat een groep graffiti-kunstenaars gehoor gaf aan de oproep van Marcel Koppenberg, eigenaar van Gameshop Twente, om de houten beschutting te komen opvrolijken. Een mooi initiatief dat het stadscentrum, ondanks de economische malaise, een optimistische en bruisende uitstraling geeft. Voor de Wijkraad Binnenstad was dit aanleiding om de belangeloze inzet van de jonge kunstenaars te belonen met een vette cadeaubon. We mogen hopen dat de binnenstad in het tweede kwartaal weer langzaam tot leven zal komen. Dat neemt niet weg dat de ondernemers nog lang bezig zullen blijven met het opruimen van de financiële scherven. Wij kunnen ze daarbij helpen door hun producten af te nemen en zoveel mogelijk gebruik te maken van hun diensten. Namens de redactie, Rein Kroes

Foto omslag: Annina Romita

Scan de QR-code met je mobiel voor de laatste vier edities van dit blad en voor meer info over de wijk.

4

Jan Mans

Wijkraad beloont graffiti-kunstenaars

6

Voorrangsplein Oldenzaalsestraat

7

Enschede: Euregionale City(web)shop.nl

10

Sandra Vasquez legt haar lat hoog

14

Wachtkamerkunst van Bart van der Linde

Druk: Drukkerij Roelofs Enschede

Hoofdredactie/vormgeving: Rein Kroes

Columnist: Ton Ouwehand

Eindredactie: Ton Ouwehand

Redactieadres: Van Loenshof 7

Oud-burgemeester Jan Mans (1940) overleed 18 januari jl. in zijn woonplaats Meerssen. Tijdens een buitengewone vergadering van de Gemeenteraad 8 maart jl. hield waarnemend burgemeester Henk Jan Meijer een speech ter nagedachtenis van Mans die van 1994 tot 2005 onze burgervader was. Meijer memoreerde een groot aantal plannen en initiatieven die Mans samen met College en Raad tot stand bracht: Het Van Heekplein werd geheel vernieuwd, het Stadserf werd opnieuw ingericht en de Enschedese Synagoge is dankzij Jan Mans fraai gerestaureerd tot de mooiste van ons land. De voorbereiding voor de bouw van het Wilminktheater is in zijn ambtsperiode vormgegeven. Maar ook de komst van bedrijven als De Bijenkorf en Holland Casino, de Hartkliniek, de faculteit Technische Geneeskunde en

het behoud van de Grolsch bierbrouwerij voor Enschede gaven kleur aan de stad en zijn burgemeesterschap. Enschede groeide uit tot hét stedelijk hart van een grote, Nederlands-Duitse regio. Geen stad in de verre omtrek kan, tot op de dag van vandaag, hetzelfde bieden aan winkels, cultuur, onderwijs en andere voorzieningen.

Symbool voor troost en hoop

Bij de vuurwerkramp,13 mei 2000, waarbij 23 mensen om het leven kwamen, het leven van veel mensen dramatisch veranderde en een complete woonwijk volledig werd verwoest, was Mans de crisismanager. Hij ontpopte zich tot het symbool van troost en hoop voor de getroffen inwoners en ondernemers. Zijn open, benaderbare en kwetsbare wijze van opereren als leider van het crisisteam heeft Mans in de jaren na de ramp gedeeld met talloze bestuurders over de hele wereld.

Opgeknapte trap aanwinst voor stad èn ijsverkoper

12

Binnenstad veiliger dankzij studente

15

Een jaar geleden werd de trap op het Wilminkplein aan het zicht onttrokken door houten schuttingen. De relatief nieuwe trap moest onder handen genomen worden vanwege flinke lekkage naar onderliggende ruimten, van ondermeer reclamebureau Wirelab. De oorzaak van het probleem bleek een constructiefout. Om lekkages in de toekomst te voorkomen is de trapbedekking verwijderd en is de trap opnieuw van een waterdichte laag voorzien, met daarbovenop een nieuwe, hardstenen bedekking. Destijds was gekozen voor dezelfde soort tegel als op het Wilminkplein. Deze tegel bleek echter minder geschikt en verweerde, wat de trap er niet mooier op maakte. Met uitzondering van de meerkosten voor de nieuwe hardstenen trapbedekking, draaide aannemer Van Wijnen op voor de kosten. Niet alleen de onder de trap liggende bedrijven zijn blij met het resultaat maar ook de klanten van IJssalon Van der Poel. Het hoeft geen betoog dat nu terrassen in verband met corona-maatregelen gesloten zijn, ook de ijsverkoper in z’n nopjes is met de zonnige zitgelegenheid waar coronaproof van een ijsje kan worden genoten.

Weesfietsen

Binnenstad Magazine wordt vier keer per jaar uitgegeven door de Wijkraad Binnenstad Enschede en wordt huis aan huis verspreid in de City. Redactie: Bestuur Wijkraad Binnenstad

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Foto’s: mail@reinkroes.nl Annina Romita, Cyril Wermers e.a. Tel. 06 515 839 92

2

3

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Wijkraad beloont belangeloze inzet van graffiti-kunstenaars

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

June Nods, ruim een jaar Stadsdeelwethouder Centrum ‘Ik vind het een reuze eer dat de fractie van D66 mij heeft voorgedragen als wethouder’, schreef June Nods februari 2020 op de website van de gemeente. ‘Met heel veel plezier zal ik een bijdrage leveren aan onze bruisende stad, die volop in beweging is’.

PORTEFEUILLE

Nu de wethouder een jaartje op haar post zit, heeft Binnenstad Magazine haar gevraagd om met ingang van het volgende nummer regelmatig iets in dit blad te vertellen over zaken die in de binnenstad spelen.

Opfris-kennismaking

June Nods werd 1 mei 1957 geboren in Capelle aan den IJssel en groeide op in Hendrik Ido Ambacht. Zij volgde de middelbare school in Zwijndrecht en Dordrecht en voltooide haar rechtenstudie in Rotterdam. In 1993 kwam ze met haar gezin naar Enschede en werd lid van D66. Nods heeft sindsdien op verschillende plekken in de regio in een Raad van Commissarissen of Raad van Toe-

Eigenaar van Gameshop Twente Marcel Koppenberg timmerde daags na de coronarellen zijn pand dicht om herhaling van vernielingen te voorkomen. Na zijn oproep op Facebook meldden zich graffiti-kunstenaars uit alle delen van het land om de houten panelen te komen opfleuren.

De sfeer was grimmig in de binnenstad toen zo’n 150 mensen zich bij het instellen van de avondklok verzamelden op de Oude Markt om tegen de maatregel te demonstreren. Er werden leuzen gescandeerd tegen het kabinet en er werd zwaar vuurwerk afgestoken. Toen de meute zich verplaatste richting Van Heekplein werden onderweg vernielingen aangericht. Er werd met spullen gegooid, straatmeubilair moest het ontgelden en in het winkelgebied, waar ondernemers met moeite het hoofd boven water houden, werden van meerdere winkels etalageruiten ingegooid.

De schade bleek de volgende dag aanzienlijk. Sommige winkeliers lieten hun panden dichttimmeren uit angst voor nieuwe rellen. Geen fraai gezicht, maar heel begrijpelijk.

Facebook

Marcel Koppenberg, eigenaar van Gameshop Twente, kreeg een lumineus idee en plaatste een oproep op Facebook om de houten panelen te komen opfleuren. Graffiti-artiesten uit het hele land gaven gehoor aan zijn oproep en zondag gingen zes van hen, afkomstig uit Vriezenveen, Hengelo, Arnhem en Enschede met

spuitbussen en latex geheel belangeloos aan de slag om zich naar hartenlust uit te leven op het thema ‘games’, met als resultaat een prachtige wand met allerlei figuren uit de gamewereld, waaronder Yoshi uit Mario en Goku, Pikachu en een draak uit Pokémon.

Cadeautje van wijkraad

Als blijk van waardering voor deze spontane bijdrage aan de sfeer in het centrum heeft Wijkraad Binnenstad Enschede de kunstenaars beloond met een cadeaubon van € 100,-.

4

zicht gezeten: bij Naviva Kraamzorg, Openbare Bibliotheek Enschede, NV Enschedese Zwembaden, Koningin Beatrix Ziekenhuis, FPC Oldenkotte en de Stichting Kinderopvang Enschede. Op interim basis werkte ze onder meer bij de Universiteit Twente, Saxion, Oost NL en de Enschedese Zwembaden. Nods nam de portefeuille over van Eelco Eerenberg die als wethouder naar Utrecht vertrok.

- 2e locoburgemeester - Stadsdeelwethouder Centrum - Financiën - Economie/acquisitie (incl. projecten Kennispark en Technology Base Twente) - Innovatie - ICT - Dienstverlening - Privacy / Gegevensbescherming - Aandeelhouderschappen en deelnemingen - Aanbesteding en inkoop - Jeugd (incl. Jeugdwet ) - Onderwijs - Educatie - Studentenbeleid

Enschede-speld voor Gerd Voogsgerd Elk jaar krijgt een select groepje burgers uit de vijf wijken van het Stadsdeel Centrum, als blijk van waardering voor hun bijzondere inzet, tijdens de nieuwjaarsreceptie in het stadhuis de Enschede-speld opgeprikt. In verband met corona kon de uitreiking niet in aanwezigheid van ‘tout’ Enschede in het stadhuis plaatsvinden. De uitverkorenen kregen de speld coronaproof thuisbezorgd, waarmee ze minder aandacht kregen. Daarom zet de wijkraad Gerd Voogsgerd, die als binnenstadondernemer de eer te beurt viel, nog graag even in het zonnetje. De sympathieke uitbater van Voogsgerd Bloemen op de dagmarkt kreeg de onderscheiding omdat hij zich al vele jaren inzet voor de belangen van de markt en al decennialang deel uitmaakt van de Marktbond, waarvan circa dertig jaar als penningmeester. Ook voor zaken die niet direct met de markt van doen hebben zette de bloemenman zich met hart en ziel in, bijvoorbeeld bij de totstandkoming van de plannen voor de herinrichting van het Stadserf, het H.J. van Heekplein en het Koningsplein, evenals voor parkeeroplossingen en bereikbaarheid. Ook speelde Voogsgerd een belangrijke rol bij de Federatie Centrum Ondernemers en het Ondernemersfonds waar hij nog steeds deel van uitmaakt.

5

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Voorrangsplein Molenstraat-Oldenzaalsestraat

geeft fietsers ruim baan en ontmoedigt doorgaand verkeer Het gebied rond de Molenstraat krijgt steeds meer een woonfunctie met veel groen. Doorgaand autoverkeer wordt in dit gebied zo veel mogelijk geweerd terwijl de bereikbaarheid van de binnenstad wordt vergroot. Om dit te realiseren wordt momenteel ook gewerkt aan een betere doorstroming op de singels, met het inzetten van slimme technologie op de verkeerslichten.

Verkeerstechnische ingrepen op een rijtje: Fietssnelweg F35 wordt via de Molenstraat uitgebreid richting Glanerbrug en wordt 30 km zone. De Molenstraat wordt smaller en krijgt groene wadi’s. Autoverkeer kan straks niet meer rechtstreeks doorsteken tussen de Oldenzaalse- en Hengelosestraat. Er komt een keerlus aan de noordzijde met voor het station een Kiss & Ride. De verkeerslichten op de kruising met de Oldenzaalsestraat maken plaats voor een voorrangsplein

M

ol

spo

O

orw

ld

en za

als

es tra

at

en

ego

ver gan

g

Met een ruim van groen voorzien voorrangsplein zonder verkeerslichten moet het centrum toegankelijker worden, de fietser ruim baan krijgen en het gebruik van de wegen als sluiproutes worden voorkomen. Linksafslaand autoverkeer vanuit de Molenstraat zal straks gebruik moeten maken van een keerlus ter hoogte van de Van Lochemstraat. Autoverkeer vanuit de Oosterstraat, dat rechtdoor of richting Alphatoren wil, gaat via een korte keerlus op het voorrangsplein. (zie wit gestreept vlakje) De keerlussen zijn niet geschikt voor grote vrachtwagens. Deze voertuigen moeten gebruik maken van de singels. De Wijkraad Binnenstad is met de gemeente in gesprek om te voorkomen dat er een toename van sluipverkeer ontstaat in het gebied Van Lochemstraat, Wenninkgaarde, Parallelweg. Ook bepleit de wijkraad al geruime tijd een mogelijkheid te creëren om de grote decor-trailers voor Wilminktheater en Metropool via het Stationsplein te laten vertrekken. In de huidige situatie ondervinden bewoners erg veel overlast wanneer de vehikels bij nacht en ontij met de nodige irritante pieptonen, achteruit moeten manoeuvreren om het centrum te verlaten.

straat

zaalse

str

aa

Olden

t

Oo

ste

rstr

aat

.Linksafslaand autoverkeer vanuit de

Molenstraat zal straks gebruik moeten maken een keerlus ter hoogte van de Van Lochemstraat. Autoverkeer vanuit de Oosterstraat dat, rechtdoor of richting Alphatoren wil gaat via een korte keerlus op het voorrangsplein. (halfrond wit gestreept op illustratie)

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Binnenstad, euregionale City(web)shop Het ging goed met onze stad. Vergeleken met veel andere steden was er relatief weinig winkelleegstand. Onderzoek eind 2019, van RMT, adviesbureau voor retail en dienstverlening, wees uit dat het aantal binnenstad bezoekers, in tegenstelling tot vergelijkbare steden, gelijk was gebleven. Een knappe prestatie volgens het bureau, waar Enschede trots op mocht wezen. Maar toen kwam het virus. Evenals andere gemeenten kampte Enschede al tijden met toenemende internetverkoop. Ook het verdwijnen van diverse ketens uit het straatbeeld had een behoorlijke impact. Toch wist Enschede zich redelijk goed staande te houden. Niet in de laatste plaats door te blijven investeren in het aantrekkelijk houden van het stadshart en het promoten van de binnenstad, ook over de grens. Gemiddeld komt 48 procent van de bezoekers van buiten de stad. Deze doelgroep is volgens Enschede Promotie van essentieel belang om de binnenstad op niveau te houden. Zonder deze bezoekers zou het winkelaanbod flink dalen en daarmee zou ook de economische spin-off aanzienlijk krimpen.

Impact coronacrisis

Vóór de coronacrisis was het al zaak alle zeilen bij te zetten. Nu blijkt die inzet nog urgenter. In het najaar van 2020 deed I&O Research samen met Analyzus onderzoek naar de impact van de coronacrisis op winkelgebie-

6

Binnenstad aantrekkelijk houden voor toekomstige consument.

den in Oost-Nederland. De conclusie dat internetverkoop als gevolg van de crisis explosief is toegenomen was niet verbazingwekkend. Verwacht wordt dat veel ouderen na corona wel weer terug zullen gaan naar hun oorspronkelijke koopgedrag, maar het online-kopen zal naar verwachting groot blijven onder de jongere en middelbare leeftijdsgroepen.

Alle hens aan dek

Het feit dat Enschede er voor de crisis relatief goed voor stond zal zeker meehelpen aan een gunstig herstel. Wel zal Enschede zich volgens de onderzoekers meer moeten gaan onderscheiden van de omliggende steden en wordt een samenwerking in de vorm van een Enschede Centrum Collectief van groot belang geacht. Alle hens aan dek dus om de binnenstad nog aantrekkelijker en bruisender te maken voor de consument. Met dit advies en ervan uitgaand dat mensen elkaar willen blijven ontmoeten, ervaringen op willen blijven doen

Foto Ebo Fraterman

en geïnspireerd willen worden, zal het stadshart ook in de toekomst de plek blijven waar dit mogelijk is. Aan de gemeente en de ondernemers de taak om de binnenstad aantrekkelijk te houden voor de nieuwe consument die artikelen wil zien, voelen en passen. Waarbij ze de keuze hebben spullen zelf mee te nemen of via de ‘EnschedeCityWebshop.nl’ thuis te laten bezorgen, zodat ze de handen vrij houden om een terrasje te pakken, een hapje te eten en te genieten van alles wat Enschede te bieden heeft op het gebied van amusement en cultuur. De binnenstad als supergrote kijk-, koop- en beleef-shop 2.0.

7

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

8

OOG VOOR

DETAIL l

l l l

VAN WELK PAND IS DIT DETAIL? In het gemeentearchief konden we niet vinden door wie en wanneer het dubbele pand aan de Korte Hengelosestraat 14 en 16 is gebouwd en wie de zes gezichten zijn die de gevel sieren. Kenners veronderstellen dat twee panden rond 1900, ten tijde van de Hollandse Neo-Renaissance, als één pand zijn gebouwd.

Kenmerkend voor deze bouwstijl is het gebruik van versieringen. Allerlei ornamenten, waaronder dit soort koppen, konden door opdrachtgevers gewoon uit een catalogus worden gekozen, om hun pand een voorname uitstraling te geven. Wel kwamen we op internet tegen dat de bekende Enschedese architect Nico Zantinge het pand in de zeventiger jaren heeft verbouwd. Het was zijn eerste opdracht als architect. Zantinge, die later furore zou maken, kreeg de opdracht van Frits Sachse, hockeyvriend en eigenaar van de gelijknamige delicatessenzaak die in een van de twee panden was gehuisvest.

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Heldenstatus voor medewerkers in de afvalbranche: doekje voor het bloeden? Onlangs was het de Nationale Week van de Afvalhelden. ‘We staan er niet zo vaak bij stil, maar veel medewerkers en vrijwilligers in de afval- en reinigingsbranche houden onze stad schoon en leefbaar. Daarom zetten we al die mannen en vrouwen deze week in het zonnetje.’ lazen wij op de Facebookpagina van de gemeente. We hadden al de helden in de zorg en in het onderwijs en nu dus ook in de afvalbranche. ‘Waarom zijn deze mensen helden?’ reageerde iemand op Facebook. ‘Weten ze niet wat voor zooi het al jaren in onze stad is? Overal ligt afval en er lopen ratten in de wijken. Zwerfvuil, huisraad alles ligt er. Misschien toch maar eens wat aan het beleid doen en zorgen voor een schone stad.’ Opvallend is dat de hardwerkende mensen, die bewierookt worden en een heldenstatus krijgen toebedeeld, over het algemeen niet tot de hoge inkomensgroep behoren. Je hoort nooit over bankdirecteur-helden, raden-van-bestuur-helden of grootaandeelhouders-helden. Zou het fenomeen afvalhelden misschien bedacht zijn om het imago van de afvalindustrie die momenteel nogal onder vuur licht, een beetje op te pimpen?

Van welk pand is dit detail? Er staat weer een flesje wijn klaar voor degene die als eerste via redactie-wijkkrant@swbe.nl laat weten van welk pand dit detail is.

Groene opkikker voor De Heurne Het pleidooi dat ondernemers van De Heurne enige tijd geleden hielden voor meer groen in hun straat heeft ertoe geleid dat er vijf met cortenstaal omrande groenvoorzieningen zijn gerealiseerd. Hiermee heeft de winkelstraat een flinke opkikker gekregen. Ook zijn er enkele bomen bijgeplant. Nicole Workel, bestuurslid van ondernemersvereniging Winkelhart en mede-eigenaar van Bertus Workel, zegt blij te zijn met de komst van meer groen. ‘Groen moet je doen,’ is haar devies, ‘dus ook in de binnenstad! Groen heeft een positief effect op het winkelklimaat en verbetert de sfeer in het centrum enorm. Dus welkom in de Heurne!’ zegt ze met een brede glimlach.

8

DE GOUDSTRIP Met de vestigingen van glamourzaak Steff en de exclusieve damesmodezaak Cill By Cecile leek het er twaalf jaar geleden op dat het Van Loenshof de P.C. Hooftstraat van Twente zou worden. Toen een paar jaar later Cecile Leuring de deuren van haar luxe modehuis sloot en de economische crisis zich aandiende werd het optimistische toekomstbeeld ruw verstoord. Nu, terwijl we nog in de coronacrisis zitten, lijkt het tij te keren. Jurgen Langezaal, Herenmode aan de Langestraat (naast Jamin) heeft het plan

opgevat te verhuizen naar Van Loenshof 5. In 2018 opende hij er al, twee deuren verder in het vroegere pand van Arkink Mode, Jurgen Langezaal Concept, een formule die vooral is gericht op jongeren met een goed gevulde beurs.

P.C. Hooftstraat van Twente

Volgens de planning zal Langezaal Herenmode, met merken als Etro, Jacob Cohën, Ralph Lauren, Kiton en Bunello Cucinelli, september a.s. de deuren van de nieuwe zaak openen. Van een Twentse P.C. Hooftstraat is het vooralsnog niet gekomen.

Máár met de komst van Langezaal Herenmode naast de gerenomeerde juwelierzaak Gruyters, Laxmi Damesmode, Langezaal Concept en het pretentieuze House of Snobs, zou het ons niet verbazen dat de zuidkant van het Van Loenshof over een jaartje bij de consument bekend staat als De Goudstrip.

9

Profiel

DOOR REIN KROES

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

HORECAONDERNEMER

Sandra Vasquez Burbano

‘Ik ben misschien klein maar leg mijn lat wel hoog’ De avond voor dit interview zou plaatsvinden belde Sandra Vasquez Burbano mij op om onze afspraak te verzetten. Haar stem klonk verdrietig en terneergeslagen. Kort daarvoor had zij bericht ontvangen dat haar vijfentwintigjarige gastheer en rechterhand onverwacht was overleden. Nu, twee weken later, ontmoet ik de horecaonderneemster in haar restaurant Carlina’s in de Walstraat. In verband met corona is de zaak gesloten. Toch heeft ze een kleine gedenkplek ingericht, een foto van een vrolijk lachende, ogenschijnlijk levenslustige jongen, omringd door wat spulletjes die typerend voor hem waren. ‘Hij was niet zomaar een medewerker, maar ook een vriend. Hij voelde als familie’, vertelt ze nog steeds ontdaan en meelevend met het verdriet van de ouders. ‘Voor ons hele team was het een zware klap. Na veertien dagen de afhaalservice te hebben stopgezet pakken we de draad weer langzaam op. Maar het blijft nog steeds heel onwerkelijk.’

En dan is er nog de corona

‘Ja, corona maakt meer kapot dan je lief is, ook zakelijk. Maar dat zijn andere problemen’, herpakt ze zich kordaat. Op de vraag of ze denkt het zakelijk te gaan redden reageert de restauranthoudster optimistisch. ‘Het zal niet makkelijk worden maar ik kom uit een cultuur waarin je moet overleven, waarin zuinig zijn een noodzaak is, een mentaliteit van niet alles wat je hebt uitgeven. Niet dat ik nu zo vreselijk veel op de bank heb staan, maar we gaan het wèl redden. En daar ben ik best een beetje trots op’, voegt ze er lachend aan toe.

Van Colombia naar Nederland

Sandra werd geboren op 4 augustus 1979 in de salsa-stad Cali, met ruim twee miljoen inwoners de twee na grootste stad van Colombia. Wat bracht haar naar Nederland? ‘De liefde’ antwoordt ze veel betekenend, ‘Niet de liefde voor een man, wat je misschien denkt, maar liefde voor mijn kind. Ik kreeg mijn oudste dochter op jonge leeftijd en Colombia was twintig jaar geleden een van de meest gewelddadige landen ter wereld. (Het land met 40 miljoen inwoners werd tientallen jaren geplaagd door steeds heviger wordende binnenlandse twisten tussen linkse guerrillastrijders, extreemrechtse doodseskaders en het leger. In 2000 kwamen ruim 25 duizend mensen door een misdrijf om het leven, er waren 205 meervoudige moorden. Red.) Daar wilde ik mijn dochter niet laten opgroeien. Ik wilde haar een goede en veilige toekomst bieden.’ Samen met haar dochter en haar moeder vertrok ze naar Nederland om haar geluk te beproeven. ‘Achteraf denk ik: dat ik dat zomaar heb gedaan, best dapper eigenlijk.’ ‘Het eerste wat mij opviel in Nederland was veiligheid’ vertelt ze opgetogen als een kind dat een verrassend mooi cadeau heeft gekregen. ‘Huizen en gebouwen zonder tralies voor de ramen en zonder hekken er omheen. En dat je zomaar overal naar toe kon fietsen zonder constant om je heen te moeten kijken of het wel veilig is. Dat voelde zó goed. Ik dacht: in dit land wil ik mijn dochter laten opgroeien.

Ik miste Cali natuurlijk, het mooie weer, de gezelligheid, de taal en de muziek. Dat deed mij op die jonge leeftijd

natuurlijk wel pijn, maar ik focuste op mijn doel: de toekomst van mijn kind en geld verdienen om na een jaar of vijf terug te keren en iets voor mijzelf te beginnen. Tussen de euro en de peso zat natuurlijk een giga verschil. Ik dacht: als ik zo snel mogelijk de taal leer kan ik misschien ook nog studeren. Nederlandse diploma’s worden in Colombia zeer gewaardeerd. Ja, ik weet het, ik ben behoorlijk ambitieus. Ik zeg altijd: ik ben klein maar ik leg mijn lat wel altijd hoog’. Ze werkte bij verschillende productiebedrijven, deed inpakwerkzaamheden en werd zich steeds meer bewust van haar leidinggevende capaciteiten. En ondertussen leerde ze de taal. Na vijf jaar had ze een diploma Commercieel Administratief Medewerker op zak en kon ze kiezen tussen een goedbetaalde baan bij Timberland of een minder goedbetaalde functie op de financiële administratie van een advocatenkantoor. Ze koos voor het laatste, omdat het goed zou zijn voor haar cv. ‘Het was een mooie tijd en een fantastische ervaring. Ik heb er heel veel geleerd, waar ik nu nog steeds van profiteer.’

Tropische Tukker

Ondertussen was er een nieuwe liefde in haar leven gekomen. Enige tijd daarvoor had ze enigszins twijfelend besloten terug keren naar haar geboorteland, tenzij ze voor die tijd haar prins op het witte paard tegen zou komen. Ze zegt niet te weten of toeval wel of niet bestaat, maar vijf dagen na haar besluit ontmoette ze Martijn. Met haar ‘Tropische Tukker’, zoals ze hem liefkozend noemt, kreeg ze nog twee prachtige dochters en samen runnen ze de zaak.

10

Foto Annina Romita

‘Martijn is de backoffice manager zeg maar, hij doet de administratie en dergelijke. Ik houd me inhoudelijk bezig met het restaurant en de visie daarop, ook voor de langere termijn. We hebben hele duidelijke afspraken gemaakt over onze rolverdeling. Dat heeft ons veel opgeleverd, niet alleen in zakelijk en financieel opzicht maar ook ten aanzien van de gang van zaken in de privésfeer.’ Als administratief medewerker op het advocatenkantoor destijds, bracht zij ook koffie rond. Ze hield van het contact met de mensen. Ze maakte ook vaak lekkere hapjes voor haar collega’s die erg in de smaak vielen. Iemand vroeg me eens: waarom word je geen kok? Ik miste de Zuid -Amerikaanse keuken en ik kookte graag. En als we een keer uit eten gingen vond ik de omgang met de gasten

vaak wat afstandelijk. Ik dacht: dat zou ook anders kunnen. En als ik dan ook nog mijn eigen gerechten zou kunnen maken en verkopen is dat misschien wel een gat in de markt.’

Van catering naar restaurant

Van denken kwam doen en ze begon een cateringbedrijf: Carlina’s Catering, genoemd naar haar moeder, als een eerbetoon. In eerste instantie werkte ze vanuit huis, later opende ze een klein eethuisje aan de Lipperkerkstraat, bedoeld als afhaalrestaurant. ‘Daar heb ik pas echt mijn grote passie ontdekt. Ik kookte alles zelf maar vond het ook leuk om de mensen te vertellen wat ik had gemaakt en wat er allemaal in zat. Soms belde ik klanten op om te vragen of het gesmaakt had. Het liefst zou ik m’n klanten willen ontvangen in een eigen ruimte om ze in een sfeervolle omgeving te

verwennen met lekker eten, een drankje en een gezellig muziekje.’ Die droom kon ze verwezenlijken in de Van Lochemstraat waar zij Carlina’s Restaurant begon. De zaak liep zo goed dat ze in verband met de beperkte ruimte steeds vaker nee moest verkopen aan haar gasten. Daarom nam ze na ruim vier jaar volgens haar de beste zakelijke beslissing tot nu toe. Ze verhuisde naar de Walstraat, het leukste restaurantstraatje van Enschede. ‘Ik voel me hier helemaal thuis. Ook het contact met collega’s in de straat vind ik plezierig. Samen doen we ons best om de Walstraat steeds leuker te maken.’ Laten we hopen dat de restaurants binnenkort weer open kunnen en dat Sandra haar gasten weer kan ontvangen om hen op Zuid-Amerikaanse wijze, gastvrij en culinair te kunnen verwennen.

11

City Art

WACHTKAMERKUNST

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Hippe koffiebar op onverwachte plek

van Bas van der Linde

Ondernemers vestigen zich, als ze de kans krijgen, graag op een A-locatie. Zo niet Leonie Hasselmans en haar vriend Nicky. Als alles volgens de planning verloopt opent het stel medio juni in de Windbrugstraat, het bevoorradingsstraatje tussen de Raadhuisstraat en het Van Loenshof, de deuren van hun hippe koffiebar Frank & Charlie.

Geen voor de hand liggende plek

‘Klopt. Wij kleuren graag een beetje buiten de lijntjes’, vertelt Leonie, ‘wij proberen het gewone buitengewoon te maken. Je kunt straks dagelijks bij ons ontbijten, lunchen en alles ertussenin, maar verwacht geen standaard smaakcombinaties. Wij serveren geen standaard kopje koffie en de zaak heeft ook geen standaard interieur.

Leonie Hasselmans en haar vriend Nicky openen hippe koffiebar in een bevoorradingsstraatje.

En we verkopen ook leuke, mooie grappige producten van talentvolle ontwerpers en designers’, legt ze enthousiast uit. ‘En wat de locatie betreft: Dat zie je ook veel in Berlijn. We richten ons op een eigentijds publiek dat ons zeker wel gaat vinden, bijvoorbeeld via de sociale media. De ingang wordt één grote glazen gevel die helemaal open kan. Het wordt echt heel mooi,’ verzekert ze.

Waarom in Enschede?

‘Wij hadden een toffe, succesvolle koffiebar in Delft en konden die zaak goed verkopen. We hebben toen besloten een zaak in Enschede te beginnen. Dat idee trok mij erg aan want ik ben eigenlijk een Tukker. Mijn ouders wonen hier ook nog steeds. Dus back to my roots, zeg maar.’

Binnenstad veiliger dankzij petitie studente Saaie wachtkamers

Als kind had hij te kampen met fysieke ongemakken waardoor hij veel verschillende dokters bezocht. ‘De vele uren die ik in wachtkamers doorbracht vond ik vreselijk saai’, vertelt de vijfendertigjarige Bas van der Linde. ‘Ik ervoer wachtkamers veelal als trieste, kleurloze plekken. Maar ik had één favoriete wachtkamer. Daar hing een poster aan de muur van Jan van Haasteren. Bij de poster van deze bekende striptekenaar, die bekend staat om zijn prenten, waarop ontzettend veel is te zien, kon ik helemaal wegdromen.’ Vorig jaar besloot Van der Linde vanuit zijn eigen ervaring het wachten van jongeren een stuk draaglijker te maken. Hij bedacht een nieuw concept: wachtkamerkunst.

Kunst

Van der Linde die de AKI heeft gedaan, heeft moeite met het begrip kunst. ‘Of ik mezelf nou kunstenaar noem of niet, dat boeit me niet. Ik weet wel dat ik als kunstenaar kijk en interpreteer. Ik tekende als kind al en ben er altijd verzot op gebleven. Mijn werk is beduidend minder druk dan dat van Van Haasteren, maar kent wel veel details. Het concentreren op al die details werkt als het ware meditatief. En als dat zo voor mij werkt, dan werkt dat vast ook bij meer mensen, denk ik’. Verleden jaar heeft hij Stichting Ter Haast in het leven geroepen; de naam is een vingerwijzing naar zijn inspirator. Het komende halfjaar is zijn werk te zien in de Open Air Galery Zuiderhagen, die mogelijk wordt gemaakt door de gemeente Enschede en Exterio Vastgoed BV.

12

De petitie van studente Myrthe van der Houwen tegen straat-intimidatie heeft vruchten afgeworpen. De gemeente Enschede heeft meer politie ingezet en al ruim duizend boetes uitgedeeld. Nafluiten, intimiderende opmerkingen, betastingen: Van der Houwen was het vorige zomer spuugzat om te worden lastiggevallen op straat. Ze startte een petitie om de gemeente Enschede aan te sporen seksuele intimidatie aan te pakken. En dat heeft geholpen. De petitie werd meer dan zeventienduizend keer ondertekend en ze kreeg landelijk aandacht van de media. Vervolgens werd een motie van een lokaal VVD-raadslid, dat de burgemeester tot actie maande, unaniem aangenomen.

Aanhoudingen

Het leidde al tot meerdere aanhoudingen en gebiedsverboden en ruim duizend bekeuringen. Ook is het toezicht in de binnenstad aangescherpt, met meer politie-inzet en extra handhavers, beveiligers en camera’s. Verder heeft Enschede zich aangesloten bij het door het ministerie van OCW gefinancierde project ‘Veilige Steden’. Dit programma zet zich in voor de veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte en tijdens het uitgaan. Momenteel werkt de gemeente aan een actieplan om seksuele (straat)intimidatie terug te dringen. Ook de lhbti+ community wordt hierbij betrokken.

13

Zet je in voor de ander

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Er zijn veel mensen in onze samenleving die hun administratie en geldzaken niet goed op orde hebben waardoor ze in de financiële problemen zijn gekomen of dreigen te komen. Met een tijdelijke ondersteuning zijn deze mensen zeer geholpen. Zo kan worden voorkomen dat de schulden zich nog meer opstapelen en dat ze nog verder van huis geraken. Na tijdelijk hulp, waarbij orde op zaken gesteld kan worden, kunnen ze weer zelfstandig en opgelucht verder met hun leven.

Tijdelijk steuntje in de rug

Via Humanitas Twente kun jij op vrijwillige basis dat steuntje in de rug zijn. Heb je kennis op administratief of financieel gebied en wil jij een bijdrage leveren aan de samenleving? Meld je dan aan als thuisadministratie-vrijwilliger. Meer weten over vrijwilligerswerk bij Humanitas Twente? Bel of mail of kijk op www.sterkesamenleving.nl Mariella Scholten, coördinator Thuisadministratie 074-243.77.33 of 06.126.252.00

thuisadministratie.twente@humanitas.nl

Een thuisadminstratie-vrijwilliger: ‘Toen ik voor het eerst bij mevrouw thuis kwam zijn we begonnen met alle post te openen. Vervolgens hebben we haar financiële situatie in kaart gebracht. Dat bleek best een pittige klus. Met sommige zaken had ze een flinke achterstand opgelopen. Wij zijn schuldeisers gaan bellen en hebben betalingsregelingen met hen getroffen. Mevrouw moet nu een paar maanden rondkomen van een klein bedrag per week. Ook hebben we gekeken naar regelingen waar zij recht op heeft en aanspraak op kan doen. Zo kan ze nu bijvoorbeeld ook naar de Voedselbank. Het geeft mij veel voldoening om orde te scheppen in de chaos en dingen voor elkaar te krijgen voor de ander. Het leukste vind ik om mensen te leren hoe ze hun geldzaken goed kunnen regelen. Daarbij komt dat ik ook leer van de mensen die ik als vrijwilliger een ruggensteuntje geef. Vaak zijn ze wèl goed in andere dingen en hebben ze over een bepaald onderwerpen veel te vertellen.’

STADSDIEREN DUPE VAN CORONA De sluiting van restaurants en veel snackbars als gevolg van de coronamaatregelen heeft een onverwacht effect, meldde het ANP onlangs. Duiven, meeuwen, kauwen, kraaien, muizen en ratten leven onder meer van etensresten in de stad, afkomstig van de horeca. Frietresten, kroketten, brood, en zelfs plakkaten braaksel staan op het menu van de beesten. Door corona worden die lekkernijen veel minder op straat geserveerd aan de stadsdieren. Vooral de stadsduif is afhankelijk van dat aanbod. Bioloog Jelle Reumer verwacht op langere termijn een zichtbaar

CYRIL WERMERS

Help ouderen met hun financiële administratie

effect op de stand van die dieren. Meeuwen zijn in het voordeel: ze zijn behendiger in het openritsen van vuilniszakken. Daarnaast zijn het echte alles-eters. Lang geleden onderzocht Reumer samen met studenten de braakballen van zilvermeeuwen uit Rotterdam, die waren wezen snacken op een vuilnisbelt in Breda. Uit hun braakballen kwamen onder meer plastic poppetjes en gebruikte condooms. Vooral in die laatste kunnen volgens de bioloog, nog bruikbare eiwitten zitten.

14

Maart roert z’n staart

STRAATPLAAT

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL2019

WEESFIETSEN De stationsstallingen staan er vol mee: fietsen waarvan de eigenaren niet te achterhalen zijn. Om voldoende stallingruimte te behouden, houdt Het Depot voor weesfietsen regelmatig opruimacties. Fietsen die langer dan 28 dagen ongebruikt in een stalling staan worden gelabeld. De eigenaar krijgt vervolgens twee dagen de tijd om de tweewieler op te halen. Gebeurt dit niet, dan gaat de fiets naar het depot waar de fiets kan worden opgehaald. Als je je fiets kwijt bent kun je kijken op www.verlorenofgevonden.nl. Staat je fiets online? Dan kun je deze tegen een vergoeding van € 12,50 contant ophalen bij het depot. Er zijn geen kijkdagen, je kunt alleen zien of je fiets op de website staat. Vergeet niet je fietssleutel en je identiteitsbewijs mee te nemen.

Openingstijden:

Op werkdagen van 9.00 – 15.30 uur. Euregioweg 310 7532 SN Enschede. Tel. 053 481 8008. Fietsen die niet binnen drie maanden na verwijdering worden opgehaald bij Het Depot, krijgen een opknapbeurt en gaan naar maatschappelijke doelen. Zoals Stichting Participatie.

15

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

Petunia’s

Gemakkelijke, kleurrijke dames op je balkon

In de buitencategorie planten ‘kleine moeite, groot plezier’ kom je de Petunia geheid tegen. Met deze makkelijke dame creëer je in no-time een fleurig, zomers gevoel op je balkon. De plant bloeit uitbundig met steeds nieuwe kelken van mei tot de vorst. De ‘juwelen van de zomer’, zoals ze vroeger werden genoemd, kun je prima planten in de volle grond. Maar het beste pronkt de Petunia in hangmanden, bakken en potten. Dat geeft de bloemen de ruimte om als een waterval over de rand te hangen. En er valt nogal wat te showen: de plant is er met gestreepte en gestipte bloemen, met kleurverloop, een wit randje of een verfijnde tekening. En effen van hagelwit tot karmozijn, diepblauw paars en bijna zwart. Petunia heeft het allemaal in huis, in enkele en dubbele bloemen.

TERRAS

Petunia hoort bij de nachtschadefamilie en groeit in het wild in Zuid-Amerika. Daar zijn 35 verschillende soorten te vinden, vaak opmerkelijk schrieler dan de Petunia die je bij kwekerijen, bloemisten en tuincentra koopt. De eerste

Petunia kwam in 1823 naar Europa. Deze witte Braziliaanse kreeg niet lang daarna gezelschap van lila en dieprode Argentijnse soorten. Uit deze oervormen is de Petunia op jouw balkon voortgekomen.

Herkomst

De plant kreeg in 1789 haar naam van de Franse botanicus Antoine Laurent de Jussieu (1748-1836) en is verwant aan Nicotiana, bekend van de tabaksplant. Pétun was destijds het plaatselijke woord voor tabak. Als petunia’s pas geplant zijn moet je ze regelmatig watergeven tot ze zijn aangeslagen. Ook daarna houden ze van een geregelde douche. Op warme zomerdagen hebben ze zelfs dagelijks water nodig. Te veel water is echter nooit goed, want dan rotten de wortels en riskeer je schimmelvorming.

Als we één ding hebben geleerd tijdens de coronacrisis is het wel de essentie van het terras. Wij kunnen niet zonder. Ze moesten zo snel mogelijk weer open, al dan niet met inachtneming van de anderhalve meter. Jong en oud, we snakten er naar. Het opengaan van de terrassen was hèt lichtpunt aan het eind van die ellendig lange coronatunnel. Het terras werd alles omvattend! Niemand zal er daarom gek van opkijken dat bij de volgende bijbelvertaling de zinsnede uit Johannes 14:6 ‘Ik ben de weg, de waarheid en het leven’, vervangen wordt door ‘Ik ben uw terras’. Waarvan akte.

Was volgend jaar maar vast voorbij Ieder jaar is het weer Pasen Elk jaar weer 1 april Weer gedonder in de glazen Orkanen en lawines razen Beren brullen koeien grazen Een eerste druk een laatste wil Weer met zijn allen in de rij Was volgend jaar maar vast voorbij Ieder jaar is van tevoren te voorspellen Alle jaren zijn gelijk Meer belasting nieuwe wetsvoorstellen En nieuwe telefoon toestellen Met meer toeters en meer bellen Gezeur geëmmer en gezeik En na april gewoon weer mei Was volgend jaar maat vast voorbij Was volgend jaar maar vast voorbij Wat moet een mens met al die jaren Weer zitten op weer nieuwe blaren Weer consumeren en weer navelstaren Voor weer een nieuwe keuken sparen En discussies over slavernij En weer een rechtse volkspartij Was volgend jaar maar vast voorbij Laat volgend jaar een keertje schieten Gewoon een jaartje even rust Geen sjiieten en soennieten Geen aanslagen geen bloedvergieten Geen blokkeerfriezen en zwarte pieten Een jaar ons van geen kwaad bewust Gewoon een keer een jaartje vrij Was volgend jaar maar vast voorbij Jeroen van Merwijk Uit de bundel ‘Zo moeten mensen zijn’ van de op 3 maart jl aan kanker overleden cabaretier Jeroen van Merwijk. Boekhandel Broekhuis gaf de bundel tijdens de tweede lockdown cadeau bij een internetaankoop.

16

COLUMN TON OUWEHAND

MIJN MOEDER KRIJGT NOG GELD VAN JOHN DE MOL Op een zaterdagochtend hoor ik op Radio1 een recensent enthousiast vertellen welke boeken ze voor de luisteraars de moeite waard vindt. Omdat je nooit weet of ze eindelijk aan de 3,5 jaar geleden verstuurde Harry Banninkboeken is toegekomen, laat ik de weekeinde-bijlage even rusten. Ineens zegt de presentator: ‘we moeten je onderbreken, er is nieuws uit Korea.’

Foto: Annina Romita

Spannend. Wat kan dat zijn? Geannexeerd? Opgeheven? In zee gezakt? Gekocht door de persgroep? Of door John de Mol? Er wordt overgeschakeld naar een mannenstem die met veel bombarie vertelt dat ze in Korea met een wedstrijd bezig zijn. Fietsen? Schaatsen? Hardlopen? Ik kan het niet verstaan. De stemverheffing neemt toe. Er wordt geschreeuwd dat iemand waar ik nog nooit van heb gehoord een honderdste seconde sneller is dan iemand van wie ik ook nog nooit heb gehoord. Ik kan alleen maar denken: sporten is een vak. Gewoon een beroep. Daar kun je veel geld mee verdienen. En dat zijn die mensen in Korea aan het doen. Maar vermoei mij daar niet mee. Omdat het bij sport vooral gaat om alles zo snel mogelijk te doen, moet er worden geduid. Daarvoor hebben ze de sportcommentator uitgevonden. Ook dat is een beroep. Ik herinner me een doelpunt van een zekere Dennis Bergkamp alleen maar door de toenmalige commentator van dienst. Die omschreef het voorval met de woorden: Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp, oh Dennis Bergkamp en dan nog een keer of vijfentwintig. En dan heb je het over voetbal. Ook een beroep. Een beroep waarbij je een dag per week moet werken. Nou ja dag. Voor een voetballer duurt een werkdag anderhalf uur. Op zondagmiddag. En soms komt daar een woensdagavond bij. Dan hebben ze een arbeidsweek van drie uur.

En dan hoeven ze tussendoor alleen hun conditie bij te houden zodat ze niet op hun eerste werkdag die week gelijk al omvallen. Maar dit terzijde. Voor de activiteiten van John de Mol worden geen programma’s onderbroken. Hij bedenkt zelf programma’s. Hij verkeert in de veronderstelling dat hij ‘The Voice’ heeft uitgevonden. Een niet zo dure talentenwedstrijd omdat er schaamteloos gebruik gemaakt wordt van onbekende amateurs die zo graag op televisie willen dat ze elke week voor niks naar Hilversum komen om daar een lelijk liedje te zingen. Het enige wat The Voice onderscheidt is de draaistoel. En de draaistoel uit de context halen is een uitvinding van mijn moeder. Als iemand de woonkamer binnenkwam en vroeg: waar wil je me hebben? Waarmee bedoeld werd: waar zal ik plaatsnemen: bank, stoel, poef? Dan zei mijn moeder altijd: ‘Ga maar op je duim zitten, dan heb je een draaistoel.’ Mijn moeder heeft daar van meneer De Mol nooit geld voor gehad. Ik ga dat ook niet claimen. Ik weet precies wat hij gaat zeggen: jouw moeder zei dat in een tijd dat ik nog in mijn broek pieste, dus waar hebben we het over? Een redenering waarvoor ze wat mij betreft best een radioprogramma zouden mogen onderbreken.

15

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

WAT ONS VERDER OPVIEL

Herhaald gebruik van bepaalde middelen leidt tot verslaving. Is dat de boodschap van dit waarschuwingsbord?

De Walstraatondernemers legden een knoop In hun vlag om te tonen dat ze in de knoop zijn komen te zitten door het corona virus.

tTypisch een gevalletje van goed voorbeeld doet slecht volgen. q

Ondanks de lockdown is er veel te beleven in de binnenstad. Bijvoorbeeld deze dagelijkse reality show aan het Van Loenshof.

Foto Jan ter Haar

18

19

BINNENSTAD MAGAZINE - APRIL 2021

PRIKBORD Noodgevallen 112 Wijkagent Maaike Vehof 0900-8844 Brandweer 088-256 7000 Medisch Spectrum Twente 053-487 2000 Huisartsenpost 053-555 1188 Melding ongewenste situaties in openbare ruimte 053-481 7600 Dierenambulance 06-534 210 66 Meldpunt Loverboys 06-102 239 29 Meldpunt Discriminatie 085-073 4600

INLEVEREN

papier & karton Renewi (vh Van Gansewinkel)

Iedere woensdag kunnen binnenstadbewoners zèlf hun papier en karton in de ophaalwagen van Renewi deponeren. Dus niet bijplaatsen! 09.30 uur tot 09.50 uur Hoek De Heurne/Noorderhagen 10.00 uur tot 10.20 uur Van Heekplein (Raadhuisstraat) 10.30 uur tot 10.50 uur Kruispunt De Graaff 11.00 uur tot 11.20 uur Oude Markt (Brandmonument)

WERK AAN DE WEG Raadpleeg voor werkzaamheden aan de weg in en rond de stad:

melvin.ndw.nu/public

Drukkerij Roelofs kleurt kwaliteit door een no-nonsense benadering en service. In ons pand te Enschede vormen twee vijfkleurenpersen met lak en één achtkleurenpers LEC-UV het kloppend hart van het bedrijf. Deze hypermoderne MAN Roland persen verwerken 24 uur per dag de meest uiteenlopende drukwerkopdrachten.

20

Van brochures tot productfolders, van corporate jaarverslagen tot kleurkaarten en van magazines tot posters. Expressieve kleuren, gedrukt in de allerhoogste rastertechnologie. Roelofs is een groene drukker met het gecertificeerde FSC-keurmerk.