20827 Jaarverslag Commissie Bezwaarschriften 2023_Interactief_(digitoegankelijk)
Tekst van het document
GEMEENTE ENSCHEDE
JA A R V E R SL A G C O M M I S S IE B E Z W A A R S C H R IF T E N 20 2 2
VOORWOOR D Graag informeren wij u door middel van dit jaarverslag over de behandeling van de bezwaren in 2022. De commissie is een onafhankelijke adviescommissie die de raad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders adviseert over de te nemen beslissingen naar aanleiding van een ontvangen bezwaar. Dit jaarverslag geeft de werkzaamheden van de commissie weer, geeft inzicht in het aantal ingediende en afgehandelde bezwaren en welke adviezen de commissie heeft uitgebracht. Ook leest u in dit verslag een terugblik op de eerdere aanbevelingen die wij hebben gedaan, maar ook aanbevelingen voor de komende periode. De commissie dankt het secretariaat voor de ondersteuning en de prettige samenwerking. Ook gaat onze dank uit naar het gemeentebestuur voor het in ons gestelde vertrouwen. Enschede, 2 maart 2023 De voorzitters van de Commissie Bezwaarschriften
2
I N H O U D S O P G AV E
VOORWOOR D
2
I N L E I D I N G
4
1. D E C O M M I S S I E
5
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Samenstelling commissie De secretaris en het secretariaat Taken De werkwijze Hoorzitting Adviezen
2. M E N S EL I J K E M A AT 2.1
Onze ervaringen
3. K A M E R S O C I A L E Z E K E R H E I D 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Werkveld kamer Cijfers Participatiewet Cijfers Wet maatschappelijke ondersteuning Cijfers Jeugdwet Wat is ons opgevallen?
5 5 5 5 6 6
7 7
9 9 9 9 10 10
4. A L G E M E N E K A M E R, R U I M T EL I J K E O R D E N I N G E N V OL K S H U I S V E S T I N G 4.1 4.2 4.3
Werkveld kamer Cijfers Wat is ons opgevallen?
5. A A N B E V EL I N G E N E N W E N S E N 5.1 5.2
Aanbevelingen jaarverslag 2021 Aanbevelingen voor dit jaar
11 11 11 11
13 13 14
3
I NL E I D I N G Voor u ligt het jaarverslag 2022 van de Commissie Bezwaarschriften (hierna: commissie) van de gemeente Enschede. DE COMMISSIE BESTAAT UIT DE VOLGENDE KAMERS:
▬ Algemene kamer, Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting (ARV) ▬ Sociale Zekerheid (SZ) De commissie brengt aan de hand van een ingediend bezwaar, en meestal na het houden van een hoorzitting, advies uit aan het bestuursorgaan die het betreden besluit heeft genomen. In de meeste gevallen is dat het college van burgemeester en wethouders (hierna: college). Slechts in een enkel geval betreft het een besluit van de burgemeester of de gemeenteraad. Bezwaren die betrekking hebben op belastingen en/of personeelsaangelegenheden, zijn uitgesloten van advisering door de commissie. Met het uitbrengen van dit jaarverslag legt de commissie verantwoording af over de door haar verrichtte werkzaamheden in 2022. Het doel van het verslag is om een beeld te schetsen van de werkzaamheden van de commissie en over de in 2022 ingekomen en behandelde bezwaren. Aan de hand van de beschikbare gegevens in dit verslag zal de commissie conclusies trekken over de behandelde bezwaren en aanbevelingen doen.
4
HOOF DSTUK 1 DE COM MISSIE
1.1
S A M E N S T ELL I N G COM MISSIE
van beleid en wet- en regelgeving. Wij betrekken daarbij
De commissie bestaat uit twee kamers. Binnen de kamers
op de inwoner.
de effecten van het handelen van het bestuursorgaan
zijn er meerdere voorzitters en leden die bij toerbeurt zitting hebben tijdens een hoorzitting.
DE COMMISSIE REKENT IN DAT KADER EVENEENS TOT HAAR TAAK OM:
In 2022 heeft een aantal leden afscheid genomen van de commissie. Daarnaast is besloten om een samenwerking
▬ Een bijdrage te leveren aan een goede verhouding tussen de inwoner en het gemeentebestuur;
aan te gaan met de gemeente Losser. Dit houdt concreet in
▬ Een luisterend oor te bieden aan de inwoners,
dat de commissie ook de bezwaren van de gemeente Losser
zodat zij zich gehoord en begrepen voelen;
zal behandelen. Mede gelet op voornoemde zijn er in de zomer van 2022 nieuwe leden geworven. Bij de werving en de benoeming is sterk rekening gehouden met de aanbeveling uit het rapport Maatvoering is mensenwerk II om meer diversiteit aan te brengen in de commissie. De werving heeft meer dan 100 sollicitanten opgeleverd. In totaal zijn er 19 nieuwe leden benoemd waarvan een persoon inmiddels is gestopt in verband met een verhuizing. De commissie bestaat nu meer uit een mix qua kennis, ervaring, achtergrond en leeftijd.
1.2
D E S E C R E TA R I S E N H E T S E C R E TA R I A AT
▬ Waar nodig uitleg te geven aan de inwoners over de relevante wet- en regelgeving;
▬ Gebreken in de primaire besluiten te constateren, zodat deze in bezwaar kunnen worden hersteld;
▬ Aanbevelingen te doen om de kwaliteit van het handelen van het gemeentebestuur te bevorderen.
1.4
D E W E R K W I JZ E Binnen de gemeente Enschede worden jaarlijks veel besluiten genomen. Als een inwoner het niet eens is met een genomen besluit, kan hiertegen bezwaar worden ingediend. Dit moet bij het bestuursorgaan dat het besluit
De commissie wordt bij het uitoefenen van haar
heeft genomen. De meeste besluiten waartegen bezwaar kan
werkzaamheden ambtelijk ondersteund door de
worden gemaakt worden door het college genomen. In enkele
secretarissen (juristen) en het secretariaat (senior
gevallen wordt er bezwaar gemaakt tegen een besluit van de
procesondersteuners). Zowel de secretarissen als de
burgemeester of de gemeenteraad.
senior procesondersteuners zijn in dienst van de gemeente Enschede en ondergebracht bij de afdeling Juridische Zaken.
1.3 TA K E N
Na ontvangst van het bezwaar wordt deze geregistreerd door het secretariaat en wordt er een ontvangstbevestiging verzonden naar bezwaarmaker en eventueel derdebelanghebbende, zoals een vergunninghouder. Nadat het bezwaar intern is toebedeeld aan een secretaris is het aan de secretaris om, in samenspraak met de vakafdeling, te
De commissie is er om onafhankelijk te adviseren over
beoordelen of het bezwaar op informele wijze kan worden
ingediende bezwaren en daarbij te toetsen op rechtmatigheid
afgehandeld. Te denken valt aan situaties waarin een nadere
en doelmatigheid. Dit impliceert dat wij als commissie ook
toelichting al voldoende duidelijkheid geeft aan een inwoner
invulling geven aan het aspect menselijke maat in onze
of dat (gedeeltelijk) aan het bezwaar tegemoet kan worden
advisering over de in bezwaar te nemen besluiten.
gekomen. Een belangrijke voorwaarde hierbij is dat er
Dat wil zeggen dat wij toetsen of voldoende recht wordt
persoonlijk contact wordt opgenomen met de bezwaarmaker.
gedaan aan de belangen van inwoners bij de uitvoering
5
Deze informele aanpak kan resulteren tot intrekking van het
De secretaris werkt vervolgens het advies van de commissie
bezwaar. Als dat het geval is worden deze zaken niet meer
uit. Nadat de commissie haar advies heeft uitgebracht aan
voorgelegd aan de commissie. Dat betekent dat de commissie
het desbetreffende bestuursorgaan, is het uiteindelijk aan
zich geen oordeel kan vormen over de aard en omvang van
het bevoegde bestuursorgaan om een beslissing te nemen op
deze bezwaren. Hoewel de commissie geen inhoudelijk
het bezwaar. Het bestuursorgaan kan gemotiveerd afwijken
zicht heeft op ingetrokken bezwaren, interesseert het de
van het advies van de commissie. Tegen de beslissing op het
commissie welke lessen hieruit (kunnen) worden getrokken.
bezwaar kan beroep worden ingesteld.
Uiteraard leidt deze informele aanpak niet altijd tot een intrekking van het bezwaar en wenst de inwoner dat zijn bezwaar op de formele wijze wordt afgehandeld. Als dat het geval is levert de behandelend secretaris de zaak aan bij het secretariaat die vervolgens een hoorzitting organiseert. Het
1.6
A DVIEZEN De adviezen van de commissie kunnen zijn: (kennelijk) niet-
secretariaat zorgt voor tijdige verzending van de uitnodiging
ontvankelijk, ongegrond of gegrond (dan wel een combinatie
en de stukken aan alle partijen, waaronder de commissie.
daarvan). (Kennelijk) Niet-ontvankelijk wil zeggen dat niet
1.5
HOORZITTING
wordt voldaan aan de wettelijke vereisten voor het indienen van een bezwaar en dat vervolgens niet wordt ingegaan op de inhoud van het bezwaar. U kunt hierbij denken aan een bezwaar dat te laat is ingediend en waarbij geen redenen zijn aangevoerd die dit rechtvaardigen.
De hoorzitting vormt een essentieel onderdeel van de bezwaarschriftenprocedure. Er wordt slechts bij
Tot een ongegrondverklaring van het bezwaar wordt
uitzondering afgezien van het horen van een bezwaarmaker.
geadviseerd indien het primaire besluit goed tot stand is
Er moet dan bijvoorbeeld uit het bezwaar blijken dat het
gekomen. Kleine motiveringsgebreken kunnen in bezwaar
kennelijk niet-ontvankelijk (bijvoorbeeld te laat ingediend)
worden hersteld en leiden dus niet persé tot het gegrond
of kennelijk ongegrond is. Dit kan alleen als er redelijkerwijs
verklaren van het bezwaar. Wanneer de commissie van
geen twijfel mogelijk is over de uitkomst. Verder kan het
oordeel is dat het bezwaar gegrond moet worden verklaard,
horen ook achterwege blijven wanneer bezwaarmaker heeft
betekent dit dat het primaire besluit niet in stand kan
verklaard geen gebruik te willen maken van het recht om
blijven of slechts met een aanvullende motivering. Dit kan
gehoord te worden. Soms blijkt dit uit het bezwaar maar als
bijvoorbeeld het geval zijn wanneer het besluit in strijd is
dit niet duidelijk blijkt wordt in de ontvangstbevestiging door
met wettelijke bepalingen of beleid. Wanneer een besluit op
het secretariaat verzocht om binnen twee weken aan te geven
een ondeugdelijke wijze tot stand is gekomen, kan dit ook
of bezwaarmaker gehoord wil worden. Als men hier niet op
leiden tot een gegrondverklaring van het bezwaar. Het is dan
reageert wordt er vanuit gegaan dat men niet gehoord wenst
niet meer mogelijk om de geconstateerde gebreken in het
te worden. Dat is overigens ook zo opgenomen in
bestreden besluit te herstellen. Dit is onder meer relevant
de ontvangstbevestiging.
voor de proceskostenvergoeding.
De hoorzittingen worden gehouden door een voorzitter en
Ook adviseert de commissie over het toekennen van een
twee leden. De commissie wordt hierbij ondersteund door
wettelijke proceskostenvergoeding als daarom is verzocht.
de behandelend secretaris. Tijdens de hoorzitting worden
De hoogte van die vergoeding is bij wettelijke regeling
partijen in de gelegenheid gesteld hun standpunten nader
(Besluit proceskosten bestuursrecht) bepaald.
toe te lichten. Ook stelt de commissie vragen aan partijen om
6
de zaak scherp te krijgen. Na de hoorzitting beraadslaagt de
Zoals reeds genoemd kan het bevoegde bestuursorgaan in de
commissie. Tijdens dit zogenaamde “raadkameren” wordt het
beslissing op bezwaar gemotiveerd afwijken van het advies
standpunt van de commissie bepaald.
van de commissie (contraire besluitvorming).
HOOF DSTUK 2 M E N S EL I JK E M A AT In ons jaarverslag over 2021 hebben wij onze bereidheid uitgesproken mee te werken aan de uitwerking van de
2.1
O N Z E E R VA R I N G E N Onze ervaringen met betrekking tot het aspect menselijke
aanbeveling uit het rapport Maatvoering is mensenwerk
maat delen wij graag met u. In de periode van totstandkoming
II om een visie te ontwikkelen over een integrale
van de rapportages over menselijke maat in de afgelopen
heroverweging waarbij mede rekening wordt gehouden
2 jaren, werd door bezwaarmakers veelvuldig, misschien wel
met de menselijke maat.
te pas en te onpas, naar dit aspect verwezen.
Wij zijn zeker bereid hierin mee te denken, maar gezien onze
Gaandeweg, maar zeker ook in 2022 merken wij meer en
onafhankelijke positie schuilt daarin wel een beperking. Naar
meer een houding met aandacht voor de menselijke maat.
het gevoel van de commissie ligt het in aanleg op de weg
De worsteling hoe daar precies mee moet worden omgegaan,
van de bestuursorganen om een visie te ontwikkelen op de
waar de redelijke grenzen liggen en het zoeken naar een
toepassing van de menselijke maat in de gehele keten van
aanvaardbare balans is merkbaar. De commissie ervaart dit
besluitvorming. Zoals gezegd is onze commissie uiteraard
als goede signalen en waardeert dit. Zeker nog niet in alle
bereid om mee te denken bij de totstandkoming van een
dossiers, maar tijdens de zittingen vinden wij steeds meer
dergelijke visie. Onze taak, de door de bestuursorganen
een houding van de bestuursorganen die empathisch is
genomen besluiten waartegen bezwaar is gemaakt te toetsen
richting bezwaarmakers.
op rechtmatigheid en doelmatigheid, geeft ons feitelijk de opdracht invulling te geven aan het aspect menselijke maat in onze advisering over de op bezwaren te nemen besluiten.
7
Sociaal domein
die niet zonder meer stroken met de belangen van individuele
In het sociale domein (Participatiewet, Wet maatschappelijke
bezwaarmakers maar wel een algemeen belang van de
ondersteuning en Jeugdwet) resulteert dat in meedenken,
inwoners van de gemeente als geheel dienen.
maar ook in een goede uitleg waarom een inwoner wel of niet voor een bepaalde voorziening in aanmerking kan komen.
Het in achtnemen van de menselijke maat is in het ruimtelijke domein ook relevant voor handhavingsbesluiten. Daartoe kan
8
Ruimtelijk domein
het bestuursorgaan bij de totstandkoming en de motivering
De commissie merkt dat het toepassen van de menselijke op
nadrukkelijk aandacht besteden aan het beginsel van
het gebied van de ruimtelijke ordening vaak extra lastig is.
evenredigheid aan de hand van de criteria geschiktheid,
Bij dergelijke zaken zijn immers vaak belangen van diverse
noodzakelijkheid en evenwichtigheid. Ten slotte geeft het
inwoners en of bedrijven en instellingen betrokken. Het
wettelijk kader niet altijd de ruimte om recht te doen aan
constructief en empathisch meedenken met de ene partij
alle belangen. Dit verklaart mogelijk dat de commissie een
gaat dan al snel (al was het maar in de beleving) ten koste van
verandering in de benadering van bezwaarden bij ruimtelijke
de andere partijen zoals bijvoorbeeld de vergunninghouder.
ordeningszaken in mindere mate waarneemt dan in het
Daarnaast hebben bestuursorganen vaak beleidsdoelen
sociale domein.
HOOF DSTUK 3 K A MER SOCIALE ZEK ER HEID
3.1
W E R K V EL D K A M E R
Van deze afgehandelde bezwaren zijn er 233 ingetrokken.
De kamer Sociale zekerheid (SZ) behandelt met name
Van de bezwaren waarin de commissie een advies heeft
bezwaren op het gebied van de Participatiewet (PW),
uitgebracht zijn er 148 ongegrond verklaard, 14 gegrond,
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet
12 gedeeltelijk gegrond, 7 gedeeltelijk niet-ontvankelijk /
(Jw). Vanwege de energiecrisis heeft de rijksoverheid in
ongegrond, 3 kennelijk niet-ontvankelijk en 18
2022 de zogeheten energietoeslag ingevoerd. Ook bezwaren
niet-ontvankelijk.
tegen deze toeslag worden behandeld in deze kamer.
3.3
3.2
C I JF E R S W E T M A AT S C H A P P EL I J K E ONDERSTEUNING
C I JF E R S PA R T I C I PAT I E W E T In 2022 zijn er in totaal 839 bezwaren ingediend en 435
In het kader van de Wmo zijn in 2022 in totaal 77 bezwaren
afgehandeld. Er zit een groot verschil tussen het aantal
ingediend en 89 afgehandeld. De meeste bezwaren zijn
ingediende en afgehandelde bezwaren. Dit heeft grotendeels
gericht tegen besluiten inzake vervoersvoorzieningen (28),
te maken met de bezwaren ten aanzien van de energietoeslag
ondersteuning huishouden (23), woonvoorzieningen (7) en
die in grote getale zijn ingediend in 2022. Daarnaast zijn
individuele begeleiding (6) en begeleiding groep (3).
er ook nog lopende zaken die nog niet waren afgerond in 2022. De meeste bezwaren zijn gericht tegen het afwijzen
In totaal zijn er dus 89 bezwaren afgehandeld in 2022.
van aanvragen voor energietoeslag (527), gevolgd door
Van deze bezwaren zijn er 63 ingetrokken. Van de bezwaren
het afwijzen van aanvragen om bijzondere bijstand (54 ),
waarin de commissie een advies heeft uitgebracht zijn er
terugvorderingsbesluiten (30), opgelegde boetes (24) en het
20 ongegrond verklaard, 3 gegrond, 1 gedeeltelijk gegrond
afwijzen en buiten behandeling stellen van aanvragen voor
en 2 niet-ontvankelijk.
een uitkering (20 en 15).
TOTAAL AANTAL AFGEHANDELDE BEZWAREN: 89
TOTAAL AANTAL AFGEHANDELDE BEZWAREN: 435 Ingetrokken
233
Ongegrond
148
Niet-ontvankelijk
18
Gegrond
14
Gedeeltelijk gegrond
12
Gedeeltelijk niet-ontvankelijk / ongegrond
7
Kennelijk niet-ontvankelijk
3
Ingetrokken
63
Ongegrond
20
Niet-ontvankelijk
2
Gegrond
3
Gedeeltelijk gegrond
1
9
3.4
C I JF E R S JE U G D W E T
ingediend tegen afwijzingen. In totaal zijn er in 527 bezwaren
In het kader van de Jw zijn in 2022 in totaal 2 bezwaren
ingediend tegen een afwijzing voor een energietoeslag.
ingediend en ook 2 afgehandeld. Beide bezwaren zijn overigens ingetrokken.
3.5
W AT I S O N S O P G E VA LL E N ?
10
De commissie heeft geconstateerd dat er schrijnende gevallen zijn. Zo komen mensen met een inkomen net boven de toetsnorm van 120%, veel studenten en mensen die geen zelfstandige woonruimte hebben, niet voor de toeslag in aanmerking. Daar staat tegenover dat mensen die nog steeds een (oud) vast contract hebben met hun energieleverancier,
Vanwege de stijgende energielasten in 2022 heeft de
en een laag inkomen hebben wel voor de tegemoetkoming
overheid een regeling opgesteld om mensen met lage en
in aanmerking komen, terwijl hun energielasten niet zijn
middeninkomens te ondersteunen met een toeslag van
gestegen. Dat vindt de commissie wel opmerkelijk. De
€1300,-. De gemeenten moeten de regeling uitvoeren.
commissie adviseert om, mede gezien vanuit de menselijke
De gemeente Enschede heeft voor de uitvoering van deze
maat, de beleidsregel te evalueren en om in schrijnende
regeling beleidsregels opgesteld. Helaas komt niet
gevallen tot een passende oplossing te komen. Daarbij dient
iedereen op grond van deze beleidsregels in aanmerking
ook aandacht gegeven te worden aan het begrip zelfstandige
voor een toeslag. Er is dan ook een groot aantal bezwaren
woonruimte en de situatie met betrekking tot studenten.
HOOF DSTUK 4 A L G E M E N E K A M E R, R U I M T EL I JK E O R D E N I N G E N V OL K S H U I S V E S T I N G
4.1
W E R K V EL D K A M E R
In totaal zijn er dus 393 bezwaren afgehandeld in 2022.
De kamer ARV behandelt onder andere bezwaren op het
Van deze afgehandelde bezwaren zijn er 139 ingetrokken.
gebied van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
Van de overige bezwaren waarin de commissie een advies
(Wabo), de Algemene Plaatselijke Verordening (APV),
heeft uitgebracht zijn er 178 ongegrond verklaard,
Wet basisregistratie personen (BRP), Wet open overheid
28 gedeeltelijk niet-ontvankelijk/ongegrond, 23
(Woo) (tot 1 augustus 2022 Wet openbaarheid van bestuur
gedeeltelijk gegrond, 14 niet-ontvankelijk, 9 gegrond
(Wob)), Alcoholwet (tot 1 juli 2021 Drank- en Horecawet) en
en 2 kennelijk-niet ontvankelijk.
Wegenverkeerswet (Wvw). Sinds 2021 zijn daar de bezwaren tegen bestuursrechtelijk opgelegde boetes aan toegevoegd. U moet hierbij denken aan boetes vanwege het onjuist aanbieden van afval.
4.3
W AT I S O N S O P G E VA LL E N ?
4.2
BESTEMMINGSPLANNEN VS. BELEID Het is de commissie opgevallen dat in enkele dossiers veel onbegrip is ontstaan bij bezwaarmakers doordat in
C I JF E R S
beleidsplannen en visienota’s een ruimtelijke ontwikkeling
In 2022 zijn er in totaal 343 bezwaren ingediend en
wordt voorgestaan die niet strookt met de ontwikkelingen
393 bezwaren afgehandeld. De meeste bezwaren zijn
die op grond van de wettelijk afdwingbare plannen, zoals een
gericht tegen opgelegde bestuurlijke boetes (92),
bestemmingsplan, zijn toegestaan.
omgevingsvergunningen met betrekking tot bouw/ gebruik (58), omgevingsvergunningen met betrekking tot
De commissie begrijpt dat ruimtelijk beleid vaak voorafgaat
onzelfstandige bewoning (46), handhavingsbesluiten (22)
aan planvorming en dat oudere bestemmingsplannen vaak
en verkeersbesluiten (9).
nog andere ontwikkelingen toestaan dan in het ruimtelijk beleid gewenst is. De commissie pleit er echter voor om de aard van dit beleid in de betreffende nota’s kenbaar te maken.
TOTAAL AANTAL BEZWAREN: 393
In een vergelijkbare situatie heeft de commissie ook
Ingetrokken
139
Ongegrond
178
Niet-ontvankelijk
14
Gegrond
9
Gedeeltelijk gegrond
23
Gedeeltelijk niet-ontvankelijk / ongegrond
28
Kennelijk niet-ontvankelijk
2
gezien dat in een, qua leefomgeving kwetsbaar gebied, in de visie-nota’s en beleidsplannen de kwetsbaarheid voor de leefomgeving wordt erkend en het relatief jonge bestemmingsplan niet met deze uitgangspunten in overeenstemming is. In dit verband is ook relevant dat afwijkingen van bestemmingsplannen, met name het afwijkingsbeleid (de zogenoemde kruimelgevallenregeling), bij bezwaarmakers soms op onbegrip stuit. Voor de toepassing daarvan is essentieel dat het bestuursorgaan uitspreekt dat en waarom het wil mee werken aan bijvoorbeeld een bouwplan.
11
De commissie merkt dat in de motivering van een dergelijk
wordt gewekt dat de ontwikkeling vergund kan worden, maar
afwijkingsbesluit met name de juridische mogelijkheid wordt
dat bij de beoordeling van de daadwerkelijke aangevraagde
benadrukt. Dat afwijken juridisch kan met een passende
vergunning, deze wordt geweigerd. Dan zijn er vaak door de
ruimtelijke onderbouwing wil niet per se zeggen dat het
aanvrager al de nodige, soms aanzienlijke, kosten gemaakt.
bestuursorgaan daar ook voor moet kiezen. Die beleidskeuze
Dit levert onbegrip en frustratie op bij betrokken partijen en
vraagt om een meer inhoudelijke afweging en motivering.
komt de betrouwbaarheid van de overheid niet ten goede. De commissie pleit in dit verband voor een beter overleg
VOORFASE VS. DEFINITIEVE AANVRAAG EN BESLUIT
tussen de betrokken afdelingen. Bijvoorbeeld tussen het
In enkele dossiers komt het voor dat in de ontwikkel- en
Ondernemersloket van de gemeente Enschede en
vooroverlegfase er met enthousiasme met een potentiële
de vergunningverleners.
vergunning-aanvrager wordt meegedacht, het vertrouwen
12
HOOF DSTUK 5 A A N B E V EL I N G E N E N W E N S E N
5.1
A A N B E V EL I N G E N J A A R V E R SL A G 2 0 21
Afhandelingstermijnen
IN HET JAARVERSLAG OVER 2021 HEEFT
jaarlijks terugkerend punt van aandacht. De commissie wil
DE COMMISSIE EEN AANTAL AANBEVELINGEN GEDAAN.
wel haar waardering uitspreken dat er vanuit zowel de leiding
HIERBIJ EEN KORT OVERZICHT DAARVAN:
van de afdeling Juridische Zaken als vanuit de secretarissen
▬ Leesbaarheid van stukken (digitalisering) ▬ Digitale / hybride hoorzittingen verbeteren ▬ Toepassen van menselijke maat ▬ Afhandelingstermijn bezwaren verkorten ▬ Vertegenwoordiging namens het
en senior procesondersteuners hard aan is gewerkt om toch
De afhandelingstermijnen van de bezwaren is bijna een
te proberen om de afhandelingstermijnen niet onnodig op te laten lopen. De commissie vindt dat tijdige afhandeling van bezwaren ten goede komt aan het vertrouwen van de inwoner in de overheid.
bestuursorgaan verbeteren
▬ Verweerschrift van bestuursorgaan in kamer ARV bij alle zaken
▬ Specificatie bij (grote) terugvorderingen van de uitkering in het besluit of als bijlage bij het besluit opnemen
▬ Motivering van het besluit verbeteren
Vertegenwoordiging tijdens hoorzitting De commissie is van mening dat aan deze aanbeveling follow up is gegeven. Er wordt tijdens hoorzittingen door de bestuursorganen meer empathie getoond en ook goed gereageerd op vragen van de commissie.
(wettelijke grondslag)
▬ Follow up geven van adviezen bij contrair zaken en (hoger) beroep
▬ Eenheid creëren in bestuurlijke boete zaken
Verweerschrift ARV Ook aan deze aanbeveling is gehoor gegeven. Dat waardeert de commissie zeer. Door het bijvoegen van een verweerschrift zijn alle partijen op de hoogte van elkaars
Wij zullen per aanbeveling onze ervaringen
standpunten. Dat heeft ook voordelen tijdens een hoorzitting.
over het jaar 2022 met u delen.
Dit omdat de vertegenwoordiger van het bestuursorgaan geen pleitnotitie meer hoeft op te lezen en er daardoor direct
Digitalisering – digitale hoorzittingen
aandacht is voor de kern van de zaak.
De commissie merkt op dat er follow up is gegeven aan de aanbevelingen. Zo is de digitalisering verder ontwikkeld door
Specificatie bij (grote) terugvorderingen
de afdeling Juridische Zaken en zijn er concrete afspraken
Ook hier is een verbetering te constateren, wat de commissie
gemaakt over het digitaliseren en toegankelijk maken van de
erg waardeert. Enkele keren ontbrak nog een duidelijke
stukken. Ten aanzien van de digitale / hybride zittingen merkt
specificatie, waarvan geconstateerd kan worden dat deze
de commissie op dat dit nog wel voor verbetering vatbaar is.
zaken dan veelal betrekking hebben op besluiten van een
Daarnaast gaat de voorkeur nog steeds uit naar het fysiek
langere tijd geleden.
horen van alle betrokken partijen. Motivering van het besluit verbeteren Menselijke maat
(wettelijke grondslag)
Over de menselijke maat is al het een en ander opgenomen
De commissie heeft geconstateerd dat beter de wettelijke
in paragrafen 2.1 en 3.2 van dit jaarverslag. De commissie
grondslag in besluiten, of de daarbij horende bijlagen wordt
ziet zeker dat dit ten opzichte van het verslagjaar 2021 is
vermeld. Hierbij moet worden opgemerkt dat verfijning van
verbeterd maar nog niet op alle vlakken.
de wettelijke grondslag nog wel beter kan. Hele algemene terminologie / wetgeving is natuurlijk onvoldoende. Een duidelijke, op de kwestie betrekking hebbende wettelijke grondslag behoort vermeld te worden.
13
Follow up geven van adviezen
DE COMMISSIE HEEFT VERDER
bij contrair zaken en (hoger) beroep
DE VOLGENDE AANBEVELINGEN:
Voor het gevoel van de commissie gebeurt dit nog lang
▬ Digitale / hybride hoorzittingen verbeteren
niet altijd. Het is juist voor de commissie goed, maar
(kamer 77 in het Stadhuis)
ook leerzaam, om terugkoppeling te krijgen of het
▬ (nog meer) Toepassen menselijke maat
bestuursorgaan het bijvoorbeeld niet eens was met een
▬ Afhandelingstermijnen bezwaren verkorten
advies en heeft besloten om af te wijken van het advies.
▬ Verweerschrift bij alle zaken,
Datzelfde geldt voor uitspraken van de (hoogste) rechter.
dus ook bij sociale zekerheid
De commissie hoort graag of haar advies stand
▬ Motivering van besluiten ARV (zie paragraaf 4.3)
heeft gehouden.
▬ Follow up geven van adviezen bij contrair zaken en (hoger) beroep
Eenheid creëren in bestuurlijke boete zaken
▬ Methodiek/systeem - impact van de adviezen
Deze eenheid is dit jaar gecreëerd. Vergelijkbare zaken zijn
▬ Meer informatie over ingetrokken bezwaren
dan ook op dezelfde wijze afgewikkeld.
▬ Ambtshalve horen
5.2
A A N B E V EL I N G E N VOOR DIT JA AR
▬ Nieuwe verordening – consulteren van de commissie ▬ Voorzittersoverleg ▬ Overleg met portefeuillehouder en raad Deze aanbevelingen lichten wij u hierbij verder toe.
Ook dit jaar heeft de commissie enkele aanbevelingen. U heeft de aanbevelingen die wij vorig jaar hebben gedaan
Digitalisering – digitale hoorzittingen
overgenomen, maar de commissie merkt op dat nog niet op
De commissie merkt op dat het digitaal/hybride organiseren
alle punten is gebleken dat er uitvoering aan is gegeven.
van hoorzittingen nog te wensen over laat in kamer 77 in
Daarom komen enkele aanbevelingen dit jaar weer terug.
het Stadhuis. Het is een grote ruimte waar de verbinding en het geluid niet altijd even goed werkt. In deze kamer
Allereerst werkt de commissie graag in een cultuur waarin
vinden nagenoeg altijd de ARV zittingen plaats. Vandaar de
als vanzelfsprekend systematisch en reflectief wordt
aanbeveling om ook in die kamer te zorgen voor een goede en
geëvalueerd op resultaten en processen en waarin het goede
stabiele verbinding en goed geluid.
gesprek kan worden gevoerd met de bestuursorganen over bevindingen, conclusies en aanbevelingen. Zij ervaart op dit
Menselijke maat
punt geen aarzelingen van de zijde van de bestuursorganen.
Zoals wij al hebben aangegeven zien wij bij de toepassing
De commissie beveelt echter aan om hiervoor een methodiek
van de menselijke maat zeker verbetering. Maar het kan
te bedenken die tegemoet komt aan de wens van de
altijd nog beter en het is de commissie bekend dat door
commissie. De commissie is vanzelfsprekend bereid
de bestuursorganen en ook de organisatie veel wordt en
hieraan bij te dragen.
14
is gedaan. Toch zien wij ook dat er nog sprake is van een
Nog betekenisvoller zou het zijn als het aantal ingediende
ontwikkeling en het zoeken naar een goede balans.
bezwaren, intrekkingen e.d. wordt gerelateerd aan het aantal
Wij verwijzen u hiervoor naar hetgeen is opgenomen in de
primaire besluiten van de bestuursorganen.
paragrafen 2.1 en 3.2 van dit jaarverslag.
Ambtshalve horen Afhandelingstermijnen
In de nieuwe verordening krijgt het ambtshalve horen een
Ook dit jaar doet de commissie de aanbeveling om de
juridische grondslag. De commissie is benieuwd naar de
behandelingstermijn van de bezwaren, daar waar mogelijk,
effecten op het aantal bezwaren dat uiteindelijk alsnog
zo kort mogelijk te houden en een bezwaar binnen de
ter advisering aan de commissie wordt voorgelegd en de
geldende wettelijke termijn af te handelen.
commissie beveelt aan om de effecten van het ambtshalve horen te monitoren.
Verweerschriften De commissie merkt dat een verweerschrift van het
Nieuwe verordening – consultatie commissie
verwerend bestuursorgaan zeer waardevol is tijdens de
De commissie heeft kennisgenomen van de nieuwe
behandeling van het bezwaar en dan specifiek tijdens
verordening en beveelt aan om voor een toekomstige
de hoorzitting. Partijen zijn immers al op de hoogte van
aanpassing de commissie als belangrijke stakeholder te
elkaars standpunten en daarnaast is er door het verwerend
consulteren over de voorgenomen wijzigingen.
bestuursorgaan al ingegaan op de gronden van bezwaar. Dat schept vooraf al duidelijkheid bij alle partijen en scheelt
Voorzittersoverleg
ook tijd tijdens de hoorzitting omdat partijen niet meer heel
In 2022 heeft de afdeling Juridische Zaken het
uitgebreid hun standpunten hoeven toe te lichten.
voorzittersoverleg nieuw leven ingeblazen en gefaciliteerd. De commissie spreekt daarover haar waardering uit. Het
Wij doen dan ook de aanbeveling om bij alle zaken, dus ook
voorzittersoverleg heeft een belangrijke coördinatiefunctie.
sociale zekerheid, een verweerschrift van het verwerend
Enerzijds in de afstemming tussen commissie en de
bestuursorgaan te voegen bij de stukken.
bestuursorganen, anderzijds in de afstemming en kennisdeling tussen en binnen de verschillende kamers.
Motivering van besluiten ARV
De commissie doet dan ook de aanbeveling om dit overleg
Wij verwijzen u hiervoor naar hetgeen is
te continueren.
opgenomen in paragraaf 4.3. Overleg met portefeuillehouder en raad Follow up geven van adviezen bij contrair zaken en (hoger)
In 2022 heeft, na enige jaren van onderbreking, een
beroep en methodiek/systeem - impact van de adviezen
gesprek plaatsgevonden tussen de portefeuillehouder
Zoals wij hebben aangegeven hebben wij niet het gevoel dat
(burgemeester) en enkele voorzitters van de commissie.
dit altijd gebeurd. Vandaar dat deze aanbeveling ook voor
Aangrijpingspunt daarbij is het jaarverslag van het
komend jaar terugkomt.
voorafgaande kalenderjaar. De commissie spreek haar waardering uit over deze herstart en dat dit nu ook is
De commissie hecht er veel waarde aan om zich een beeld
verankerd in de verordening. De commissie doet dan ook de
te kunnen vormen van de impact van haar adviezen en daar
aanbeveling om dit gesprek te continueren.
zo nodig of indien zij dat wenst op te kunnen acteren. Reden waarom de commissie de aanbeveling doet dat de afdeling
Het in de verordening eveneens vastgelegde 2-jaarlijkse
Juridische Zaken in overleg met de betrokken afdelingen van
overlegmoment met de gemeenteraad waardeert de
de bestuursorganen een methodiek/systeem opzet waardoor
commissie eveneens. Hoewel geen officieel gremium,
de commissie geïnformeerd wordt over besluiten op bezwaar
draagt de commissie, via één van haar voorzitters, graag
en de uitkomsten van ingestelde beroepen.
bij aan de analyses in het Rode Draad Beraad, waarin alle onafhankelijke adviseurs van het gemeentebestuur de ‘rode
Ingetrokken bezwaren
draden’ in hun advisering ontwarren en bespreken met
De commissie neemt kennis van het aantal ingetrokken
de burgemeester.
bezwaren. De commissie is van oordeel dat het percentage intrekkingen aan de hoge kant is. Graag zou de commissie vernemen welke mechanismen daaraan ten grondslag liggen.
15
GEMEENTE ENSCHEDE
Concept & teksten Gemeente Enschede Ontwerp & realisatie Digidee - creating brand love Aan dit document kunnen geen rechten worden ontleend.