20250414 - Presentatie Toelichting productenboek

PRODUCTENBOEK TOELICHTING RAAD 14 APRIL 2025

V O O R B E R E I D I N G O P Z O M E R N O TA Dec

10 Mrt

14 Apr

6 Mei

7/8 Jul

Nov

• Begroting en Organisatie in Balans: proces en aanpak • Inzicht in ontwikkelingen gemeentefonds • Inzicht in onze begroting (productenboek) • Input op de financiële afwegingen • Zomernota: Raad stelt de koers vast (inhoudelijk en financieel) • Begroting: Wat gaan we in 2026 doen en wat mag het kosten?

A G E N D A VA N D A A G 1. Productenboek in perspectief 2. Leeswijzer productenboek 3. Voorbeeld specifiek productformulier 4. Gemeentebrede inzichten 5. Vervolgproces

1. Productenboek in perspectief

AANLEIDING 1. Grote financiële opgave -> min. 30 mln 2. Raad heeft behoefte aan overzicht van en inzicht in gemeentelijke activiteiten en bijbehorende geldstromen 3. Het detailniveau waarop de raad dat wil zien zit niet in de huidige begroting =>

WAT IS HET PRODUCTENBOEK Wel: • Technisch instrument (naslagwerk) met gegevens over wat we als gemeente doen, hoeveel geld erin omgaat en waar de beleidsvrijheid ligt. Niet: • Een instrument om een ombuigingspakket uit samen te stellen voor de komende Zomernota. Er zit geen informatie in over beleidsplannen, de voortgang daarop en inzicht in bijsturingsmogelijkheden en consequenties.

ZOMERNOTA VS PRODUCTENBOEK Zomernota • Het voorstel voor beleid en financiële kaders voor komende jaren. Obv: • Analyse van beleidsdoelen en voortgang daarop • Het actuele financiële kader • Integrale afweging prioriteiten vs beschikbare geld

Productenboek • Basisdocument voor raad om goed geïnformeerd de voorstellen in de zomernota te kunnen beoordelen. Dit obv inzicht in: • Activiteiten van de gemeente • Daarmee gemoeide middelen • Soorten baten en lasten • Mate van beleidsvrijheid

INZICHT LANGS 5 VRAGEN 1. Welke activiteiten voeren we uit, zowel op hoofd- als deelproductniveau? 2. Wat doen we vanuit medebewind en wat vanuit eigen autonomie? 3. Hoe hebben de lasten en baten zich langjarig ontwikkeld op de producten? 4. Wat is de aard van de lasten en baten per product? 5. Welke knelpunten, intensiveringen en bezuinigingen zijn eerder vastgesteld?

2. Leeswijzer

INDELING PRODUCTENBOEK

Algemene inzichten gemeentebreed

Specifieke inzichten voor producten binnen begrotingsprogramm a’s

OPBOUW PRODUCTFORMULIER • Inzicht in deelproducten en bijbehorende lasten • Indeling deelproducten naar beleidsvrijheid

• Ontwikkeling lasten en baten van deelproducten • Inzicht in soorten lasten en baten • Korte toelichting op financiële ontwikkelingen

• Beschrijving activiteiten binnen de deelproducten • Toelichting wettelijk kader • Toelichting wat doen we bovenwettelijk • Overzicht eerder genomen besluiten

UITGANGSPUNTEN 1. 2020 tot en met 2023 cijfers obv jaarrekening. 2024 en verder obv begroting. 2. Grafieken met uitsplitsing beleidsvrijheid, lasten- en batensoorten gemaakt voor 2026. 3. Alle eerdere besluiten in tabellen en niet netto bedragen.

ROB: BELEIDSVRIJHEID GEDUID

!!! BELEIDSVRIJHEID ≠ B E S T E D I N G S V R I J H E I DHoge! !beleidsvrijheid ! Lage beleidsvrijheid – Inkomensregelingen: – Cultuur: • Wellicht wel keuzes mogelijk in uitvoering • Wellicht wel keuzes mogelijk in bovenwettelijke inzet

• •

Uitgaven toch normerend of maatschappelijk verplicht (het gaat bijvoorbeeld om essentiële voorzieningen) Soms liggen kosten ook vast: bv in vastgoed van gemeente, gaat om meerjarige verplichtingen of kapitaallasten

3. Voorbeeld van een specifiek productformulier

4. Gemeentebrede inzichten

70% BEGROTING GEEN/BEPERKT BELEIDSVRIJ

291 MILJOEN “VOLLEDIG” B E L E I D S V R I J • Denk aan openbare ruimte en groen, cultuur, sport, stedelijke ontwikkeling, economie, …

•

Ook hier liggen lasten (zeker op korte termijn) vast en is sprake van normerende en maatschappelijke verplichtingen

•

Volledige opgave hierin opvangen zou grote consequenties hebben voor leefomgeving en voorzieningen die basis van onze stad vormen.

7 5 % B AT E N A F K O M S T I G VA N R I J K § 666 miljoen euro is algemene en specifieke uitkeringen (75%) § 127 miljoen is lokale belasting en heffingen (14%). – 48 mln leges (max 100% kostendekkend) – 64 mln alg. belastingen – 15 mln parkeerinkomsten § Volledige opgave opvangen op lokale lasten

LASTEN: OVERDRACHTEN, INKOOP & PERSONEEL § 478 miljoen (53% lasten) zijn inkomensoverdrachten aan inwoners & partijen in stad.

§ Incl inkoop goederen/diensten en loonkosten totaal 90% van onze lasten in beeld. § Het lijkt onvermijdelijk dat ombuigingen partijen in de stad en loonbudgetten

5. Vervolgproces

VOLGENDE KEER Dec

10 Mrt

14 Apr

6 Mei

7/8 Jul

Nov

• Begroting en Organisatie in Balans: proces en aanpak • Inzicht in ontwikkelingen gemeentefonds • Inzicht in onze begroting (productenboek) • Input op de financiële afwegingen • Zomernota: Raad stelt de koers vast (inhoudelijk en financieel) • Begroting: Wat gaan we in 2026 doen en wat mag het kosten?