CConstaterende datenschede
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 - Motiveringen bundel Verzamelplan voorjaarsronde 2026

Stadsdeelcommissie Oost 20 oktober 2026, gemeente enschedeBij agendapunt: Vaststellen omgevingsplanwijziging "Verzamelplan voorjaarsronde 2026"85.817 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 11

5 70 | -- | < 5 | 17. 5 | -- totaal olie C10 - C40 | mg/kg | < 20 | < =L/N -0. 02 | < 20 | 70 | < =L/N- 0. 02 Monstercode | Monsteromschrijving 14237593-003 | MM03 (20-150) 14237593-004 | MM04 (80-190) SGS Nederland B. V. heeft deze output met zorg samengesteld met behulp van de toetsingstool van Terraindex. Desondanks kunnen er onjuistheden of onvolledigheden voorkomen. SGS Nederland B. V. aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor de juistheid , volledigheid of toepasbaarheid van de verstrekte informatie. Het gebruik van deze informatie is volledig op eigen risico. SGS Nederland B. V. is niet aansprakelijk voor enige schade die voortvloeit uit het gebruik van deze informatie of adviezen. Het is de verantwoordelijkheid van de gebruiker om de nauwkeurigheid en bruikbaarheid van de informatie te verifiëren. Verklaring kolommen SR BT Resultaat op het analyserapport Berekend toetsresultaat (omgerekend naar standaard bodem). Bij organische stof en lutum staan de voor de toetsing gebruikte waarden. Toetsoordeel toetsingsmodule SGS berekende BodemIndex waarde: =(BT - (L/N) ) / (I - (L/N) ) TC BI Verklaring toetsingsoordelen Geen toetsoordeel mogelijk Heeft geen normwaarde , zorgplicht van toepassing Verhoogde rapportagegrens , voor meer informatie zie analysecertificaat De normen voor barium zijn ingetrokken.

Indien er sprake is van verhoogde bariumgehalten ten opzichte van de natuurlijke achtergrond als gevolg van een antropogene bron , kan dit gehalte bij invulling van de zorgplicht worden beoordeeld op basis van de voormalige interventiewaarde voor barium van 625 mg/kg d. s (waterbodem) en de interventiewaarde voor landbodem van 920 mg/kg (landbodem). Er staan twee interventie waardes beschreven voor kwik in grond in de circulaire bodemsanering (per 1 juli 2013) ; 4 mg/kg d. s. voor organisch kwik en 36 mg/kg d. s. voor anorganisch kwik. Het analyse resultaat is het gehalte aan kwik. Er kan daarin geen verder onderscheid worden gemaakt tussen de twee soorten. Voor deze toetsing wordt de eis van 36 mg/kg d. s. gehanteerd. Kleiner dan of gelijk aan de Kwaliteitseis landbouw / natuur Kwaliteitseis wonen Kwaliteitseis industrie Kwaliteitseis matig verontreinigd Kwaliteitseis sterk verontreinigd (Pfas) Niet toepasbaar Indien de gebiedskwaliteit niet bekend is blijft de bepalingsgrens de toepassingsnorm voor het toepassen van grond en baggerspecie in grondwaterbeschermingsgebieden.

Groter dan interventiewaarde > I INEV (Indicatieve interventiewaarde) wordt overschreden > (ind)I somIW1 > Interventiewaarde wordt overschreden door som fractie interventiewaarde > 1 (interventie factor) ^ - -- # + ° < =L/N WO IN MV SV NT ¤ Enkele parameters ontbreken in de som Kleur informatie Geel Wonen of Licht verontreinigd Oranje Industrie Rood Matig verontreinigd Paars Sterk verontreinigd of Interventiewaarde BodemIndex waarde SGS 1 SGS 2 SGS 3 BI ligt tussen 0 en 0. 5 BI ligt tussen 0. 5 en 1 BI > 1 Projectnaam | Zunabrink te Enschede Projectcode | 20241073 Tabel: Analyseresultaten grondwater (as3000) monsters (gehalten in µg/l , tenzij anders aangegeven) Monstercode | BO05-1-1 1 METALEN barium | 23 cadmium | 0. 35 16 kobalt koper | 2. 3 kwik | < 0.05 lood molybdeen | < 2 < 2 18 43 nikkel | * zink VLUCHTIGE AROMATEN benzeen | < 0.2 tolueen | < 0.2 ethylbenzeen | < 0.2 o-xyleen | < 0.1 | -- p- en m-xyleen | < 0.2 | -- a xylenen (0. 7 factor) | 0. 21 styreen | < 0.2 naftaleen | < 0.02 | a interventie factor vluchtige aromaten | 0. 0002 GEHALOGENEERDE KOOLWATERSTOFFEN 11-dichloorethaan , 12-dichloorethaan | < 0.2 , 11-dichlooretheen | < 0.2 , | < 0.1 | a cis-12-dichlooretheen , | < 0.1 | -- trans-12-dichlooretheen , | < 0.1 | -- som (cistrans) 12- , , dichloorethenen (0. 7 factor) | 0.

14 | a dichloormethaan | < 0.2 | a 11-dichloorpropaan , 12-dichloorpropaan | < 0.2 | -- , 13-dichloorpropaan | < 0.2 | -- , | < 0.2 | -- som dichloorpropanen (0. 7 factor) | 0. 42 tetrachlooretheen | < 0.1 | a tetrachloormethaan | < 0.1 | a 111-trichloorethaan , | , 112-trichloorethaan < 0.1 | a , | , | < 0.1 | a trichlooretheen | < 0.2 chloroform | 0. 62 vinylchloride | < 0.2 | a tribroommethaan | < 0.2 MINERALE OLIE fractie C10-C12 | < 25 | -- fractie C12-C22 | < 25 | -- fractie C22-C30 | < 25 | -- fractie C30-C40 | < 25 | -- totaal olie C10 - C40 | < 50 Monstercode en monstertraject 1 | 14237602-001 | BO05-1-1 De resultaten zijn getoetst aan de toetsingswaarden zoals vermeld Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013 , Staatcourant 27 juni 2013 , Nr. 16675.

De gehalten die de betreffende streefwaarden en interventiewaarden overschrijden zijn als volgt geclassificeerd: * | het gehalte is groter dan de streefwaarde en kleiner dan of gelijk aan het gemiddelde van de streef- en interventiewaarde ** | het gehalte is groter dan het gemiddelde van de streef- en interventiewaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde *** | het gehalte is groter dan de interventiewaarde -- | geen toetsingswaarde voor opgesteld - # a niet geanalyseerd Verhoogde rapportagegrens , voor meer informatie zie analysecertificaat gecorrigeerd gehalte is groter dan of gelijk aan de streefwaarde (of geen streefwaarde voor opgesteld) , maar wel kleiner dan de RBK rapportagegrens zoals beschreven in de Staatscourant nr. 22335 (02-11-2012) , dus mag verondersteld worden kleiner dan de streefwaarde te zijn. gehalte is groter dan de streefwaarde (of geen streefwaarde voor opgesteld) , en groter dan de RBK rapportagegrens zoals beschreven in de Staatscourant nr. 22335 (02-11-2012). b Tabel: Toetsingswaarden voor grondwater (as3000) Toetsingswaarden 1) | S | 1/2(S+I) | I | RBK METALEN barium | 50 | 338 | 625 | 20 cadmium | 0. 40 20 | 3. 2 60 | 6. 0 100 | 0. 20 kobalt | 2. 0 koper | 15 | 45 | 75 | 2. 0 kwik | 0. 050 | 0. 18 45 152 45 432 0. 30 75 300 75 800 0. 050 lood molybdeen | 15 | 2. 0 5. 0 15 65 | 2. 0 nikkel | 3. 0 10 zink VLUCHTIGE AROMATEN benzeen | 0.

20 | 15 504 | 30 1000 | 0. 20 tolueen | 7. 0 | 0. 20 ethylbenzeen | 4. 0 | 77 35 153 35 | 150 | 0. 20 xylenen (0. 7 factor) | 0. 20 | 70 300 70 1 | 0. 21 styreen | 6. 0 | 0. 20 naftaleen | 0. 01 | 0. 020 vluchtige aromaten GEHALOGENEERDE KOOLWATERSTOFFEN 11-dichloorethaan , 12-dichloorethaan | 7. 0 | 454 204 | 900 400 10 | 0. 20 , 11-dichlooretheen | 7. 0 | 0. 20 , | 0. 01 | 5. 0 | 0. 10 dichloormethaan | 0. 01 | 500 | 1000 | 0. 20 som (cistrans) 12- , | , dichloorethenen (0. 7 factor) | 0. 01 | 10 | 20 | 0. 14 som dichloorpropanen (0. 7 factor) | 0. 80 | 40 20 | 80 40 | 0. 42 tetrachlooretheen | 0. 01 | 0. 10 tetrachloormethaan | 0. 01 | 5. 0 150 65 262 | 10 300 130 500 | 0. 10 111-trichloorethaan , | , 112-trichloorethaan | 0. 01 | 0. 10 , | , trichlooretheen | 0. 01 24 | 0. 10 0. 20 chloroform | 6. 0 | 203 | 400 | 0. 20 vinylchloride | 0. 01 | 2. 5 | 5. 0 630 | 0. 20 tribroommethaan | 0. 20 MINERALE OLIE totaal olie C10 - C40 | 50 | 325 | 600 | 50 1) | S 1/2(S+I) | streefwaarde gemiddelde van streef- en interventiewaarde I RBK | interventiewaarde Tabel 1 (rapportagegrenzen) , Staatscourant nr. 22335 (02-11- 2012).

Verkennend bodemonderzoek Zunabrink te Enschede Bijlage 5: Foto’s projectnummer 20241073/FBOX datum februari 2025 Bijlagen Boring 01 Boring 02 Projectcode: 20241073 Boring 03 Overzichtsfoto Projectcode: 20241073 Overzichtsfoto Overzichtsfoto Projectcode: 20241073 Overzichtsfoto Overzichtsfoto Projectcode: 20241073 Overzichtsfoto Overzichtsfoto Projectcode: 20241073 Overzichtsfoto Overzichtsfoto Projectcode: 20241073 Verkennend bodemonderzoek Zunabrink te Enschede Bijlage 6: Gegevens vooronderzoek projectnummer 20241073/FBOX datum februari 2025 Bijlagen

Verkennend bodemonderzoek Zunabrink te Enschede Bijlage 7: Onafhankelijkheidsverklaring projectnummer 20241073/FBOX datum februari 2025 Bijlagen Verklaring onafhankelijkheid uitvoering geofo» es veldwerk en/of MKB milieu expertise Projectnummer: 20241073 Locatie: Zunabrink te Enschede Datum/Data: ob-oe-eS BRL SIKB EZ BRL 2000 CL] BRL 6000 Protocollen Met de ondertekening verklaar ik, dat ik de werkzaamheden onafhankelijk heb uitgevoerd conform de eisen van de BRL SIKB en de daarbij behorende protocollen. De opdrachtgever en andere bij de uitvoering van de werkzaamheden betrokken partijen zijn geen zuster- of moederbedrijf en komen niet uit de eigen organisatie, waardoor de onafhankelijkheid is gewaarborgd. De veldmedewerker is opgetreden Naam: Handtekening: in de hoedanigheid van: WZ Ervaren/geregistreerde veldmedewerker [] veldmedewerker in opleiding L Ervaren/geregistreerde veldmedewerker L] veldmedewerker in opleiding [] Ervaren/geregistreerde veldmedewerker U] veldmedewerker in opleiding L] Assistent (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Verklaring onafhankelijkheid geofoxx.

nl geo milieu expertise Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede zinnig! Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Opdrachtgever Domijn Enschede Postbus 1345 7500 BH ENSCHEDE Adviesbureau Geofoxx Eektestraat 10 7575 AP OLDENZAAL 013 - 458 21 61 Status versie 4 (Definitief) Datum 24 februari 2026 Projectnummer 20241073/J GRI Documentkenmerk 20241073 _a4RAP (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Controle / vrijgave (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Paraaf: (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Locatiegegevens en onderzoeksopzet Locatiegegevens Gewenste herinrichting Onderzoeksopzet 2 2 2 3 2. 1 2. 2 2. 3 3 Beleid 3. 1 3. 2 5 5 6 Waterschap Gemeentelijk beleid 4 Geohydrologisch onderzoek Maaiveldhoogte Bodemopbouw Doorlatendheid Grondwater Oppervlaktewater Riolering Natuurgebieden en grondwaterbeschermingsgebied Klimaatatlas Twente Vastgestelde geohydrologische situatie 8 8 9 10 10 12 13 14 14 14 4. 1 4. 2 4. 3 4. 4 4. 5 4. 6 4. 7 4. 8 4.

9 5 Toekomstige situatie waterhuishouding Algemeen Infiltratiemogelijkheden algemeen Infiltratiepotentie en geschiktheid hemelwaterinfiltratie Berging hemelwater Ontwerp watersysteem Bergingseis 16 16 16 17 17 18 21 5. 1 5. 2 5. 3 5. 4 5. 5 5. 6 6 Bouw- en woonrijp maken Voorstel vloerpeilen Aandachtspunten bouwrijp maken 22 22 23 6. 1 6. 2 7 Bijlagen 1 Samenvatting en conclusie 25 Situatietekening 1. 1 Boorplan 1. 2 Ontwerptekening Boorstaten Wateradvies 2 3 projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 - / - KO Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 1 Inleiding In opdracht van BM Enschede heeft Geofoxx, als onafhankelijk adviesbureau’, een waterhuishoudkundig plan opgesteld inclusief geohydrologisch onderzoek uitgevoerd op de planlocatie Zunabrink te Enschede. Onderhavige planbeschrijving betreft versie 4, opgesteld naar aanleiding van wijzigingen op een eerder planontwerp in november 2024 en december 2025. (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) De aanleiding voor het laten uitvoeren van het onderzoek wordt gevormd door de nieuwbouw van ca. 16 grondgebonden rijwoningen en ca. 19 appartementen aan de Zunabrink in de wijk en de daarvoor benodigde omgevingsplanaanvraag voor de locatie.

In verband met de omgevingsaanvraag en de geplande woningbouw is het nodig om de lokale waterhuishouding en de gevolgen van de herontwikkeling op de huidige waterhuishoudkundige situatie in kaart te brengen. Achtergrond Om water bij ruimtelijke ontwikkeling een prominentere rol te geven, is op grond van het besluit op de ruimtelijke ordening de watertoets verplicht gesteld. Dit komt erop neer dat bij elk ruimtelijk plan vooraf moet worden aangegeven op welke wijze rekening wordt gehouden met de gevolgen van het plan voor de waterhuishouding en dat onderlinge afstemming plaatsvindt tussen ontwikkelaar en waterbeheerders (watertoetsproces). De doorvertaling van het watertoetsproces zal in het omgevingsplan worden opgenomen in de vorm van een waterparagraaf, waarin verantwoording wordt afgelegd over de manier waarop omgegaan is met de inbreng van de waterbeheerder. Doel Om goed onderbouwde en weloverwogen keuzes te kunnen maken bij het ontwerp van het plangebied is het raadzaam om inzicht te hebben in de grondwaterhuishouding (grondwaterstanden, fluctuaties en stromingsrichting) en bodemopbouw ter plaatse. De resultaten van het onderzoek kunnen gebruikt worden als input voor de in een latere fase op te stellen waterparagraaf. Tevens wordt de digitale watertoets reeds ingevuld, om te bepalen welke procedure doorlopen moet worden dan wel een wateradvies te verkrijgen.

In het rapport komt het volgende aan de orde: het vooronderzoek en geohydrologisch onderzoek, de veldwerkzaamheden inclusief gemeten doorlatendheid, de vigerende regels voor de waterhuishouding bij ruimtelijke ontwikkeling en de interpretatie van de verzamelde gegevens, de conclusies en het advies. ! De opdrachtgever en terreineigenaar zijn geen zuster- of moederbedrijf en komen niet uit de eigen organisatie zodat de onafhankelijkheid van het onderzoek is gewaarborgd. projectnummer datum 20241073/JGRI februari '26 1/25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 2 Locatiegegevens en onderzoeksopzet 2. 1 Locatiegegevens De onderzoekslocatie Zunabrink is gelegen in de gemeente Enschede. De locatie staat kadastraal bekend als gemeente Lonneker (LNKOO) , sectie Z en nummers 6783 , 6784 en 6785. De oppervlakte van de onderzoekslocatie bedraagt circa 5. 450 m². De onderzoekslocatie is momenteel in gebruik als voormalig schoolgebouw. Tabel 2. 1: Overzicht topografische gegevens Topografische gegevens Locatie Zunabrink 6-12 , Enschede Gemeente Enschede Waterschap Vechtstromen Huidig gebruik Voormalig schoolgebouw 2 Oppervlakte onderzoekslocatie 5. 450 m 1 Maaiveldhoogte circa 372 , m+NAP Toekomstig gebruik 16 grondgebondenwoningen en 19 appartementen Gemiddelde maaiveldhoogte op basis van AHN.nl , oplopend van zuid naar noord ; 1 2.

2 Gewenste herinrichting De ontwikkelingslocatie is gelegen aan de Zunabrink 12 te Enschede , in de wijk Wesselerbrink. Originele bebouwing op de locatie betreft een voormalig schoolgebouw. Deze zal worden gesloopt. Daarna zullen circa 35 woningen worden gerealiseerd , waarvan 16 grondgebondenwoningen en 19 appartementen. De locatie is weergegeven in figuur 2. 1. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 2 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Figuur 2. 1: Onderzoekslocatie huidige- en nieuwe situatie (respectievelijk boven en onder). Gebaseerd op de tekening aangeleverd door de opdrachtgever zal het verhard oppervlakte in de toekomst toenemen. Dit bestaat uit circa 1. 225 m voor de toekomstige rijbaan , 2 trottoirs en parkeerplaatsen (verhardingen). Daarnaast zal de bebouwing (inclusief schuurtjes) zorgen voor een verhard oppervlak van circa 1. 470 m. In onderstaande tabel is 2 de toekomstige verharding weergegeven. Tabel 2. 2: Oppervlaktes en kavelindeling (m) 2 Situatie | Kavels | Globale | Bebouwd | Oppervlak | Totaal oppervlakte | oppervlak | verharding/ | verhard (m) 2 | bestrating (m) 2 | (m) 2 Voormalig | schoolgebouw | 5. 450 | 850 | 250 | 1. 100 Toekomstig | 5. 450 | 2. 695 Westelijk bouwblok | 350 Oostelijk bouwblok | 350 Appartementen | 670 100 Schuurtjes Paden en wegen | 1. 100 Parkeerplaats | 1 125 1.

| Parkeerplaatsen uitgevoerd in halfverharding , dus 50% verhard. 2. 3 | Onderzoeksopzet 2. 3. 1 | Geohydrologisch onderzoek Eerst zal een bureaustudie worden uitgevoerd waarbij op basis van alle beschikbare openbare data (o. a. DINOloket , Twentswaternet , Actueel Hoogtebestand Nederland) de lokale bodemopbouw en geohydrologie wordt beschreven. Omdat deze gegevens vaak van regionale aard zijn dienen deze te worden door vertaald naar de lokale situatie. Hiervoor zijn aan verschillende openbare bronnen gegevens projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 3 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede ontleend omtrent de geohydrologie en waterhuishouding. De verzamelde gegevens zijn afkomstig van ; Het Actueel Hoogtebestand van Nederland 4 (AHN 4) ; KLIC-melding en relevante kadastrale kaarten van het Kadaster ; De database DINOloket van TNO ; Openbare datasets van de Provincie Overijssel (Atlas van Overijssel) ; Meetdata uit het Twentswaternet ; Meetdata uit GWStool.nl ; Ontwerptekening TW-240980 9-9-2025 (Twin) ; Enschede ondergronds (bodemloket gemeente Enschede). ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ Veld- en laboratoriumonderzoek Om inzicht te krijgen in de doorlatendheid (k-waarde) van de onverzadigde zone van de bodem worden doorlatendheidsmetingen uitgevoerd. De k-waarde is van belang voor het bepalen van de infiltratiemogelijkheden op de locatie.

In lijn met de leidraad riolering Module C2510 (Doorlatendheidsonderzoek voor infiltratie en drainage) , met een GHG (gemiddeld hoge grondwaterstand < 15 , m-mv) , zijn 5 doorlatendheidsmetingen (falling head testen) uitgevoerd op verschillende dieptes van circa 0 tot 10 , m-mv. Op basis van de bij de boringen vrijkomende grond wordt een gedetailleerde boorbeschrijving gemaakt (boorprofielen). Dit geeft inzicht in de bodemopbouw (samenstelling en doorlatendheid). De ligging van de boorpunten is weergegeven op de situatietekeningen in bijlage 1. Voor gedetailleerde boorstaten wordt verwezen naar bijlage 2. Kwaliteitsborging De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat conform de richtlijnen en kwaliteitseisen zoals genoemd in de Beoordelingsrichtlijn veldwerk voor milieuhygiënisch bodem en waterbodemonderzoek van de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer , nummer 2000 " Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek " (kortweg: BRL SIKB 2000) en vigerend protocol 2001 (Plaatsen van handboringen en peilbuizen , maken van boorbeschrijvingen , nemen van grondmonsters en waterpassen). 2. 3. 2 Het wateradvies In dit kader van de (verplichte) wateradvies is het van belang om in de planvormingsfase na te denken over de waterhuishoudkundige aspecten op de locatie. Een eerste stap hierin is het doorlopen van de digitale watertoets.

Met behulp hiervan kan worden bepaald welke wateraspecten er spelen en welke procedure op basis hiervan moet worden doorlopen. Ten behoeve van een goede ruimtelijke onderbouwing van de ontwikkeling dient in de toelichting van het bestemmingsplan een waterparagraaf te worden opgenomen. Hierin wordt een beschrijving gemaakt van onder andere de geohydrologische uitgangspunten , de beleidsmatige uitgangspunten van gemeente en waterschap , de benodigde bergingsopgave , infiltratiemogelijkheden en de toekomstige invulling van de waterhuishouding (op hoofdlijnen). Afhankelijk van de uitkomsten van de digitale watertoets , wordt de waterparagraaf in een later stadium geschreven. De resultaten van de digitale watertoets zijn opgenomen in onderhavige rapportage. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 4 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 3 Beleid In de navolgende paragraaf is het huidige beleid ten aanzien van stedelijk waterbeheer beknopt toegelicht. Het stedelijk waterbeleid wordt ingevuld door de gemeente Enschede en waterschap Vechtstromen. 3. 1 Waterschap Het waterschap heeft een aantal normen en uitgangspunten opgenomen in het ‘Waterbeheerplan 2022-2027 , Waterschap Vechtstromen’. De grootste opgaven waar het Waterschap mee te maken krijgt bestaat het klimaat , algehele waterkwaliteit , duurzaamheid en beleving.

Het algemene uitgangspunt van het waterschap Vechtstromen is dat het omliggende watersysteem niet extra belast wordt door de ontwikkelingen op de locatie. Er mag géén afwenteling op de omgeving (en in de tijd) plaatsvinden. Daartoe hanteert het waterschap de volgende twee tritsen voor waterkwantiteit en waterkwaliteit: Vasthouden – bergen – afvoeren De trits ‘vasthouden – bergen – afvoeren’ houdt in dat in eerste instantie getracht dient te worden het (gebiedseigen) water zo lang mogelijk – daar waar het valt – vast te houden (infiltratie in de bodem). Indien dit niet mogelijk is dient het afstromend regenwater lokaal te worden geborgen in vijvers en watergangen. Pas in laatste instantie - wanneer noch vasthouden , noch bergen afdoende is - kan overwogen worden het water zo traag mogelijk af te voeren naar de omgeving. Schoonhouden – scheiden – schoonmaken De trits ‘schoonhouden – scheiden – schoonmaken’ omvat ten eerste het niet toelaten dat de waterkwaliteit verslechtert (schoonhouden) , vervolgens het scheiden van schone en vuile waterstromen en als laatste het zuiveren (schoonmaken) van verontreinigd water.

De hydrologische ordeningsfuncties voor deze trits zijn: Cascadering , waarbij vuile gebiedsfuncties benedenstrooms van schone worden gelegd ; Buffering , waarbij tussen schone en vuile gebiedsfuncties een bufferzone wordt aangelegd ; Differentiatie per stroomgebied , waarbij elk (deel)stroomgebied een richtinggevende functie krijgt. ▪ ▪ ▪ Onder deze bovengenoemde trits heeft het waterschap Vechtstromen een aantal specifieke uitgangspunten met betrekking tot het stedelijk waterbeheer. Deze zijn afkomstig uit het 2 Hydraulisch handboek 2020 van waterschap Vechtstromen: ▪ Om afwenteling op de omgeving (o. a. piekafvoeren) te voorkomen mag de maximale afvoer vanuit het (nieuwe) stedelijk gebied niet toenemen ten opzichte van de oorspronkelijk in het onbebouwde gebied optredende agrarische afvoeren (hierna ook wel “maatgevende landelijke afvoer” genoemd). Bergingseis (bergingsvijvers , waterlopen , straat en infiltratie- en 3 randvoorzieningen): T=100 gebeurtenis maatgevend voor toetsing ; Neerslagstatistiek volgens Stowa rapport nr. 19 , 2019 ; Neerslag volgens huidige klimaat +10% (klimaat) 3 mm berging op straat , dak etc.

▪ o o o o 2 3 Augustus 2020 , afdeling ontwikkeling en advies , Waterschap Vechtstromen ; Bepaal de omvang en het type berging in bestaand stedelijk gebied in overleg met de gemeente ; projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 5 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede o | Maatgevende bui-duur is 48 uur , neerslaghoeveelheid 122 mm. Deze waarde komt overeen met de neerslaghoeveelheid inclusief klimaatverandering volgens Stowa rapport nr 19 ; o | Maatgevende afvoer (lozingscapaciteit berging): 16 , | l/s , ha ofwel 28 mm bij bui-duur 48 uur ; o | Dit betekent 95 mm waterberging voor het gebied dat is toegenomen in verhard oppervlak ; ▪ | Ondergrondse infiltratievoorzieningen moeten worden voorzien van een inspectiemogelijkheid en worden voorzien van blad- en zandvangers ; ▪ | Het hemelwater wordt bij voorkeur zichtbaar afgevoerd naar de berging- en/of infiltratievoorziening ; ▪ | In het kader van duurzaam bouwen en vanwege de beoogde grond- en oppervlakte-waterkwaliteit mogen geen uitlogende bouwmaterialen (zoals zink , koper , lood en PAK-houdende materialen) worden toegepast. Er zijn voldoende milieuvriendelijke alternatieven die vergelijkbaar zijn wat betreft uitstraling , gebruiksgemak , levensduur en onderhoud.

Indien de uitlogende materialen toch worden toegepast , dienen ze jaarlijks gecoat te worden om diffuse verontreinigingen te voorkomen ; ▪ | Het waterschap is er voorstander van om zo min mogelijk schoon regenwater af te voeren naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Nieuw aan te leggen gebieden dienen gescheiden gerioleerd te worden ; ▪ | Het waterschap is geen voorstander van het creëren van nieuwe onderbemalingen t. b. v. het realiseren van voldoende ontwateringsdiepte bij nieuwbouwprojecten. Om voldoende ontwateringsdiepte te bereiken , en toch aan te sluiten bij bestaande grond- en oppervlaktewaterpeilen kan overwogen worden het terrein integraal op te hogen , dan wel om over te gaan op selectief ophogen in combinatie met kruipruimteloos bouwen. Voor een overzicht van de gangbare ontwateringnormen wordt verwezen naar het gemeentelijk beleid , paragaaf 3. 2. 3. 2 | Gemeentelijk beleid Het gemeentelijk beleid is afgeleid van het Water- en Klimaatadaptatieplan Gemeente Enschede 2022-2026 4 Dit is de volgorde van voorkeur voor de verwerking van regenwater: (her)gebruiken , vasthouden (infiltreren) , vertragen , afvoeren. Verharding van straten en daken moeten gecompenseerd worden met plekken die water opslaan binnen het plangebied van de nieuwbouw en/of volledige herbouw.

Voor iedere vierkante meter verharding op openbaar en particulier terrein moet een voorziening boven , op of onder maaiveld worden gemaakt die 55 mm water kan bergen. Deze moet ook het water vertraagd kunnen laten weglopen in maximaal 24 uur. Voor de herinrichting als geheel moet het niveau van klimaatbestendigheid omhoog. Concreet houdt dit in dat 5% van de openbare ruimte in het gebied extra wordt onthard en/of vergroend en daarnaast 10mm extra waterbergende capaciteit wordt gerealiseerd (10mm x het verharde oppervlak). De voorzieningen voor waterberging zijn het liefst groene maatregelen zoals wadi’s , groene daken , verlaagd uitgevoerde boom en/of plantenvakken. Als het niet anders kan kunnen er andere (civieltechnische) maatregelen met vertraagde leegloop worden gemaakt. Routes voor hulpdiensten moeten ook bij extreme neerslag te gebruiken zijn voor hulpdiensten 4 RHDHV ; Verder bouwen aan een groen-blauw Enschede , 2021. projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 6 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Voorwaarde voor nieuwbouw is dat er geen waterschade door extreme regenbuien kan ontstaan in het gebouw. Dit kan door een voldoende hoog vloerpeil (vuistregel is 30 cm hoogteverschil tussen het straatpeil en het vloerpeil van het gebouw).

Als dit niet kan , moet de eigenaar zelf maatregelen nemen om wateroverlast bij extreme regen in het gebouw te voorkomen. Water vanaf privéterrein mag niet zorgen voor schade of overlast bij omliggende percelen. Ontwateringsdiepte In figuur 3. 1 zijn de definities van ontwateringsdiepte en drooglegging weergegeven. Figuur 3. 1: Definities ontwateringsdiepte en drooglegging 5 De ontwateringsdiepte is het verschil tussen maaiveldhoogte en grondwaterstand. Het uitgangspunt voor het stedelijk gebied is dat voldoende ontwateringsdiepte wordt gerealiseerd voor de gewenste functie. Gangbare normen voor de ontwateringdiepte en drooglegging zijn: • Woningen met kruipruimte 070 , m – maaiveld (GHG situatie) Woningen zonder kruipruimte 030 , m – maaiveld Tuinen en openbare groenvoorzieningen 050 , m – maaiveld Drooglegging bij normaal waterpeil 100 , – 120 , m • • • Bouwperiode Bij de aanleg en het onderhoud van het gebouw en bestrating mag geen gebruik gemaakt worden van uitloogbare bouwmaterialen , chemische bestrijdingsmiddelen en dient het gebruik van strooizout te worden beperkt. Indien er toch uitlogende materialen worden toegepast , dient het desbetreffende materiaal jaarlijks gecoat te worden om diffuse verontreinigingen te voorkomen. Inrichting De straatpeilen dienen bij de straatpeilen in de omgeving van het plangebied aan te sluiten.

Rondom de bouwkavels is voldoende ruimte om hoogteverschillen met de omgeving op te vangen. Het vloerpeil van de bebouwing dient normaal 03 , m boven de kruin van de weg gelegen te zijn , echter is dit eveneens afhankelijk van de inrichting van het straat tracé (drempels , type wegprofiel , afstand tot straat etc). 5 De maaiveldhoogte zelf heeft vrijwel geen directe invloed op de grondwaterstand (afhankelijk van een bepaalde drooglegging werkt de maaiveldhoogte , via het oppervlaktewaterpeil , wel door in de grondwaterstand). De maaiveldhoogte is wel van belang voor de ontwateringsdiepte. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 7 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 4 Geohydrologisch onderzoek 4. 1 Maaiveldhoogte Regionaal De regionale maaiveldhoogte is in beeld gebracht middels het Algemeen Hoogtebestand Nederland (AHN4). Hieruit blijkt dat de maaiveldhoogten variëren van 392 , in het oosten tot 314 , m+NAP in het westen. Figuur 4. 1: Globale maaiveldhoogte in m+NAP onderzoekslocatie (AHN4) Lokaal De gemiddelde maaiveldhoogte in het plangebied is 372 , m+NAP. Het gebouw rondom het voormalig schoolgebouw. Voor een gedetailleerd inzicht in de hoogten (recent ingemeten) wordt verwezen naar bijlage 1. 369 , m+NAP 365 , m+NAP 376 , m+NAP 374 , m+NAP 369 , m+NAP Figuur 4.

2: lokale maaiveldhoogte in m+NAP onderzoekslocatie (AHN4) projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 8 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 4. 2 | Bodemopbouw Regionale bodemopbouw De opeenvolging van slecht doorlatende lagen en goed doorlatende watervoerende pakketten bepaalt de grondwaterstroming in een gebied. De opeenvolging wordt de geohydrologische opbouw genoemd. In figuur 4. 3 is de geohydrologische opbouw weergegeven (gebaseerd op het geohydrologische model van de DINOloket , REGIS v2. 2). Ter plaatse van het plangebied zijn in de bovengrond zandige lagen aanwezig , welke zijn afgezet door de wind in de laatste ijstijd. In de voorlaatste ijstijd zijn de diepere bodemlagen gevormd door de aanwezigheid van gletsjers. Hierdoor zijn vanaf 65 , m-mv klei , keileem of grofzandige lagen aanwezig. Vanaf 12 m-mv bestaat de bodem uitsluitend uit klei. Onderzoekslocatie Figuur 4. 3: Regionale bodemopbouw (REGIS V2.2 , DINOloket) Tabel 4.

1: Regionale bodemopbouw (REGRIS V2.2 , DINOloket) Diepte | Formatie | Samenstelling | Geohydrologische | k-waarde (m/dag) (m-mv) | eenheid 0 – 65 , | Boxtel | Zand , overwegend fijn , | Deklaag | 25 , | – 50 , lokaal leemlagen 65- , | 120 , | Drente | Grof tot uiterst grof grindig | 1 e watervoerend | 25 – 50 pakket > 120 , | Dongen | Klei | Hydrologische | < 001 , basis Lokale bodemopbouw In het kader van de herontwikkeling is door Geofoxx een geohydrologisch onderzoek op de locatie uitgevoerd. De boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 2. Uit de profielbeschrijvingen van de grondboringen volgt dat de ondergrond op de planlocatie complex is. De toplaag bestaat voornamelijk uit zeer fijn zand , met daaronder lagen klei en leem (tabel 4. 2 en bijlage 2). Er zijn roestverschijnselen aangetroffen van 32 , | tot circa 40 , | m-mv. Bij het verrichten van de veldwerkzaamheden door Geofoxx is het grondwater aangetroffen tussen 351 , | en 355 , m+NAP (22 , | – 17 , m-mv) in boring BO04 en BO05 m-mv. projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 9 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Tabel 4.

2: Lokale bodemopbouw Diepte (m-mv) | Bodemsamenstelling | Opmerking 0 – 05 , | Zeer fijn zand , sterk siltig zwak humeus 05 , | – 20 , | Klei , matig zandig 20 , | - 32 , | Zeer fijn zand , matig siltig , laagjes klei 32 , | – 40 , | Leem/klei , zwak zandig | zwak roesthoudend 4. 3 | Doorlatendheid Onverzadigde zone: Om een indruk te krijgen van de doorlatendheid (k-waarde) van de onverzadigde zone is in vijf boringen een doorlatendheidsproef uitgevoerd. De proeven zijn verricht verspreid uitgevoerd over het terrein op verschillende dieptes in de aanwezige zandlaag. De doorlatendheid van de onverzadigde bodemlagen is bepaald met behulp van de Falling head-methode , ook wel omgekeerde Hooghoudmethode genoemd. Bij de Falling head-methode wordt de grondwaterspiegel eenmalig verhoogd waarna de daling van de grondwaterspiegel wordt gemeten. De metingen worden uitgevoerd om een indicatie te verkrijgen van de mogelijkheden voor de infiltratie van hemelwater in de bodem. De doorlatendheidsproeven zijn uitgevoerd in de onverzadigde zone | Figuur 4. 3: (boven de grondwaterstand) deel in zandlagen , deels in de klei. De | Falling-Head doorlatendheid op de onderzoekslocatie varieert sterk , van 17 , | tot minder dan 001 , | m/dag. Tabel 4.

3: Gemeten doorlatendheid onverzadigde zone (m/dag) Boorpunt | Filtertraject (m- | Samenstelling bodem | K-waarde mv) | (m/dag) BO01 | 50 - 100 | Matig fijn zand , zwak siltig , zwak humeus | 17 , BO02 | 50 - 100 | Matig fijn zand rondom filter. Op 15 , m-mv kleilaag | 06 , BO03 BO04 | 50 - 100 | Matig fijn zand , sterk siltig | 02 , 50 - 100 | Klei | 001* , BO05 | 50 - 100 | Merendeel klei , klein deel matig fijn zand | 03 , *Zeer slechte doorlatendheid , dit is een indicatieve waarde. 4. 4 | Grondwater Om een volledig beeld te krijgen van de heersende grondwaterstanden op het plangebied , zijn diverse bronnen geraadpleegd. Regionale grondwaterstroming De grondwaterstroming in het eerste watervoerend pakket is globaal westelijk gericht. Daarmee volgt het de afloop van het maaiveld in westelijke richting. projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 10 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Figuur 4. 4: Grondwaterstroming m NAP (Grondwatertool ; isohypsen 1 e watervoerend pakket) Twente waternet Bij het Twents waternet zijn langdurige meetgegevens bekend van grondwaterstanden in de omgeving van het plangebied. In de onderstaande figuur zijn de locaties van de peilbuizen weergegeven. In de onderstaande tabel zijn de berekende statistieken van de meetwaarden weergegeven. Figuur 4.

5: Grondwaterstandsgegevens grondwatermeetnet Twente (blauw) , nabij plangebied (rood). projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 11 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Tabel 4. 4: Grondwatergegevens Twents waternet Meetpunt | Z-hoogte | Meetperiode | GHG | GLG GG (naam) | (m+NAP) | (m+NAP) | (m-mv) | (m+NAP) | (m-mv) | (m+NAP) | (m-mv) 923A | 353 , | 2003 - 2024 | 347 , | 06 , | 342 , | 11 , | 338 , | 15 , 922A | 378 , | 2003 - 2024 | 364 , | 13 , | 355 , | 23 , | 347 , | 31 , 929A | 338 , | 2003 - 2024 | 332 , | 06 , | 327 , | 11 , | 322 , | 16 , 925A | 350 , | 2003 - 2024 | 342 , | 08 , | 336 , | 14 , | 330 , | 20 , De gemiddelde jaarlijkse fluctuatie in de grondwaterstanden is circa 15 , | meter. Lokale grondwatermetingen Door Geofoxx zijn in het kader van het infilratieonderzoek de waterstanden zijn gemeten bij uitvoering van de veldwerkzaamheden op 4 november 2024 aangetroffen op circa 17 , | – 22 , m-mv oftewel 351 , | – 355 , m+NAP. De aangetroffen grondwaterstanden liggen vermoedelijk tussen de GHG en GG situatie. Dit komt overeen met de grondwaterstanden die verwacht mogen worden na de natte zomerperiode van 2024 waarin de metingen zijn verricht.

Maatgevende grondwaterstanden Op basis van de maatgevende grondwaterstanden uit het grondwatermeetnet Twente , het verwachtte stromingspatroon en de metingen op de onderzoekslocatie zijn de volgende maatgevende | grondwaterstanden | bepaald | en | aangehouden | voor | de bemalingsberekeningen: • | Gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG): 360 , m+NAP • | Gemiddelde grondwaterstand (GG): 351 , m+NAP • | Gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG): 344 , m+NAP 4. 5 | Oppervlaktewater Nabij de onderzoekslocatie is geen oppervlaktewater aanwezig. Op circa 500 meter is de watergang met code WV/201102/4 gelegen. Het betreffen vijvers welke in contact staan met het hemelwatersysteem (hemelwaterriolen) in de woonwijk. projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 12 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Figuur 4. 6: Legger oppervlaktewateren nabij plangebied (digitale legger Vechtstromen). 4. 6 Riolering De gemeente is verantwoordelijk voor de inzameling en afvoer van afvalwater en daarmee de aanleg , het onderhoud en het beheer van het hoofdrioolstelsel. Hier heeft het bestaande vuilwaterriool riool een b. o. b. hoogte van 3466 m+NAP. Het betreft een betonriool met , Ø300 mm. Het hemelwaterriool is een betonriool met Ø400 mm en is aan de zijde van de Zunabrink gelegen op circa 3577 m+NAP.

De riolering aan het Bijvank (oostzijde , plangebied) is lagergelegen met circa 3510 en 3477 m+NAP voor het hemel- en , , vuilwaterriool respectievelijk. Figuur 4. 7: Uitsnede van het rioolnetwerk van de gemeente Enschede nabij de onderzoekslocatie (blauw). projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 13 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 4. 7 Natuurgebieden en grondwaterbeschermingsgebied De locatie is niet gelegen in een waterwingebied , grondwaterbeschermingsgebied danwel beschermd natuurgebied (Natura-2000 gebieden , Natuurnetwerk Nederland). 4. 8 Klimaatatlas Twente Op basis van de klimaatatlas Twente blijkt dat bij extreme neerslag (70 mm , T=100) ter plaatse van het huidig plangebied 025 , m water aan de oppervlakte aanwezig is ter plaatse van het voormalig schoolgebouw. Aan de westzijde is 010 , m water aan de oppervlakte aanwezig bij eenzelfde hoeveelheid neerslag. De water(af)voerende invloed van de riolering is meegenomen in deze analyse. Opgemerkt dient te worden dat ondanks “water op maaiveld aanwezig is” , het plangebied geen waterbergende functie heeft ten tijde van extreme neerslag. Er lijken geen aanwijzingen te zijn dat “water in de woning” optreedt. In figuur 4. 8 is de situatie weergegeven welke ontstaat bij 70 mm neerslag. Figuur 4.

8: Klimaatatlas Twente , 70 mm neerslag of Klimaateffect atlas , waterdiepte bij 70 mm neerslag in 2 uur 4. 9 Vastgestelde geohydrologische situatie Bodemopbouw Ter plaatse van het plangebied zijn in de bovengrond zandige lagen aanwezig , welke zijn afgezet door de wind in de laatste ijstijd. In de voorlaatste ijstijd zijn de diepere bodemlagen gevormd door de aanwezigheid van gletsjers. Hierdoor zijn vanaf 65 , m-mv klei , keileem of grofzandige lagen aanwezig. Vanaf 12 m-mv bestaat de bodem uitsluitend uit klei. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 14 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Hoogteligging Rondom het voormalig schoolgebouw op de planlocatie is het maaiveld met circa 376 , m+NAP het hoogst. Het maaiveld loopt in westelijk richting af tot circa 369 , m+NAP. In noordelijke richting loopt het maaiveld af tot circa 374 , | m+NAP. Gemiddeld ligt het plangebied op circa 372 , | m+NAP. Voor een volledig inzicht in de hoogten wordt verwezen naar de inmeting in bijlage 1.

Grondwaterniveau Op basis van de maatgevende grondwaterstanden uit het grondwatermeetnet Twente , het verwachtte stromingspatroon en de metingen op de onderzoekslocatie zijn de volgende maatgevende grondwaterstanden bepaald en aangehouden: • | Gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG): 360 , m+NAP • | Gemiddelde grondwaterstand (GG): 351 , m+NAP • | Gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG): 344 , m+NAP Doorlatendheid De doorlatendheid van de zandlagen is “matig tot slecht”. De gemeten k-waardes op basis van doorlatendheidsproeven gemiddeld 04 , | m/dag. Het terrein is vanuit dat oogpunt van niet nature geschikt voor infiltratie. Waterhuishoudkundige inrichting Nabij de planlocatie is geen oppervlakte aanwezig. Het meest nabijgelegen oppervlaktewater ligt op meer dan 500 meter in oostelijke richting. In zowel het Bijvank als de Zunabrink is een gescheiden rioleringsstelsel gelegen. De b. o. b. hoogte aan de Zunabrink ligt tussen de 358 , | en 353 , m+NAP. De b. o. b. hoogte aan het Bijvank ligt tussen de 351 , | en 347 , m+NAP. projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 15 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 5 Toekomstige situatie waterhuishouding 5. 1 Algemeen In dit hoofdstuk worden de mogelijkheden voor het verwerken van hemelwater binnen de plangrenzen bekeken. 5.

2 Infiltratiemogelijkheden algemeen De mogelijkheid voor het infiltreren van hemelwater in de bodem is onder ander afhankelijk van de bodemopbouw , de doorlatendheid van de bodem en de heersende grondwaterstanden. In figuur 5. 1 is schematisch de afweging tussen het wel of niet infiltreren van hemelwater in de bodem en de keuze voor een bepaalde infiltratietechniek weergegeven. Het betreft een algemene beslismethodiek. Infiltratiesysteem - Doorbreken van eventuele aanwezige slecht doorlatende lagen - verlagen gws - ophogen terrein GHG > 07 , m-mv t. p. v. voorziening nee ja ja k > 9 m/dag open verharding nee nee Afvoer naar oppervlaktewater infiltratie niet zonder meer mogelijk Infiltratie: - veld - put * - koffer / - krat - riool - greppel ja k > 2 m/dag - diepploegen - grondverbetering - grondvervanging - ophogen terrein nee ja k > 04 , m/dag wadi nee Afvoer naar oppervlaktewater gws: grondwaterstand GHG: gemiddeld hoogste grondwaterstand m-mv: meter beneden het maaiveld k: * doorlatendheid van de bodem voor een infiltratieput moet de grondwaterstand lager zijn dan 15 , m-mv Figuur 5. 1: Mogelijkheden voor infiltratie van hemelwater (bron: Hemelwater binnen perceelgrens , SBR/ISSO , publicatie 70_1 , 2011).

Gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) De GHG is als eerste criterium toegepast bij de afweging tussen het infiltreren in de bodem , het bergen van het hemelwater , óf het afvoeren van hemelwater naar elders. Indien de GHG op de locatie hoger is dan 07 , meter beneden maaiveld is infiltratie niet zonder meer mogelijk en blijven de volgende mogelijkheden over: Bufferen en hergebruik van het hemelwater op de locatie ; Het nemen van maatregelen ter verbetering van de geohydrologische omstandigheden ; Het ophogen van de locatie ; • • • projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 16 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede • | Het afvoeren van hemelwater naar oppervlaktewater. Doorlatendheid (k-waarde) Indien de doorlatendheid van de bodem groter is dan 9 m/dag kunnen in principe alle typen infiltratievoorzieningen worden toegepast. Indien de doorlatendheid van de onverzadigde zone kleiner is dan 9 m/dag , maar groter dan 2 m/dag , kunnen infiltratietechnieken als een infiltratieveld , -koffer , -riool en –greppel goed worden toegepast. Indien de doorlatendheid van de bodem tussen de 2 en 04 , m/dag ligt , kan het hemelwater met behulp van een wadi in de bodem worden geïnfiltreerd. In geval van een doorlatendheid van minder dan 04 , m/dag is het infiltreren van hemelwater niet goed mogelijk. 5.

3 | Infiltratiepotentie en geschiktheid hemelwaterinfiltratie Op basis van de onderzoeksresultaten kan voor de locatie worden uitgegaan van de situatie zoals opgenomen in onderstaande tabel. Tabel 5. 1: Infiltratiepotentie GHG | GG | GLG | k-waarde m NAP | m NAP | m NAP | m/dag Plangebied | 360 , | 351 , | 344 , | 001 , | - 17 , Op basis van de doorlatendheid van de bodem (matig tot slecht) is infiltratie van hemelwater op de planlocatie beperkt mogelijk. Afhankelijk van de gekozen locatie binnen het plangebied is bodemverbetering noodzakelijk , om daarmee de plaatselijke doorlatendheid te verbeteren en/of de kleilaag te doorbreken om hangwater , er daarmee wateroverlast , te voorkomen. Aan de westzijde is de doorlatendheid relatief goed (17 , m/dag). Aan de oostzijde is deze matig tot zeer slecht. Er dient rekening mee gehouden te worden dat de keuze voor het type infiltratievoorziening ook afhankelijk is van de ruimtelijke inrichting van het terrein. 5. 4 | Berging hemelwater Op basis van het Water en klimaatplan Enschede kan worden uitgegaan van een minimale berging van 55 mm voor het verhard oppervlak. Vanuit het waterschap geldt een bergingsadvies van 95 mm voor het toegenomen verhard oppervlak , waarbij geen water de woningen binnen mag komen. Voor onderhavig plangebied (1. 595 m toegenomen verhard 2 oppervlak) komt dit neer op een berging van circa 150 m.

De bergingseis van het 3 waterschap is in dit geval dus ongeveer gelijk aan de benodigde waterberging op basis van de eisen van de gemeente. Het te bergen hemelwater zal in de openbare ruimte geborgen moeten worden en waar mogelijk ook infiltreren. Aangezien op dit moment onbekend is hoe de particuliere terreinen worden ingedeeld , wordt enkel bergingscapaciteit gerealiseerd voor het openbaar terrein. Tabel 5. 2: Berging Verhard oppervlak afgerond | Bergingseis | Berging afgerond (m) 2 | (mm) | (m) 3 Verharding | 1. 225 | 55 | 66 Bebouwing | 1. 470 | 55 | 80 Totaal: | 2. 695 | 146 projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 17 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 5. 5 Ontwerp watersysteem In de onderstaande paragrafen worden de onderdelen van het watersysteem uitgewerkt. Figuur 5. 2 geef een overzicht van de aanpassingen in het watersysteem op de planlocatie. Het hemelwater van de daken van het westelijke bouwblok zal worden verzameld in een wadi aan de westzijde van de locatie. Het hemelwater van de overige daken zal , tezamen met het water van de weg en parkeerplaatsen , naar een Rockflow systeem onder de parkeervakken worden geleid. Overstort naar HWA-riool Stuwput Rockflowsysteem onder parkeerplaatsen (geel) HWA-riool (blauw) Overstort naar HWA-riool Verlaagde groenstrook Figuur 5.

2: Watersysteem planlocatie Navolgend wordt per watersysteemonderdeel een korte uitwerking gegeven. Door de opdrachtgever is tevens een technische ontwerptekening ter beschikking gesteld (bijlage 1). 5. 5. 1 Verhard oppervlak en afstroming Een deel van de openbare verharding wordt uitgevoerd als halfverharding (grasbeton). Deze halfverharding heeft een open ruimte , afhankelijk van het type , van 50 tot 78%. Aanbevolen wordt om onder de halfverharding een pakket drainzand aan te leggen van circa 03 , m dik. Dit zorgt voor extra poriën en doorlatendheid. De ruimte tussen de (holle ruimten van de) grasbetonstenen kan aangevuld worden met schrale humeuse grond (zie hoofdstuk 6. 2 onder ‘infiltratievoorziening’. Hemelwater dat afstroomt vanaf daken (zowel appartementen , tuinhuizen en woningen) zal middels een HWA-riool naar de wadi dan wel een Rockflow systeem onder de parkeerplaatsen worden geleid. Het water van de voetpaden ten noorden en zuiden van de beide bouwblokken kan afstromen naar de aanliggende groenstroken. Aangezien deze hoeveelheid afstromend water gering is , kan dit worden geborgen in deze aanliggende groenstrook zelf. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 18 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede Eventuele overstorten vanuit particulier terrein worden op de erfgrens – bovengronds aangeboden , al dan niet middels een uitstroomput.

Aanbevolen wordt om een bladscheider aan te brengen in de regenpijp teneinde te allen tijde een afvoermogelijkheid te behouden bij verstopping. 5. 5. 2 Wadi • • Bij de dimensionering van de wadi dienen de volgende uitgangspunten van kracht te zijn: De wadi mag een maximale waterstand van 30 cm bevatten met een minimale wake van het waterpeil van 10 cm ; De wadi moet in 24 uur weer leeg zijn doormiddel van infiltreren dan wel vertraagd afvoeren ; Het talud mag een maximaal verhang bevatten van 1:3 ; Wadi’s dienen te allen tijde voorzien te zijn van een overstort en drainage om de infiltratiecapaciteit te bevorderen. • • • Aan de westzijde van de locatie wordt een wadi aangelegd. De bodem van deze wadi wordt 40 cm lager aangelegd dan het bestaande voetpad , op circa 364 , m NAP. Ten opzichte van onderhavig nieuwbouwplan ligt de wadibodem op circa 06 , m-mv. Voor de bergingscapaciteit wordt gerekend met een waterhoogte van 30 cm t. o. v. de wadibodem. 2 De wadi heeft een oppervlakte van circa 77 m , en daarmee een bergingscapaciteit van 3 circa 20 m. De capaciteit van deze wadi is voldoende om het water van het westelijke bouwblok te kunnen bergen. De wadi zal worden voorzien van een overstort richting het bestaande HWA-riool. Geadviseerd wordt om een overstorthoogte van 30 cm boven de wadibodem te hanteren.

Geadviseerd wordt om de wadi aan te leggen conform de inrichtingseisen , zoals staan in de Toetsingskader inrichting Openbare Ruimte (TOR) van de gemeente Enschede , zie figuur 5. 3 voor een doorsnede. Vanwege de relatief beperkte doorlatendheid (gedeeltelijk lager dan 05 , m/dag) en de aanwezigheid van storende kleilagen , wordt geadviseerd om bodemverbetering toe te passen ter plaatse van de aan te leggen wadi , tot een diepte van 20 , m-mv in de vorm van een drainkoffer. Onder het zandbed wordt een drainage aangebracht worden om de leeglooptijd van de wadi te verhogen. Deze drain is gelegen in een grind- of zandkoffer (drainagezand). Op deze wijze wordt stilstaand water in de wadi tegengegaan , en is de ruimte binnen de wadi binnen 24 uur weer beschikbaar voor de volgende neerslag. Tevens worden grondwaterstanden boven de GHG door de drainage ‘afgetopt’. zandbed Zand-/grindkoffer 6 Afbeelding 5. 3: Opbouw van een wadi (TOR gemeente Enschede). 6 Toetsingskader inrichting Openbare Ruimte (TOR) gemeente Enschede , bijlage 3 standaarddetails , februari 2023. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 19 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 5. 5. 3 | Rockflow Onder de toekomstige parkeerplaats is de aanleg van een waterbergingssyteem middels Rockflow® steenwol gepland. Er wordt uitgegaan van een dikte van het pakket van 06 , | m.

Deze dient in het geheel boven de GHG (360 , | m NAP) te worden aangelegd. Voorgesteld wordt om het Rockflow aan te leggen tussen 362 , | en 368 , | m NAP. Er is dan genoeg ruimte voor voldoende dek boven de Rockflow (040 tot 075 , | , | m afhankelijk van de verwachte belasting). Het pakket Rockflow wordt middels een stuwput en overstortleiding verbonden met het bestaande HWA-riool. De stuwput zal worden voorzien van een drempel op 368 , | m NAP , zodat eerst het hele systeem gevuld is alvorens het water overstort richting het HWA- riool. Vanwege de vrij slechte doorlatendheid van de bodem wordt geadviseerd om onder de Rockflow een drain aan te leggen. Deze kan worden aangelegd op een hoogte van 359 , m NAP en worden aangesloten op de stuwput (benedenstrooms , achter de drempel). Hierdoor kan de drainage vrij afstromen in het omliggend HWA riool en wordt het water vertraagd afgevoerd. Figuur 5. 4: Dwarsdoorsnede met Rockflow onder parkeervakken (Bron: Rockwool). De oppervlakte van het pakket Rockflow bedraagt circa 160 m. Uitgegaan kan worden van 2 een vullingsgraad van 95 %. Dit komt neer op een bergingscapaciteit van circa 90 m. 3 Hiermee heeft het systeem voldoende capaciteit om het hemelwater van het oostelijke bouwblok , de appartementen , de weg en de parkeerplaatsen te bergen (benodigde berging van circa 85 m). 3 5. 5.

4 | Verlaagde groenstroken Het hemelwater van het zuidelijke voetpad kan afstromen naar een verlaagde groenstrook die binnen dit voetpad wordt gerealiseerd. Dit kan worden gerealiseerd door binnen de groenstrook (circa 300 m) 15 cm lager aan te leggen dan het voetpad. In verband met de 2 aanwezigheid van beplanting (die uiteindelijk zorgt voor minder bergingscapaciteit vanwege het volume van de beplanting zelf) zal de volledige 15 cm niet benut kunnen worden voor de berging van hemelwater. Voor de bergingscapaciteit wordt uitgegaan van een waterdiepte van maximaal 10 cm , waarmee in extreme gevallen circa 30 m water 3 geborgen kan worden. Aan de westzijde kan een kolk worden aangebracht , voor de afvoer van eventueel overtollig water richting het bestaande HWA-riool. In de praktijk zal het water van de noordelijke voetpaden eveneens afstromen naar de aangrenzende groenstrook. Ten opzichte van de voorgenomen straat en vloerpeilen liggen deze groenstroken reeds een fractie lager. Geadviseerd wordt om dit hoogteverschil te projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 20 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede handhaven. Hierbij wordt eveneens uitgegaan van een verlaging ten opzichte van het voetpad van max 20 cm , met een maximale waterdiepte van 10 cm.

De beide verlaagde groenstroken aan de noordzijde van de voetpaden (beide circa 40 m lang en 15 , | m breed) hebben dan samen een bergingscapaciteit van circa 12 m. Dit is voldoende om het water 3 van het voetpad en gedeelten van de tuinen te kunnen bergen. Door deze verlaging direct langs het voetpad te realiseren , hoeft geen grondverzet plaats te vinden bij de bestaande bomen (minimaal ruim 3 m afstand van de bomen). Overigens zal het grondverzet zeer beperkt zijn , gezien de bestaande maaiveldhoogten. Bij de nadere inrichting van het gebied dient er rekening mee gehouden te worden dat de groenstroken naast een groenfunctie een waterbergende functie hebben. Hier dient rekening mee gehouden te worden in de keuze voor de uiteindelijke beplanting. 5. 5. 5 | DWA riool Voor het ontwerp van het DWA-rioleringssysteem worden de volgende specifieke uitgangspunten gehanteerd.

Deze zijn ontleend aan de TOR van de gemeente Enschede: - | Met het oog op de reinigings- en inspectiemogelijkheden is de minimale diameter van de (kunststof) leidingen Ø250 mm ; - | Het bodemverhang is de eerste twee rioolstrengen (circa 100 m) minimaal 3 ‰ , bij voorkeur 5 ‰ ; Daarna minimaal 2 ‰ , bij voorkeur 1: D[mm] (dus bij rond 300 mm buis een verhang van 1:300) ; - | Minimale dekking op de kruin van de buis van 10 , m ; - | Maximale buisvulling onder normale afstromingscondities van 75 % (aanvulling op de TOR). Binnen het plangebied worden 35 woningen gerealiseerd. De toename in de vuilwaterafvoer is daarmee relatief gering op basis van de huidige afvoercapaciteit in het omliggend rioolstelsel. Uitgaande van een gemiddelde van 3 inwoners per woning komt het aantal gebruikers van dit riool op 105. De afvalwaterproductie per inwoner op 135 l/dag gesteld , met een maximale afvoer van 135 , | l/inw/uur. De totale hoeveelheid huishoudelijk afvalwater komt , m/dag , met een maximum van 142 3 | 3 , | m/uur. Deze hoeveelheid kan daarmee op 142 worden verwerkt door het bestaande rioolstelsel in de wijk. 5. 5. 6 | HWA-riool Het water zal naar de wadi dan wel het Rockflow pakket worden geleide middels een HWA- riool.

Gezien de voorgestelde maaiveldhoogtes (circa 372 , | tot 374 , | m NAP) is het mogelijk de HWA-leiding (uitgaande van een diameter van 300 mm en een dekking van minimaal 1 m) rond of net boven de vastgestelde GHG (360 , | m NAP) aan te leggen. Geadviseerd wordt om het HWA-riool als IT-riool aan te leggen , zodat , met name in droge periodes , ook infiltratie kan plaatsvinden. Voor de aanleg van een IT-riool dient grondverbetering rondom de buis toegepast te worden aangezien de bodem van nature slecht doorlatend is (gelegen in een kleilaag). 5. 6 | Bergingseis In totaal geldt een bergingseis van 146 m | (zie tevens tabel 5. 2). In het plangebied wordt 3 hieraan voldaan door een combinatie van infiltratievoorzieningen: • | een wadi aan de westzijde: bergingscapaciteit van 20 m | ; 3 • | een Rockflow systeem onder de parkeerplaatsen: bergingscapaciteit van 90 m | ; 3 • | verlaagde groenstroken: gezamenlijke berging maximaal 42 m. 3 projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 21 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 6 | Bouw- en woonrijp maken 6. 1 | Voorstel vloerpeilen Op basis van de (toekomstige) maaiveldhoogtes , gemeten grondwaterstanden en vloerpeilen van omliggende bebouwing is een voorstel gedaan voor de te hanteren vloerpeilen voor de nieuwe vloer , zie figuur 6. 1.

Vloerpeil | , 3740 Straatpei l0 Wadibode m Verlaagde groenstrook , 3740 , 5 0 371 , | 373 , | 3 7 , 3725 | , 3745 , 0 | , 4 , 3740 | , 3760 3 7 3 6 , 3720 , 3730 | , 3710 | , 3730 | , 3740 Figuur 6. 1: Voorstel bouwpeilen/ vloerpeilen Op basis van de bovenstaande vloerpeilen is het mogelijk om te bouwen met kruipruimten. In bijlage 1 is een tekening opgenomen met maaiveldhoogtes en voorgestelde vloerpeilen voor de bebouwing. Aandachtspunt: Op basis van de bovenstaande vloerpeilen en toekomstige inrichting van het plangebied is voldoende ruimte aanwezig om aan te sluiten op de bestaande peilen op aangrenzende percelen. Dit betreft met name de aansluiting op de bestaande situatie aan de westzijde ; hier moet op het trottoir worden aangesloten met een peil van 370 , | m NAP. Er ontstaat een hoogteverschil van circa 03 , | m het plan ín. Op basis van de maximale hellingshoek in trottoirs (4%) is dit hoogteverschil overbrugbaar over de beschikbare lengte (8 m). projectnummer | datum 20241073/JGRI | februari ’26 | 22 / 25 Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 6. 2 Aandachtspunten bouwrijp maken Tuinen In de tuinen moet grond worden verwerkt die geschikt is om vegetatie te laten groeien en voldoende doorlatend is om regenwater voldoende snel te laten wegzakken. De bestaande bodem wordt voldoende doorlatend geacht.

Als gevolg van de bouwwerkzaamheden kan het voorkomen dat verslemping van de bodem optreedt met wateroverlast (plasvorming) in de nieuwe situatie. Het is ter overweging van de aannemer de tuinen te spitten na uitvoering van de (bouw)werkzaamheden. Ophoging Door de beperkte ophoging/ afgraving door bouwrijp maken in het projectgebied zal de grondwaterstand weinig tot niet beïnvloed worden. Aanvullende maatregelen worden niet nodig geacht. Bebouwing: Indien onder de te realiseren woningen kruipruimten aanwezig zijn , dienen deze bij voorkeur ondiep te zijn ( < 1 m t. o. v. vloerpeil). Op deze manier wordt (grond)wateroverlast zoveel mogelijk voorkomen. Bij kruipruimten dient de bodem voorzien te zijn van goed doorlatend zand. Op deze manier kan water ten tijde van de bouw en ontwikkeling van de woonwijk infiltreren in de bodem en kan in later stadium eventueel water in de kruipruimte in de bodem kan infiltreren. Infiltratievoorzieningen: De bodem van de wadi en de holle ruimte tussen de halfverharding moet een zodanige samenstelling hebben dat hierop vegetatie kan groeien en het water voldoende snel kan wegzakken. De samenstelling moet daarom voldoen aan: Doorlatendheid bodem > 05 , m/dag ; 3-5% ; < 1% ; 200-300 µm.

• • Humusgehalte Lutumgehalte M50-getal • • Extreme situaties: Wanneer de intensiteit van de regenval de ontwerpintensiteit overschrijdt , of de totale neerslaghoeveelheid groter is dan de te bergen inhoud van de bergingsvoorzieningen (bergingseis 55 mm) , dan raakt het hemelwatersysteem overbelast. Het water zal via de overstort afgevoerd worden uit het plangebied. De wegen , of een deel daarvan , gaan dan ook als goot functioneren. In de praktijk betekent dit dat de waterstroom op de wegen en trottoirs ontstaat. Het hemelwater stroom af naar het laagste punt. De ontwerphoogtes in het plan zijn zo gekozen dat het laagste punt op de rand van het plangebied ligt. Overtollig regenwater zal in dat geval hoofdzakelijk afstromen naar de westzijde van het plangebied. projectnummer 20241073/JGRI datum februari ’26 23 / 25 KO Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 6.3 Onderhoud Het beheer en onderhoud van de watersystemen dient bij voorkeur vastgelegd te worden in een beheer en onderhoudsplan (BOD). Hierin wordt per onderdeel de eigenaar, verantwoordelijke voor het onderhoud vastgelegd. Hierdoor is duidelijk welke partij verantwoordelijk is voor periodiek onderhoud, en wie de kosten draagt bij eventuele vervanging van voorzieningen.

Enkele onderdelen welke hierin vastgelegd moeten worden zijn; Beheer, inspectie en onderhoud van de Rockflow voorziening; Beheer en inspectie (zo nodig onderhoud) van de HWA riolen; Beheer en onderhoud van de verlaagde groenstroken en wadi (maai- en snoeiwerkzaamheden); Beheer en onderhoud van de halfverhardingen; Beheer, inspectie en onderhoud van de drainage onder de wadi; Bij voorkeur wordt het BOD ondertekend door de alle betrokken partijen, zoals WM. Gemeente Enschede en eventueel een op te richten VVE. Eventueel kunnen afspraken notarieel vastgelegd worden. (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) projectnummer datum 20241073/JGRI februari '26 24/25 KO Waterhuishoudkundig plan Zunabrink te Enschede 7 Samenvatting en conclusie In opdracht van BM Enschede heeft Geofoxx, als onafhankelijk adviesbureau’, een waterhuishoudkundig plan opgesteld inclusief geohydrologisch onderzoek uitgevoerd op de planlocatie Zunabrink te Enschede. Onderhavige planbeschrijving betreft versie 4, opgesteld naar aanleiding van wijzigingen op een eerder planontwerp in november 2024 en december 2025. (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Aanleiding en doel De aanleiding voor het laten uitvoeren van het onderzoek wordt gevormd door de voorgenomen nieuwbouw op de locatie en de voorgenomen omgevingsplanaanvraag voor de locatie.

In verband met de omgevingsaanvraag en de geplande woningbouw is het nodig om de lokale waterhuishouding en de gevolgen van de herontwikkeling op de huidige waterhuishoudkundige situatie in kaart te brengen. Resultaten In het ontwerpproces is in samenspraak tussen ontwikkelaar BM en ontwerpers (De Groot en TWIN) gekozen om waterberging zoveel mogelijk bovengronds te laten plaatsvinden. Gezien de aanwezigheid van (te behouden) bomen en de afwezigheid van aan-een-gesloten groenvakken, is de inpassing van wadi's maar zeer beperkt mogelijk. Om deze reden is gekozen om het grootste aandeel waterberging te realiseren middels Rockflow®. (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Door de ontwikkeling is in het openbaar gebied straks circa 2.695 m? verhard oppervlak aanwezig. In lijn met de bergingseis van de gemeente (55 mm) is binnen het plangebied circa 146 m? bergingscapaciteit benodigd. Op basis van het bergingsadvies van het waterschap (91 mm berging voor het toegenomen verhard oppervlak) is circa 150 m? berging benodigd. Binnen het plangebied zal het hemelwater en vuilwater (droogweerafvoer) gescheiden worden afgevoerd. Hierbij is gekozen om het hemelwater te bergen in een combinatie van voorzieningen, namelijk een wadi, een Rockflow systeem onder de parkeerplaatsen en een aantal verlaagde groenstroken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/fb0e8669-b4af-4830-9efd-46cd14076add?agendaItemId=8a703ea2-a933-4207-9a44-63e4bfd4b644