Beeldkwaliteitsplan Leuriks Oost
Tekst van het document
Beeldkwaliteitplan Leuriks Oost "Wonen tussen de bomen"
14 januari 2021 Enschede 2
Inhoud
Inleiding
5
Historie
7
Bestaande situatie
9
Leuriks Oost: wonen tussen de bomen
11
Ontsluiting
13
Klimaat adaptieve & groene woonwijk
15
Het groene raamwerk
17
Groene vingers
19
Zichtbaar afvoeren en bergen
25
Wonen in Leuriks Oost
27
Beeldregie
29
Water op de kavel
31
Groen op de kavel
33
Locatie bebouwing op de kavel
35
Basiscriteria
37
De frisse mix
39
De boskamer
41
Rustieke velden
43
Hoeken
45
Geluid
47
Duurzaamheid
49
3
Gronausestra
Euregioweg
De Sleutelkamp
at
Oostweg
Leuriks Oost Eekmaat-west
Keppelerdijk
4
Ligging van Leuriks Oost aan de Gronausestraat
Inleiding
De ligging
Juridische status
Leuriks Oost ligt in het oosten van Enschede tussen de
Het beeldkwaliteitplan is de materiële norm
Gronausestraat, de Keppelerdijk en de Oostweg die een
waaraan individuele bouwplannen moeten
directe verbinding heeft met de N35.
voldoen (beleidsregel). Het gaat dan in feite om
Ten noorden en oosten liggen de woonwijken de
welstandstoezicht. Dit beeldkwaliteitplan wordt in
Sleutelkamp en de Eekmaat-west.
deze vorm opgenomen in de Welstandsnota.
Aan de westzijde ligt het landgoed De Leuriks en ten
Dit toetsingskader en het bestemmingsplan bieden
zuiden het landelijk buitengebied Zuid-Eschmarke.
de basis van waaruit de identiteit wordt geborgd en gerealiseerd. De basiskwaliteit van de welstandszorg
Kenmerkend in het gebied zijn de stevige houtwallen
dient als wettelijk toetsingskader in het kader van de
en bospercelen vol waardevolle volwassen bomen die
omgevingsvergunning.
in contrast staan met het open grasland daar tussen. Door het samenkomen van de twee bospercelen in
Tevens biedt dit document prikkels om de kwaliteit te
het midden van het gebied ontstaan er twee grote
verhogen. Het accent ligt op het stimuleren van de
groene kamers. Deze kamers vormen het kader van het
beste landschappelijk, stedenbouwkundige en
stedenbouwkundige plan.
architectonische kwaliteit. Daarom behelst dit beeldkwaliteitplan tevens aanbevelingen voor de
Ambitie
inrichting van de kavel en op architectonisch niveau.
De ambitie van het stedenbouwkundige plan is om het
Na voltooiing van de ontwikkelingsfase worden de
bestaande landschap te integreren en een interactie te
gebouwen opgenomen in de welstandscategorie 9
creëren tussen landschap en wonen.
“Vrije kavelwijken” die voor het beheren van de
Door het bestaande landschap aan te vullen met
welstandskwaliteit verantwoordelijk is.
nieuwe landschappelijke elementen ontstaat er een groen raamwerk waarbinnen gewoond zal worden. Dit vormt de basis voor een groene, klimaat adaptieve en duurzame woonwijk. En iedere woning levert een bijdrage aan de kwaliteit van de Leuriks Oost. Om bij de realisatie de uiteindelijke kwaliteit te bereiken die het stedenbouwkundige plan beoogt, is het van belang dat de inrichting van de kavel en het ontwerp van de woning aan een aantal criteria voldoen. Deze worden beschreven in dit beeldkwaliteitplan.
5
Omstreeks 1900
Omstreeks 1970
Omstreeks 2018 6
Leuriks Oost door de tijd
Historie Via topotijdreis.nl kun je historische kaarten bekijken
Ten oosten waren nog onontgonnen heidevelden
vanaf 1815 en zien hoe het gebied zich ontwikkeld
aanwezig omstreeks 1900. Tot ongeveer 1985 is
heeft.
een boerderij op historische kaarten te bespeuren
De Leuriks is van oudsher een gebied geweest met
aan de Gronausestraat, centraal in het open
veel bos, afgewisseld met weides. Een deel van de
weidegebied. Vanaf 1950 is er langs de Keppelerdijk
bosrestanten die nog aanwezig zijn, zijn dus meer als
bos verdwenen en zijn er op de kaarten indicaties van
100 jaar oud en waardevol om in te passen.
bedrijvigheid op dat perceel. De Oostweg is pas in 2005 aangelegd ten behoeve van de ontsluiting van het
Landgoed De Leuriks, ten westen van Leuriks Oost,
Euregiobedrijventerrein en de Vinexwijk de Eschmarke.
is bijna 7ha groot en in particulier eigendom.
Landgoed De Leuriks
7
51
Gronausebaan
Gronauses traat
Gronausestraa t
48
Gronauses traat Gronauses traat
We der ikla
an
Vale riaa nla an
46
47
Hoo rnb lad laa n
Wederiklaan
45
Legenda
Hert
smu ntla an
Begrenzing Leuriks
Hoogtekaart [m] +NAP
Bit te rzoe tlaa n
43,5 - 45,4 49
45,5 - 47,9 Keppelerdijk
50,5 - 52,8
48
48 - 50,4 50
Keppelerdijk
Hoogte kaart
Beek
Poel
Huidige landschap 8
Wed erik laan
Bos
Bestaande situatie Het landschap
De natuur
De wijk is gelegen op de flank van een stuwwal, die
De groene gebieden tussen de bebouwde vlakken aan
in oosten van Enschede is gelegen. Deze stuwwal is
de oostkant van Enschede vormen een ecologische
in een ijstijd ontstaan doordat het ijs zand, klei en
verbindingszone tussen het Aamsveen en de Hoge
grind opduwde tot een heuvel. Daarom ervaar je in het
Boekel. De boselementen en de houtwallen in
oosten van Enschede best wel wat hoogteverschil.
Leuriks Oost zijn voor onder andere vogels en
De wijk loopt dan ook af richting het oosten.
vleermuizen belangrijk om in te verblijven, voedsel te
De bodem bestaat tot ongeveer 2m diep uit zand
zoeken en om langs te vliegen. In het oostelijk bos is
(soms met een beetje klei gemengd) en daaronder een
een buizerdnest aanwezig, de buizerd komt elk jaar
ondoordringbare laag van keileem. Hierdoor kan het
weer terug op hetzelfde nest. In datzelfde bos is ook
water niet zo goed in de grond infiltreren en is het
een poel te vinden, een belangrijke plek voor amfibieën.
belangrijk om water af te voeren met sloten en beken.
9
Legenda
Beekzone
Struweelhaag op kavel
Openbare sloot
Bouwvlak
Natuurlijke speelplek
Bos en houtwallen, bestaand
Wegen
Boom
Kavelsloot
Kavelgrens
Kikkerpoel
Openbaar groen
Kavel
Beek
Geluidsscherm
Woning (indicatief )
Recreatieve paden (indicatief )
10
Stedenbouwkundig plan; Leuriks Oost
Leuriks Oost: Wonen tussen de bomen Kenmerkend in Leuriks Oost zijn de stevige houtwallen
Groene kamers
en bospercelen vol waardevolle volwassen bomen
De noordelijke kamer wordt gevormd door een stevige
die in contrast staan met het open grasland daar
U-vormige houtwal en de noordranden van de twee
tussen. Deze unieke groene kenmerken vormen
bospercelen. Deze rechthoekige kamer krijgt door de
een prachtig decor voor de nieuwe woonwijk. Het
geringe kavelgroottes een compact karakter. Een drietal
stedenbouwkundig plan zet een robuuste groen
kavels verscholen in het bos naast deze groene kamer
raamwerk op, die relaties legt tussen het bos en de
krijgen een intiem karakter.
nieuwe kavels om zo de landschappelijke kwaliteiten
De zuidelijke kamer wordt gevormd door de twee
in het gebied te versterken.
bospercelen, enkele houtwallen en het landelijke buiten gebied. Dit deel krijgt een meer landelijk karakter,
De bestaande bospercelen en de houtwallen vormen
doordat het zich voegt naar het landschap en reageert
twee groene kamers en zijn het ruimtelijke kader,
op richtingen van de bosranden en de nieuwe beek.
waarbinnen een raamwerk van nieuwe 'houtwallen' de onderlegger vormen voor de waterstuctuur. Door
De groenblauwe hoofdstructuur verdeeld de twee
het hoogteverschil in het gebied is de waterstructuur
groene kamers op in stroken waar gewoond zal
een belangrijk onderdeel van het plan en wordt
worden. De stroken worden opgedeeld in kavels met
gevormd door een bestaande beek, een nieuwe beek
een minimale kavelbreedte van ca. 16m. Door een
en een stelsel van sloten tot op de kavel. Het groene
kaveldiepte van ca. 32,5m worden de kleinste kavels
raamwerk en de waterstructuur vormen samen de
ca. 520m². De kavels liggen aan intieme woonstraten
groenblauwe hoofdstructuur.
met een compacte lengte van circa 100m en staan zo altijd in contact met het bos, de houtwallen, de beek of
De wijk zal ontsloten worden via de Keppelerdijk
het buitengebied.
richting de Oostweg.
11
Wegen Brug Recreatieve routes Wegen (Indicatief ) Brug Recreatieve routes (Indicatief )
12
Wegenstructuur in Leuriks Oost
Ontsluiting Het grillige wegennetwerk in de wijk wordt begeleid
De parkeervraag moet op eigen kavel opgelost worden.
door de groene openbare ruimte.
Wanneer mogelijk mag er langs de weg geparkeerd
Het wegennetwerk wordt ontsloten door twee
worden.
uitwegen aan de Keppelerdijk richting de Oostweg. Alle wegen zullen begeleid worden door inheemse
Recreatieve routes
bomen.
Door de wijk lopen recreatieve routes die voor
Straatprofiel
iedereen toegankelijk zijn. Deze fiets/wandel paden worden uitgevoerd in half verharding, passend in
In Leuriks Oost komt maar één type straatprofiel voor;
het landschap en met een zodanige kwaliteit dat
de landelijke woonstraat.
er comfortabel overheen gefietst en gewandeld kan
Alle verkeersdeelnemers maken op gelijke voet
worden. De routes ontsluiten de wijk met het bos, de
gebruik van de verkeersruimte. Dit betekent dat alle
Gronausestraat en de Oostweg.
weggebruikers (auto, fiets en voetganger) van dezelfde verharding gebruik maken, er zal dus geen trottoir aangelegd worden. Gestreefd wordt om de profielen niet breder te maken dan nodig is. In de praktijk betekent dit dat de wegen tussen de 4,50 en 5 meter breed zullen zijn.
Beekbruggetjes Waar de wegen de beekzones kruisen wordt een bruggetje gerealiseerd waardoor het water goed zichtbaar is. Deze bruggetjes hebben een natuurlijke en transparante uitstraling door een open structuur van de leuningen en door materiaalgebruik zoals hout
De woonstraten in de wijk krijgen een geringe lengte
toe te passen.
en hebben zo altijd contact met de bospercelen, de houtwallen, de beken en het buitengebied. Hierdoor blijft het groen beleefbaar in de wijk. De woonstraten zijn eenvoudig vormgegeven met groene bermen aan weerszijden van het wegdek.
Referentie brug: Natuurlijke en trasparante uitstraling
13
Wonen in het landschap
Recreatief pad
Beplanting beekzone
Beekzone
Wonen in het landschap 14
Klimaat adaptieve & groene woonwijk
Zomers worden warmer, we hebben te maken met
Openbare ruimte
langere periodes van droogte en met korte hevige
De groenblauwe structuur kent een aantal onderdelen
regenbuien die onze straten onder water zetten.
in de openbare ruimte die bepalend zijn voor de groene
Een goede waterstructuur is noodzakelijk om
kwaliteit in de wijk.
Leuriks Oost op termijn leefbaar te houden en
Hieraan zijn een aantal basisprincipes gekoppeld.
wateroverlast, hittestress en droogte te voorkomen. Drager van deze waterstructuur is het groene raamwerk van bestaande en nieuwe 'houtwallen'. Door deze koppeling krijgt de groenblauwe structuur meer ruimtelijke kwaliteit en versterkt het de biodiversiteit in het plangebied.
Basisprincipes openbare ruimte: Straat
Profiel
- Gedeelte rijbaan voor voetgangers, fietsers en auto's met aan beide zijden een berm
Verharding
- Gebakken klinkers, kleur: donkerbruin
Water
- Sloot aan een zijde van de weg
Groen
- Mix van inheemse bomen en bloemrijke berm
Verlich�ng
- Standaard armaturen op antracietkleurige mast van 4m hoogte met LED
Beekzone
Water Kunstwerken
- Meanderende beek met brede flauwe oevers - Kruising van wegen met de beek vormgeven met een bruggetje met transparante leuningen en passend in natuurlijke omgeving
Groen
- Bloemrijk grasland met losse groepjes van inheemse struiken en bomen
Groenzone
Spelen
- Natuurlijk spelen met keien, touwen en houten speeltoestellen
Wandelen
- Recrea�ve paden aanleggen door bestaande bospercelen met halfverharding. Struinpaadjes langs de beek (onverhard)
Eetbaar groen
- Bij nieuwe aanplant van struiken en bomen worden eetbare soorten toegepast. De speelplek wordt gecombineerd met een fruit- en notengaard
Water
- Sloot grenzend aan bestaande bospercelen en nieuwe struweelhagen - In centrale, open groene ruimte wordt een poel met natuurvriendelijke oevers aangelegd
Erfafscheiding
Parkeren
Voorzijde
- Aangeplante haag 1 meter hoog
Zijgrens
- Voor voorgevel max. 1 meter hoog, achter voorgevel max. 2 meter hoog
Grenzend aan openbare ruimte
- Groene haag; voor voorgevel max. 1 meter hoog, achter voorgevel max. 2 meter hoog
Achterzijde
- Struweelhaag; grondwalletje met inheemse struiken en sloot
Geluidsscherm
- Behoud geluidsscherm waar aanwezig - Parkeren op eigen perceel (min. 2 voertuigen) - Bezoekers parkeren; waar mogelijk mag er langs de weg geparkeerd worden - Inrit kavels rich�ng straat; voorzijde kavel - Eén inrit door openbare ruimte; maximaal 3 meter breed
15
Bos en houtwallen, bestaand Boomrijke straatjes Bos enBosschage houtwallen, bestaand Struweelhagen Boomrijke straatjes Fleurige beekzone Bosschage Avontuurlijke speelplek Struweelhagen Kavels Fleurige beekzone Avontuurlijke speelplek Kavels
16
Groen raamwerk in Leuriks Oost
Het groene raamwerk Groen geluk
Groene vingers
Wonen in een groene wijk verhoogt de leefbaarheid
Nieuwe groenelementen dooraderen de nieuwe
en het woongenot omdat beplanting veel waarde voor
woonwijk en versterken het natuurlijke karakter van
ons heeft. Zo zorgen bomen voor schaduw tijdens hete
de wijk. De vruchtrijke struwelen op de erfgrens van
zomers waardoor het prettig vertoeven is in onze tuin
de kavel en de boomrijke straatjes zorgen voor groene
of bij de speeltuin. Nabijheid van groen zorgt ervoor
verbindingen van noord naar zuid en de fleurige
dat we zin hebben om naar buiten te gaan om te
beekzones zijn ecologische verbindingen van west
wandelen, spelen of te ontspannen, dit draagt bij aan
naar oost. Centraal in de wijk wordt een avontuurlijke
onze gezondheid. Daarnaast zorgen planten ervoor
speelplek gecreëerd waar jong en oud elkaar kan
dat de woonomgeving er aantrekkelijk uitziet, dat we
ontmoeten en kan recreëren.
hier graag thuis komen en genieten van de geur van de bloemen of de kleur van de herfstbladeren.
Uitgangspunten voor de beplanting: - groene structuren zorgen voor samenhang in de hele wijk doordat het een raamwerk vormt binnen de groene kamers - hoofdzakelijk soorten toepassen die van nature (inheems) voorkomen in Nederland. Dit maakt de ecologische waarde hoog. - De beplanting is gevarieerd: sierwaarde in verschillende seizoenen door bloei, vruchten, herfstkleuren en takkenstructuren in de winter. - de beplanting heeft een recreatieve functie. Het is robuust en sterk genoeg om in te spelen (hutten bouwen, verstoppertje). Er worden eetbare planten toegepast zodat mensen zelf bessen, noten of bladeren kunnen plukken en het draagt bij aan natuureducatie doordat het groen insecten en andere dieren aantrekt.
17
Bos
Bestaande houtsingel
Bospad
Struweelhaag 18
Struweelhaag
Groene vingers Bospercelen en houtsingel
Struweelhagen
Het gebied is twee bosgebiedjes rijk die ons doen
De struweelhagen komen aan de achterzijde op de
denken aan de oorspronkelijke natuurlijke kwaliteit
erfgrens gesitueerd en bestaat uit 2 kavelsloten ten
van het gebied. De bossen bestaan uit volwassen
behoeve van de afwatering van de kavel en uit een
bomen met vooral eiken en beuken. Onder de grote
grondwalletje waarop inheemse struiken worden
bomen groeit lijsterbes, hulst, hazelaar, taxus en
geplant. Inheems betekent soorten die van nature
varens. Door slechte bomen op te ruimen ontstaat er
in Nederland voorkomen. De soorten hebben doorns
weer licht en ruimte in het bos voor andere soorten
waardoor de haag ondoordringbaar wordt en voor
bomen en struiken. De aanleg van wandelpaadjes
privacy zorgt en aantrekkelijk is voor vogeltjes om
zorgt ervoor dat het bos ook beleefbaar wordt en een
in te nestelen. Ook zullen er struiken worden geplant
ommetje in de natuur vanuit huis mogelijk wordt.
met bessen zodat het mogelijk is om te plukken in je
De randen van het bos worden gesnoeid, dood hout
achtertuin. Een schutting of hekwerk plaatsen is niet
wordt weg gehaald en struiken met bloemen en bessen
noodzakelijk, dit belemmert ook het onderhoud van
worden bijgeplant waardoor er een veilige, gevarieerde
kavelsloot en de struweelhaag.
bosrand kan ontwikkelen Nabij de Gronausestraat wordt een bestaande houtsingel ingepast die zal zorgen voor het kader om de noordelijke groene kamer. De houtsingel bestaat uit forse eiken en struiken zoals hazelaar en lijsterbessen.
19
Beplanting bosschage
Bosschage
Boomrijke straat
Beplanting straat
Straatprofiel
20
Groene vingers Bosschage
Boomrijke straatjes
Op een aantal plekken in de wijk worden robuuste
De woonstraatjes bestaan enkel uit een rijbaan waar
groenstroken ingeplant als buffer en als verbinding
automobilisten, fietsers en voetgangers elkaar de
tussen groengebiedjes. Deze bosschage bestaat
ruimte gunnen. De straat wordt aan beide zijdes groen
onder andere uit inheemse bomen en struiken zoals
aangekleed met een berm met grassen en kruiden
lijsterbes, hazelaar en Gelderse roos. Deze mix levert
en een variatie van klimaatbestendige en inheemse
een gevarieerd beeld op in de verschillende seizoenen
bomen. Tevens is er een sloot aanwezig die het water
maar is ook aantrekkelijk voor dieren om te snoepen
van de aanliggende kavels verzamelt en afvoert naar
van de nectar en de vruchten.
de beek. De voortuinen zijn allemaal voorzien van een haag van 1m hoogte en zorgt voor eenheid in de uitstraling van de erfgrens.
21
Fleurige beekzone
Avontuurlijke speelplek
Fleurige beekzone
Avontuurlijke speelplek 22
Groene vingers Fleurige beekzone
Avontuurlijke speelplek
De blauwe aders van het gebied worden gevormd
Centraal in de wijk wordt een groene ontmoetingsplek
door de beken die zullen stromen vanuit landgoed De
gecreëerd voor spelen, sporten en ontspannen. Deze
Leuriks aan de westzijde naar de Oostweg. De beken
plek wordt natuurlijk ingericht met een poel, glooiingen
krijgen een natuurlijke uitstraling met flauwe oevers,
en allerlei elementen van hout en steen die uitnodigen
bloemrijke grasland en losse struik- en boomgroepjes.
om te spelen, te sporten of om op te zitten. Het terrein
Soorten zoals els, zachte berk en wilg voelen zich thuis
wordt ingeplant en gezaaid met een variatie van
in deze vochtige omstandigheden.
planten die de natuurbeleving bevorderen. Er is ook
Een struinpad langs de beek maakt de natuur
ruimte voor een boomgaard waar buurtbewoners zelf
beleefbaar. Vleermuizen zullen hier in de schemering
fruit en noten kunnen plukken en de hond lekker rond
rond vliegen op zoek naar voedsel en libellen en andere
kan rennen.
insecten zullen zich hier thuis voelen. Tijdens droge perioden kan het zijn dat de beken droog vallen. Door de bomen en het bloemrijk grasland behouden de beekzones hun groene uitstraling.
23
Beek (1) Openbare sloot (2) Kavelsloot (3) Bestaande sloot Speelplek met poel Bestaande poel
24
Waterstructuur in Leuriks Oost
Zichtbaar afvoeren en bergen Binnen Leuriks Oost is een natuurlijk hoogteverschil
De nieuwe waterstructuur heeft 3 schaalniveaus en
van west naar oost. Hierdoor is een goede
zal begeleid worden door het nieuwe groene raamwerk.
waterberging belangrijk. Het hemelwater wordt
De hoofdstructuur(1) vormt de bestaande beek, die
zichtbaar en beleefbaar afgevoerd in sloten en beken.
vanaf landgoed De Leuriks naar de Oostweg stroomt,
Afhankelijk van de weersomstandigheden zullen deze
en een nieuwe beek parallel hieraan ten zuiden van
de ene periode droog en de andere periode vol met
de bospercelen. Haaks op deze hoofdstructuur staan
water staan
openbare sloten(2) met daartussen de nieuwe kavels. Op deze kavels en haaks op de openbare sloten zullen
In het gebied zijn als enige waterstructuren een aantal
L-vormige kavelsloten(3) lopen.
sloten en de beek die vanaf landgoed De Leuriks naar de Oostweg stroomt aanwezig. Dit bestaande netwerk
Tussen de twee bospercelen midden in de wijk zal
zal worden omgevormd tot verbrede, meanderende
een avontuurlijke speelplek komen, deze plek wordt
en begroeide beekzones en worden aangevuld met
natuurlijk ingericht met een poel. En de bestaande poel
nieuwe sloten. Enkele sloten zullen de grens tussen
in het bosperceel zal behouden blijven.
de groenzones en de woongebieden vormen en water vanuit de groenzones bergen en afvoeren. In de woongebieden wordt een systeem van sloten aangelegd dat vertakt is tot op de kavels en water afvoert in oostelijke richting. Vanaf elke woning kan op deze manier het regenwater langs open verbindingen worden afgevoerd naar de beekzones. De waterstructuur zal het regenwater bergen en afvoeren. Daarnaast zorgt het voor het reguleren van de grondwaterstanden. In natte perioden wordt het te veel aan grondwater afgevoerd en in droge perioden kan regenwater infiltreren, zodat het ten goede komt aan de grondwaterstand. Tevens zal het bijdragen aan de groenstructuur en het beperken van de hittestress.
25
Oriëntatie op de weg en openbare ruimte
Er is ruimte voor bebouwing met zowel traditionele als moderne architectuur
De woningen krijgen een solitair karakter. Herhaling voorkomen
Natuurlijke materialen wordt gestimuleerd 26
Verbinding met de tuin door 'open' gevels
Verbinding met de tuin en het omliggende bos aanzetten met meer “open” gevels
Wonen in de Leuriks Oost
De sfeer in Leuriks Oost is landelijk. De nieuwe
Kortom:
gebouwen voegen zich naar de hoofdkenmerken van de
• informele stedenbouwkundige structuur;
aanwezige groenstructuren. De architectuur
• ruime, rijk beplante percelen, grote groene ruimte
kent natuurlijke materialen en is in de basis niet
rondom de woningen;
overheersend. Door zorgvuldig gekozen gevelopeningen
• variatie in verschijningsvorm bebouwing, individuele
wordt het contact met het landschap manifest.
panden (geen eenvormigheid);
Daarnaast kent elke woning een duidelijk hoofdvorm
• grondgebonden woningen;
en zijn bijgebouwen ondergeschikt.
• oriëntatie op de weg;
De oriëntatie van de voorgevel van de woningen is op
• aan- en bijgebouwen zijn ondergeschikt aan het
de weg gericht.
hoofdgebouw.
De rooilijn is veelal verspringend en de bebouwing heeft een losse en open structuur. Overgangen van bebouwing naar openbaar gebied bestaan uit tuinen. De bebouwing bestaat uit enkelvoudige of samengestelde bouwmassa’s van één tot drie lagen of twee lagen met een forse kap. Ook bungalows komen voor. De nokrichting varieert tussen haaks en parallel aan de weg. De bebouwing is zeer divers van karakter. Er is sprake van een perceelsgewijze invulling waardoor elk huis een geheel eigen en individueel karakter heeft. Deze wordt gekenmerkt door een verscheidenheid in architectuur, kapvorm, nokrichtingen, aan- en uitbouwen en gevelindelingen. Garages zijn dikwijls opgenomen in de bouwvorm en vormen een prominent onderdeel van de woning.
27
De frisse mix (noordelijke kamer) De boskamer (zuidelijke kamer) Rustieke velden (zuidelijke De frisse mix (noordelijke kamer) kamer) De boskamer (zuidelijke kamer) Rustieke velden (zuidelijke kamer)
28
Drie verschillende identiteiten
Beeldregie De kavels in Leuriks Oost worden uitgegeven voor
Twee bestemmingen
bouwen in particulier opdrachtgeverschap.
Nagenoeg alle kavels krijgen twee bestemmingen.
Dat betekent dat u zelf - of samen met een architect
De bestemming 'Wonen' waarin gebouwd mag worden
en/of bouwadviesbureau - uw woning ontwerpt en
en de bestemming 'Groen', die dienst zal doen als
de bouw verzorgt. U heeft dus maximale invloed
erfafscheiding. De L-vormige kavelsloot vormt een
op het resultaat. De visie is het realiseren van een
onderdeel van de erfafscheiding en komt in beide
woongebied waarin afwisseling en individualiteit
bestemmingen te liggen. Hij vervult hiermee een
centraal staan en tegelijkertijd de sfeer uitstraalt van
waterbergende functie voor hemelwater.
compact, landelijk wonen. Dit landelijke gevoel wordt mede bepaald door de
Deelgebieden
uitstraling van de woning, de plaatsing van de woning
De twee groene kamers in het gebied krijgen elk
op de kavel en de inrichting van het erf.
hun eigen identiteit. De noordelijke kamer zal een vrij compacte uitstraling krijgen door de geringe
Leeswijzer
kavelgrootte en de toegestane bouwhoogte. In de
Om te zorgen voor uiteindelijke samenhang in
zuidelijke kamer zal de dichtheid en toegestane
Leuriks Oost, zijn er een aantal basiscriteria opgesteld
bouwhoogte steeds verder afnemen richting het open
waaraan de inrichting van uw kavel en het ontwerp
landschap ten zuiden van de locatie. Hierdoor ontstaat
van uw woning moeten voldoen. Eerst volgend in dit
er een tweedeling in de zuiderlijke kamer, waarbij de
hoofdstuk zijn de inrichting van de kavel op gebied
toegestane bouwhoogte en kapvorm verschillen.
van water, groen en bebouwing. Hieruit komen basiscriteria die gelden voor alle kavels.
De aanvullende criteria zijn hierop afgestemd
Daarop zijn er aanvullende criteria voor de bebouwing
waardoor er 3 verschillende indentiteiten ontstaan.
die zijn afgestemd op de ligging van de kavel. Specifieke afmetingen van de kavel, de kavelsloot en de struweelhaag zullen beschreven worden in een brochure en/of verkooptekening/paspoort.
29
Referentie kavelsloot
Kavelsloot
Aflooprichting hemelwater
Dichte afvoerbuis
Struweelhaag
Openbare sloot
Boom (openbare ruimte)
Voorbeeld profiel kavelsloot
Voorbeeld kavel 30
Water op de kavel De waterstructuur in Leuriks Oost is aangelegd om
Dit fijn vertakte systeem voert het water van iedere
regenwater te bergen en af te voeren. Daarnaast zorgt
kavel afzonderlijk af. Het is dus belangrijk dat u als
het voor het reguleren van de grondwaterstanden.
nieuwe kaveleigenaar geen sloten gaat dichtmaken
In natte perioden wordt het te veel aan grondwater
zonder op een andere manier invulling te geven aan de
afgevoerd en in droge perioden kan regenwater
waterbergende en drainerende werking van de sloot.
infiltreren, zodat het ten goede komt aan de
Het gevolg kan zijn dat u en/of uw buren daardoor
grondwaterstand. Onderdeel van de waterstructuur
in natte tijden wateroverlast gaan ervaren. Als
zijn de sloten en dichte afvoerbuizen op de kavels.
kaveleigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor het in standhouden van uw deel van de waterstructuur.
Op de kavel zal een L-vormig sloot gelegd worden die halverwege de kavel wordt aangesloten op een
Op particuliere grond is berging van 40 liter
dichte afvoerbuis. De dichte afvoerbuis zal onder het
hemelwater per vierkante meter verhard oppervlak
bouwvlak doorlopen en aansluiten op de openbare
vereist. Om wateroverlast binnenshuis te voorkomen
sloot en maakt het mogelijk om een deel van het
adviseren wij u het advies vloerpeil in acht te nemen.
bouwvlak in de breedte te kunnen benutten.
In verband met de hoge grondwaterstanden is daarbij
Deze buis wordt middels een uitstroombak
het uitgangspunt dat er zonder kruipruimte gebouwd
aangesloten op de sloot. Extra aansluitingen op een
wordt.
openbare sloot zijn niet toegestaan omdat dit vanwege het beeld en onderhoud ongewenst is.
In de brochure en/of verkooptekening/paspoort is voor iedere kavel de locatie en afmeting van de kavelsloot en dichte afvoerbuis beschreven.
Kavelsloot, na regenperiode
31
Half verharding inrit
Kavelsloot
Struweelhaag
Dichte afvoerbuis
Erfafscheiding (aanleg gemeente)
Openbare sloot
Erfafscheiding (aanleg bewoner)
Aflooprichting hemelwater
Boom (openbare ruimte)
32
Referentie erfafscheiding
Voorbeeld kavel
Groen op de kavel Struweelhaag achterzijde
Groene haag voorzijde
Onderdeel van het groene netwerk zijn de
Om ook de groene en rustieke uitstraling van Leuriks
struweelhagen die op de achtergrens samen met
Oost te waarborgen en schuilgelegenheid voor kleine
de slootjes de erfafscheiding vormen. Deze hagen
dieren zoals vogeltjes en egels te creëren wordt een
versterken het groene karakter van de wijk en vormen
haag aan de voorzijde van het perceel ingeplant.
de groene tuinkamers.
Deze haag wordt overgedragen aan de eigenaar
Er worden inheemse struiken aangeplant die robuust
van de kavel en deze haag dient onderhouden te
zijn en daardoor moeilijk doordringbaar en tevens door
worden op een maximale hoogte van 1 meter (voor de
bloemen en bessen interessant voor de natuur en de
voorgevellijn).
bewoners.
Overige erfafscheidingen die grenzen aan de openbare
Als eigenaar bent u verantwoordelijk voor het in
ruimte dienen een groene uitstraling te krijgen (bij
standhouden van de struweelhaag en de sloot op uw
voorkeur een haag). De erfafscheidingen achter de
kavel. Om dit te waarborgen zal dit deel van de kavel
voorgevelrooilijn mogen maximaal 2 meter hoog zijn.
een groenbestemming krijgen. Dit betekent dat u geen
Wij adviseren om de verharding op de kavel te
bebouwing in deze strook mag plaatsten.
beperken tot het noodzakelijke gebruik zoals de inrit,
De helft van de gedeelde haag en de sloot is 2,5 meter
parkeerplaats, het terras en paden. Wenselijk is de
breed en de eigenaar is zelf verantwoordelijk voor de
toepassing van halfverharding of het onverhard
instandhouding hiervan.
uitvoeren van paden, inritten en wegen in verband met regenwateropvang en maximale vergroening van de tuin wat de leefbaarheid van uw woonomgeving vergroot. In de brochure en/of verkooptekening/paspoort is voor iedere kavel de locatie en afmeting van de erfafscheiding en struweelhaag beschreven.
Groenbestemming met struweelhaag tussen twee kavels
33
bouwvlak en de afstand tot de zijdelingseperceelsgrenzen bepalen
een deels bebouwd bouwvlak biedt meer ruimte rondom de woning
positie van de woning op de kavel
2m
2m
Bouwvlak hoofdgebouw
‘Woon’ bestemming
Beperkte bouwhoogte mogelijk
‘Groen’ bestemming (stuweelhaag)
Geen bebouwing wenselijk (i.v.m waterberging)
Afmeting in meters
Woning (indicatief)
Struweelhaag
Bouwvlak hoofdgebouw
‘Woon’ bestemming
Inrit (indicatief )
Beperkte bouwhoogte mogelijk
‘Groen’ bestemming (stuweelhaag)
Openbare sloot
Geen bebouwing wenselijk (i.v.m waterberging)
Afmeting in meters
Boom (openbare ruimte)
Woning (indicatief)
Struweelhaag
34
Inrit (indicatief )
Voorbeeld kavel
Locatie bebouwing op de kavel Welk deel van de kavel bebouwd mag worden, wordt
Parkeren vindt plaats op de eigen kavel en er moet
bepaald door de bestemming 'Wonen' en het bouwvlak.
voldoende ruimte zijn voor twee voertuigen.
De grootte en vorm van het bouwvlak wordt bepaald
Om te voorkomen dat de groene stroken aan beide
door de kavel. De diepte van het bouwvlak en de
zijden van de straat te vaak worden doorkruist, krijgt
afstand tot de openbare weg staan wel vast.
elke kavel 1 inrit met een breedte van maximaal
Om te voorkomen dat er een straat ontstaat met
3 meter. Hiervan mag niet afgeweken worden met
'rijtjes' woningen, moet het hoofdgebouw 2 meter uit
bijvoorbeeld een pad naar de voordeur. Deze krijgt
de zijdelingse perceelsgrens blijven. Een bijgebouw van
geen eigen aansluiting op de straat door de openbare
1 laag is binnen deze 2 meter wel mogelijk.
ruimte.
Er zijn geen verplichte rooilijnen, hierdoor mag men er ook voor kiezen om meer ruimte te nemen tot de
In de brochure en/of verkooptekening/paspoort is
openbare weg.
voor iedere kavel de locatie van het bouwvlak en de afmetingen van de kavel beschreven.
35
Er moet sprake zijn van een zorgvuldige en op duurzaamheid gerichte bouwkundige detaillering
Met de hoofdvorm en massa-opbouw wordt het karakter van de woning versterkt
hoofdgebouw en bijgebouw vormen samen een geheel 36
Verbinding met de tuin
Toepassing van materialen die mooier worden met de tijd
Er is ruimte voor traditionele en moderne architectonische vormgeving
Basisciteria De volgende basiscriteria doen een uitspraak over de
Aanvullende hierop zijn criteria voor de bebouwing die
inrichting van de kavel en debebouwing en gelden voor
zijn afgestemd op de ligging van de kavel.
alle kavels. Basiscriteria inrichting kavel: Bebouwing
Rooilijn
- Vrij
Zijdelingse afstand
- Voor hoofdgebouwen 2 meter
Realisa�e
- Aanhouden van advies vloerpeil woning (aanduiding op verkooptekening) - Zonder kruipruimte
Water
Waterberging L- vormige kavelsloot
- 40 liter per m2 dak- en verhard oppervlak - L- vormige kavelsloot, breedte 1,4 meter - Afstand insteek tot zijgrens kavel 0,5 meter - Behouden van kavelsloot, wenselijk geen (vrijstaande) bebouwing hierop te plaatsen
Tuin Erfafscheiding
Parkeren
- Behouden van struweelhaag Voorste perceelsgrens
- Aangeplante haag; 1 meter hoog
Zijgrens
- Voor voorgevel max. 1 meter hoog, achter voorgevel max. 2 meter hoog
Grenzend aan openbare ruimte
- Groene haag; voor voorgevel 1 meter hoog, achter voorgevel max. 2 meter hoog
Achterzijde
- Struweelhaag; grondwalletje met inheemse struiken en deel kavelsloot
Geluidsscherm
- Behoud geluidsscherm waar aanwezig - Parkeren op eigen perceel (min. 2 voertuigen) - Inrit rich�ng straat; voorzijde kavel - Eén inrit door openbare ruimte; maximaal 3 meter breed
Advies tuininrichting
Basiscriteria bebouwing: Architectuur/Vorm
- Minimaliseren van verharding hee� de voorkeur - Verhardingsmaterialen: gebakken klinkers, natuursteen met open voeg of halfverharding - Gebruik van inlandse plantsoorten tbv biodiversiteit: zoals de veldesdoorn, de zomer of wintereik, een hazelaar, gewone vlier of sleedoorn
- De villa’s krijgen een autonoom / solitair karakter. Herhaling voorkomen - Met de hoofdvorm en massa-opbouw wordt het karakter van een villa versterkt - De (vrijstaande) bijgebouwen moeten, samen met het hoofdgebouw, een ensemble vormen. Dit betekent dat ze wat betre� architectuur of materialisering aan elkaar verwant zijn en dat de hoofdvormen op elkaar aansluiten - Er is ruimte voor bebouwing met zowel een tradi�onele als een moderne architectonische vormgeving - Thema’s als symmetrie en sta�gheid zijn herkenbaar in de bebouwing
Gevels
- Woningen kennen een zorgvuldige composi�e van open en gesloten vlakken - Gevels aan de openbare ruimte dienen verlevendigd te worden - Verbinding met de tuin en het omliggende bos aanze�en met meer “open” gevels - Elementen aan de gevel passend in de gekozen architectuur van de woning
Materiaal en kleur
- Materiaal gevels en daken passen goed bij een woonwijk in het groen; natuurlijke materialen incl. baksteen - Zoveel mogelijk gebruik van de natuurlijke kleur van materialen, ton-sur-ton; felle en fluorescerende kleuren zijn niet toegestaan - Toepassing van materialen die mooier worden naar mate de �jd verstrijkt
Detaillering
- Er moet sprake zijn van een zorgvuldige en op duurzaamheid gerichte bouwkundige detaillering - Alle toevoegingen zoals zonnepanelen, warmtepompen en airco's moeten meegenomen worden in het ontwerp van de woning. Zo kunnen ze op�maal geïntegreerd worden en bijdragen aan de kwali�et van de wijk 37
Woningen kennen een zorgvuldige compositie van open en gesloten vlakken
Met de hoofdvorm en massa-opbouw wordt het karakter van de woning versterkt
Houten elementen
Materiaal gevels passend bij een woonwijk in het groen
Natuurlijke materialen wordt gestimuleerd 38
Locatie De frisse mix
De frisse mix De noordelijke groene kamer heeft een compacte
Door de schuine of verspringende bouwvlakken staan
uitstraling door de woningen die maximaal bestaan uit
de woningen gemiddeld op 3 meter van de straat.
twee lagen met een kap of drie lagen met een plat dak.
Groene voortuinen dragen bij aan de groene beleving
De kavels zijn er smal en diep.
van de wijk.
De stroken waarbinnen gebouwd mag worden zijn recht of hebben een lichte knik, waardoor de nieuwe woningen verspringen en er een ontspannen straatbeeld ontstaat van voorkanten en hoeken.
De frisse mix - bouwcriteria: Hoofdvorm
Bouwmassa
- Vrij
Bouwhoogte
- Met kap: maximaal 10 meter - Met plat dak: maximaal 9 meter
Bijgebouwen
Goothoogte
- Maximaal 6 meter voor woningen met kap
Kapvorm
- Vrij
Kaprich�ng
- Vrij
Oriënta�e
- Hoofdvorm evenwijdig aan de zijdelingse kavelgrens
Bouwhoogte
- Vrijstaande maximaal 4,5 meter - Tenzij het hoofdgebouw een lagere bouwhoogte hee�, dan gelijk aan hoogte hoofdgebouw
Percentage bebouwing Detaillering
- 25% tot maximaal 150m² Materiaalkeuze
- Gevel; natuurlijke materialen, incl. baksteen - Dakbedekking; geen glanzende materialen
Materiaalkleur
- Gevel; natuurlijke kleurstelling; geen felle en fluorescerende kleuren - Dak; geen lichte, felle of fluoriserende kleuren - Kozijnen; felle en fluorescerende kleuren zijn niet toegestaan
“Kernwoorden voor de frisse mix:
compact, modern en variatie” 39
Transparante achtergevel
De (vrijstaande) bijgebouwen moeten, samen met het hoofdgebouw, een ensemble vormen
Materiaal gevels passend bij een woonwijk in het groen
Thema’s als symmetrie en statigheid zijn herkenbaar
Toepassing van materialen die mooier worden met de tijd 40
Locatie De boskamer
De boskamer De boskamer wordt omarmt door de bospercelen en
Het straatbeeld word hierdoor gevarieerd en informeler.
krijgt zo een intieme karakter. De woongebieden volgen
Bijgebouwen en garages zijn opgenomen in het
de contouren van het bos of krijgen een lichte knik.
ontwerp.
Zo ontstaan er kavels met verschillende breedten en diepten, waardoor woningen een lange of korte kant aan de straat komen te staan.
De boskamer - bouwcriteria: Hoofdvorm
Bijgebouwen
Bouwmassa
- Vrij
Bouwhoogte
- Maximaal 10 meter
Goothoogte
- Maximaal 6 meter
Kapvorm
- Plat dak niet toegestaan
Kaprich�ng
- Vrij
Oriënta�e
- Hoofdvorm haaks of evenwijdig aan zijdelingse kavelgrens
Bouwhoogte
- Vrijstaande maximaal 4,5 meter - Tenzij het hoofdgebouw een lagere bouwhoogte hee�, dan gelijk aan hoogte hoofdgebouw
Kapvorm Percentage bebouwing Detaillering
- Plat dak niet toegestaan - 25% tot maximaal 180m²
Materiaalkeuze
- Gevel; natuurlijke materialen incl. baksteen, geen kunststof plaatmaterialen - Dakbedekking; gebakken pannen, hout, zink, riet en groene daken; geen glanzende materialen
Materiaalkleur
- Gevel; ingetogen natuurlijke kleurstelling - Dak; bruin, zwart, grijs, groen (betekent: met beplan�ng); geen lichte, felle of fluoriserende kleuren - Kozijnen; felle, contrasterende en fluorescerende kleuren zijn niet toegestaan
“Kernwoorden voor de boskamer:
intiem, eigentijds en landelijk” 41
Natuurlijke kleurstelling
Zonnewering als volwaardig onderdeel van het ontwerp
Materiaal gevels passend bij een woonwijk in het groen
Toepassing van materialen die mooier worden met de tijd
Verbinding met de tuin en het omliggende bos aanzetten met meer “open” gevels
Gebruik van de natuurlijke kleur van materialen, ton-sur-ton
42
Locatie Rustieke velden
Rustieke velden De kavels in de rustieke velden zijn het grootst en
De woningen hebben een kap of plat dak en staan op
krijgen door de lagere bebouwing een landelijke sfeer.
minimaal 4 meter van de straat. De openbare ruimte
De woongebieden krijgen een lichte knik en hebben
sluit aan op het buitengebied en versterkt zo de
verschillende dieptes door de bestaande en nieuwe
landelijke sfeer.
'houtwallen' die het gebied opdelen.
Rustieke velden - bouwcriteria: Hoofdvorm
Bouwmassa
- Vrij
Bouwhoogte
- Met kap: maximaal 9 meter - Met plat dak: maximaal 4,5 meter
Bijgebouwen
Goothoogte
- Maximaal 4,5 meter voor woningen met kap
Kapvorm
- Vrij
Kaprich�ng
- Vrij
Oriënta�e
- Vrij
Bouwhoogte
- Vrijstaande maximaal 4,5 meter - Tenzij het hoofdgebouw een lagere bouwhoogte hee�, dan gelijk aan hoogte hoofdgebouw
Percentage bebouwing Detaillering
- 25% tot maximaal 200m² Materiaalkeuze
- Gevel; natuurlijke materialen incl. baksteen, geen kunststof plaatmaterialen - Dakbedekking; gebakken pannen, hout, bitumineuze dakbedekking, zink, riet en groene daken; geen glanzende materialen
Materiaalkleur
- Gevel; ingetogen natuurlijke kleurstelling - Dak; bruin, zwart, grijs, groen (betekent: met beplan�ng); geen lichte, felle of fluoriserende kleuren - Kozijnen; felle, contrasterende en fluorescerende kleuren zijn niet toegestaan
Intrit
- Meest zuidelijke kavels keuze inrit rich�ng straat plangebied of Keppelerdijk
“Kernwoorden voor de rustieke velden:
samenhang, ruimte en landelijk” 43
Tweezijdige oriëntatie
Geen blinde gevels langs straten of openbare ruimte
Levendige voor- en zijgevel
Doorzetten gevelelement
Doorzetten gevelelement 44
Hoeken Hoeken In Leuriks Oost bevindt zich een aantal kavels waarvan zowel de voorste als de zijdelingse perceelgrens aan de openbare ruimte grenst. Woningen op deze hoekkavels zijn beeldbepalend en dienen te worden vormgegeven met twee gelijkwaardige voorgevels. De zijgevel kan worden verlevendigd door zowel ramen als deuren aan te brengen. En ook de materialisering van de voorgevel kan om de hoek worden doorgezet naar de zijgevel.
45
Gronausestra
Oostweg
at
Locatie geluidsscherm
Groen begroeid geluidsscherm
Groen begroeid geluidsscherm 46
referentie geluidsscherm
Intergratie geluidsscherm
Geluid Een deel van de kavels liggen dichtbij de
Door het geluidsscherm te integreren met de
Gronausestraat en de Oostweg. Dit zijn drukke 50km-
bebouwing ontstaan er nieuwe woonconcepten.
wegen die veel geluid geven. Om te voldoen aan de Wet
Een voorbeeld is het creëren van een binnentuin of
Geluidhinder zullen deze kavels afschermt worden met
patio. Hierdoor komt er meer daglicht in de woning en
een groen geluidsscherm. Dit scherm wordt ingepast
is er meer contact met de tuin.
in de omgeving, heeft een natuurlijke uitstraling en kan eventueel gebruikt worden voor integratie van nestkasten, insectenhotels en zonnepanelen. Het geluidsscherm is maximaal 3 meter hoog en krijgt door toepassing van verschillende materialen en begroeiing een vriendelijke aanblik. Dit scherm wordt geplaatst als erfafscheiding en het onderhoud aan het groene scherm aan de zijde grenzend aan de kavel is de verantwoordelijkheid van de aanwonenden.
47
Zichtbare duurzaamheid in de architectuur heeft een pré mits volwaardig onderdeel architectuur
Zonnepanelen weggewerkt in 'groen' dakvlak
Integreren van warmtepomp in ontwerp
Groen dak 48
Neststeen
Nestopeningen dakrand
Duurzaamheid Duurzaamheid is gericht op het efficiënt en
Natuur inclusief
verantwoord gebruik van ruimte, water, energie
Groene daken zijn een extra leefgebied voor planten
en grondstoffen. Een stedenbouwkundig plan
en dieren binnen de bebouwde kom en versterken zo
is duurzaam als het lang mee gaat en zich
de biodiversiteit. Maar er zijn meer oplossingen om de
verantwoordelijk toont voor de ruimere omgeving.
biodiversiteit te versterken. Dit kan door het plaatsen
Met deze reden wordt de groenblauwe structuur
van neststenen of door het toegankelijk maken van
aangelegd in Leuriks Oost. Deze structuur zorgt er
de gevel voor vogels of vleermuizen. Ook groene
voor dat het hemelwater in natte periodes wordt
bloemrijke tuinen met verschillende soorten planten,
afgevoerd en in droge periodes wordt vastgehouden.
stuiken en bomen kunnen hun bijdrage leveren. En
De natuur wordt verbonden met de omgeving en zal
door het minimaliseren van de verharding levert de
zo de biodiversiteit versterken en bijdrage aan het
tuin zelfs een bijdrage aan de waterberging in de wijk.
beperken van hittestress.
Materiaal Maar ook u kunt een steentje bijdrage aan de klimaat
Duurzaam bouwen is meer dan alleen energie
adaptatie en de duurzaamheid van de wijk, door de
besparen. Het is ook het gebruik van duurzame en/
toepassing van onder andere groene daken, duurzame
of het hergebruik van materialen. Hierdoor wordt het
energieopwekking en gasloos bouwen. Hierbij een
milieu minder belast en het bespaart grondstoffen.
aantal handreiking om u op weg te helpen.
Maar men kan ook toekomstbestendig bouwen, door gebruik te maken van producten die herbruikt kunnen
Dak
worden. Hierbij kan men denken aan een herbruikbare
Er zijn verschillende manieren waarop het dak benut
baksteen of misschien is de gehele woning wel
kan worden. Het dak kan bekleed worden met een
demontabel.
laag groene vegetatie. Hiermee kan het hemelwater opgevangen en vertraagd worden afgevoerd. Een groen
Alle toevoegingen zoals zonnepanelen, warmtepompen
dak draagt eveneens bij om hittestress te bestrijden en
en airco's moeten meegenomen worden in het ontwerp
verhoogt de isolatiewaarde van uw dak ten behoeve
van de woning. Zo kunnen ze optimaal geïntegreerd
van een groter wooncomfort.
worden en bijdragen aan de kwalitiet van de wijk.
Het dak kan ook in gezet worden als plek om eigen duurzame energie op te wekken (zonnepanelen, zonneboiler, etc) en een bijdrage leveren aan een betere leefomgeving. Ook kan men kiezen voor het installeren van een warmtepomp. Bovenstaande toepassingen op het dakoppervlak hoeven elkaar niet uit te sluiten.
49
Informatie
Stadskantoor Hengelosestraat 51 7514 AD Enschede Tel. 053 · 481 7100