CConstaterende datenschede
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2: Schaarste in Enschede_def

Stedelijke commissie - FYSIEK 16 november 2026, gemeente enschedeBij agendapunt: raadsvoorstel aangemeld ter bespreking door BvE: Huisvestingsverordening opkoopbescherming10.858 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Hieruit valt te concluderen dat meer dan de helft (55%) van het actuele aanbod in de gemeente Enschede betaalbare koop is volgens de gemeentelijke betaalbaarheidsgrens (die lager ligt dan de landelijke betaalbaarheidsgrens). Dit betekent niet dat er sprake is van een ruime Enschedese koopmarkt . Hoewel een relatief lage gemiddelde vraagprijs de indruk kan wekken dat de koopmarkt toegankelijk is, houdt dit geen rekening met de concurrentie tussen bewoners. Kijkend naar de krapte-indicator van de NVM en de trend van overbieden, worden woningen dikwijls boven de vraagprijs verkocht en is er grote concurrentie tussen kopers. Wij concluderen daarom dat er sprake in van schaarste op de koopmarkt in Enschede en negatieve effecten van schaarste voor woningzoekenden in het betaalbare segment. Huursector Om de alternatieven voor de koopsector in beeld te brengen, hebben we in dit schaarsteonderzoek ook de mate van krapte in de huursector onderzocht. De sociale huursector in bezit van woningcorporaties staat onder druk. In de gemeente Enschede is een toenemende krapte zichtbaar. Dat is goed te zien aan het hoge aantal actief Rapport Schaarste in Enschede 27 woningzoekenden ten opzichte van het aantal woningzoekenden. Er is een grote en toenemende vraag naar sociale huurwoningen, maar het vrijkomende aanbod staat niet in verhouding.

Dit leidt ertoe dat iets circa 1 op de 20 actief woningzoekenden een woning toegewezen kregen in 2024 en 2025. Hiernaast is de concurrentie op een gepubliceer de woning hoog. Door deze indicatoren spreken wij van schaarste op de sociale huurmarkt van Enschede. Door de beperkte beschikbare bronnen kan geen robuust beeld gevormd worden van schaarste aan sociale, midden- en dure huurwoningen in de particuliere huursector. De geschetste gegevens geven slechts een indicatie van de situatie in dit segment. Het particuliere segment is het kleinste segment in de gemeente Enschede , wat wordt bevestigd door de analyse van het actuele aanbod. De recent aangeboden particuliere huurwoningen zijn met name meergezinswoningen, waarbinnen een aanzienlijk aandeel een studio of kamer is. Een beperkt aandeel eengezinswoningen of woningen kleiner dan 75 vierkante meter hebben een huurprijs onder de middenhuurgrens, wat betekent dat het particuliere segment waarschijnlijk moeilijk bereikbaar is voor meerpersoonshuishoudens met een laag of laag-middeninkomen. Effecten van schaarste Met name jongeren, starters en huishoudens met lage en midden komen door de schaarste in de verdringing. Startende huishoudens zonder eigen spaargeld of giften van familie ervaren de effecten van krapte in de koopsector. Een groot deel van hen zal in de doelgroep lage (midden)inkomens vallen.

Voor (startende) huishoudens met een middeninkomen, zonder eigen vermogen, is slechts een klein deel van het koopaanbod potentieel toegankelijk. Ongeveer 10% van de woningen in het aanbod was voor deze groep financieel bereikbaar. De alternatieven zijn beperkt. Een woning vinden in de sociale huursector is voor slechts een kleine groep woningzoekenden bereikbaar. Veel middeninkomens hebben op basis van hun inkomen geen toegang tot de sector. Daarnaast zorgt de grote vraag en het beperkte aanbod voor grote concurrentie waar die vooral voor jongere huishoudens tot gevolg heeft dat de kansen beperkt zijn. Dat komt omdat deze huishoudens een relatief lage inschrijfduur hebben en daardoor minder kans maken op woningen die op basis van inschrijfduur toegewezen worden. De particuliere huursector biedt wel een alternatief. We hebben gezien dat voor de sociale doelgroep een groot deel van de particuliere huurwoningen bereikbaar zijn. Echter, zullen dit ook veel studio’s en kamers zijn. Dit woningtypen zal niet voor alle woningzoekende huishoudens een passende oplossing zijn. Doorstromers kunnen mogelijk makkelijker een stap naar een volgende koopwoning door overwaarde van hun woning en/of eigen geld. Er zijn uiteraard uitzonderingen. Ook zij kunnen de effecten van schaarste ervaren door beperkt aanbod of grote concurrentie.

Tekorten, ook in de duurdere koopsegmenten, beperken de doorstroming. Bijvoorbeeld wanneer huishoudens met een hoger inkomen in betaalbare huurwoningen de stap niet kunnen maken naar duurdere woonruimte, omdat het aanbod beperkt is. Dit komt steeds vaker voor volgens het recent gepubliceerde Woononderzoek 2024. Als gevolg daarvan komen ook de betaalbare huur- en koopwoningen niet beschikbaar voor andere woningzoekenden. Schaarste in de duurdere segmenten versterkt dus de schaarste in de goedkopere segmenten. Tenslotte zorgt de schaarste – in de volle breedte – voor een prijsopdrijvend effect, waardoor de schaarste in de goedkopere segmenten (nog) groter wordt. Rapport Schaarste in Enschede 28 Schaarste per wijk De effecten van de waargenomen schaarste in de koopsector zullen enigszins onevenredig verspreid zijn over de gemeente Enschede, maar de verschillen zijn klein. Verschillen zijn te verklaren door de samenstelling van de woningvoorraad en de betaalbaarheid van het aanbod. De effecten van schaarste zullen sterker ervaren worden in het Binnensingelgebied, vanwege de kleinere omvang van het koopsegment en het duurdere aanbod ten opzichte van andere wijken. Wel biedt deze wijk meer aanbod van zowel koop- als particuliere huurwoningen dan andere wijken.

Er is geen aanleiding om te concluderen dat de schaarste aan koopwoningen en de druk op deze markt in andere wijken beperkt is. Over de hele linie zien we een beperkt aanbod van koopwoningen voor lage en middeninkomens. Rapport Schaarste in Enschede 29 Bijlage 1 Definitie inkomensgrenzen en prijssegmenten In dit onderzoek hanteren we een aantal inkomensgrenzen en prijssegmenten (in blauw). Sinds de invoering van de Wet betaalbare huur 18 gelden een aantal aangepaste termen. Hieronder geven we de definities van de gehanteerde inkomens- en prijsgrenzen in deze rapportage en de relatie met de nieuwe definities uit de Wet betaalbare huur (in oranje). Sociale huur • Onder sociale huurwoningen verstaan we woningen met een huurprijs in het gereguleerde segment . Op 1 januari 2026 is dit maximaal € 923,93 (de sociale huurgrens )19. Onder de Wet betaalbare huur wordt deze prijsgrens de maximale lagehuurgrens genoemd, en woningen daaronder vallen in het laagsegment. • De doelgroep voor sociale huur is onder te verdelen in twee subdoelgroepen: de primaire en de secundaire doelgroep. • De primaire doelgroep heeft recht op het ontvangen van huurtoeslag (daarom ook wel ‘doelgroep huurtoeslag’ genoemd).

De grenzen voor deze doelgroep zijn in 2025: € 29.400 voor eenpersoonshuishoudens onder de AOW- gerechtigde leeftijd; € 39.925 voor meerpersoonshuishoudens onder de AOW- gerechtigde leeftijd; € 28.775 voor eenpersoonshuishoudens boven de AOW- gerechtigde leeftijd; € 38.650 voor meerpersoonshuishoudens boven de AOW- gerechtigde leeftijd. Zij komen in aanmerking voor een sociale huurwoningen onder de aftoppingsgrens. • De secundaire doelgroep heeft een inkomen tussen de huurtoeslaggrens en de inkomensgrens voor sociale huur (ook wel de DAEB-grens). Die bovengrens is € 51.537 voor éénpersoonshuishoudens en € 56.910 voor meerpersoonshuishoudens (prijspeil 2026). Middenhuur Onder de Wet betaalbare huur is de maximale middenhuurgrens gesteld op € 1.228,07 prijspeil 2026). Alles tussen de maximale lagehuurgrens en middenhuurgrens is het middensegment. Na de invoering van de Wet betaalbare huur vormen het laagsegment en middensegment samen het gereguleerde segment. Betaalbare koop Voor prijsgrenzen in de koopsector sluiten we aan bij de segmenten zoals gehanteerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 20. In de koopsector wordt tot € 420.000 gesproken van betaalbare koop (prijspeil 2026). 18 De Wet betaalbare huur is aangenomen in de Tweede en Eerste Kamer en sinds 1 juli 2024 van kracht.

De wet reguleert het middensegment door het woningwaarderingsstelsel (WWS) ook te laten gelden voor midden huurwoningen tot en met 186 punten. 19 Rijksoverheid - Indexering inkomensgrenzen voor woningcorporaties, maximale huurprijsgrenzen en huurtoeslagparameters per 2026 20 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties - Wijzigingen wet- en regelgeving huur- en koopsector per 1 januari 2026 Bijlage 2 Indicatieve middeninkomens t.b.v. analyse toegankelijkheid Om de toegankelijkheid van de huur- en koopsector te onderzoeken bekijken we in paragraaf 2.2 en 3.3.2 in hoeverre het actuele koopaanbod en particuliere huuraanbod betaalbaar is voor een aantal indicatieve inkomens. Indicatieve middeninkomens De focus in deze analyse ligt op de middeninkomens. De middeninkomens zijn het meeste aangewezen op betaalbare particuliere huurwoningen en op betaalbare koopwoningen. Voor de particuliere huursector nemen we ook twee indicatieve inkomens uit de sociale doelgroep mee. Voor de analyse van de koopsector kijken we ook naar de mogelijkheden van een hoog inkomen.

We hebben de volgende doelgroepen gedefinieerd: • | Primaire doelgroep 1: € 29.400 (doelgroep huurtoeslag voor eenpersoonshuishoudens onder de AOW-gerechtigde leeftijd) • | Primaire doelgroep 2: € 39.925 (doelgroep huurtoeslag voor meerpersoonshuishoudens onder de AOW-gerechtigde leeftijd) • | Middeninkomen 1: € 51.537 (bovengrens secundaire doelgroep sociale huur alleenstaanden)21; • | Middeninkomen 2: € 56.910 (bovengrens secundaire doelgroep sociale huur meerpersoonshuishoudens)21; • | Hoog middeninkomen 1: € 70.149 (bovengrens middeninkomens voor eenpersoonshuishoudens)22; • | Hoog middeninkomen 2: € 93.531(bovengrens middeninkomens voor meerpersoonshuishoudens)22; • | Hoog inkomen: €96.000 (2x het modale inkomen)23; Het gemiddeld besteedbaar inkomen in de gemeente Enschede is €48.700 (prijspeil 2024) | 24. Het gemiddelde inkomen ligt nog net binnen de sociale doelgroep en rond het eerste middeninkomen. Particuliere huursector De maximale huur baseren wij op een veelgebruikte vuistregel van verhuurders: een huurder moet vier keer de maandelijkse huur als bruto maandsalaris hebben. De maximale huur is daarom het jaarsalaris gedeeld door twaalf om het maandsalaris te krijgen en vervolgens gedeeld door vier om tot de maximale huurprijs te komen.

Deze inkomensgrenzen zijn uitsluitend gebaseerd op het inkomen van de woningzoekende en houden bijvoorbeeld geen rekening met de mogelijkheid dat een derde garant staat voor de betaling van de huur. Koopsector Wie een woning wil kopen heeft daarvoor normaal gesproken een hypotheek nodig. De maximale hypotheek wordt gebaseerd op het inkomen en de geldende hypotheekrente. De 21 | Aedes – huurbeleid in 2026 22 | Rijksoverheid - Indexering inkomensgrenzen voor woningcorporaties, maximale huurprijsgrenzen en huurtoeslagparameters per 2026 23 | Centraal Planbureau - Kerngegevens MEV 2026 24 | CBS (2026) Inkomen van huishoudens Rapport Schaarste in Enschede | 30 Rapport Schaarste in Enschede 31 Nationale Hypotheek Garantie (NHG) gebruikt hierbij de financieringsnormen van het NIBUD. In 2026 is de NHG-grens vastgelegd op €470.000 De onderstaande figuur toont de maximale hypotheek die huishoudens (onder de AOW -leeftijd) kunnen krijgen op basis van de NHG-normen uit 2025, waarbij wordt uitgegaan van een hypotheekrente van 3,75%. De maximale hypotheek varieert hierbij van € 148.001 bij een bruto jaarinkomen van € 35.000 tot € 476.842 bij een jaarinkomen van € 100.000. Maximale hypotheek voor eenverdieners met een middeninkomen, naar bruto-inkomen, 2026 (hypotheekrente = 3,75%).

Rapport Schaarste in Enschede 32

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://enschede.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/15bea2ed-114a-41d4-aa3c-02dc434f50d2?agendaItemId=85d00d1e-e085-4d2d-8037-423e701d8df2