Bijlage 6 - Communicatie- en participatieplan V2 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
2024
Communicatie-
en
participatieplan
Zonnepark Broekheurne november 2024
VOORWOORD
TPSolar TPSolar
is
Nederlands
een
in Nederland. duurzame
Daarom
én
altijd
verantwoorde
niet uitgegeven
in
met
TPSolar
Dordrecht, Someren, Zeewolde,
twee
in Lochem
TPSolar
realiseert zich
omwonenden
gesprek het
bijna 25.000
voor
met
de
komst
zodat
Het
is
Klimaatakkoord
doel
alle
en
van
eigendom.
energiecoöperaties
zodat
de
(mede)eigenaarschap, TPSolar
agrariërs,
twee
ontwikkeld
zonnepark mogelijk
belang
de
aan
gemeenten,
gebouwd,
en
Deze
zonneparken
inspraak
TPSolar
praten
en
komen
te
tot
om
provincies
namelijk wekken
in
en
Uden,
momenteel
Elk project is anders,
net
plan.
de
lokale
omgeving
of
collectieve
komen
te
gedragen
reden
goedkope
het woongenot
op
Daarom
gaat TPSolar
tot
als de
de
graag
de
een
van
altijd in
Daarnaast
Het
geven
bij duurzame-energieprojecten gestreefd
er
omgevingsfonds,
om
hebben
deze
stroom
proces
kan
uiteindelijke invulling en uitvoering van
breed
bij
een
de
over
een
dat
aan
slaat
invloed
omwonenden.
van
‘landen’
participatie. Ook dit is maatwerk.
bewoners,
in Beuningen.
opbrengsten
doorloopt bij elk project
een
zoals
zonneparken
en
Regionale Energiestrategieën
lokaal
een
zonneparken. Op
op mogelijk geschikte locaties, voormalige (slechtere) landbouwgronden. Dit doet TPSolar niet alleen,
acht
een
samen
50%
naar
zij grondgebonden
alle
kan meedenken
men
om
de energietransitie
aan
huishoudens.
ook groot
de omgeving,
zonnepark.
worden
dat
hecht dan
en
steentje bijdragen
een
beheren
en
en
landeigenaren,
heeft
op
bouwen
manier,
Inmiddels
groene stroom
grote ambitie:
een
industrieterreinen of
samenwerking
nauwe
energiecoöperaties.
met
ontwikkelen, financieren,
ecologisch
stortplaatsen, maar
familiebedrijf
wenselijke
wensen
handen
ineen
moet
met
lokale
door
bijvoorbeeld
lokaal
inkoop
van
zonnepanelen.
haalbare vormgeving
en
van
de omgeving.
van
Coöperatie Enschede Energie Enschede
Energie is
vastberaden
in Enschede
om
onafhankelijke
en
de
stroom.
opgewekte
Medio
2021
uit
ontstaan
Zo werd
Enschede
Elke inwoner
Energie
Op
dit
organisatie we
moment
is tevens
uitgebreid
verduurzaming
met en
heeft
gegroeid
al
is er
een
leden
die
Energie
We
organiseren inkoopacties
het financiële gewin,
voor
adviseren
voor
leden.
Energie
en
naar
maar
kunnen delen in de
en
voor
lokale,
opbrengst van
Energie officieel opgericht in 2016.
geïnvesteerd
samen
liefst
maar
energiecoöperatie
adviesfunctie.
een
Enschede
versnelling geweest
een
Enschede van
500
Niet
lid kunnen worden
moest
de energiecoöperatie
energieprojecten op dak. Sindsdien 2024.
oprichters GN (geanonimiseerd) en ON (geanonimiseerd) waren
De
duurzame energie op te wekken.
schone energie.
telde
burgerinitiatief.
een
26
in de
ledengroei
zonnedaken
hadden naar
3
en
nu
in
ruim
20
zonne-
ruim 880 leden in juni
zonneparken
in
bezit.
De
duurzaamheidscoöperatie.
Onze diensten hebben
bedrijven
organisaties
inwoners,
en
andere
over
Samenwerking De
initiatiefnemers
Coöperatie
omgeving bij het zonnepark
belangrijk speerpunt en
1
de
mogelijkheid
van om
Enschede
Broekheurne.
deze code
We
TPSolar hechten
volgen hierbij
is het betrekken
financieel te participeren.
van
Uniek
onder
meer
omwonenden aan
het
groot belang
plan
de
Gedragscode
in de keuzes voor
aan
dit
over
zonnepark
het betrekken Zon op het
COMMUNICATIEBROEKHEURNE
EN
PARTICIPATIEPLAN
| Zonnepark Broekheurne
ZONNEPARK
de
Land? op. Een
plan, het ontwerp
is dat
https://hollandsolar.nl/uploads/files/gedragscode-zon-op-land-(nieuwste-versie)-gecomprimeerd.pdf
van
een
groot deel
van
de participatie
tijdens van
de
het
gebiedsproces
voor
het
met
de inwoners
opstellen
van
gebiedsregisseur (geanonimiseerd) Opdrachtgevers |
Enschede.
In
het
Laatstgenoemden een
communicatie
en
gebiedsproces werken al
een
is
zowel
aantal jaar
samenwerkingsovereenkomst.
de
(agrarische) bedrijven
en
Gebiedsagenda waren
TPSolar
samen
aan
In het Nederlandse
de als
de
Enschede
van
Klimaatakkoord
is
grootschalige energieprojecten (zoals zonneparken)
bedrijven. zonnepark
in de Broekheurne.
COMMUNICATIEBROEKHEURNE
energiecoöperatie
EN
| Zonnepark
PARTICIPATIEPLAN Broekheurne
inwoners
Energie
ontwikkeling
Via
kunnen
van
ZONNEPARK
de Broekheurne Dit
buurtkring Broekheurne,
streven dat
de
van
Broekheurne.
voor
50%
Enschede
het
gebeurde Stawel
de gemeente
nauw
zonnepark
en
in
eigendom
leiding
betrokken
geweest.
hebben
onderling
en
namelijk afgesproken
straks
is gedaan
onder
komen
mede-eigenaar
dat
van
we
ernaar
inwoners
worden
van
en
het
Inhoudsopgave VOORWOORD
. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . ..
1
1.
INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2.
BEWONERSPARTICIPATIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
3.
RELEVANTE STAKEHOLDERS
.. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . ..
6
GEMEENTE ENSCHEDE
. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .
6
DE DIRECTE OMGEVING
. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .
7
DE LOKALE OMGEVING (ENSCHEDE ZUID / BUURTKRING) GRONDEIGENAREN
. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
8
. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .
8
GRONDEIGENAREN OMLIGGENDE PERCELEN EXTERNE STAKEHOLDERS 4.
9
.. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .
9
UITVOERING PARTICIPATIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 PROCESPARTICIPATIE PLANPARTICIPATIE
. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
10
.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
11
FINANCIËLE PARTICIPATIE 5.
.. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .
. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
22
TOEKOMSTIGE ACTIVITEITEN PARTICIPATIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
3 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
1. INLEIDING Dit communicatie- en participatieplan behoort als bijlage bij de ruimtelijke onderbouwing van Zonnepark Broekheurne. In de ruimtelijke onderbouwing wordt beschreven hoe Zonnepark Broekheurne past binnen de goede ruimtelijke ordening en de gestelde kaders. Daarnaast worden ook andere ruimtelijke en maatschappelijke thema’s behandeld. Eén van die thema’s is het onderwerp participatie. Dit participatierapport heeft als doel om meer inzicht te geven in wat er onder participatie verstaan wordt en op welke wijze omwonenden meedenken meedoen en delen in de opbrengst van het beoogde Zonnepark Broekheurne. In dit rapport zijn zowel de reeds uitgevoerde als de toekomstige participatieactiviteiten beschreven. De energietransitie is naast een technische en ruimtelijke opgave namelijk ook vooral een maatschappelijke transformatie. Het participatieproces is een continu proces dat feitelijk al geruime tijd loopt en ook de komende tijd zich zal door ontwikkelen. ,
4 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
2. BEWONERSPARTICIPATIE In het Klimaatakkoord zijn verschillende afspraken gemaakt over de participatie van burgers en bedrijven in hernieuwbare energieprojecten op land. Het primaire doel van deze afspraken is het verkrijgen van draagvlak en acceptatie voor hernieuwbare elektriciteitsprojecten op land. Klimaatakkoord beschrijft Het bewonersparticipatie daarom als één van de kritische succesfactoren voor de Nederlandse energietransitie. Er is niet één juiste manier om een participatieproces in te richten. Dit hangt af van allerlei kenmerken van het project de omgeving en de context. Wel zijn er kenmerken die de kans op een succesvol participatieproces vergroten. Het is belangrijk dat belanghebbenden zoals omwonenden in een vroeg stadium worden betrokken om echt mee te kunnen spreken over het beleid (randvoorwaarden zoekgebieden keuze voor technieken) en daarna over de vormgeving van een project (binnen de technische ruimtelijke en economische kaders die nodig zijn om het project te kunnen realiseren). In het participatieproces worden uiteindelijk afspraken gemaakt over het ontwerp de exploitatie en financiële deelname door of tegemoetkoming aan de omgeving. ,
,
,
,
,
,
,
In het Klimaatakkoord worden drie categorieën van bewonersparticipatie onderkend: 1. Procesparticipatie: Dit is het proces waarbij bewoners mee mogen en kunnen denken bij het ontwikkelen van het beleid en beleidskaders. Idealiter maken de provincie en gemeente beleid voor hernieuwbare energie voordat er een concreet project is. Zo is het wenselijk dat de omgeving betrokken wordt bij de ontwikkeling en totstandkoming van de Regionale Energiestrategie (RES) lokaal beleid per gemeente en het definiëren van zoekgebieden in een gemeente. Op deze manier wordt bijvoorbeeld de vraag hoeveel ruimte er wordt gegeven aan duurzame energie in het beleid al beantwoord. Dit kan daarnaast bijvoorbeeld ook verder uitgewerkt worden in een afwegingskader. Het inhoudelijk betrekken van de omgeving bij het proces noemen we procesparticipatie. ,
,
,
2. Planparticipatie: Dit is het proces waarbij omwonenden inwoners belangenorganisaties en overige geïnteresseerden kunnen meedenken over de plannen het ontwerp de inrichting en het beheer en onderhoud van een installatie voor duurzame energieproductie. Via permanente informatieverstrekking (website sociale media nieuwsbrieven) actieve voorlichting informatiebijeenkomsten en keukentafelgesprekken worden de bewoners betrokken bij het ontwikkelen van de diverse plannen. ,
,
,
,
,
,
,
,
3.
Financiële participatie: Dit is het mee-investeren in en/of het voordeel ervaren van de opbrengsten van duurzaam energie project. Er zijn diverse vormen van financiële participatie. Het delen van de opbrengst kan onder andere door het streven naar tenminste 50% lokaal eigendom op deze wijze is het “verkrijgen van lokaal eigendom” in het Klimaatakkoord verwoord. Lokaal eigendom kan onder meer door middel van een samenwerking met lokale energiecoöperaties worden gerealiseerd. Op basis van gesprekken met omwonenden kunnen ook andere opties worden gekozen die de omgeving laten meeprofiteren zonder dat sprake is van lokaal eigendom zoals een omgevingsfonds en obligaties. een
,
,
,
5 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
3. RELEVANTE STAKEHOLDERS Er zijn verschillende stakeholders betrokken bij de ontwikkeling van een zonnepark al kan hun rol en niveau van betrokkenheid wel onderling van elkaar verschillen. Er is geen landelijke standaard voor wat de omgeving van een energieproject is. Welke bewoners (agrarische) grondeigenaren en bedrijven onderdeel zijn van de omgeving wordt lokaal en per energieproject bepaald. Uiteindelijk beoordeelt het bevoegd gezag (gemeente of provincie) bij een omgevingsvergunningaanvraag of het proces goed doorlopen is en of de omgeving in voldoende mate betrokken is. Initiatiefnemers maken bij het zonnepark in de Broekheurne in ieder geval onderscheid in de directe en de lokale omgeving. ,
,
Wij onderscheiden verschillende categorieën van stakeholders bij Zonnepark Broekheurne namelijk: 1. Gemeente Enschede 2. Directe omgeving a. Inwoners direct aan het plangebied (aanwonenden) b. Inwoners binnen 300 meter (directe omwonenden) c. Inwoners binnen 500 meter (omwonenden) 3. Lokale omgeving (inwoners Enschede Zuid) 4. Grondeigenaren 5. Grondeigenaren omliggende percelen / aanwonenden 6. Externe stakeholders ,
Onderstaand de uitleg over hun rol en betrokkenheid bij de (verdere) ontwikkeling Broekheurne.
van
het zonnepark in de
GEMEENTE ENSCHEDE De gemeente is verantwoordelijk voor het beleid omtrent duurzame energie de bestemming van de grond en is ook de vergunningverlener van het project. De gemeente heeft er belang bij dat er duurzaam energie wordt opgewekt en dat hier draagvlak voor is binnen de gemeente. De gemeente zal op alle niveaus (ambtenaren College van B&W en gemeenteraad) meegenomen worden in de verschillende fases van de ontwikkeling. ,
,
De gemeente heeft beleid vastgesteld waarin kaders zijn opgesteld over onder andere het ontwerp van het zonnepark ook moet de gemeente het ontwerp goedkeuren en toetsen op een goede ruimtelijke ordening en sinds 1 januari 2024 op de Omgevingswet. De gemeente heeft hierdoor een grote mate van zeggenschap over het ontwerp. Op basis van de verkenning naar de wensen in de omgeving stelt de initiatiefnemer een voorstel op. Hiervoor geldt een inspanningsverplichting om een aanbod te doen aan de omgeving. De gemeente kijkt hierin nadrukkelijk mee om te zien of het aanbod past binnen het beleidskader. Daarnaast loopt de gemeente actief mee in het participatietraject voor Zonnepark Broekheurne. Ook heeft inmiddels al een groot deel van de participatie onder haar leiding plaatsgevonden voor het opstellen van de gebiedsagenda voor het gebied. Daarnaast heeft een gemeente een ‘monitorende’ rol of de initiatiefnemer de participatie conform de gemaakte afspraken en richtlijnen heeft uitgewerkt. ,
,
,
6 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
DE DIRECTE OMGEVING De directe omgeving zijn de om- en aanwonenden verenigingen en (agrarische) ondernemers in de nabijheid van het initiatief. Deze hebben de meeste belangen en hebben het meeste recht van spreken in het participatieproces. Het zonnepark kan namelijk ervaren worden als een ingrijpende verandering van de woonen leefomgeving zij hebben dus een groot belang bij de ontwikkeling van het zonnepark. Om deze reden zijn er voor het thema duurzame energie binnen de gebiedsagenda ook meerdere keukentafelgesprekken gebiedsbijeenkomsten en achterbanbijeenkomsten georganiseerd met de belanghebbenden in de Broekheurne. Ook initiatiefnemers hebben gesprekken gevoerd in het gebied. Er zal ook toekomstige participatie plaatsvinden. Op deze manier is er sprake van invloed en zeggenschap. Het aanbod voor lokaal eigendom en de andere financiële participatiemogelijkheden worden in verschillende fasen opengesteld afhankelijk van de omgevingsligging maar begint bij deze groep om- en aanwonenden. ,
,
,
,
,
De directe omgeving bij Zonnepark Broekheurne omvat in totaal 66 adressen. Binnen deze adressen directe omgeving maken wij een onderscheid tussen drie categorieën:
van
de
,
•
•
• •
•
De aanwonenden die direct aan het plangebied wonen (en werken). Dit zijn 3 adressen. In onderstaande afbeelding zijn zij weergeven door middel van een geel icoon. De directe omwonenden binnen 300 meter van de planlocatie. Dit is de afstand waarop een nietafgeschermde zonnepark-installatie nog met het blote oog vanaf ooghoogte kan worden waargenomen (als een dunne grijze streep aan de horizon). Dit zijn 4 adressen. In onderstaande afbeelding zijn zij weergeven door middel van een oranje icoon. De omwonenden binnen 500 meter van de planlocatie. Dit zijn 5 adressen. In onderstaande afbeelding zijn zij weergeven door middel van een paars icoon. De lokale omgeving (‘buurt bewoners’) : bewoners van Enschede-Zuid die onder het zogenaamde ‘Postcoderoosgebied’ vallen. Omdat de contouren van het zonnepark uiteindelijk veel kleiner zijn geworden zijn er nu een groot aantal adressen die feitelijk niet meer binnen de originele 500 meter straal vallen. Initiatiefnemers borduren echter graag voort op de participatie vanuit het gebiedsproces waardoor de scheidslijn van 500 meter ruim geïnterpreteerd wordt conform de oude plancontouren. Hierdoor zullen nog eens 54 adressen betrokken worden bij de ontwikkeling van het zonnepark. In onderstaande afbeelding zijn zij weergeven door middel van een blauw icoon. ,
,
In de onderstaande afbeelding is het totale plangebied Zonnepark Broekheurne weergegeven.
en
de adressen in de omgeving
van
het beoogde
7 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
FIGUUR 1: ADRESSEN OMGEVING ZONNEPARK BROEKHEURNE. BRON: GOOGLE MAPS.
DE LOKALE OMGEVING (ENSCHEDE ZUID / BUURTKRING) Feitelijk zijn dit de inwoners die met hun adres buiten de eerder genoemde 500 meter straal vallen. Deze groep willen wij bereiken via de regionale krant de websites van TPSolar en Enschede Energie en toekomstige nieuwsbrief. Deze inwoners zijn ook welkom tijdens (toekomstige) informatiebijeenkomsten. De focus zal hierbij liggen op financiële participatie. We willen een grotere groep betrekken bij de mogelijkheid tot financiële deelneming en inwoners uit heel Enschede de mogelijkheid geven om deel te nemen aan het zonnepark (zie ook hoofdstuk financiële participatie). ,
GRONDEIGENAREN Onder het kopje grondeigenaren maken we onderscheid tussen de grondeigenaren met wie initiatiefnemers een overeenkomst hebben tot het ontwikkelen van een zonnepark en de omliggende grondeigenaren van het initiatief. Voor de betrokken grondeigenaren is het van belang dat er een kwalitatief goed plan wordt opgesteld. De grondeigenaren zijn bekend in de omgeving en hebben veel lokale contacten. Daarnaast dienen de initiatiefnemers na de exploitatiefase van 25 jaar het perceel te herstellen in de originele staat. In het geval van pacht is het dus voor de eigenaren belangrijk dat er niet alleen goede afspraken worden gemaakt over de situatie voor en tijdens het zonnepark maar ook daarna. ,
8 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
GRONDEIGENAREN OMLIGGENDE PERCELEN Ook de grondeigenaren van de percelen in de directe omgeving zijn belangrijk. Wat er aan natuurontwikkeling op het zonnepark wordt gerealiseerd heeft mogelijk invloed op wat de nabijgelegen agrariër verbouwt. Vaak zijn de buurtpercelen in handen van agrariërs die onderling goed contact onderhouden en in de buurt wonen en dus al betrokken zijn bij het participatieproces. Desalniettemin worden zij als externe stakeholder gecategoriseerd. De belangen van omliggende agrariërs dienen meegewogen te worden in het plan. ,
EXTERNE STAKEHOLDERS Ook organisaties die niet in de buurt van het zonnepark zijn gevestigd worden betrokken. Dit kan bijvoorbeeld als deze organisaties relevante kennis hebben van het gebied of over een specifiek thema. Provincie Overijssel heeft bijvoorbeeld ook richtlijnen waar wij rekening mee moeten houden in ons ontwerp net als bijvoorbeeld het waterschap i. vm. de nabij liggende Usselerstroom. Bij de ontwikkeling van het zonnepark worden daarom ook zogeheten externe stakeholders betrokken op het gebied van ruimtelijke inpassing en financiële participatie. Bij Zonnepark Broekheurne zijn dit in ieder geval de provincie Overijssel netbeheerder Enexis Waterschap Vechtstromen en overige betrokken verenigingen. Gaande het proces kunnen er externe stakeholders toegevoegd worden aan de lijst. De belangen van deze externe stakeholders lopen uiteen van een groot tot matig belang bij de verdere ontwikkeling van het zonnepark. ,
,
,
,
9 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
4. UITVOERING PARTICIPATIE PROCESPARTICIPATIE Aan het project Zonnepark Broekheurne ligt beleid van het Rijk de provincie Overijssel de RES en de gemeente Enschede ten grondslag. ,
,
Het Klimaatakkoord waarin het Rijk samen met meer dan 100 partijen (organisaties en bedrijven) gewerkt heeft aan een samenhangend pakket aan voorstellen om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan en de opwarming van de aarde te beperken. Het Klimaatakkoord is een onderdeel van het Nederlandse klimaatbeleid. Hierin staan zoals gezegd ook verschillende afspraken over de participatie van burgers en bedrijven in hernieuwbare energieprojecten op land waaronder het streven naar 50% lokaal eigendom. -
,
,
Het beleid van Provincie Overijssel waarin onder andere staat omschreven dat sinds 1 januari 2024 de ontwikkeling van een zonnepark een maatschappelijke meerwaarde moet opleveren en wat de mogelijkheden voor omwonenden zijn om te participeren in de ontwikkeling en opbrengst van het zonnepark. Het is van provinciaal belang om bewoners en ‘gebruikers’ actief te betrekken bij de uitvoering van ruimtelijke opgaven in hun leefomgeving. Dit versterkt de betrokkenheid en (het gevoel van) eigenaarschap. De Overijsselse standaard is gebaseerd op noaberschap en het rekening houden met elkaars wensen en belangen. -
,
,
,
De RES regio Twente waarin de 14 Twentse gemeenten de provincie Overijssel en het waterschap Vechtstromen de handen ineen hebben geslagen om een plan op regionaal niveau te maken over hoe en waar duurzame elektriciteit (zon en wind) opgewekt kan worden en hoe de warmtetransitie (duurzame alternatieven voor aardgas) mogelijk gemaakt kan worden evenals de opslag en infrastructuur voor energie en warmte. De RES regio Twente splitst participatie op in twee fases: de beleidsfase en de projectfase. Voor volksvertegenwoordigers en bestuurders is het erg belangrijk dat ze weten hoe inwoners en verschillende partijen tegenover het beleid staan: participatie in de beleidsfase. In de projectfase is de initiatiefnemer van een project verantwoordelijk voor de participatie. Voor financiële participatie heeft de RES Twente samen met de Lokale Energie Initiatieven Twente (LEI-T) een Handreiking Lokaal Eigendom 2 geschreven om gemeenten handvatten te geven voor het streven naar tenminste 50% lokaal eigendom. -
,
,
,
,
,
Het beleid van Gemeente Enschede waarin de gemeente regelt hoe zij steeds meer van fossiele brandstoffen (aardgas steenkool) naar duurzame energie (zonne-energie windenergie) overstapt. Met de vaststelling van de Energievisie verduidelijkt de gemeente aan inwoners ondernemers en andere partners hoe Enschede de verduurzamingsopgave voor woningen bedrijfspanden en mobiliteit wil invullen in de periode 2021-2030. Ook geeft de gemeente duidelijkheid over locaties die kunnen worden benut voor het opwekken van duurzame energie aan initiatiefnemers en inwoners. Bij het opstellen van de Energievisie is gebruik gemaakt van ideeën en opvattingen die inwoners en andere partners op verschillende momenten met de gemeente hebben gedeeld. Dit participatietraject begon al in 2016. Ook na vaststelling blijft communicatie en participatie belangrijk. Bij de Energievisie horen ook beleidsregels voor zonne-energie. Hierin wordt omschreven onder welke voorwaarden een plan voor het opwekken van zonne-energie op planologische medewerking van de gemeente -
,
,
,
,
,
,
,
2 https://energiestrategietwente. nl/kennisbank/2685889. aspx.
10 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
kan rekenen. Een van de belangrijke uitgangspunten is dat er bij plannen voor het opwekken van zonne-energie wordt gestreefd naar een eerlijke verdeling van de lasten en de lusten.
PLANPARTICIPATIE De ontwikkeling en inpassing van een zonnepark gebeurt samen met inwoners en lokale ondernemers en in afstemming met de gemeente via een adequaat participatieproces. De energietransitie is naast een technische en ruimtelijke opgave namelijk ook vooral een maatschappelijke transformatie. Twee belangrijke uitgangspunten zijn daarom dat de omgeving maximaal betrokken wordt bij de ontwikkeling van het zonnepark en dat de opbrengsten van zonneparken eerlijk verdeeld worden. Het doel is om de omgeving aan het begin van het proces te betrekken bij keuzes over ruimtelijke inpassing en lokaal eigenaarschap. Er zal op het gebied van ruimtelijke inpassing en lokaal eigendom dus moeite worden gedaan om mensen erbij te betrekken en actief gevraagd worden naar hun input. Inwoners moeten kunnen meedenken over het precieze vormgeving beplanting en koppelkansen (zoals recreatief gebruik ecologische meerwaarde waterberging etc. ). ,
,
,
,
PERIODE 2017
–
,
,
2020
TPSolar is al geruime tijd betrokken bij de ontwikkeling van een zonnepark in de Broekheurne. Dit gebeurde in eerste instantie nog voordat er concreet beleid vanuit de gemeente was. De locatie kwam ooit in beeld omdat het zogeheten huisvuilgronden betreft. In 2018 kreeg TPSolar een samenwerking met twee grondeigenaren die hun gronden in wilden zetten voor de ontwikkeling van een zonnepark. Eén van deze grondeigenaren woont in het gebied en heeft geen opvolger.
FIGUUR 2: EERSTE CONCEPT-ONTWERP ZONNEPARK BROEKHEURE (2018).
Het beleid vanuit de gemeente heeft uiteindelijk best even op zich laten wachten. Deels heeft dit te maken met de coronaperiode en anderzijds omdat het thema duurzame energie een ingewikkeld dossier bleek. Allereerst 11 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
moesten
de
opgesteld voor
uitgangspunten
kon
worden.
de Energievisie
voor
Parallel
werd
vastgesteld worden,
door de
er
gewerkt
gemeente
de
waarna
aan
daadwerkelijke Energievisie
Landschapsvisie
een
Beleidsregels
en
zonne-energie.
Vooruitlopend een
viertal
van
de
vastgesteld
op
adressen
vergunningsprocedure
iet wachten,
beleid zijn
die het dichtst
konden
er
bij
er
in 2020 door TPSolar
het
beoogde plangebied
nog niet bekend
in deze
periode
bleek toen best wat weerstand te zijn
was
nog geen
en
aantal
een
het beleid
uiteindelijk
afspraken
concrete
keukentafelgesprekken gevoerd
(en werken).
wonen
Omdat
diverse
om
met
vervolgtraject
redenen
omwonenden
met
het
langer op
gemaakt
zich
worden.
Er
bij de omgeving.
Adres
Beknopte weergave van keukentafelgesprek Niet blij met de ontwikkeling van een zonnepark. Wonen en werken op deze locatie. Zijn bang voor waardedaling woning en vragen af hoe zij de
(geanonimiseerd) |
groepsaccommodatie Gesproken
kunnen
voort
zonne-energie
over
in het
zetten.
algemeen,
TPSolar normaliter projecten ontwikkelt
hoe
wat voor
en
gevolgen het voor hun bedrijf zou kunnen hebben. Een heg plaatsen voorafgaand aan de bouw of extra afstand nemen zou een mogelijkheid kunnen zijn, dit
maar
neemt
niet
dat
weg
het
weidse
uitzicht
drastisch veranderd.
(geanonimiseerd) |
Voornamelijk beleid
gesproken
het
over
(toekomstige)
gemeente en zonneparken in z'n algemeenheid. Woning kijkt uit op de andere kant en niet
de
van
het
op
plangebied.
aanwonenden, Aantal
mooi.
want
Gelukkig zonnepark
een
artistieke impressies
maar,
vinden
vinden
zij niet
laten zien
hoe
van
zonnepark op afstand te zien is en dat er bij een vind. zonnepark schapenbeweiding plaats een
Aanwonenden zou
(geanonimiseerd)
dachten
dat
het
veel
er
‘blauwer’
zien, of dat de installatie veel hoger
Zitten
niet
zonnepark de
van
te
wachten
zijn het
en
de
op
niet
eens
komst de
met
uit
was. van
een
energievisie
moet niet Landbouwgrond voor Hebben zonneparken.
gemeente.
worden gebruikt omliggende gronden en voor het voortzetten van het melkveebedrijf is het niet handig als er grond ‘verdwijnt’. Gesproken over zonne-energie in het algemeen en
(geanonimiseerd)
hoe
over
TPSolar
Aanwonende staat iemand
anders
hij/zij
er
normaliter er
dus
diegene
wilt
doen.
mee
agrariërs hiervoor open niet
naar
het
projecten
ontwikkelt.
neutraal in: het is de moet
grond
van
zelf beslissen
wat
Begrijpt
staan.
zonnepark
Wil
best
vanaf
kijken.
waarom
tuin
liever
Ook
geen
waterpartijen nabij woning.
PERIODE
2020
Conform
de
van
het
—
2021
afspraken
zonnepark
uit het Klimaatakkoord lokaal
te
kunnen
laten
(en
het beleid ‘landen’
is
van
de gemeente
TPSolar
een
Enschede)
samenwerking
en
om
de inkomsten
aan
gegaan
met
12 COMMUNICATIEBROEKHEURNE
EN
| Zonnepark
PARTICIPATIEPLAN Broekheurne
ZONNEPARK
energiecoöperatie Enschede Energie. Initiatiefnemers zijn vanaf overleg getreden
de
met
keukentafelgesprek
mee
gemeente.
heeft
gevoerd,
aangegeven
met
was
Daarnaast
dat moment
samen
derde
slag
de
aan
grondeigenaar, (een deel van) zijn gronden mee een
in
waar
gegaan
2020
te willen
doen
gebied
werd
in
en
ook
een
met
het
zonnepark. Uiteindelijk liep
de
gemeentelijke
Landschapsvisie
gekenmerkt als transformatiegebied goed onderbouwd moest worden. de
percelen
Arcadis
en
gebied gemaakt
k
moest
komen
waar
van
energie opwekking
afstemming
hierover
op
de
Energievisie.
Het was,
maar
studie
van
het
een
degelijke landschappelijke
de gemeente
van
energieopwekking.
landschapsarchitect
voor
grootschalige energieopwekking mogelijk
waarbij
Er moest dus op verzoek
die meedoen met de een
Er heeft ook
plan
waar
iets
landschapsplan komen
TPSolar heeft in 2021 daarom
de gemeente een
een
onderdeel
plaatsgevonden met
globaal plan
een
is,
maar
waar
voor
een
met
ruimtelijke
landschap ook
een
wel
een
gebied gemaakt
dat breder
samen
waar
daarin
kijkt dan
alleen
landschapsbureau transitie
van
het
belangrijke rol speelt.
de Provincie.
RE)
Mogelijke invulling met rijen panelen. Dit is een eerste conceptontwerp. Ontwerp staat nog niet vast.
(geano im se rd) FIGUUR 3: CONCEPT-ONTWERP
ZONNEPARK
GEBIEDSVISIE
BROEKHEURNE.
EN AANZET
BRON:
ONTWERP
ARCADIS
ZONNEPARK
(2021).
RAPPORT: ANALYSE LANDSCHAP,
BROEKHEURNE.
13
| Zonnepark Broekheurne
Het energiebeleid van de gemeente werd uiteindelijk uitgesteld. 3 Hierdoor was het verder ontwikkelen van het zonnepark onzeker en het nader in gesprek gaan met omwonenden niet mogelijk. Dat de ontwikkeling van het zonnepark ‘on hold’ stond is dan ook op deze manier aan de omwonenden uit de eerder gevoerde keukentafelgesprekken gecommuniceerd. De gemeente vond het op haar beurt ook niet prettig als initiatiefnemer verder het gesprek met de buurt oppakte als er nog geen duidelijkheid was met betrekking tot het beleid. Omdat er het e. e. a. over een zonnepark in de Broekheurne in de lokale media verscheen hebben wel een aantal andere omwonenden zich in 2021 bij TPSolar gemeld. Met deze omwonenden zijn toen gesprekken gevoerd. De berichten in de lokale media gingen voornamelijk over de grootte van het zonnepark en de weerstand van omwonenden in de Broekheurne. Dit vormde uiteindelijk de aanleiding voor de start van het gebiedsproces. Voordat het gebiedsproces kon starten is in 2021 een verkenning uitgevoerd door een gebiedsverkenner. Zowel Enschede Energie als TPSolar hebben toentertijd een gesprek gehad met de gebiedsverkenner. ,
GEBIEDSPROCES BROEKHEURNE (APRIL 2022
–
JUNI
2023)
De gemeente heeft in haar beleid vastgelegd dat een zonnepark van deze omvang (groter dan 2 ha) altijd via een integrale gebiedsgerichte aanpak moet worden opgepakt. Uniek aan het plan voor dit zonnepark is dus dat een groot deel van de participatie en communicatie met de inwoners en (agrarische) bedrijven van de Broekheurne is gedaan tijdens het gebiedsproces voor het opstellen van de Gebiedsagenda Broekheurne. Voorop stond namelijk dat de Gebiedsagenda met grote betrokkenheid vanuit het gebied tot stand moest komen. In een veel groter gebied zijn – samen met de bewoners en bedrijven – alle belangen meegenomen zoals van landbouw bewoning natuur landschap recreatie en water. De gemeente noemt deze intensieve vorm van participatie ‘cocreatie’ volgens de gemeentelijke participatieverordening: ‘inwoners/ betrokkenen en gemeente beslissen samen’. ,
,
,
,
,
,
De gemeente Enschede heeft het gebiedsproces samen met de buurtkring Broekheurne en Stawel opgepakt. Begin 2022 hebben zij een onafhankelijke gebiedsregisseur aangezocht om een Gebiedsagenda op te stellen in samenwerking met de bewoners (agrarische) bedrijven en grondeigenaren in de Broekheurne. Om dit te bewerkstelligen is er door de gebiedsregisseur een kleine organisatie opgezet. Voor de afstemming met alle gebiedspartijen over de Gebiedsagenda zijn een adviserende Gebiedstafel en een besluitvormende Bestuurlijke Adviescommissie (BAC) gevormd. Voorafgaand aan de bijeenkomsten van de Gebiedstafel en de BAC vonden bijeenkomsten plaats van alleen bewoners/recreatieondernemers of boeren. In die achterbanbijeenkomsten bereiden de vertegenwoordigers van deze groeperingen hun inbreng in de Gebiedstafel en de BAC voor. Aan de Gebiedstafel zaten vertegenwoordigers van de voornaamste groeperingen uit de Broekheurne zoals bewoners boeren recreanten en eigenaren. Zij bespraken voorstellen voor de Gebiedsagenda en droegen daarvoor suggesties aan. In de Bestuurlijke Adviescommissie (BAC) zaten bestuurders voor de verschillende belangen. Ze stonden op enige afstand van het gebied Broekheurne maar konden wel vanuit hun vakgebied of belang relevante dingen zeggen over de Gebiedsagenda. Ook de Provincie Overijssel is betrokken geweest bij de gebiedsagenda. ,
,
,
,
,
Het gebiedsproces bestond uit drie fases (zie onderstaande afbeelding met routekaart). De eerste fase bestond uit een kennismaking door middel van een gebiedsbijeenkomst op 12 april 2022 en het voeren van individuele gesprekken en groepsgesprekken met grondeigenaren en bewoners. Hierin is uitgenodigd om na te denken over
3
Zie nieuwsbericht: https://www. rtvoost. nl/nieuws/332636/enschede-tilt-omstreden-besluit-over-windturbines-enzonneparken-over-de-zomer-heen.
14 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
(gezamenlijke) belangen. gevormd. tweede
Met fase
eerste
een
inventarisatie
groepen
is
een
concept
Gebiedsagenda
is
aanscherping.
Na
deze
inhoudelijk
In derde fase is de definitieve
verder
de uitkomsten
van
gesproken
gemaakt.
Deze
is
de
van
ideeën
over
en
gesprekken, zijn
wensen
vervolgens besproken
gebiedsagenda afgerond
en
ONTWIKKELING GEBIEDSAGENDA BROEKHEURNE
het
voor
er
groepen
gebied.
betrokkenen
met
tacer GEBIEDSAGENDA
©
GEBIEDSAGENDA
BREDE CONSULTATIE
OMGEVING
8 idd
hest
En
‚
GEBIEDSTAFIS 8
ae:
START
AE
rr
=
js
hamman
5
8 BLEOAST
LZ
BIJEENKOMSTEN;
AREN
rn
À
ENCURSIES BELANGSTELLENDEN
s
BLEENKOMST BESPREKEN CONCEPT GEBIEDSAGENDA
5 VERTEGENWOORDIGERS GEBIEDSTAFELS EN BESTUURLIJKE ADVIESCOMMISSIE
TAKEN,
SAMENSTELING, VERANTWOORDELIJKHEDEN
INWONERS BROEKHEURNE
(INDIVIDUELE) GESPREKKEN,
Legenda:
® Gerealiseerd
miri OMWONENDEN BEOOGO ZONNEPARK
FIGUUR
4: ROUTEKAART
Op woensdagavond
12
oktober
Uitgenodigd
alle
omwonenden
in
viel onder
de
zonneveld.
waren
De
bijeenkomst
2022
werd
TPSolar,
verslag van
van
het Gebiedsproces
Naar
aanleiding
gebiedsproces het veld het
de avond
van
gebiedsaanpak 30
landschapsarchitect PN (geanonimiseerd) waren antwoorden
en
omwonenden
de vraag
die
over
500
ongeveer
Broekheurne
en
en
BROEKHEURNE.
zonne-energie
meter
rond
werd
georganiseerd
namen
aan
de
aanwezig. Voor de
het
in
Broekheurne.
initiatief en
bijeenkomst
voor
een
geleid
door
deel.
Ook
gehouden presentatie,
later zijn
opgemaakt
en
toegestuurd,
het
zonneveld
aangepast.
zie de website
Broekheurne.
deze
omschreven
landschappelijk
gebied verder
van
en
Energie
het
GEBIEDSPROCES
cirkel
een
® Te doen
bijeenkomst gehouden
een
Ongeveer onafhankelijk gebiedsregisseur (geanonimiseerd) | Enschede
ter
opgeleverd (juni 2023).
DEINMEE
SS
In de
bijeenkomst dat het nieuwe
is ingepast,
is
het
ontwerp
van
Zo
staat
er
in
het
ontwerp
zo
is ‘opgezet dat
het bodemleven
en
de biodiversiteit in stand
blijven en
een
multifunctioneel centrum,
recreatiepaden, waterbeheer
kan worden verkend: ruimte
voor
er
een
goede energieopbrengst ontstaat, ook het
gebruik
van
e.d’* Onderstaand het nieuwe ontwerp, zoals deze ook is opgenomen in de definitieve Gebiedsagenda.
4
Memo
aan
Gebiedstafel Broekheurne betreft thema Duurzame energie (maart 2023). 15
COMMUNICATIEBROEKHEURNE
EN
| Zonnepark
PARTICIPATIEPLAN Broekheurne
ZONNEPARK
FIGUUR 5: VOORLOPIG ONTWERP SOLARPARK UIT VASTGESTELDE GEBIEDSAGENDA BROEKHEURNE (2023). BRON: STUDIO NICO WISSING.
16 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
De
gebiedsagenda
Broekheurne uit
de
is
horen
toelichting
maatregelen
De
Energie
vier
de
vorige
melkveehouderij,
maar
van
heeft basiskwaliteit.
initiatiefgebied
hebben
de
min
landbouw
In
zo
is
ook
Naast
tenminste de
aan
eisen
JUNI 2023
geldt
binnen
mogelijk om
dat
het
zichtbaar
rekening te
van we
noemen
namen
de
gemeente
6: TOELICHTING
gemeente ook
uitkomst
het
voor
initiatief De
zijn
om
zonnepark
is
welke
en
met de
vierde
een
stelt
zichtlijnen
het
en
haar
GEBIEDSAGENDA
van
het zonneveld
de
van
openheid
BRON:
Vanuit
dat het
van
blijven.
Vanuit
de
bedrijven. Het
veld
35 ha tot bruto 48,5
zonneveld.
zonnevelden.
Dat
zorgt
om
Het
is ha.
voor
te voldoen sluit
ontwerp
ontginningslandscha (geanonimiseerd)
het jonge
(2023).
BROEKHEURNE
2023 het
waaruit de initiatiefnemers verder konden
met
het voorbereiden
ook wel de 100% variant.
het
leiding
en
initiatiefnemers, en
landschap
grillig ontwerp, waarbij
hun
GEBIEDSAGENDA
in
grasland
omwonenden
is verder verbeterd
voor
BROEKHEURNE.
De
bruto het
van
beleidsregels
en
Het
ontworpen.
behouden
van
als
ontwerp hierop aangepast.
grondeigenaar
van
waarde.
minder
en
verkaveling
bruikbaar
worden
ontwikkeld.
mede-ontwikkelaar
in
kan
Enschede
locatie is het terrein waar
economische
compacter
bestaande
en
logische
van
een
passage komt
ontwikkelaars
gronden zijn goed
verder
een
de
van
voorlopig ontwerp
landschapsarchitect
Gebiedsagenda
de
landschap
initiatief zijn de locatie
Energie
de
de
wat
het
nieuw
een
houden
Enschede
vastgestelde gebiedsagenda
Dit
Bij
procesverslag.
verminderde
een
gevraagd
is
OKTOBER
—
gemeenteraad.
Onderstaande
gebiedsproces
van
die
de
een
in te passen.
bij de grootschalige verkaveling
vertrekpunt
Hiervoor is onder
verschillende
omgevingsmanager)
een
adviseur toegewezen
projectgroep zijn verschillende en
om
wel
toetreding
FIGUUR
Hierin
bereid
50% lokaal eigendom. Het ontwerp
verder aan
De
hebben
door
TPSolar
weer
door
en
huisvuil is gestort. De
eeuw
tot het eerste
uitgebreid
zijn
onder meer
gevraagd
vergelijking
geeft
en
grondeigenaren
Daarvoor
is het zonneveld
panelen
vastgesteld
maatregelenbundel
Broekheurne en
oogpunt
definitief
een
gebiedsagenda
de
TPSolar
en
2023
zijn opgenomen.
van
het eerste deel in de
juli
toelichting, de
van
daarvoor
inwoners
17
op
een
van
bewoners
die
samen
deel.
werkgroep overleggen gevoerd
De
hen
met over
in de
meedeed
hadden deze
aan
het
projectgroep opgericht.
(waaronder
gemeente
bewoners
vormde
de vergunningsaanvraag.
een
de
van
Broekheurne
van
de gemeente
vertegenwoordigers
en
gekregen
zonnepark
in
opdracht
werkgroep.
onder andere het ontwerp,
een
van
de
Binnen de
het thema
water
bodem/huisvuilgronden.
De
belangrijkste
plancontouren tijdens z'n
het
gebiedsproces
melkveehouderij
uitkomst
was
overbleef. voor
uitkomst
COMMUNICATIEBROEKHEURNE
van
het
Dit kwam
gemaakt
tijdens
kleiner zijn
wilde
de
geworden. —
niet
hij
kansrijk
met
op
een
was.
al z'n
gebiedsproces. neer
overleggen
Zo bleek
Deze
gaande Ook is één
gronden
mee
EN
zonnepark
PARTICIPATIEPLAN
deze
is
uiteindelijk
een
grondruil
grondeigenaar afgehaakt. doen
niet met
en
ontwikkelingen zorgde met
welke in de projectgroep meermaals
| Zonnepark Broekheurne
projectgroep
het proces al snel dat
van
een
omvang
is besproken
ZONNEPARK
een
Omdat
deel
van
uiteindelijk voor
dat
er
38 hectare.
is
een
en
aangepast.
Hier
zoals
dat
de
voorgesteld
hij gaat stoppen
met
zoals
een
zijn gronden,
van
er
geweest —
70%
van
het initiatief
aangepast ontwerp
FIGUUR 7: VOORLOPIG ONTWERP ZONNEPARK (JUNI 2023). BRON: STUDIO NICO WISSING.
Het ontwerp is op een informatiebijeenkomst op 14 juni 2023 door TPSolar en de betrokken landschapsarchitect toegelicht aan een groep omwonden. Dit gebeurde bij één van de bewoners thuis (aan de Usselerveenweg 303). Er waren ongeveer 15 bewoners aanwezig. Na afloop hebben een deel van deze bewoners schriftelijk op het ontwerp gereageerd met wat hun wensen waren ten opzichte van het zonnepark. De wensen waren met name gericht op de inpassing (welke ervoor moeten zorgen dat het zicht op de installatie ontnomen wordt) de beplanting (welke binnen enkele jaren dicht moet zijn) dat eisen over de inpassing en afspraken met omwonenden moeten worden opgenomen in de vergunning (zodat initiatiefnemer aangesproken kan worden als e. e. a. niet goed gaat) de kwaliteit van de grond voor de beoogde begroeiing het hekwerk de hoogte van technische onderdelen en procedurele wensen. Ook de gemeente had wensen en aandachtspunten m. b. t. het ontwerp. Hier was op geanticipeerd in een nieuw ontwerp. Het ontwerp en de bijbehorende stukken waren bijna gereed toen er door de provincie Overijssel op 12 oktober een voorbereidingsbesluit werd genomen. ,
,
,
,
,
VOORBEREIDINGSBESLUIT PROVINCIE (OKTOBER 2023) Als gevolg van het voorbereidingsbesluit dd 12-10-2023 hebben initiatiefnemers voor einde jaar 2023 een omgevingsvergunning ingediend met de kanttekening dat de benodigde stukken (zoals het ontwerp en de benodigde onderzoeken) later aangevuld zouden worden als er meer duidelijkheid was over het beleid van de provincie en welke gevolgen dit zou hebben voor het beoogde zonnepark in de Broekheurne. In het voorjaar van 2024 bleek ook vanuit de reactie van de provincie dat de aanvraag van het zonnepark Broekheurne door de ,
18 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
gemeente
binnen
de
aangepaste
geldende
wettelijke
(omgevingswet)
kaders
in
behandeling
zal
worden
genomen.
FINALISEREN
ONTWERP
duidelijkheid
Na
Gaande
het
Het
wel
nog
een
maar
30%
van
het
nog
de Broekheurne.
STUKKEN
er
is
proces
originele plan
OVERIGE
VOOR
april
grondeigenaar afgehaakt. plangebied
gebiedsagenda
vormt
nog steeds
Omdat
het
echter dermate
Daarnaast
aanwonenden Broekheurne
hebben
die
direct
gaat
dit
grondeigenaren.
en/of
aan
om
Het doel
staat
in relatie tot
halen
m.b.t. het ontwerp.
TPSolar
kleiner
drietal
een
de
van
in het
het toegepaste
Energie
beoogde
plangebied
adressen.
Twee
gesprekken
was
provinciale
beleid.
de
slag gegaan
Hierdoor
is
er
van
zonnepark
van
een
is
Enschede
en
aan
het raamwerk
ontwerp gehad. Het ontwerp is besproken tijdens de projectgroep bewoners.
weer
Dit betreft
over.
uit de
plangebied
(APRIL 2024
VERGUNNINGSAANVRAAG
het ontwerp zijn de initiatiefnemers vanaf
over
gebiedsagenda
EN
deze
van
voornamelijk Ook
aanwonenden hen
om
deze
waren
te
mee
de in
bedoeld
gesprekken
Beknopte weergave van uitkomst/invloed ontwerp
(geanonimiseerd)
Gaven
aan
optie
wordt
met
de
de
drie
zonnepark
in de
twee
afgehaakte
waar
het project
nu
om
nog input op
te
keukentafelgesprek
en
dat
van
meedenken over het ontwerp niet als gezien, omdat de bedrijfsvoering en de woning dusdanig worden beïnvloed
door de komst in 2021
zijn
nemen
Adres
waarde
Bij het
met
in
op het
gedeeld
gevoerd
werken.
en
zonnepark
ook invloed
dus ook
en
keukentafelgesprekken wonen
het
van
de
uit
hectare.
ongeveer 16
heeft dit wel
de gemeente
het ontwerp.
met
originele plan
het ontwerp
van
geworden, van
het
NU)
—
van
het
zonnepark.
In eerder
gesprek
nog sprake van andere plancontouren. Nu worden zij door het zonnepark geheel omsingeld. Afgesproken elkaar op de hoogte te houden.
(geanonimiseerd)
was
er
aanbevelingen meer voor het ontwerp. Huis en bedrijf liggen op zo’n manier dat er niet echt zicht op het zonnepark zal zijn. Concreet zijn er nu geen aanbevelingen meer voor het ontwerp van het zonnepark. M.b.t. het thema Geen
(tevens voormalig grondeigenaar/participant)
(geanonimiseerd) (tevens voormalig grondeigenaar/participant)
water
is wel
vasthouden
dat als
nog meegegeven
er
iets met
het
gebeurt, dat dit vooral op het perceel van het zonnepark moet gebeuren en de omliggende agrarische percelen daar geen hinder van water
van
moeten
ondervinden.
gezocht
met
Heeft
5
september
Enschede
Energie
initiatiefnemers
ontwerp
van en
informatie
over
COMMUNICATIE-
en
van
het
zonnepark
BROEKHEURNE
2024
is
een
het
zonnepark, procedure.
EN
| Zonnepark
een
poster
over
in de omgeving Naast
daarop over
uitgelegd
waren
hoe je kan
toelichting
PARTICIPATIEPLAN Broekheurne
de avond
omwonenden
voor
is door de gemeente
zonnepark ligt. Op
alle adressen de
informatiebijeenkomst
TPSolar. Hierin
gemeente
aanvullend
contact
waterschap en maakt zich zorgen om de beoogde inrichting van de Usselerstroom relatie tot en in zijn percelen te nat. Aanvullende Het is bedrijfsvoering. gesprekken met de gemeente en het waterschap over gevoerd. Op
de
dat
meeprofiteren
de stand
ZONNEPARK
van
en
georganiseerd
het
door
het participatieproces
verschillende
aangegeven,
en
van een
zaken, zijn
posters het
te
zien:
een
zonnepark,
een
de
gemeente,
vanaf
nu
bij de
poster
met
het
poster
met
het
poster
van
de
er
een
paar vragen beantwoord
nog
gemeente
met
meer
m. b. t. de
inrichting van het zonnepark. Ook is er verdere invulling gegeven aan hoe bewoners met de Coöperatie Enschede Energie financieel deel kunnen nemen aan het zonnepark. Van de 60 uitgenodigden (zie figuur 1 op pagina 8 voor een kaartje) hebben circa 10 omwonenden de bijeenkomst bijgewoond. Na afloop is een kort verslag opgesteld en per brief opgestuurd aan alle genodigden. Hierin is ook de mogelijkheid opgenomen dat men zich kan inschrijven op een digitale nieuwsbrief die circa 1x per kwartaal verstuurd zal worden. In deze nieuwsbrief zullen de initiatiefnemers telkens aangeven waar de ontwikkeling van het zonnepark staat en wat de komende stappen zijn.
FIGUUR 8: VOORLOPIG ONTWERP ZONNEPARK ZOALS TE ZIEN WAS OP DE INFORMATIEAVOND 5 SEPTEMBER 2024. BRON: STUDIO NICO WISSING.
Het verslag alle recente informatie over zonnepark Broekheurne (het ontwerp) en een document met de veel gestelde vragen en antwoorden zijn ook digitaal te bekijken via de projectpagina’s (www. tpsolar. nl/zonneparkbroekheurne en https://enschede-energie. nl/broekheurne/). ,
20 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
Parallel
de
aan
inloopavond zijn
groep omwonenden Hierin
is ook
Het doel
deze maanden
onder
begeleiding
gesproken
over
het ontwerp
deze
van
er
en
de omwonenden.
ook verschillende
| het
van
zonnepark
deze
afspraken
dit niet past zal de
zullen
afspraak
deze
overleggen besproken zijn en
vanuit
zonnepark (hoogte, duur)
tijdens
meegenomen een
waar
civielrechtelijk
afspraken
over
een
gesprekken aanwezig. financiële participatie.
tussen
in de
karakter
met
het
zonnepark
en
vergunningverlening
krijgen.
zijn gemaakt:
_ Gebiedsfonds Bijdrage
-
-
_ Besteding Organisatie uitvoering besteding
-
_ Landschappelijke inrichting Invulling bij realisatie
-
Onderhoud
-__
_ Afspraken
(beheerplan)
hinder activiteiten realisatie
(bouw)
Verkeersbewegingen
-__
Hinder hei-werkzaamheden
-
,
van
worden
mogelijk
waar
De punten
e
mogelijkheden
Daar
(bestuurlijk geborgd),
e
bij deze
te maken
waar
e
de
en
ook
was
bijeenkomsten (en vervolgbijeenkomsten) is om afspraken daar
die
inhoudelijke gesprekken gevoerd
(geanonimiseerd) De gemeente
van
_ Overleg
omwonenden
tussen
(indien
en
van
toepassing)
zonnepark
Aanspreekpunt bij klachten, afhandeling
-
klachten
Regulier overleg/informatievoorziening op/via website zonnepark
-
-___Info
Nieuwsbrief
-
Jaarlijks overleg
-__
Planschade
Uitwisseling
-__
Eventueel
-
inzicht in
mogelijke
recht op
aanbod vanuit initiatiefnemers
Initiatiefnemers hebben,
mede
naar
aanleiding van input vanuit
ontwerp
rondom
de
woning
afstand
gehouden
en
een
extra
gekeken
naar
groenblijvende soorten.
keer kritisch
groepsaccommodatie
en
groene
de
aangepast.
inpassing toegevoegd.
kerngroep omwonenden, Zo
is
Ook is in de
er
een
het
landschappelijk
grondwal toegevoegd,
gekozen beplantingstypen
nog
extra een
21 COMMUNICATIEBROEKHEURNE
EN
| Zonnepark
PARTICIPATIEPLAN Broekheurne
ZONNEPARK
FIGUUR 9: ONTWERP ZONNEPARK BROEKHEURNE NOVEMBER 2024. BRON: STUDIO NICO WISSING.
Naast de inbreng van inwoners is ook uitgelegd dat er nog andere belanghebbenden zijn die in deze fase ook nog invloed hadden op het ontwerp. Zo is het e. e. a. op verzoek van de gemeente aangepast aan het ontwerp van het zonnepark. Ook is naar aanleiding van het advies van de brandweer nog het e. e. a. gewijzigd aan het ontwerp bijvoorbeeld de situering en de hoeveelheid onderhoudspaden maar ook de plek van de batterijcontainers. Ook zijn er extra inrichtingselementen toegevoegd specifiek voor kleine marterachtigen en egels. Dit in verband met de natuurvergunning via de Provincie.
,
,
FINANCIËLE PARTICIPATIE Naast planparticipatie is er bij het zonnepark in de Broekheurne ook sprake van financiële participatie. Hierin volgen de initiatiefnemers het beleid van de gemeente Enschede (zoals de beleidsregels zonne-energie en de landelijke kaders van lokaal eigendom). Via deze beleidsregels stuurt de gemeente op een eerlijke verdeling van de lasten en lusten. Hiermee beoogt de gemeente gunstige omstandigheden te creëren voor het ontstaan van de maatschappelijke acceptatie van duurzame energieprojecten. In de praktijk wordt er op verschillende manieren een invulling gegeven aan de wens om de omgeving te laten meeprofiteren van de stroominkomsten van een project. Dit geeft de ruimte om samen met de omgeving tot 22 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
passende vormen te komen. Er worden wel minimale eisen aan deze onderdelen gesteld. Zo moet omgeving vooraf duidelijk zijn wat ze kan verwachten.
voor
de
TPSolar en Coöperatie Enschede Energie willen op een aantal manieren inwoners van gemeente Enschede en bedrijven in de regio laten meeprofiteren (en dus financieel laten participeren) in het beoogde Zonnepark Broekheurne: • • • •
Tenminste 50% lokaal eigendom; Financiële deelneming (d. m. v. obligaties of certificaten); Een gebieds-/omgevingsfonds; Een omwonendenregeling in de vorm van verduurzaming bijvoorbeeld ,
van
de woning of korting op
groene stroom.
Dit is conform de beleidsregels voor zonne-energie en past binnen de landelijke kaders van lokaal eigendom. Hierin staat dat voor andere vormen van financiële participatie alleen in uitzonderingssituaties plaats is.
50% LOKAAL EIGENDOM Het Klimaatakkoord en ook de gemeente Enschede heeft in haar beleid opgenomen dat tenminste 50% van het zonnepark door middel van lokaal eigendom tot stand moet komen. Daarom is er bij de ontwikkeling van dit zonnepark ook gekozen voor de samenwerking tussen energiecoöperatie Enschede Energie en zonnepark ontwikkelaar TPSolar. Coöperatie Enschede Energie is een burgerinitiatief waarbij de zeggenschap bij de leden berust als het gaat om investeringen en beleidsbeslissingen. Bovendien is de coöperatie niet gericht op het maken van winst Enschede Energie wil haar leden een gunstige prijs kunnen bieden voor stroom. Wat er overblijft aan resultaten wordt opnieuw geïnvesteerd in sociale en duurzame projecten in Enschede. De coöperatieve gedachte is hierbij bepalend: Enschede Energie is van voor en door Enschedeërs. ,
,
Enschede Energie heeft in december 2023 met TPSolar een samenwerkingsovereenkomst gesloten om invulling te geven aan het lokaal eigendom. Hierin staat opgenomen dat partijen samenwerken aan de ontwikkeling en realisatie van het totale Zonnepark Broekheurne. Beide partijen vragen elk een vergunning aan voor het perceel waar zij met desbetreffende grondeigenaar een ontwikkelovereenkomst mee hebben als gevolg van de benodigde SCE-regeling resp. de SDE++-regeling. Eerstgenoemde is een regeling waar alleen coöperaties voor in aanmerking kunnen komen. Met deze samenwerking wordt conform de wens van de gemeenteraad geborgd dat ten minste 50 procent van de opbrengst van energieprojecten ten goede van de gemeenschap komt waarbij lokaal eigendom het uitgangspunt is. Door deze verdeling is er feitelijk zelfs sprake van een 40-60% verhouding aangezien de coöperatie eigenaar wordt van ca. 60% van de oppervlakte van het zonnepark in de Broekheurne. ,
,
,
FINANCIËLE DEELNEMING (D. M. V. OBLIGATIES OF BUURTAANDELEN) Leden van Enschede Energie kunnen investeren in Zonnepark Broekheurne door zich in te schrijven op certificaten en ontvangen hiermee een rente van 5%. De coöperatie heeft investeerders nodig voor hun zonnestroomprojecten om zo de gehele financiering met Energiefonds Overijssel mogelijk te maken. De looptijd van deze projecten bedraagt minimaal 15 jaar. Gedurende deze periode wordt jaarlijks 5% rente uitgekeerd. Vanaf omstreeks het vierde jaar wordt naast deze rente ook de inleg in jaarlijks gelijke delen terugbetaald. Leden kunnen investeren vanaf 1 certificaat (à €100-) tot een maximum van 50 certificaten. ,
Enschede Energie richt zich ook op buurtaandeelhouders. Buurtaandelen zijn beschikbaar voor huishoudens die woonachtig zijn in vooraf bepaalde (aangrenzende) postcodes dichtbij het zonnepark in de Broekheurne. Door een buurtaandeel te kopen investeert men eveneens in het desbetreffende project. Buurtaandeelhouders doen dus eveneens mee in het lokaal eigendom. Per huishouden/per elektriciteitsaansluiting kan men meedoen met 1 buurtaandeel per energieproject in de buurt. Men legt eenmalig €50- in en ontvangt van de coöperatie daarna ,
23 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
15 jaar lang jaarlijks €50- als uitkering. Dit wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de SCE-regeling wat een speciale subsidie in Nederland is voor coöperaties en die een enigszins hogere opbrengst garandeert dan de gangbare SDE++ subsidie. Met de buurtaandelen maakt Enschede Energie de drempel zo laag mogelijk om inwoners uit Enschede-Zuid mee te laten doen met het zonnepark. ,
,
FIGUUR 9: INDICATIE POSTCODEROOSGEBIED VOOR WERVING BUURTAANDEELHOUDERS
OMGEVINGSFONDS Initiatiefnemers streven ernaar om een deel van de stroominkomsten terug te laten vloeien naar de omgeving. Hiervoor richten zij een omgevingsfonds op. Tijdens de totale looptijd van het zonnepark zal er €050 per MWh opwek jaarlijks beschikbaar gesteld worden aan de omgeving. Dit is conform het opgenomen richtbedrag voor omgevingsfondsen uit de Gedragscode Zon op Land. Het zonnepark heeft een vermogen van ca. 15 MW hetgeen betekent dat er jaarlijks ongeveer €8. 000 in een gebieds-/omgevingsfonds gestort zal worden. Over de totale looptijd van 25 jaar betekent dit dat er circa €200. 000 voor het gebied/de omgeving van het zonnepark beschikbaar komt. Het is aan de samenwerkende partners om te bepalen voor welke (directe) om/aanwonenden dit fonds bedoeld is. ,
,
Het gebieds-/omgevingsfonds is bedoeld om de bewoners uit het gebied van het zonnepark mee te laten delen in de stroominkomsten van het project. Deze bestedingen moeten een ruimtelijk en/of fysiek karakter hebben. Concreet houdt dit in dat er jaarlijks gedurende de subsidie-termijn van het zonnepark een bedrag zal worden gestort. Idealiter wordt dit fonds beheerd door een afvaardiging uit de betreffende omgeving. Dit kunnen de direct omwonenden van het zonnepark zijn en/of een belangenbehartiger van het gebied. De gemeente zal een controlerende functie hebben en ook Coöperatie Enschede Energie en de buurtkring Broekheurne kunnen hier een rol in spelen. Om dit goed te regelen zal er een stichting worden opgericht met bijbehorende statuten met regels over de besteding van de inkomsten uit het fonds (fondsregelement). Zo zullen er afspraken gemaakt worden over wie binnen in een straal van 2 km van het zonnepark een verzoek kan indienen voor besteding/ondersteuning uit het fonds. ,
,
24 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
De gedachten zijn om de opbrengsten ten goede te laten komen aan de direct aanwonenden door middel van een burenregeling. Daarnaast zijn er ideeën om een ander deel van de gelden ten goede te laten komen aan de sociale cohesie in de Broekheurne. Het duurt nog enige tijd voor het zonnepark gerealiseerd is en er dus een omgevingsfonds beschikbaar komt. Een voorstel hiervoor zal door de kerngroep omwonenden in het najaar van 2024 worden overlegd aan Enschede Energie TPSolar en gemeente Enschede. ,
Voorstel voor een opzet:
Stichting omgevingsfonds Zonnepark Broekheurne Afvaardiging uit de omgeving van het zonnepark (buurtkring)
Gemeente Enschede
(controlerend)
Energiecooperatie Enschede Energie
FIGUUR 10: MOGELIJKE OPZET OMGEVINGSFONDS VOOR ZONNEPARK BROEKHEURNE
OM-/AANWONENDENREGELING Een om-/aanwonendenregeling is gericht op de directe om-/aanwonenden van het zonnepark. Hierbij houden initiatiefnemers gerelateerd aan de omvang van het zonnepark de straal van 300 meter aan. Deze omwonenden ontvangen compensatie bijvoorbeeld in de vorm van verduurzaming van hun woning of korting op groene ,
,
,
stroom.
Initiatiefnemers gaan met de direct omwonenden nader in gesprek over het verduurzamen van hun woning (en tuin). 5 Enschede Energie heeft veel ervaring met verduurzamingsadvies. Al een paar jaar informeren en adviseren zij de inwoners van Enschede zo goed mogelijk over energiebesparing. Dit gebeurt in samenwerking met verschillende partners en bijvoorbeeld via het Energieloket in Enschede. De groene stroom van het beoogde Zonnepark Broekheurne wordt uiteindelijk geleverd aan een groene energiemaatschappij. Zo levert Enschede Energie groene stroom en gas via de coöperatieve energieleverancier om | nieuwe energie. Beide partijen hechten veel waarde aan de lokale afname van de energie van het beoogde zonnepark. Om deze reden kan er bijvoorbeeld met deze energieleverancier worden afgesproken dat nieuwe klanten uit de omgeving een voordeel krijgen zoals korting op het stroomtarief. Momenteel worden in Nederland pilots gehouden met het Local4Local-model: lokale opwek wordt gekoppeld met lokale afname voor ,
5 Mochten
deze adressen niet geïnteresseerd zijn in dit budget , dan wordt er in een bredere straal rondom het zonnepark gekeken of men (een deel van) het beschikbaar gestelde budget wilt gebruiken voor het verduurzamen van hun woningen.
25 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
lager stroomtarief. Dit model zal naar verwachting in de loop van 2025 uitgerold worden en ingezet worden door lokale energiecoöperaties uit heel Nederland waaronder dus ook Enschede Energie. een
,
Initiatiefnemers spreken de voorkeur uit om lokale partijen te contracteren voor de bouw beheer en/of onderhoud van het zonnepark. Hierbij kan gedacht worden aan grondwerkzaamheden en wegenaanleg hekwerkbouw beveiliging catering schoonmaak bouwplaats groeninrichting resp. beheer en onderhoud. ,
,
,
,
,
,
,
HET AANBOD EN HET REALISEREN VAN FINANCIËLE PARTICIPATIE De mate waarin de omgeving wordt betrokken hangt af van de definitieve business case van het beoogde Zonnepark Broekheurne. Dit is onder meer afhankelijk van het verkrijgen van een onherroepelijke omgevingsvergunning voor het plan de benodigde aansluiting op het elektriciteitsnet en het verkrijgen van een SDE++- en SCE-subsidie resp. financiering. Dit zal naar verwachting niet eerder dan in 2026 bekend zijn. Uiteraard zullen initiatiefnemers zich inspannen om het – nu nog vrijblijvende – aanbod ook daadwerkelijk gestand te doen. Tevens zullen met de gemeente Enschede afspraken worden gemaakt over de financiële participatie voor de omgeving. Hierdoor is verzekerd dat de omgeving financieel zal kunnen meeprofiteren van de ontwikkeling van het zonnepark. ,
26 COMMUNICATIEEN PARTICIPATIEPLAN | Zonnepark Broekheurne BROEKHEURNE
ZONNEPARK
5. TOEKOMSTIGE ACTIVITEITEN PARTICIPATIE In overleg met de gemeente omwonenden en andere belanghebbenden stellen TPSolar en Enschede Energie graag een verdere vervolgplanning voor verdere participatie op. Communicatie en het zorg dragen dat alle betrokkenen tijdig en volledig geïnformeerd worden blijft een belangrijk onderdeel van het participatieproces ook na het aanvragen en verkrijgen van een omgevingsvergunning. Daarbij borduren initiatienemers voort op de eerder ingeslagen weg waarbij graag tijd wordt gemaakt voor het voeren van keukentafelgesprekken en het beantwoorden van vragen wensen en/of zorgen. ,
,
,
,
Fase & Wanneer
Actie
Projectpagina met informatie over Zonnepark Broekheurne
Op de website van TPSolar en Enschede Energie is een projectpagina voor Zonnepark Broekheurne ingericht waarop omwonenden of overige geïnteresseerden alle relevante informatie kunnen vinden. Deze informatie zal gedurende periode geactualiseerd worden.
Juli 2024 – onbepaalde tijd
Tevens
zullen
geïnteresseerden
periodiek
een
digitale
nieuwsbrief
ontvangen waarbij TPSolar en Enschede Energie vertellen over de actuele
Start promotieactiviteiten lokaal eigendom Nader te bepalen
Gesprekken omgeving over invulling omgevingsfonds Nader te bepalen
Planning De ontwikkeling 1. 2. 3. 4. 5. 6.
van het zonnepark
stand van zaken en de vervolgstappen. Voor de werving van leden die investeren met certificaten en buurtaandeelhouders zal actief geworven via onder andere de volgende kanalen: Informatiebijeenkomsten in buurthuizen Advertorials in huis-aan-huis-blad en wijkkranten Pop-up stand op winkelcentra in Enschede-Zuid met een Enschede Energie-bakfiets Website Nieuwsbrieven Sociale Media Initiatiefnemers zullen gesprekken gaan voeren met de omgeving van Zonnepark Broekheurne over de verdere invulling van het omgevingsfonds. In deze gesprekken zal het gaan over welke inwoners geïnteresseerd zijn om deel te nemen aan het bestuur maar ook over de besteding van het omgevingsfonds. ,